skkn đổi mới phương pháp giáo dục an toàn giao thông trong trường tiểu học

Trong đó mục tiêu và nội dung phổ biến, tuyên truyền, giáo dục giai đoạn 2019-2021 đối với giáo dục tiểu học như sau: + Mục tiêu: Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục an toà

toàn giao thông trong trường Tiểu học

3 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng

kiến

4 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (Giáo dục ngoài giờ lên lớp).

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 07/12/2020.

6 Mô tả bản chất của sáng kiến:

6.1 Thực trạng giải pháp đã biết:

6.1.1 Sự cần thiết phải đổi mới phương pháp Giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiểu học

Tình hình trật tự an toàn giao thông vẫn đang có nhiều diễn biến rất phức tạp với nhiều vấn đề nghiêm trọng: số người tử vong và bị thương vì tai nạn giao thông ở mức cao, trong đó có tới 30% trong độ tuổi trẻ em Tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông ở lứa tổi học sinh là 7,39/100000, cao hơn 2,73 lần so với Nhật Bản, 1,84 lần so Hàn Quốc và 1,25 lần so với Campuchia Trung bình mỗi năm

có tới 2.000 trẻ em thiệt mạng vì tai nạn giao thông Các hành vi vi phạm trật tự

an toàn giao thông còn phổ biến ở mọi đối tượng, mọi lứa tuổi, trong đó vi phạm

ở học sinh có chiều hướng gia tăng Phần lớn học sinh còn vi phạm những quy định cơ bản khi tham gia giao thông: 80-90% học sinh đi xe đạp, xe máy điện không lắp gương chiếu hậu, 33% học sinh chưa nắm được nguyên tắc đi bộ an toàn, 27% học sinh chưa hiểu biết về cách điều khiển phương tiện an toàn Vấn

đề trật tự an toàn giao thông nói chung và tai nạn giao thông nói riêng luôn là một vấn đề cấp thiết đối với toàn xã hội Nguyên nhân dẫn tới tai nạn giao thông chủ yếu xuất phát từ người lớn nhưng một phần cũng do các em nhỏ chưa có nhiều hiểu biết các quy định an toàn giao thông và trở thành nạn nhân của nhiều

vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng

Việc đưa giáo dục an toàn giao thông vào trong trường học được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm và đã được thực hiện từ rất lâu Tuy nhiên, bản chất giáo dục an toàn giao thông là thường xuyên đổi mới vì vậy người thầy luôn phải thay đổi cách dạy thì mới phù hợp Do vậy, việc đổi mới phương pháp giáo dục an toàn giao thông phải thực hiện thường xuyên liên tục

Thực hiện Kết luận số 45-KL/TW ngày 01/02/2019 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc tiếp tục đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường

bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông, Bộ Giáo dục

và Đào tạo ban hành Kế hoạch tăng cường công tác giáo dục an toàn giao thông trong trường học giai đoạn 2019-2021 Trong đó mục tiêu và nội dung phổ biến, tuyên truyền, giáo dục giai đoạn 2019-2021 đối với giáo dục tiểu học như sau:

+ Mục tiêu:

Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục an toàn giao thông trong trường tiểu học, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ quản lý, nhà giáo, học sinh khi tham gia giao thông, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, xây dựng văn hóa giao thông

+ Nội dung:

* Đi bộ trên đường, đi bộ qua đường an toàn, đi xe đạp trên đường an toàn

* Dự đoán để tránh các tình huống nguy hiểm, phòng tránh va chạm khi tầm nhìn bị che khuất và cảnh báo chơi đùa ở những nơi nguy hiểm dễ xảy ra tai nạn giao thông

* An toàn khi ngồi trên xe đạp, xe máy, quy định về đội mũ bảo hiểm; an toàn khi đi ô tô, xe buýt và các phương tiện giao thông đường thủy

* Hiệu lệnh của tín hiệu đèn giao thông, hiệu lệnh và chỉ dẫn của báo hiệu đường bộ, hiệu lệnh của cảnh sát giao thông; văn hóa khi tham gia giao thông

Để thực hiện có hiệu quả việc giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trường Tiểu học An Lộc B, Ban Giám hiệu nhà trường cũng đã chỉ đạo giáo viên phải đổi mới phương pháp để đảm bảo nội dung và mục tiêu đề ra

Xuất phát từ thực tế và từ sự nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học, tôi mạnh dạn nghiên cứu

và áp dụng sáng kiến: Đổi mới phương pháp giáo dục an toàn giao thông trong

trường Tiểu học.

