Tổng Công ty cổ phần bia rượu nước giải khát Sài Gòn (SABECO)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Mục Lục Trang Mục lục 1 Phần I Giới thiệu chung về Tổng Công ty cổ phần bia rượu nước giải khát Sài Gòn (SABECO) 2 Người thực hiện Nguyễn Ngọc Thức, Phan Hoằng Khanh Phần II Phân tích cấu trúc thị trường 5 Người thực hiện Hà Thị Thu Hương, Ngô Thế Hải, Lê Quyết Thắng Phần III Phân tích các điều kiện cung cầu trên thị trường 8 1 Cung của ngành bia và các yếu tố xác định cung 8 Người thực hiện Nguyễn Đức Long, Nguyễn Anh Tuấn 2 Cầu của ngành bia và các yếu tố xác định cầu 1.

Mục Lục

Trang

Phần I: Giới thiệu chung về Tổng Công ty cổ phần bia rượu nước

giải khát Sài Gòn (SABECO)

2

Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Thức, Phan Hoằng Khanh

Phần II: Phân tích cấu trúc thị trường 5

Người thực hiện: Hà Thị Thu Hương, Ngô Thế Hải, Lê Quyết Thắng

Phần III: Phân tích các điều kiện cung cầu trên thị trường 8

Người thực hiện: Nguyễn Đức Long, Nguyễn Anh Tuấn

Người thực hiện: Đặng Quang Hưng, Phạm Văn Thắng

Phần IV: Mục tiêu và chiến lược thực hiện của Tổng Công ty cổ

phần bia rượu nước giải khát Sài Gòn (SABECO)

12

Người thực hiện: Phan Nho Hiếu, Phạm Thị Thu Hằng

Người thực hiện: Trần Thị Thuỷ, Nguyễn Xuân Kỷ

PHẦN I

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BIA RƯỢU

NƯỚC GIẢI KHÁT SÀI GÒN (SABECO)

Tổng Công ty cổ phần Bia Rượu Nước giải khát Sài Gòn (SABECO)tiền thân là Nhà máy bia Chợ Lớn từ Hãng BGI và hình thành nên Nhà máybia Sài Gòn Năm 1988, Nhà máy bia Sài Gòn trở thành đơn vị hạch toán độclập trực thuộc Xí nghiệp Liên hiệp Rượu Bia NGK II Trong giai đoạn này hệthống tiêu thụ của Công ty bia Sài Gòn với 20 chi nhánh trên cả nước và pháttriển cùng với các thành viên mới như: Nhà máy nước đá Sài Gòn - Nhà máy

cơ khí Rượu Bia - Nhà máy nước khoáng ĐaKai - Công ty liên doanh thủytinh Malaya Việt Nam sản xuất chai thủy tinh; Năm 1996 - 1998 thành lập cáccông ty liên kết sản xuất bia Sài Gòn với các thành viên như: Nhà máy biaPhú Yên, Nhà máy bia Cần Thơ

Đến giai đoạn năm 1999 - 2003 Công ty thành lập các công ty liên kếtsản xuất bia như: Công ty bia Sóc Trăng - Nhà máy bia Henninger - Nhà máybia Hương Sen - Nhà máy bia Hà Tĩnh - Công ty rượu Bình Tây - Công tynước giải khát Chương Dương - Nhà máy thủy tinh Phú Thọ

Đến năm 2004, thành lập Tổng Công ty cổ phần Bia Rượu Nước giảikhát Sài Gòn (SABECO) chuyển sang tổ chức và hoạt động theo mô hìnhCông ty mẹ - công ty con theo quyết định số 37/2004/QĐ-BCN của Bộtrưởng Bộ Công nghiệp

Ngay sau khi được thành lập, Tổng Công ty cổ phần Bia Rượu Nướcgiải khát Sài Gòn (SABECO) liên tục phát triển lớn mạnh với chủ đạo là sảnxuất, kinh doanh các sản phẩm Bia Sài Gòn và đầu tư mới trên nhiều lĩnh vực,sản phẩm khác và đã nhanh chóng có mặt trên thị trường trong nước và nhiềunước trên thế giới, đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng trong cả nước

Hiện nay Tổng Công ty cổ phần Bia Rượu Nước giải khát Sài Gòn(SABECO) có tổng cộng 28 thành viên

Đến nay, Tổng công ty đã có hơn 5.000 cán bộ công nhân viên trong đóchiếm phần lớn là đội ngũ công nhân thành thạo công nghệ và đội ngũ chuyêngia kỹ thuật ở trình độ cao.

