HỌC PHẦN THỰC PHẨM CHỨC NĂNG ĐỀ TÀI Thực trạng dinh dưỡng và vai trò của TPCN với sức khỏe cộng đồng hiện nay

MỤC LỤC HÌNH ẢNHHình 1: Biểu đồ tăng trưởng thị trường thực phẩm chức năng...4Hình 2: Thực phẩm chức năng bổ sung omega - 3 tốt cho mắt và não bộ...22Hình 3: Thực phẩm bổ sung lợi khuẩn

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

HỌC PHẦN : THỰC PHẨM CHỨC NĂNG TÊN ĐỀ TÀI: Thực trạng dinh dưỡng và vai trò của TPCN

với sức khỏe cộng đồng hiện nay

GVHD : Hà Thị Thanh Nga

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

TÊN ĐỀ TÀI: Thực trạng dinh dưỡng và vai trò của TPCN

với sức khỏe cộng đồng hiện nay

MỤC LỤC

Chương 1: Tổng quan 4

1 Số liệu thống kê 4

2 Nguyên nhân 5

3 Thực trạng hiện nay 6

4 Vai trò của thực phẩm chức năng 8

4.1 Tác dụng tạo sức khỏe sung mãn của thực phẩm chức năng 8

4.2 Tác dụng tăng sức đề kháng 11

4.3 Thực phẩm chức năng hỗ trợ làm đẹp con người 13

4.4 Thực phẩm chức năng cho điều trị 14

Chương 2: Xu hướng tương lai 21

1 Nhu cầu 21

2 Nhóm thực phẩm tiềm năng 22

2.1 Thực phẩm bổ sung (Supplement Food) 22

2.2 Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (Health Supplement, Food Supplement, Dietary Supplement) 24

2.3 Thực phẩm dinh dưỡng y học còn gọi là thực phẩm dinh dưỡng dùng cho mục đích y tế đặc biệt (Food for Special Medical Purposes, Medical Food) 25

2.4 Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt (Food for Special Dietary Uses) 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

MỤC LỤC HÌNH ẢNH

Hình 1: Biểu đồ tăng trưởng thị trường thực phẩm chức năng 4Hình 2: Thực phẩm chức năng bổ sung omega - 3 tốt cho mắt và não bộ 22Hình 3: Thực phẩm bổ sung lợi khuẩn hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn 23Hình 4: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe được trình bày ở dạng chế biến như viên nang, viên hoàn, viên nén 24Hình 5: Thực phẩm dinh dưỡng y học Fomeal 237ml/hộp - Dinh dưỡng cho người bệnh, kém hấp thu, phục hồi nhanh chóng 25Hình 6: Viên uống bổ xương khớp Glucosamine hỗ trợ cho xương khớp cho người lớn tuổi 26

Chương 1: Tổng quan

1 Số liệu thống kê

Thực phẩm chức năng đã xuất hiện và bắt đầu được sử dụng tại Việt Nam từ nhữngnăm 2000 Khi đó, hầu hết các sản phẩm lưu thông trên thị trường thực phẩm chức năng

ở Việt Nam đều được nhập khẩu từ các nước khác

Đến nay, hơn 70% số thực phẩm chức năng được tiêu thụ ở thị trường nước ta là hàngsản xuất trong nước Còn hơn 20% còn lại là hàng nhập khẩu từ các thị trường nổi tiếngnhư Mỹ, Đức, Canada, Hàn, Nhật… Nhưng hiện nay trong nước đang có nhiều biếnchuyển tích cực Một lượng lớn các sản phẩm đa dạng với chức năng khác nhau đã đượcxuất khẩu ra thị trường Quốc tế

Năm 2000, Việt Nam chỉ có 13 doanh nghiệp đăng ký và đủ điều kiện sản xuất thựcphẩm chức năng Số sản phẩm được lưu hành trên thị trường cũng chỉ là 63 sản phẩm.Đến năm 2017, có tới gần 4,190 công ty đăng ký sản xuất kinh doanh TPCN Số lượngsản phẩm được lưu hành cũng là một con số khổng lồ, lên tới hơn 10.930 sản phẩm

Hình 1: Biểu đồ tăng trưởng thị trường thực phẩm chức năng

Đáng lưu ý là theo quy định của Nghị định 15/2018/NÐ-CP của Chính phủ, sau ngày1.7.2019 tất cả các cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn

GMP Tuy nhiên hiện nay ( cập nhật năm 2020) có trên dưới 200 nhà máy đã đạt tiêuchuẩn GMP.