6.1.2 Thực trạng giải pháp đã biết

* Các giải pháp đã áp dụng trước đây

Trước đây khi dạy an toàn giao thông cho học sinh tôi cũng đã áp dụng nhiều biện pháp như:

- Vấn đáp;

- Quan sát tranh trả lời câu hỏi;

- Thảo luận nhóm;

- Xử lý tình huống;

- Đóng tiểu phẩm sắm vai nhân vật;

- Trò chơi;…

Thông qua các hoạt động: Hoạt động trải nghiệm, Hoạt động cơ bản, Hoạt động thực hành, Hoạt động ứng dụng,…

* Kết quả đạt được

- Học sinh biết được một số Luật giao thông cơ bản

- Học sinh thực hiện đúng Luật khi tham gia giao thông

- Học sinh yêu thích việc chấp hành đúng Luật giao thông và phê phán những hành vi vi phạm Luật giao thông

* Kết quả chưa đạt được

- Chưa đi sâu sát vào thực tế tình hình tham gia giao thông của từng học sinh để đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp

- Chưa tuyên truyền sâu rộng tới phụ huynh ý thức chấp hành Luật Giao

thông để cùng giáo dục học sinh

- Chưa hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực đặc thù như: chia sẻ, hướng dẫn và nhắc nhở người khác cùng thực hiện

Trước thực trạng đó, với mong muốn nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường Tôi mạnh dạn đưa ra giải pháp sau nhằm giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học đạt hiệu quả cao nhất

6.2 Các giải pháp có tính mới:

6.2.1 Giải pháp chung

Tuyên truyền thông qua các buổi nói chuyện chuyên đề, diễn đàn, tọa đàm, tổ chức ngày hội, các hội thi tìm hiểu Luật Giao thông, sân khấu hóa các

hoạt động; thông qua các buổi chào cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đoàn, Hội, Đội; thông qua hệ thống phát thanh nội bộ,

Tuyên truyền, giáo dục lồng ghép, tích hợp qua các giờ giảng dạy chính khóa; thông qua các hoạt động ngoại khóa; đặc biệt chú trọng mở rộng tuyên truyền tới các bậc cha mẹ học sinh

Tuyên truyền trực quan thông qua: xây dựng hệ thống panô, áp phích, băng rôn, tờ rơi, khẩu hiệu, trang thông tin của các cơ sở giáo dục…

6.2.2 Giải pháp cụ thể

Ngoài việc kế thừa và phát huy các giải pháp đã biết trước đó tôi đã mạnh dạn thực nghiệm giải pháp sau:

* Giải pháp 1: Giáo dục an toàn giao thông dựa vào thực tế tình hình tham gia giao thông của từng học sinh để đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp.

- Bước 1: Thu thập thông tin của học sinh

Phiếu khảo sát

Họ và tên học sinh: ……

Lớp: ……

- Nhà em ở đâu?

- Nhà em cách trường bao xa?

- Em đến trường bằng phương

tiện gì?

- Em đến trường cùng ai?

- Nhà em ở (khu phố Phú Thuận)

- Nhà em cách trường (khoảng 1 km)

- Em đến trường bằng phương tiện (xe máy, xe đạp, đi bộ)

- Em đến trường cùng (Bố mẹ, Anh chị, cùng bạn, đi một mình)

…

…

…

- Ngoài giờ học em còn hay đến

những nơi nào?

- Em có lần nào vi phạm Luật

giao thông chưa? Nếu có là lỗi

gì?