Mặt hàng kinh doanh chính của Tổng công ty là các sản phẩm: Bia lon

333, bia chai, cồn và rượu được sản xuất trên dây chuyền công nghệ củaCHLB Đức đã được người tiêu dùng tín nhiệm và sử dụng trong rất nhiềunăm vừa qua Để đảm bảo uy tín và chất lượng sản phẩm Tổng công ty đã ápdụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000 và được tổchức tư vấn quản lý chất lượng quốc tế Vương quốc Anh công nhận Sảnphẩm của Tổng công ty đã được nhiều Huy chương vàng tại các Hội chợ triểnlãm trong nước, được bình chọn là hàng Chất lượng cao trong nhiều năm vừaqua

Cụ thể:

- Danh hiệu “Thương hiệu tín nhiệm" Bia Sài Gòn trong 22 năm.

- Sản phẩm Bia Sài Gòn - Hàng Việt Nam chất lượng cao, được

người tiêu dùng bình chọn liên tục trong 14 năm từ 1997, 1998, 1999, 2000,

2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007,2008, 2009, 2010

- Sản phẩm Bia lon 333 đạt Huy Chương Bạc tại cuộc thi bình chọn

Bia quốc tế tổ chức tại AUSTRALIA năm 1999, 2000 và 2001

CÁC DANH HIỆU, KHEN THƯỞNG ĐÃ ĐƯỢC PHONG TẶNG:

- Huân chương Độc lập hạng ba, năm 2002

- Huân chương Lao động hạng nhất, năm 1996

- Huân chương Lao động hạng ba, năm 1997

- Huân chương Chiến công hạng ba, năm 2001

- Huân chương Lao động hạng ba cho 03 cán bộ lãnh đạo, năm 2006

- Huân chương Lao động hạng 3 năm 2008

- Huân chương Anh Hùng Lao động năm 2008

- Huân chương Lao động hạng 2 cho hai cán bộ lãnh đạo, năm 2008.Trong xu thế đổi mới và hội nhập kinh tế như hiện nay, Tổng Công ty

cổ phần Bia Rượu Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) đang từng bước nghiêncứu phát triển sản phẩm mới, mở rộng thị trường, hợp tác sản xuất với các bạnhàng trong nước và quốc tế

PHẦN II PHÂN TÍCH CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG

Theo đặc điểm và số lượng doanh nghiệp trong ngành thỡ Tổng Cụng ty

cổ phần Bia Rượu Nước giải khỏt Sài Gũn (SABECO) nằm trong cấu trỳc độcquyền nhúm Điều đú được thể hiện qua một vài đặc điểm sau đõy:

* Có một số ít các hãng lớn trong ngành trên địa bàn trong cả nớc

Tớnh trờn địa bàn trong cả nước ta hiện nay đó cú rất nhiều doanhnghiệp lớn nhỏ cựng sản xuất, kinh doanh cỏc mặt hàng rượu, bia nước giảikhỏt, trong đú phải kể đến là: Cụng ty TNHH Carlsberg Đụng Dương, Cụng

ty Bia Huế (Huda), Nhà mỏy bia Đụng Nam Á, Nhà mỏy Bia Hà Nội Habeco,Tổng Cụng ty cổ phần Bia Rượu Nước giải khỏt Sài Gũn (SABECO) v.v Cỏc cụng ty đều cung cấp cỏc mặt hàng đa dạng cho thị trường đồ uống như:bia hơi, bia chai, bia lon, rượu cỏc loại,