Thống kê đến năm 2019, lượng người sử dụng TPCN đã tăng lên chóng mặt Tổngngười sử dụng là hơn 20 triệu người, chiếm tới hơn 21% dân số Việt Nam Đặc biệt,những người này phân bố ở khắp 63 tỉnh thành trên cả nước

2 Nguyên nhân

Một cuộc sống khỏe mạnh, không bệnh tật là niềm ước ao của con người ở bất cứ thờiđại nào Tuy nhiên, sức khỏe con người tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như di truyền, môitrường sống, dinh dưỡng và phòng trị bệnh Trong đó việc dinh dưỡng để phòng ngừa cácbệnh tật đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe

Nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, tầm vóc, thể lực con người do các yếu tố như:dinh dưỡng, di truyền, thể dục thể thao, môi trường… Trong đó, dinh dưỡng đóng vai tròcao nhất chiếm 31% Cơ thể chúng ta cần một lượng cân bằng đầy đủ các vitamin vàkhoáng chất hàng ngày để hoạt động được tốt và nhịp nhàng, nhưng chắc gì bạn đã ănuống đầy đủ, hợp lý và cân bằng để có thể làm được điều đó từ nguồn thức ăn dinh dưỡnghàng ngày

Theo kết quả của các cuộc khảo cứu, hầu hết mọi người đều thiếu vi chất dinh dưỡngtrầm trọng Ngay cả đối với những người trẻ, dù có ăn đầy đủ, vẫn không có đủ cácVitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể Hiện nay, có rất nhiều nguyên nhân làm chothực phẩm chúng ta nghèo nàn về chất như đất đai bạc màu hoặc do thực phẩm phải quanhiều khâu chế biến công nghiệp làm mất đi nhiều chất Mặt khác, do vật nuôi, cây trồngđang đựợc chạy theo năng suất nên phát triển mất tự nhiên, mất cân đối Một yếu tố khácảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta nữa là thực phẩm chứa nhiều độc tố, đó là nhữngchất độc trong rau, quả do phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng,những chất đi vào vật nuôi như thuốc tăng trọng, thuốc tiêm phòng bệnh dịch, rồi nhữngchất hóa học được sử dụng trong công nghiệp thực phẩm

Bên cạnh những yếu tố về ăn uống thì môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng đếnsức khỏe Hằng ngày cơ thể chúng ta phải chịu ảnh hưởng của tia phóng xạ, tia cực tím,chất thải công nghiệp, khí thải ô tô, xe máy, nguồn nước ô nhiễm… những tác động cóhại này là nguyên nhân chính của các bệnh tim mạch, ung thư, và các bệnh nguy hiểmkhác

Tất cả những nguyên nhân trên đã làm cho hệ miễn dịch của chúng ta không có đủđiều kiện hoạt động, sức đề kháng của cơ thể ngày một kém đi và cơ thể rất dễ mắc bệnh.Vậy làm cách nào để tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể phòng bệnh

Với việc sử dụng thực phẩm chức năng mỗi ngày đã có những tác động rất hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị và phòng chống một số bệnh Nhờ tính chất chống oxy hóa, tăngmiễn dịch giúp các tế bào cơ thể chống lại sự lão hóa, giúp bổ sung cho cơ thể những Vitamin và khoáng chất là những nhóm chất hữu cơ cần thiết mà cơ thể không thể tự tổnghợp được Các nhà khoa học cũng dự báo rằng: thực phẩm chức năng chính là thức ăn của con người thế kỷ 21.