- Ngoài giờ học em còn hay đến những nơi (nhà bạn, Nhà thiếu nhi, công viên)

- Em chưa lần nào vi phạm Luật giao thông (Em đã có lần vi phạm Luật giao thông Lỗi của

em là…)

Ngoài việc phát phiếu khảo sát giáo viên cũng thường xuyên trò chuyện, trao đổi để nắm tình hình thực tế tham gia giao thông của từng học sinh để đưa

ra biện pháp giáo dục phù hợp

Khi có được thông tin về việc tham gia giao thông của học sinh, tôi sẽ đưa những em có cùng câu trả lời vào một nhóm (Nhóm 1, Nhóm 2, …) để dễ dàng thực hiện các biện pháp giáo dục

- Bước 2: Đưa ra những biện pháp giáo dục phù hợp

Dựa vào thông tin về câu trả lời của học sinh tôi đã đưa ra các biện pháp sau:

- Em đến trường bằng phương tiện xe

máy cùng bố mẹ

- Giáo dục học sinh cách lên xuống xe máy an toàn, cách ngồi an toàn trên xe máy, luôn đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn

và đúng cách Ngoài ra, còn giáo dục học sinh việc nhắc bố mẹ đưa đón con dừng đỗ xe trước cổng trường đúng quy định

- Hướng dẫn và giáo dục học sinh

- Em đến trường bằng phương tiện xe

đạp (cùng bạn, một mình)

- Em đi bộ đến trường (cùng bạn, một

mình)

- Ngoài giờ học em còn hay đến

những nơi (nhà bạn, Nhà thiếu nhi,

công viên)

- Em chưa lần nào vi phạm Luật giao

thông (Em đã có lần vi phạm Luật

giao thông Lỗi của em là…)

cách lên xuống và điều khiển xe đạp

an toàn, đi đúng làn đường quy định, không dàn hàng 2, hàng 3 và cách chuyển hướng an toàn Ngoài ra, giáo viên trực tiếp kiểm tra độ an toàn xe đạp của các em Vận động các em đội

mũ bảo hiểm khi đi xe đạp

- Hướng dẫn và giáo dục học sinh cách đi bộ trên đường, đi bộ qua đường an toàn, cách chọn đường đi an toàn Ngoài ra, còn giáo dục học sinh

đi đến nơi về đến chốn không la cà dọc đường

- Tùy theo những nơi các em hay đến, hướng dẫn và giáo dục các em một số

kỹ năng tham gia giao thông an toàn khi đến những nơi đó

- Nếu học sinh chưa lần nào vi phạm Luật giao thông thì giáo viên khen ngợi Nếu học sinh đã có lần vi phạm thì giáo viên sẽ nhắc nhở và tùy theo lỗi vi phạm giáo viên sẽ phân tích, hướng dẫn các em thực hiện đúng Luật giao thông

- Bước 3: Lập kế hoạch thực hiện

Kế hoạch ghi chi tiết các nội dung cơ bản như sau:

thực hiện

Thời gian thực hiện (35 tuần học)