* Sản phẩm cỏc hóng giống nhau hoặc ớt khỏc biệt

Về cơ bản cỏc doanh nghiệp đều cung ứng mặt hàng tương đối giốngnhau, tuy nhiờn tựy thuộc vào định hướng chiến lược, cụng nghệ, vốn mỗidoanh nghiệp cung cấp sản phẩm của mỡnh với những đặc tớnh cú sự khỏc biệthúa so với sản phẩm của doanh nghiệp khỏc Chỳng ta cú thể thấy sự khỏcbiệt đú qua một vài đặc điểm sau:

- Tổng Cụng ty cổ phần Bia Rượu Nước giải khỏt Sài Gũn (SABECO):sản phẩm chủ yếu là bia chai, bia lon 333 Ra đời cỏch đõy hơn 30 năm, cựngvới sự phỏt triển mạnh mẽ của nền kinh tế đất nước, SABECO đó khụngngừng đổi mới, phỏt triển để trở thành tập đoàn hàng đầu trong ngành hàngbia Việt Nam với cỏc thương hiệu nổi tiếng 333, Saigon Special, SaigonExport, Saigon Lager Thương hiệu bia 333 là một trong những thương hiệudẫn đầu ngành hàng bia tại thị trường Việt nam và một hệ thống phõn phốiđược phủ rộng trờn 40 tỉnh, thành trong cả nước Sản phẩm bia lon 333 là mộtsản phẩm truyền thống lõu đời khụng chỉ được người tiờu dựng trong nước tớnnhiệm mà cũn khụng ngừng khẳng định đẳng cấp về chất lượng sản phẩm trờnthị trường quốc tế khi đó được xuất khẩu và tin dựng trờn 17 quốc gia với cỏcthị trường khú tớnh như Nhật Bản, Úc, Đức, Hà Lan, Mỹ…

- Cụng ty TNHH Carlsberg Đụng Dương: Là đối tỏc chiến lược vớiTổng cụng ty Bia - Rượu - Nước giải khỏt Hà Nội (HABECO) Sự hợp tỏc

giữa 2 công ty sẽ tạo cơ hội cho hai cùng nhau tiếp tục củng cố vị thế củamình tại miền Bắc và miền Trung Việt Nam Hiện tại, với Công ty Bia Huế,Carlsberg đang dẫn đầu thị trường bia miền Trung.

- Nhà máy bia Đông Nam Á: được thành lập theo giấy phép Đầu tư số528/GP do Bộ KH & ĐT cấp ngày 8/2/1993 Là Liên doanh giữa Nhà MáyBia Việt Hà (Việt Nam), Quỹ Công Nghiệp Hóa giành cho các nước đangphát triển IFU (Đan Mạch) và CARLSBERG INTERNATIONAL A/S (ĐanMạch) với tỉ lệ góp vốn: VIỆT HÀ (40%), CARLSBERG (35%) & IFU(25%) Năm 2004, Carlsberg đã mua lại phần vốn của IFU và cho đến nay, tỉ

lệ vốn góp trong công ty là VIỆT HÀ (40%), CARLSBERG (60%) Nhà máy

có trụ sở chính tại 167B Minh Khai, Hà Nội và văn phòng chi nhánh tại hầukhắp các tỉnh thành trên cả nước như Hải phòng, Quảng Ninh, Nam Định,Nghệ An, Thanh Hóa & TP Hồ chí Minh với hệ thống các nhà phân phốirộng khắp trên các vùng miền, nhà máy luôn sẵn sàng đưa sản phẩm tới tayngười tiêu dùng ở khắp mọi nơi trong toàn lãnh thổ Việt Nam Sản phẩmchính của công ty là mặt hàng bia hơi và bia chai, với thương hiệu bia nổitiếng Halida Đến nay sản phẩm của nhà máy đã ngày càng trở nên phongphú, phục vụ nhu cầu đa dạng của nhiều tầng lớp người tiêu dùng như cácnhãn hiệu bia Carlsberg, Halida và Halida Thăng Long