3 Thực trạng hiện nay

Trong những năm gần đây, “thực phẩm chức năng” đã trở thành một cụm từ kháthông dụng trong đời sống thường nhật Và trên thực tế, những sản phẩm này đã đem lạikhông ít lợi ích cho người tiêu dùng trong việc dự phòng và hỗ trợ trị liệu bệnh tật ViệtNam trong vòng 5 năm trở lại đây được coi là thời gian bùng nổ các sản phẩm TPCN.TPCN được biết đến với nhiều tác dụng và công dụng như: chống lão hóa, kéo dài tuổithọ, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ bệnh tật, hỗ trợ làm đẹp, tạo cho con người có sứckhỏe sung mãn, hỗ trợ điều trị rất nhiều chứng và bệnh tật Trong xu thế phát triển củathế giới hiện đại, luôn kèm theo các nguy cơ gia tăng các bệnh mãn tính không lây Đây

là các bệnh chưa thể phòng bệnh bằng vaccin, mà cần thực hiện bổ sung thông qua cácvitamin, các vi chất dinh dưỡng, các khoáng chất, các chất chống oxy hóa - đó chính làTPCN

Tuy nhiên, vấn đề cần nhận thấy ở đây đó là nhận thức của người dân về TPCN cònhạn chế Người tiêu dùng vẫn e dè khi tiếp xúc với TPCN do thiếu thông tin thực tiễn vềtác dụng cũng như cách sử dụng TPCN.Hiện nay trên thị trường Việt Nam, một số loạiTPCN được quảng cáo một cách thái quá, được nói quá lên về khả năng chữa bệnh khiếncho nhiều người đã tốn rất nhiều tiền để mua lấy niềm hy vọng chữa khỏi một số bệnhnan y Đó chỉ là những giọt nước làm tràn ly khiến người tiêu dùng hoang mang, tạo cáinhìn chưa đầy đủ với TPCN.Điều đáng nói là, nhận thức về thực phẩm chức năng, việccấp phép, đăng ký, sản xuất và quản lý chất lượng cũng bộc lộ khá nhiều điều bất cậpkhiến dư luận xã hội hết sức lo lắng Cụ thể là:

- Trong số hơn 3000 loại thực phẩm chức năng có nguồn gốc ngoại nhập hoặc sản xuấtnội địa, khó có thể kể hết những sản phẩm mà công dụng của nó đã bị thổi phồng mộtcách quá đáng không đúng với hồ sơ đăng ký, “quảng cáo một đằng, đăng ký mộtnẻo”, thậm chí nhiều loại được quảng cáo như một thứ “thần dược” có khả năngkhiến cho “bách bệnh tiêu tan, vạn bệnh tiêu trừ” Trong khi đó, giá bán không ít sảnphẩm lại quá cao thông qua cơ chế bán hàng kiểu đa cấp Điều này hết sức nguy hại,bởi lẽ nó khiến cho không ít người tiêu dùng do trình độ nhận thức có hạn đã tự ý từ

bỏ thuốc đặc trị đang dùng để chỉ sử dụng thực phẩm chức năng một cách đơn thuầnkhiến cho bệnh tình trở nên nặng hơn, thậm chí gây ra những tai biến không đáng có

- Như chúng ta đã biết, thực phẩm chức năng là loại thực phẩm không chỉ cung cấpnhững chất dinh dưỡng cơ bản mà còn chứa một số thành phần khác có tác dụng hỗtrợ chức năng của các bộ phận trong cơ thể, tạo ra tình trạng thoải mái, tăng sức đềkháng và giảm bớt nguy cơ gây bệnh Loại thực phẩm chức năng được kể đến đầutiên là những thực phẩm mà khi ở dạng tự nhiên đã có những hoạt chất có lợi vớihàm lượng lớn Tiếp đó là nhóm thực phẩm có ít hoạt chất hơn, phải bổ sung hoặctinh chế cô đặc lại ở dạng dễ sử dụng, hay gây biến đổi gene để làm tăng hàm lượngnhững chất có lợi Có thể dễ dàng nhận biết những thực phẩm chức năng ở dạng tựnhiên được sử dụng hằng ngày Nhưng với những thực phẩm có bổ sung và biến đổi,người tiêu dùng phải biết cách đọc nhãn bao bì thực phẩm (với điều kiện chúng phảiqua kiểm duyệt một cách nghiêm túc và được sản xuất bởi những công ty có uy tín).Trên thực tế, không ít loại thực phẩm chức năng đã không ghi rõ và đầy đủ nhữngthông tin xác nhận có lợi cho sức khỏe và những thông tin xác nhận có lợi cho cấutrúc/chức năng Mặt khác, cũng có một số kiểu “luồn lách”, ví dụ như các thực phẩmchức năng gắn tên “thực phẩm chữa bệnh” (medical foods) để tránh được quy địnhcủa cơ quan kiểm duyệt, hoặc có trường hợp nhà sản xuất bổ sung thêm một số chất

có lợi cho sức khỏe vào các sản phẩm giàu chất béo, cholesterol, đường để bán ởdạng thực phẩm chức năng Bởi vậy, người tiêu dùng nhiều khi không hề hay biếttính xác thực và mức độ tin cậy của sản phẩm