Ghi chú

Nhóm 1

Nhóm 2

- Giáo dục học sinh cách lên

xuống xe máy an toàn, cách ngồi

an toàn trên xe máy, luôn đội mũ

bảo hiểm đạt chuẩn và đúng

cách Ngoài ra, còn giáo dục học

sinh việc nhắc bố mẹ đưa đón

con dừng đỗ xe trước cổng

trường đúng quy định

- Hướng dẫn và giáo dục học

sinh cách lên xuống và điều

khiển xe đạp an toàn, đi đúng làn

đường quy định, không dàn hàng

2, hàng 3 và cách chuyển hướng

an toàn Ngoài ra, giáo viên trực

tiếp kiểm tra độ an toàn xe đạp

của các em Vận động các em

đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp

- Hướng dẫn và giáo dục học

sinh cách đi bộ trên đường, đi bộ

Giáo viên, Phụ

huynh

Giáo viên, Ban cán

sự lớp, Ban đại diện Cha

mẹ học sinh

Tuần 5, Tuần 10, Tuần 15, Tuần 20, Tuần 25, Tuần 30

Tuần 6, Tuần 11, Tuần 16, Tuần 21, Tuần 26, Tuần 31

Nhóm 3

Nhóm 4

Nhóm 5

Và

Nhóm 6

qua đường an toàn, cách chọn

đường đi an toàn Ngoài ra, còn

giáo dục học sinh đi đến nơi về

đến chốn không la cà dọc đường

- Tùy theo những nơi các em hay

đến, hướng dẫn và giáo dục các

em một số kỹ năng tham gia giao

thông an toàn khi đến những nơi

đó

- Nếu học sinh chưa lần nào vi

phạm Luật giao thông thì giáo

viên động viên, khen ngợi Nếu

học sinh đã có lần vi phạm thì

giáo viên sẽ nhắc nhở và tùy

theo lỗi vi phạm giáo viên sẽ

phân tích, hướng dẫn các em

thực hiện đúng Luật giao thông

Giáo viên, Phụ huynh

Giáo viên, Phụ huynh

Giáo viên

Tuần 7, Tuần 12, Tuần 17, Tuần 22, Tuần 27, Tuần 32

Tuần 8, Tuần 13, Tuần 18, Tuần 23, Tuần 28, Tuần 33

Tuần 9, Tuần 14, Tuần 19, Tuần 24, Tuần 29, Tuần 34

- Bước 4: triển khai thực hiện kế hoạch

- Ngoài việc tuyên truyền, giáo dục lồng ghép, tích hợp qua các giờ giảng dạy chính khóa kiến thức Luật giao thông chung cho cả lớp theo quy định, tôi

tiến hành thực hiện kế hoạch trên theo từng nhóm riêng Học sinh Tiểu học rất hiếu động nên nhiều khi các em không làm chủ được hành vi của mình Học sinh nắm bắt kiến thức rất nhanh song cũng dễ dàng quên ngay Chính vì vậy mà việc hướng dẫn, nhắc nhở các em phải là việc làm thường xuyên của tôi Mỗi lần nhắc nhở trên thực tế sẽ là một lần giúp các em ghi nhớ về Luật Giao thông

- Để việc thực hiện kế hoạch được thuận lợi, tôi luôn tranh thủ sự đồng thuận và sự giúp đỡ từ phụ huynh và Ban đại diện cha mẹ học sinh Vào các tiết sinh hoạt có thể kết hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh tiến hành kiểm tra độ

an toàn xe đạp, mũ bảo hiểm mà các em đang dùng Bên cạnh đó, Ban đại diện cũng chung tay trong việc hướng dẫn, tuyên truyền, giáo dục học sinh tuân thủ Luật khi tham gia giao thông cũng như việc động viên, khen thưởng những em thực hiện tốt Luật giao thông Mặt khác tham khảo ý kiến phụ huynh về việc chấp hành giao thông của học sinh Qua đó tuyên truyền tới phụ huynh ý thức chấp hành Luật Giao thông để cùng giáo dục học sinh

* Giải pháp 2: Giáo dục an toàn giao thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp

Hoạt động ngoài giờ lên lớp thường tổng hợp nhiều hoạt động và có số lượng học sinh tham gia đông nên học sinh rất hào hứng Công tác chuẩn bị cho mỗi hoạt động này đều có phụ huynh tham gia vì học sinh tiểu học còn nhỏ, cần

có sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường vì thế thông qua các hoạt động này nhà trường đã góp phần tuyên truyền Luật Giao thông đến các bậc phụ huynh

Mỗi hoạt động ngoại khóa đều có nội dung giáo dục an toàn giao thông qua các hình thức phong phú:

1) Ký kết giao ước thi đua không vi phạm Luật Giao thông: Ngay từ đầu năm học, trường Tiểu học An Lộc B đã thực hiện việc ký kết giao ước thi đua không vi phạm Luật Giao thông giữa học sinh với giáo viên, giữa các Chi đội các Sao nhi đồng với Liên đội, giữa Cán bộ Giáo viên Công nhân viên với Ban chấp hành Công đoàn

2) Phối kết hợp với lực lượng xã hội có liên quan: Đầu năm học nhà trường đã mời công an thị xã Bình Long về tuyên truyền an toàn giao thông cho học sinh toàn trường Tại buổi tuyên truyền, cán bộ đội Cảnh sát giao thông đã thông tin tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thị xã trong thời gian qua; phổ biến, hướng dẫn Luật Giao thông đường bộ như: sang đường, đi bộ an toàn, không được chở quá số người quy định trên các phương tiện giao thông; chấp hành đội mũ bảo hiểm theo quy định, đội mũ bảo hiểm đúng cách và cung cấp tài liệu, hình ảnh minh họa về pháp luật giao thông… Thông qua buổi tuyên truyền nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về Luật Giao thông đường bộ; giúp các em nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tham gia giao thông đúng quy định, phòng ngừa tai nạn giao thông