* Có sự phụ thuộc lẫn nhau cao

Quyết định của doanh nghiệp này sẽ ảnh hưởng đến quyết định củadoanh nghiệp khác và ngược lại Khi một doanh nghiệp đưa ra quyết định vềgiá cả, sản lượng thì quyết định đó tác động đáng kể lên lợi nhuận của công tykhác Bên cạnh đó mỗi khi ra quyết định thì mỗi công ty đều phải tính tớiphản ứng của đối thủ Có thể chấp thuận theo phương án cùng tăng hoặc giảmgiá theo mùa vụ

* Mỗi hãng nắm một số quyền lực thị trường:

Các sản phẩm đồ uống trên thị trường hiện nay hết sức phong phú, đadạng Mỗi doanh nghiệp tuỳ thuộc vào đạc điểm yêu tố nguồn lực của mình

để đầu tư vào một vài sản phẩm đặc thù có thị phần lớn trong ngành và nắmquyền lực nhất định trên thị trường Đối với Tổng Công ty cổ phần Bia RượuNước giải khát Sài Gòn (SABECO), sản phẩm được ưa chuộng và có vị thếtrên thị trường là sản phẩm bia chai, bia lon 333, chiếm 25% thị phần trong cảnước Sản phẩm của công ty có hương vị độc đáo, mức giá phải chăng phùhợp với thu nhập chung của người dân trên các địa bàn tỉnh, thành trong cảnước bởi vậy sức tiêu thụ của sản phẩm là khá lớn Các mặt hàng này đã tạo

được thương hiệu trên thị trường và có được vị trí tương đối vững chắc Để

mở rộng thị trường, hiện nay công ty có xu hướng phát triển danh mục sảnphẩm, liên kết với các doanh nghiêp bạn để đưa ra thị trường những sản phẩmmới đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng trong nước và nước ngoài

* Những rào cản khi gia nhập ngành:

- Chính sách của nhà nước: các yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh an toànthực phẩm, vấn đề về môi trường và chống ô nhiếm môi trường,

- Quy mô về vốn và các yêu cầu kỹ thuật

- Địa điểm kinh doanh

- Nguyên nhiên liệu đầu vào cho sản phẩm của doanh nghiệp

- Sự phát triển nhanh của KH&CN

PHẦN III PHÂN TÍCH CÁC ĐIỀU KIỆN CUNG CẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG

1 Cung của ngành bia và các yếu tố xác định cung

Các doanh nghiệp cung ứng sản phẩm bia khá nhiều có cả công ty trongnước và ngoài nước trên các thị trường bình dân, trung cấp và cao cấp Thịtrường bia cao cấp chủ yếu do ba nhãn hiệu Heineken, Carlsberg và Tigerchiếm lĩnh Thị trường bia bình dân bia hơi là sản phẩm dành cho thị trườngbình dân thuộc về các công ty bia địa phương và các cơ sở sản xuất bia thủcông Thị trường bia trung cấp chủ yếu thuộc về một số nhãn hiệu nhưSabeco, Habeco, Halida, Huda,

Các yếu tố xác định cung của ngành bia:

- Giá sản phẩm bia: Bia có các chủng loại như bia chai, bia lon và bia

hơi Giá của sản phẩm bia chai và bia lon là cao hơn Bia là mặt hàng chịuthuế tiêu thụ đặc biệt Vào mùa hè lượng bia tiêu thụ là rất lớn, dịp lễ tết cũngkhá cao dẫn tới giá sản phẩm tăng theo và các nhà cung ứng vẫn luôn luôn sẵnsàng Đối với bia hơi, theo tiến trình thực hiện cam kết gia nhập WTO, đếnnăm 2010, thuế bia hơi sẽ nâng lên tới 45% tương đương với thuế bia chai vàbia lon Trong khi bia hơi là sản phẩm dành cho thị trường bình dân, nếu nângthuế lên tương đương với bia chai và bia lon thì các doanh nghiệp sản xuất biahơi sẽ rất khó khăn, có lẽ các doanh nghiệp này sẽ phải chuyển sang sản xuất,kinh doanh bia chai, bia lon hoặc đi gia công cho các đơn vị sản xuất lớn

- Giá của các yếu tố đầu vào: Cơ bản chế bia cần có 5 nguyên liệu

chính là: nước, malt, gạo, hoa houblon và con men, sau quá trình lên men, sẽcho ra một loại đồ uống giàu dinh dưỡng, có hương thơm đặc trưng, độ cồnthấp, vị đắng dịu và lớp bọt trắng mịn với hàm lượng CO2 phù hợp Ngoài ra,trong bia còn chứa một hệ enzim khá phong phú, đặc biệt là nhóm enzim kíchthích tiêu hoá amylaza Chất lượng của các nguyên liệu này có ảnh hưởngtrực tiếp đến sản phẩm được chế ra Sự hiểu biết về đặc tính của nguyên liệu,ảnh hưởng của nguyên liệu đến quá trình sản xuất và sản phẩm là điều cơ bản

để lèo lái quy trình và cho ra một sản phẩm hoàn hảo Hai trong 5 nguyên vậtliệu chính là malt và hoa houblon chúng ta phải nhập khẩu, làm cho giá thànhsản xuất sản phẩm tăng Ngành Bia có thể thay thế khoảng 30 - 40% maltnhập ngoại bằng malt chế biến từ đại mạch trồng trong nước với điều kiện,chất lượng gần tương đương Nếu chúng ta có gieo trồng đại mạch trên diện

tích vài nghìn ha, cũng chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi Trong khi, trênthực tế, chúng ta mới chỉ trồng được vài chục ha thử nghiệm Ðể nhân cấy vàphát triển lên vài nghìn ha cần phải có một thời gian dài nhiều năm nữa Thực

ra, nhà sản xuất chỉ mong thay thế được khoảng 10% malt nhập khẩu là đã rấttốt Ðể thay thế được 10% malt, ước tính chúng ta phải trồng được khoảng

6000 ha đại mạch mới đủ Chúng ta nhận thấy rằng mùa đông ở các tỉnh miềnnúi cũng không canh tác được gì, thời gian nông nhàn nhiều mà nhà nông lạithiếu cái ăn Do vậy, về lâu dài, tập trung đẩy mạnh trồng cây đại mạch là mộtgiải pháp hữu hiệu vừa giải quyết được nhu cầu thay thế nguyên liệu ngoạinhập của ngành công nghiệp sản xuất bia, vừa góp phần vào công tác xoá đóigiảm nghèo cho bà con dân tộc các tỉnh miền núi phía Bắc

- Số lượng nhà cung ứng: Với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày

càng rộng và sâu số lượng các nhà cung ứng sẽ ngày càng tăng cạnh tranh lớnvới các nhà cung ứng trong nước

- Công nghệ: Công nghệ là yếu tố quan trọng trong việc tạo ra sản

phẩm chất lượng cao đủ khả năng cạnh tranh với các đối thủ Các doanhnghiệp trong nước cần phải thật sự nhạy bén trong việc tiếp thu những kỹthuật sản xuất mới, đồng thời cũng phải tự nghiên cứu tạo ra sản phẩm bia cóhương vị thật sự khác biệt sẽ làm cung sản phẩm tăng

- Giá hàng hóa liên quan: Doanh nghiệp sản xuất bia không chỉ là sản

phẩm duy nhất mà thường sản xuất các sản phẩm kèm theo như nước giảikhát, rượu Mỗi một doanh nghiệp phải quyết định cân bằng tối ưu tìm cơcấu sản xuất tối ưu nhất giữa tất cả những hàng hóa mà doanh nghiệp sảnxuất Như vậy, quyết định cung sản phẩm bia không chỉ là giá của chính sảnphẩm mà còn do giá của các sản phẩm khác doanh nghiệp sản xuất

- Các kỳ vọng: Việt Nam hiện là quốc gia có dân số trẻ với khoảng 33

triệu người trong độ tuổi 20 đến 40, độ tuổi có tỷ lệ tiêu thụ các sản phẩm biacao nhất Đến năm 2011, Việt Nam sẽ sản xuất và tiêu thụ 3,1 - 3,2 tỷ lít bia,bình quân 35 - 36 lít/người/năm; 370 - 380 triệu lít rượu, bình quân 4,2 - 4,3lít/người/năm; 2,1 - 2,2 tỷ lít nước giải khát, bình quân 24 - 25 lít/người/năm.Đến năm 2015, Việt Nam sẽ sản xuất và tiêu thụ 4,6 - 4,7 tỷ lít bia, 530 - 540triệu lít rượu, 4,3 - 4,4 tỷ lít nước giải khát Còn đến năm 2020, Việt Nam sẽsản xuất và tiêu thụ 6 - 6,5 tỷ lít bia, 670 - 680 triệu lít rượu, 7,5 - 7,8 tỷ lítnước giải khát Và đến năm 2025, Việt Nam sẽ sản xuất và tiêu thụ 7 - 7,5 tỷlít bia, 770 - 790 triệu lít rượu, 12 - 13 tỷ lít nước giải khát

- Chính sách của chính phủ: Chính sách khuyến khích sản xuất đối

với một mặt hàng của chính phủ sẽ làm tăng cung hàng hóa đó ra thị trườnghoặc ngược lại Ở Việt Nam, có tới 60-70% nguyên liệu cho sản xuất bia phảinhập khẩu, trong đó có malt Theo thống kê của Hiệp hội Rượu - Bia - Nướcgiải khát Việt Nam, mỗi năm ngành Bia Việt Nam phải nhập khẩu khoảng120.000 đến 130.000 tấn malt với giá 400 USD/tấn Như vậy, lượng ngoại tệdùng để nhập nguyên liệu là khoảng 50 triệu USD/năm với tốc độ tăngtrưởng của ngành Bia khoảng 10-12%/năm, nhu cầu malt vào năm 2005khoảng 185.000 tấn và năm 2015 sẽ là 350.000 tấn Nếu giữ nguyên tìnhtrạng nhập khẩu như hiện nay, chúng ta sẽ phải bỏ ra khoảng 60 triệuUSD/năm vào năm 2005 và trên 180 triệu USD/năm vào năm 2015 cho việcnấu bia! Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng ngành Rượu - Bia - Nước giải khátViệt Nam thành một ngành kinh tế mạnh Do vậy, việc sử dụng tối đa nguyênliệu trong nước để phát triển sản xuất các sản phẩm chất lượng cao là một chủtrương quan trọng và đúng đắn Theo Quyết định 28/2002/QÐ-TTg, Chínhphủ cũng đã chỉ đạo Tổng Công ty Rượu - Bia - Nước giải khát Việt Namphối hợp với địa phương nghiên cứu trồng đại mạch trong nước để thay thếmột phần nguyên liệu nhập khẩu Đối với bia hơi, theo tiến trình thực hiệncam kết gia nhập WTO, đến năm 2011, thuế bia hơi sẽ nâng lên trên 45%tương đương với thuế bia chai và bia lon, điều này sẽ thật sự là khó khăn chocác doanh nghiệp sản xuất bia ở địa phương Cõ lẽ việc hợp tác bắt tay vớingười “trong nhà” sẽ giúp cho ngành sản xuất bia ở Việt Nam phát triển và đủsức cạnh tranh trên thị trường lớn

2 Cầu của ngành bia và các yếu tố xác định cầu

- Sở thích và thị hiếu: Chúng ta nhận thấy rằng ý thích hay sự ưa

chuộng của người tiêu dùng đối với hàng hóa dịch vụ tăng kéo cầu về hànghóa dịch vụ đó cũng tăng lên Người tiêu dùng luôn có xu hướng sử dụngnhiều sản phẩm có uy tín, chất lượng như bia Sabeco, Habeco, Halida, Huda,Heineken, Carlsberg và Tiger Cầu về sản phẩm có chất lượng sẽ ngày càngtăng lên

- Thu nhập của người tiêu dùng: Thu nhập của người dân ngày một

tăng cao, do vậy nhu cầu được sử dụng sản phẩm sẽ tăng Đối với sản phẩmbia cầu về sản phẩm bia Bình dân sẽ giảm đi nhưng sẽ dịch chuyển sang cầu

về bia trung cấp và tăng rất nhanh, sản phẩm bia cao cấp chiếm tỷ trọng thấpnhưng sẽ tăng tỷ trọng tiêu thụ