- Hiện nay, có một tình trạng là, vì con đường để sản phẩm được đăng ký công nhận làmột loại thuốc chữa bệnh quá công phu, vất vả, khó khăn và tốn kém, không ít công

ty đông dược đã tung ra thị trường những sản phẩm dưới danh nghĩa “thực phẩmchức năng” nhưng kỳ thực lại là thuốc trị bệnh đích thực Bởi lẽ, trong thành phầncủa các sản phẩm này hoàn toàn chỉ gồm các vị thuốc đông y có tác dụng chữa bệnh(thuốc bệnh) chứ không hề có vị thuốc nào có tác dụng bổ dưỡng và nâng cao sức đềkháng (thuốc bổ), thậm chí còn có mặt cả những vị thuốc mà các thầy thuốc đông ykhi sử dụng cũng phải rất thận trọng như đại hoàng, phan tả diệp, phụ tử Một số tràgiảm béo là những ví dụ điển hình, trên thực tế, người ta cố ý dùng chữ “trà” hay

“nước tăng lực” để sản phẩm qua mắt được các nhà kiểm duyệt (nếu như không cókiến thức đầy đủ về y dược học cổ truyền) để được xếp vào nhóm “thực phẩm chứcnăng” Trong y học cổ truyền, các vị thuốc này cũng không bao giờ được xếp vàonhóm các loại vừa có thể làm thực phẩm vừa có thể làm thuốc và đương nhiên, khi sửdụng nhất thiết phải được thầy thuốc chuyên khoa khám bệnh, kê đơn với chỉ định,liều lượng, liệu trình và cách dùng hết sức chặt chẽ Điều này hết sức nguy hiểm nếunhư những sản phẩm này, theo quy định chung với thực phẩm chức năng, khi dùng

chỉ cần theo “hướng dẫn cách sử dụng” của nhà sản xuất mà không cần thầy thuốcchuyên khoa khám bệnh và chỉ định, nhất là khi những sản phẩm này lại được quảngcáo là có thể sử dụng lâu dài, cho mọi đối tượng mà vẫn đảm bảo tính hiệu quả vàtính an toàn

Bên cạnh đó, một số TPCN do Việt Nam sản xuất được sản xuất bằng công nghệenzyme chất lượng cao, được người tiêu dùng trong và ngoài nước ưa chuộng Một số sảnphẩm từ tài nguyên sinh vật rừng và biển đã được sản xuất dưới dạng viên nang, viênnén, dung dịch uống trên dây chuyền hiện đại của các doanh nghiệp trong nước Cácsản phẩm này là kết quả nghiên cứu nghiêm túc của các chương trình khoa học và côngnghệ do các Viện nghiên cứu, các Trường đại học hàng đầu trong nước tiến hành Đó làcác chế phẩm tiêu u, tạo máu, dưỡng não, sáng mắt, hỗ trợ làm đẹp, tăng cường sinhlực đang được nhiều người tiêu dùng ưa thích Các sản phẩm này hoàn toàn có thể thaythế hàng ngoại nhập

Tại các nước trong khu vực, việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất thuốc và TPCNđang được quan tâm đặc biệt và có nhiều thành công trong việc nâng cấp công nghệ ydược cổ truyền thành công nghệ cao Vấn đề chúng ta cần chú trọng hơn nữa đó là tăngcường quản lý về sản xuất và quảng cáo các sản phẩm TPCN, đẩy mạnh tuyên truyền phổbiến rộng rãi cho người tiêu dùng về giá trị thực tiễn và cách sử dụng TPCN để tăng nhậnthức của người dân về TPCN, từ đó họ sẽ có cái nhìn đúng đắn, khách quan hơn về dòngsản phẩm này

Vậy nên, theo tư vấn của nhiều chuyên gia, trước khi quyết định chọn mua và sửdụng loại thực phẩm chức năng nào, người tiêu dùng nên đặt ra mười câu hỏi: Thànhphần mang lại hiệu quả chức năng của sản phẩm là gì, có sẵn tự nhiên trong thực phẩmhay do bổ sung vào; hiệu quả của sản phẩm ra sao, có nghiên cứu nào xác nhận lợi íchnày không; nhà sản xuất có phải là một công ty có tiếng tăm tốt, đáng tin cậy không; trênnhãn có ghi hàm lượng các thành phần trong thực phẩm là bao nhiêu không; thành phần

bổ sung vào thực phẩm thế nào, có những thực phẩm nào ảnh hưởng đến sự hấp thu thànhphần chức năng này không; thành phần chức năng bổ sung vào thực phẩm dưới dạng sinhhọc nào, có ở dưới dạng dễ hấp thu hay dễ chuyển hóa không; đặc điểm dinh dưỡng củathực phẩm chức năng có phù hợp với mục tiêu sức khỏe mà người sử dụng mong muốnkhông; so sánh giá cả của thực phẩm chức năng với thực phẩm thông thường, giá cótương xứng với thành phần chức năng mang lại lợi ích cho người sử dụng không; cáchthức chế biến thực phẩm (nóng, lạnh) hay cách bảo quản có ảnh hưởng đến hiệu quả chứcnăng của thực phẩm không

4 Vai trò của thực phẩm chức năng

4.1 Tác dụng tạo sức khỏe sung mãn của thực phẩm chức năng

4.1.1 Khái niệm

Theo Byron Johnson Esq.(2007),Chủ tịch Liên minh toàn cầu các Hiệp hội về dượcliệu TPCN(IADSA),sức khỏe sung mãn là tình trạng sức khỏe có chất lượng cao nhất màmột đời người có thể đạt được trong suốt quãng đời của mình.Sức khỏe sung mãn là tìnhtrạng không gặp phải:

Cơ thể sống cần 2 yếu tố cơ bản

- Cấu tạo các cơ quan,tổ chức của cơ thể từ các tế bào với các thành phần cấu tạo từprotid, glucid, lipid, chất khoáng, vitamin, nước

- Quá trình trao đổi chất,chuyển hóa vật chất với hàng loạt các phản ứng hóa họcxảy ra với tốc độ rất nhanh,nhạy

Để duy trì được sự sống,cần phải đảm bảo được 2 yêu cầu trên đầy đủ,kịp thời Trongđiều kiện sản xuất,chế biến,tiêu dùng thực phẩm hiện nay,dẫn tới việc thiếu hụt cácchất,ảnh hưởng tới hai quá trình trên TPCN sẽ cung cấp các yếu tố (bổ sung Vitamin,khoáng chất, acid amin, hoạt chất sinh học) đảm bảo 2 quá trình trên hoạt động bìnhthường

TPCN là một trong 3 yếu tố cơ bản đảm bảo cho sức khỏe sung mãn Muốn đảmbảo có sức khỏe sung mãn,cần phải kết hợp 3 yếu tố cơ bản sau:

- Chế độ ăn uống và dinh dưỡng:sử dụng TPCN để bù vào sự thiếu hụt cácvitamin,khoáng chất,acid amin,hoạt chất sinh học,những chất cần thiết cho cấu tạonên các cơ quan tổ chức cơ thể và cần thiết cho quá trình chuyển hóa vật chấttrong cơ thể

- Vận động thân thể.

- Giải tỏa căng thẳng

4.1.3 Đối với chế độ ăn uống và dinh dưỡng

Ngoài áp dụng một chế độ ăn thích hợp, cần thiết sử dụng TPCN để bù vào sự thiếuhụt và tăng cường các vi chất có lợi cho cơ thể.Trong quá trình phát triển của cơ thể, ởmỗi giai đoạn của cuộc đời cần thiết các vi chất khác nhau, hàm lượng các chất khácnhau Ngày nay do điều kiện môi trường, quy trình sản xuất chế biến, phương thức ănuống nên trong khẩu phần ăn của các lứa tuổi đang bị thiếu hụt nhiều chất Sử dụng cácTPCN sẽ làm cho khẩu phần ăn của các lứa tuổi có đủ các chất cần cho sự phát triển vàtăng cường các chức năng vượt trội Ví dụ sử dụng sữa bổ sung DHA, acid folic chotrẻ em, sữa bổ sung; calci cho người cao tuổi, hoặc sử dụng các sản phẩm TPCN bổ sungvitamin, khoáng chất sẽ tăng cường các chức năng của cơ thể, ngăn ngừa tình trạng thiếuchất dinh dưỡng thường gặp, phòng ngừa các căn bệnh mãn tính

4.1.4 Đối với vấn đề vận động thân thể

Muốn có sức khỏe sung mãn cần phải có một chế độ tập luyện theo 4 nguyên tắc:

- Toàn diện: cần tập luyện toàn thân và từng bộ phận cơ thể, cả tập luyện thể lực lẫnsức chịu đựng bền bỉ, dẻo dai và khả năng thích ứng với hoàn cảnh, điều kiệnsống, điều kiện môi trường, điều kiện làm việc

- Nâng dần: có một chế độ tập luyện từ thấp lên cao, từ đơn giản đến phức tạp, khiđến ngưỡng thích hợp thì duy trì

- Thường xuyên: tập luyện thường xuyên hàng ngày, mỗi ngày với thời gian tăngdần cho đến ngưỡng thích hợp (trung bình mỗi ngày tập luyện từ 30 đến 60 phút)

- Thực sự thực tế: tùy điều kiện của mỗi người, mỗi gia đình, có thể tập luyện tạinhà, ngoài công viên, tại các câu lạc bộ với các hình thức phù hợp như: tập trênmáy, đi bộ, tham gia các môn thể thao, thể dục, tham gia các câu lạc bộ nhảymúa

4.1.5 Đối với vấn đề giải tỏa căng thẳng

Là vấn đề mà ai cũng gặp phải hàng ngày Căng thẳng thần kinh hay còn gọi là stress,

là những áp lực về mặt tâm lý và những biến động trong gia đình,trong xã hội,trong cơquan tác động lên con người gây mất cân bằng Nếu stress cứ thường xuyên lặp lại người

ta không làm chủ được, không thích ứng được với những biến đổi do nó đưa đến, có thể

sẽ bị rối loạn về thể chất và tâm thần Các rối loạn này là nguy cơ gây bệnh tật như:

- Khi bị stress có sự tăng tiết hormon như các glucocorticoid và adrenalin của tuyếnthượng thận, làm mạch co lại, giảm Na và nước trong cơ thể, làm bài tiết ít nướctiểu dẫn tới cao huyết áp.

- Khi nồng độ glucocorticoid và adrenalin trong máu cao do stress sẽ ảnh hưởng đến

hệ thống miễn dịch, do đó dễ bị các bệnh nhiễm trùng

- Khi bị stress, có sự phóng thích insulin hoặc insulin tiết ra đầy đủ, nhưng những tếbào bị “nhờn” insulin, không tiêu thụ được đường glucose, dẫn tới tăng đườnghuyết và gây ra đái tháo đường

- Khi bị stress có sự rối loạn chuyển hóa chất béo, làm tăng lượng triglycerid, tănglượng cholesterol, dễ dẫn đến vữa xơ động mạch, gây các tai biến cao huyết áp, đau thắtngực, nhồi máu cơ tim, đột quỵ

Như vậy, nếu không giải tỏa được căng thẳng thì không thể có được sức khỏe sungmãn

Vì vậy, mỗi người cần phải có biện pháp giải tỏa căng thẳng, thực hiện được “Tamtâm”:

- Tâm bình thường: không tham vọng, hài lòng công việc, cuộc sống

- Tâm bình thản: không ham địa vị, kèn cựa công danh Bình tĩnh khi thành công,bình thản khi thất bại

- Tâm bình hòa: xây dựng mối quan hệ hài hòa trong cơ quan, gia đình và xã hội.Stress là chất muối thi vị của cuộc đời, thiếu nó thì không còn gì là cuộc sống Nhưngcái hại của chất muối là nhiều khi sử dụng nó mặn quá độ mà thôi

(2) Hệ thống đề kháng đặc hiệu: đó là các kháng thể được sinh ra để trung hòa cáckháng nguyên (tác nhân gây bệnh), bao gồm kháng thể dịch thể (do tế bào lymphoB sảnxuất) và kháng thể tế bào (do tế bào lymphoT sản xuất).

4.2.2 Các nguy cơ suy giảm sức đề kháng

- Chế độ ăn uống (thiếu protein, thiếu vitamin, thiếu chất khoáng, thiếu hoạt chất sinh học, thiếu các chất chống oxy hóa, thiếu chất xơ, rối loạn vi khuẩn đường ruột.)

- Stress: Các stress kéo dài, cường độ lớn làm suy kiệt khả năng dự trữ vật chất của

cơ thể và suy yếu chức năng của các tổ chức, cơ quan, giảm chuyển hóa protein, dẫn tới làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể

- Ô nhiễm môi trường:

 Ô nhiễm sinh học: vi khuẩn, virus, ký sinh trùng

 Ô nhiễm hóa học: hóa chất công nghiệp, hóa chất BVTV, thuốc thú y, hóa chất sinh học,…

Các ô nhiễm khi nhiễm vào cơ thể sẽ gây hại tới sức khỏe, làm suy giảm sức đề kháng, thậm chí gây nên bệnh, tử vong

4.2.3 Thực phẩm chức năng tăng sức đề kháng

- TPCN tăng cường hệ thống đề kháng không đặc hiệu

(1) TPCN bổ sung các vitamin, chất khoáng, hoạt chất sinh học làm tăng cường cấutrúc và chức năng các tuyến ngoại tiết: tăng sản xuất dịch nhày, các men, mồ hôi, các chấttrung gian hóa học có tác dụng bảo vệ cơ thể

(2) TPCN tăng cường các cơ quan tạo máu, làm tăng sản xuất và tái tạo máu, đặc biệt

là bạch cầu, làm tăng sự đề kháng của cơ thể

(3) TPCN tăng cường chức năng các tuyến nội tiết, làm tăng sản xuất hormon, gópphần tăng sức đề kháng

(4) TPCN bổ sung các acid amin, tăng tổng hợp protein, làm tăng sức đề kháng

(5) TPCN làm giảm nguy cơ và tác hại các bệnh tật, đặc biệt là chống rối loạn chuyểnhóa, giảm suy dinh dưỡng, giảm tốc độ lão hóa, giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính,làm tăng sức đề kháng cơ thể

(6) TPCN cung cấp các chất chống oxy hóa, làm giảm tác hại của các gốc tự do vàAGEs, bảo vệ được tế bào, ADN, làm tăng sức đề kháng

(7) TPCN tăng cường chức năng da: làm tăng cường chức năng bảo vệ che chở, cảnphá tác nhân xâm hại.

4.2.4 TPCN tăng cường sức để kháng đặc hiệu

(1) TPCN tăng cường chức năng các tế bào miễn dịch đặc hiệu: tế bào lymphoB, T (2) TPCN kích thích sản xuất các kháng thể, có tác dụng trung hòa các kháng nguyêngây hại:

- Các sản phẩm từ nấm linh chi, nấm hương

- Sản phẩm từ tảo, Đông trùng hạ thảo, Sâm, Hoàng kỳ, Noni, Sữa ong chúa

- Các vitamin, chất khoáng

4.3 Thực phẩm chức năng hỗ trợ làm đẹp con người

- TPCN hỗ trợ làm đẹp cho cả nội dung lẫn hình thức Muốn tăng cường và giữvững sắc đẹp cần duy trì 7 biện pháp sau:

(1) Ăn đủ số lượng (ăn theo BMI) hợp lý

(2) Ăn đủ chất lượng

(3) Tăng cường đạm thực vật, rau quả, acid béo không no

(4) Sử dụng thực phẩm: bổ sung vitamin, khoáng chất, hoạt chất sinh học, hormon (5) Vận động thể lực hợp lý

(6) Thực hiện kế hoạch hóa gia đình

(7) Giải tỏa căng thẳng

- Trong các biện pháp làm đẹp, biện pháp sử dụng TPCN có tác dụng rất hiệu quả.(1) TPCN làm giảm nguy cơ và tác hại của bệnh tật, do đó sẽ giữ vững được sức khỏecùng với vẻ đẹp vốn có

(2) TPCN tạo sức khỏe sung mãn, do đó sẽ làm tăng sức khỏe và tặng vẻ đẹp từ nội dung đến hình thức

(3) TPCN có tác dụng chống lão hóa, kéo dài tuổi thọ, tuổi thanh xuân, do đó sẽ giữvững và duy trì cái đẹp vốn có của mỗi người