3) Vẽ tranh tuyên truyền về an toàn giao thông: tổ chức cho học sinh toàn trường được tham gia Mỗi lớp cử 5 bạn tham gia vẽ một bức tranh tập thể khổ giấy ½ tờ giấy roki chủ đề về an toàn giao thông, sau đó học sinh sẽ thuyết trình trong 3 – 5 phút Hình thức này tạo điều kiện cho nhiều học sinh được tham gia, học sinh được nói lên ý tưởng của mình Góp phần nâng cao ý thức của học sinh khi tham gia giao thông

4) Tổ chức cho học sinh thi tìm hiểu kiến thức về an toàn giao thông lồng ghép vào hội thi “Rung chuông vàng”: trong hội thi “Rung chuông vàng”, giáo viên đưa ra một số câu hỏi liên quan đến kiến thức và tình huống giao thông Học sinh được tham gia thi cũng như cổ động viên sẽ nhớ lâu hơn kiến thức về luật giao thông

5) Tổ chức cho học sinh thi hùng biện về an toàn giao thông: học sinh

trực tiếp được tìm hiểu, được nói về vấn đề an toàn giao thông các em sẽ hiểu cặn kẽ, kỹ càng Mỗi một lần nhắc đến Luật Giao thông là mỗi một lần các em được khắc sâu hơn, ghi nhớ kiến thức hơn Như vậy qua hùng biện sẽ giúp học sinh có sự hiểu biết sâu rộng hơn về Luật Giao thông

6) Tổ chức hội diễn dưới dạng sân khấu hóa: học sinh các lớp lần lượt được phân công tham gia biểu diễn các tiểu phẩm về an toàn giao thông cấp trường trong các tiết chào cờ Qua đó, các kiến thức pháp luật cũng như các tình huống nguy hiểm khi tham gia giao thông được học sinh nghiên cứu, tìm hiểu, trải nghiệm và nhập vai vào các tình huống đó mang lại hứng thú hơn cho các

em Giáo dục và rèn luyện kỹ năng an toàn giao thông đạt hiệu quả cao hơn

7) Hình thức “Tuyên truyền viên nhỏ tuổi”: Mỗi lớp đều được phân công theo dõi tình hình giao thông trước cổng trường Hàng tuần, học sinh ghi chép, đánh giá việc chấp hành luật giao thông của người dân, của phụ huynh, của học sinh nhà trường Từ đó học sinh được rút kinh nghiệm, đề ra biện pháp khắc phục tình trạng ách tắc giao thông ở cổng trường Đến kì họp phụ huynh, tổ chức cho học sinh báo cáo trước phụ huynh về thực trạng ách tắc giao thông, đưa ra các biện pháp đề nghị phụ huynh phối hợp thực hiện Như vậy, không những học sinh được giáo dục về an toàn giao thông mà học sinh còn là những tuyên truyền viên về an toàn giao thông đến phụ huynh

Ngoài việc giáo dục an toàn giao thông ở các tiết học về an toàn giao thông hay lồng ghép giáo dục an toàn giao thông vào các tiết học của môn học khác, học sinh còn được giáo dục an toàn giao thông ở các tiết sinh hoạt tập thể, các hoạt động ngoài giờ lên lớp Hoạt động này có thể tổ chức tại lớp, tổ chức trong khối, tổ chức với quy mô toàn trường hay các trường trong toàn Thị xã

Một số hình ảnh Giáo dục an toàn giao thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp

Trên đây là những giải pháp tôi đưa ra và đã vận dụng linh hoạt trong giáo dục an toàn giao thông Tôi nhận thấy những giải pháp này đã đem lại hiệu quả cao trong giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tại trường Tiểu học An Lộc B

6.3 Về khả năng áp dụng của sáng kiến: