Giáo trình Kỹ thuật thi công mặt đường (Nghề Vận hành máy thi công mặt đường Trình độ Cao đẳng)

thì công các loại mặt đường, cách lựa chọn máy thỉ công hiệu quả, nâng cao năng suất, ~ Thực hiện được các công việc trong quá trình thỉ công mặt đường khác nhau; ~ Bố trí được hiện trư

BỘ GIAO THÔNG VẬN TAL

TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I

Hà Nội, 2017

TRUONG CAO DANG GIAO TH

GIÁO TRÌNH

Mô đun: Kỹ thuật thi công mặt đường

NGHÈ: VẬN HÀNH MÁY THỊ CÔNG

MAT DUONG TRINH DQ CAO DANG

Hà Nội~ 2017

MO DAU

Hiện nay,đất nước ta đang trên đường hội nhập với các nước trong khu vực,cũng như các nước trên thể giới.Vì thế cơ sở hạ tằng giao thông đồi hỏi cũng phái được nâng cao hơn

Trong thời gian gần đây đắt nước ta vấn để xây dựng đang là vẫn để cẮp thiết nhất là bên giao thông

Hiện nay làng xã nào cũng có những con đường bê tông ,hoặc cấp phối chạy

xung quanh lăng đễ có những còn đường như vậy đời hỏi phải có những kỹ thuật (hỉ công mặt đuờng chính vì thế chồng tôi muắn giới thiệu cho các ben coốn sách này

~ Trình bày được cấu tạo, yêu cẩu với mặt đường, các công tác, qui trình

thì công các loại mặt đường, cách lựa chọn máy thỉ công hiệu quả, nâng cao năng suất,

~ Thực hiện được các công việc trong quá trình thỉ công mặt đường khác nhau;

~ Bố trí được hiện trưởng và phối hợp với các phương tign thi công khác

hợp lý, đạt hiệu quả kính tế;

~ Rèn luyện tính cẩn thận, khoa học, chính xác và đảm bảo an toàn

“Chúng tôi giới thiệu thêm tà liệu tham khảo

~ Giáo trình kỹ thuật thỉ công và an toàn ~ Trường Cao đẳng nghề Cơ giới

Ninh Bình;

~ Vũ Tiển Lộc, Vũ Thanh Bình - Máy làm đắt ~ Nhà xuất bản GTVT;

- Cấu tạo và nguyên lý làm việc của gằm máy xây dựng — Nhà xuất bản GTVT:

- Tải liệu tập huấn vận hành máy xây dựng - Nhà xuất bản GTVT.

Chương 1: Các vấn đề chung về thi công mặt đường

1.CẤu tạo và yêu cầu với mặt đường

1.1 Khái niệm :

~ Mặt đường là một kết cấu gồm một hoặc nhiều tầng, lớp vật liệu khác

thêu, có cường độ và độ cáng lên đặt trên nàn đường đỗ phục vụ cho xe chạy,

~ Mặt đường là một bộ phận rất quan trọng của đường Nó cũng lả bộ phân đất tiên nhất, Mặt đường tốt hay xấu sẽ ảnh hướng trực tiếp tối chất lượng chạy xe: an toàn, êm thuận, kinh tể

~ Do vậy ngoài việc tính toán thiết kế nhằm tìm ra một kết cấu mặt đường

có đủ bề dày, đủ cường độ thì về công nghệ thỉ công, về chất lượng thí công

đảm bảo như tỉnh toán là hết sức quan trọng

+ Kết cấu mặt đường mềm: gồm các lớp đá dăm đệm và các lớp láng nhựa, thắm nhập nhựa hoặc bê tông nhựa

+ Kết cấu mặt đường cứng: gồm các lớp móng đá dăm, lớp cát đệm và lớp

bê tông xi ming

1.2 Yêu cầu đối với mặt đường

~ Mặt đường chịu tác dụng trực tiếp của tải trọng xe chạy, của các nhân tố

tự nhiên như mưa, nắng, sự thay đổi nhiệt độ Nên để báo đảm các chí tiêu khai thác- vận doanh có hiệu quá nhất thì việc thiết kế và xây dụng kết cầu mặt

đường phải đạt được các yêu cầu sau:

+ Đủ cường độ: kết cầu mặt đường phải có đủ cường độ chung và tại mỗi

điểm riêng trong từng tầng, lớp vật liệu Nó biểu thị bằng khả năng chống lại

biển dang thing đứng, biển dạng trượt, biển dang co dãn khi chịu kéo-uốn hoặc

do nhiệt độ

+ Ôn định với cường độ: cường độ phải ít thay đối theo điều kiện thời tiết,

khi hậu

+ Độ bằng phẳng: mặt đường phải đạt được độ bằng phẳng nhất định để giảm sức cản lăn, giảm sóc khi xe chạy Do đó nâng cao được chất lượng chạy

xe, tốc độ xe chạy, giảm tiêu hao nhiên liệu, kéo dài tuổi thọ của xe

+ Đà độ nhám: mặt đường phải có đủ độ nhám để nâng cao hệ số bám

giữa bánh xe và mặt đường Tạo điều kiện tốt cho xe chạy an toàn với tốc độ cao

và trong những trường hợp cần thiết có thể dừng xe nhanh chóng

+ Ít bai: bụi là do xe cộ phá hoại, bào mòn vật liệu làm mặt đường, Bụi gây ô nhiễm môi trường, giảm tằm nhĩn, Chọn vật liệu có chất lương cao

1.3 Chuẩn tắc đường:

Là các quy định vẻ thì công bắt buộc mọi cty khi thực hiện thỉ công phải thực

hiện theo

3.Các nguyên lý sử dụngvật liệu lần mặt đường

3.1 ,Cấu trúc vật liệu làm mặt đường

.Cốt liệu là đá, cuội sỏi cứng, sẵn sùi, sắc cạnh, hình khối với một vài kích

cỡ tương đối đồng đầu đem rải thành từng lớp rồi lu lên chặt để các hòn đá chèn móc vào nhau, cỡ đá nhỏ chèn vào kế cỡ đá lớn Như vậy nhờ vào tác dụng chèn móc, me sắt giữa các hòn đá để tạo nền một cẫu trúc tiếp xúc có cuồng độ nhất định có khả năng chống lại biến dạng thẳng đứng cũng như khả ning ching bong bật bề mặt do ảnh hưởng của lực ngang)

đi liệu theo nguyên lý đá chân để

iu điểm: chính của nguyên lý làm mặt đường này là: công nghệ thí công

đơn giản, cốt liệu yêu cầu ít kích cỡ, do đó dễ khổng chế, kiểm tra chất lượng

khi thì công,

Nhược điểm:

- Tốn công lu èn Khi công lu không đủ thì sự chèn móc giữa các hạt cốt

liệu sẽ kém làm chất lượng mặt đường không được đảm bảo như đá dễ bị bong

bật,

~ Cường độ của lớp mặt đường sẽ mắt khi cốt liệu bị vỡ vụn nên yêu cầu

đá làm mặt đường phải có cường độ rất cao

- Trong qua trình sử dụng, dưới tác dụng của lực bánh xe đá sẽ bị tròn cạnh, bị bong bật đưới tác dung của lực ngang, gây phi hong mit đường Để khắc phục nhược điểm này, có thể dùng thêm vặt liệu liên kết dưới hình thức

tưới hoặc trộn vật liệu liên kết (đắt dính nhào thành bùn, nhựa bỉ tum, viữa xỉ

măng lỏng,.) vào cốt liệu để tăng cường sức chống trượt cho lớp mặt đường

2.2.Nguyén lý sử dụng vật liệu

~ Mỗi phương pháp xây dựng mặt đường phải dựa trên một nguyên lý sử dụng vật liệu nhất định và trình tự thi công nhất định Mỗi nguyên lý sử dụng vật liệu khác nhau sẽ quyết định yêu cầu đối với mỗi thành phẫn vật liệu về số

lượng và chất lượng, đồng thời cũng quyết định các biện pháp và kỹ thuật thì

Mặt đường nhựa thực chất là lớp trên của mặt đường

Giá trị chiều đây "tối thiếu" được hiểu là chiều đày được lựa chọn phái bằng hoặc lớn hơn chiều dày đã quy định ấy (tùy theo loại vật liệu tằng mat - trong ví

ddụ mà bạn pelerpan595 đang đề cập là tẳng mặt cắp cao AI, nếu đó lã mặt

đường mềm từì hẳn lớp mặt trên phải là loại BTN loại)

~ Nếu chiều dây lớp VL quá nhỏ, rất khổ khăn để có thể sam rai lớp vật liệu này

đảm bảo đồng đều vẻ chiều dày và độ bằng phẳng cần thiết; đặc biệt khi ting móng kém phẳng > chiều dày lớp mặt sẽ thay đổi (chỗ đủ day, chỗ quá mỏng)

khai thác sau này sẽ rất nhanh hư hỏng

~ Nếu chiều dây lớp vật liệu quá nhỏ, khi lu lèn vật liệu có thể bị hư hỏng ngay

đưới bánh lu (hi trượt, nứt nẻ, gãy vỡ hạ)

~ Nếu chiều day lop VL qué nbd, img sult do phương tiện lo lên truyền xuống

ớp móng sẽ lớn có thể lớn hơn khả năng chịu đựng của lớp móng lớp móng có thể hư hỏng

~ Vật liệu tằng mặt vừa chịu nén, vừa chịu uốn và chịu cất Nếu chiều dày lớp

vật liệu quả nhỏ, ứng suất cắt, kéo khi uốn có thể vượt quá khả năng chịu đựng

của vật liệu hư hỏng trong quá trình khai khác,

~ Vật liệu tằng mặt liên tục chịu tải trọng trùng phục của xe cộ vật liệu bị mỗi nếu chiều dày quá nhỏ sẽ nhanh bị phá hoại do mỏi nhanh nứt nẻ, gẫy vỡ

~_ Vật liệu BTN tầng mặt có thé đặt trên tằng móng mềm hoặc móng nửa cứng

(đôi khi là móng cứng - BTXM); loại vật liệu nửa cứng và cứng ở tằng móng có hiện tượng bị nứt do img suất kéo, kéo khi uốn phát sinh bởi sự thay đổi nhiệt độ (ứng suit nhigt), tĩnh tải và hoạt tải Nếu chiều day ting mặt quá nhỏ, các vết nức

dưới tằng mồng có thể lan truyền lên tẳng mặt

~ Vật liệu tằng mặt sử dụng các loại vật liệu có kích cỡ nhỏ, cường độ cao, sử

dụng chất liên kết giá thành cao; Nếu quá dày sẽ không kinh tế

“Xây dựng và khai thác đường là một môn khoa học thực nghiệm, ngoài việc xây

dựng những lý thuyết tính toán còn tổng kết các kinh nghiệm khai thắc đường,

trong và ngoài nước để đúc rút thành các định hướng quy định về cấu tạo Kết

hợp với những kính nghiệm khai thác Ấy, chúng ta có các khuyển cáo như đã

nêu 6 digu 2.2 - 22TCN 21 1:2006

“Thực tiễn luôn vận động không ngừng, nên chúng ta sẽ không ngạc nhiên nếu

như vào một ngày đẹp trời nào đó 22TCN 21 1:2006 sẽ được thay thể bằng 22TCN 211:200 ; và những định hướng trong nó cũng hắn sẽ có những thay

đổi

[Neo ra, trong qua trình ứng đụng vần dụng 22TCN 21 1:2006 vào trong công tác giảng dạy, học tập, thiết kế, xây dựng, khai thác chúng ta cũng phải không

ngừng phân tíclphê phán/hoàn thiện nó để những TK của chúng ta ngày cảng

gần với thực tiễn hơn; Các KCAP ngày cảng hợp lý và bền vững trong điều kiện

khai thác mà nó đã được giao phó nhiệm vụ

3⁄2 Mặt đường cấp thấp

‘Mat d-ang dat thiên nhiên thực chất là lớp trên của nền đ- ng đ-c đắp thành và (đầm chặt Loại mặt đ- ng này th-ờng thấy nhiều ở nông thôn, trên các tuyến, đ-ờng của địa ph- ơng

~ Độ đốc ngang mật đ-ờng 2-3 lề đ- ng 3-5%, độ đốc mái ta luy rãnh M3

- Dọn dẹp ch- ứng ngại vật trong phạm vỉ đ-ờng, chặt cây phá đá, phá dỡ

các công trình nhà cửa

~ Đào đất rãnh 2 bên đấp nền đ-ðng: dùng máy san hay nhân lực

~ Đầm chật lớp trên của nền đ- ờng: Có thể dùng máy lu hay nhân lực để dám, chú ý đến độ ẩm của đất.

Chương 2:Công tác san,rãi, đầm nén trong thi công mặt đường

1.Công tác san mặt bằng

1.1 Công the san mặt đường cắp phối

'Để san được mặt đường cấp phối đúng yêu cầu kỹ thuật cằn nắm được Cao độ

tự nhiên ,cao độ thiết kế khí thí công phải nắm được bê rộng mặt đường dim đường độ dốc của mái đường

“Tiến hãnh san:

-+ Quaylưỡi san để đầu san ở mép ngoài trước „ đuôi lưỡi san ở mépngoài lớp sau

của bên đối diện

+ Ha sắt lưỡi san xuống đắt phía đuôi lười san xâu hơn

+ Cho máy chạy số 1 lưỡi san sẽ cắt vật liệu từ chỗ cao xuống chỗ thấp,vậtliệu

côn lại sẽ lăn theo lười san ra phía đuôi lười san

+ Tiếp tục cắt vật liệu cho đến khi hết bê rộng mặt bing thi công Khi chuyển

máy cất sang đường khác thì đẫu luôi nằm vào 1/3 của đường cắt trước

-* Qa trình san phải quan sắt luỡi san cất vật liệu để điều chỉnh lưỡi san cất vật

liệu đúng điểm cao ,thấp,trên mặt bằng

+ Sau hai lần cắt san trên mặt bằng dừng máy kiểm tra toàn mặt bing

+ Khi thi cng luôn luôn điều khiển máy đi thẳng không để máy cắt trùng lặp

của các đường trước

+ Phải giữ các cọc mốc hưởng dân thỉ công trong xuốt quá trình thỉ công ,nễu bị

đỗ phải sừa ngay

1.2 Công tác san mặt đường nhựa.

"Để san được mặt đường nhựa đúng yêu cầu kỹ thuật cần nắm được Cao độ tự

nhiên ,cao độ thiết kế khi thi công phải nắm được bê rộng mặt đường ,tim đường

độ dốc của mái đường

“Tiến hành san:

-+ Quaylười san để đầu san ở mép ngoài trước , đuổi lười san ở mépngoài lớp sau

của bên đối diện

+ Hạ sắt lười san xuống đất phía đuổi lưỡi san xâu hơn

++ Cho mây chạy số lưỡi san sẽ cắt vật liệu từ chỗ cao xuống chỗ thấp,4Hiệu

còn lại sẽ lăn theo lưỡi san ra phía đuôi lưỡi san

+ Tiếp tục cắt vật liệu cho đến khi hết bê rộng mặt bằng thi công Khi chuyển

máy cắt sang đường khác thì đầu lưỡi nằm vào 1/3 của đường cắt trước

-+ Qẵã tình san phải quan sát lỗi san cất vật liệu đễ điều chỉnh lưỡi san cắt vật

liệu đúng điểm cao ,thấp,trên mặt bằng

+ Sau hai lần cất san trên mặt bằng dừng máy kiểm tra toàn mặt bằng,

+ Khi thì công luôn luôn điều khiển máy đi thẳng không để máy cắt trùng lặp của các đường trước

-+ Phải giữ các cọc mốc hưởng dân thỉ công trong xuất quá trình thì công ,nếu bị

đỗ phải sửa ngay,

2 Công tác rải mặt đường

2.1 Công tác san rải mặt đường cấp phối

~ Với lớp móng trên, vật liệu cấp phối đá dăm chỉ được dùng máy rải chuyên dụng Với lớp móng dưới có thể sử dụng máy rải hoặc máy san Nếu sử dụng

máy san phải có các giái pháp chồng phân tằng và được sự cho phép của tư vẫn

giảm sắt Và bổ trí công nhân lái máy lành nghề và nhân công phụ theo nhằm.

hạn chế và xử lý kịp thời các hiện tượng phân tằng Với những vị trí bị phân tầng phải loại bỏ kịp thời và thay thể bằng cắp phối mới

~ Chiều đây của mỗi lớp thỉ công sau khi lu lèn không nên lớn hơn 18cm đối

Với mông đưới và 15cm đối với lớp móng trên và chiêu đây tôi thiểu của mỗi

ớp phải không nhỏ hơn 3 lần cỡ hạt lớn nhất danh định D,

~ Để bảo đảm độ chặt lu lèn trên toàn bộ bề rộng móng, khi không có khuôn

đường hoặc đá vía, phải rải vật liệu CPĐD rộng thêm mỗi bên tối thiểu là 25

cm so với bễ rộng thiết kế của móng,

~ Phải thường xuyên kiểm tra cao độ, độ bằng phẳng, độ dốc ngang, độ dốc

dọc, độ m, độ đồng đều của vật liệu CPĐD trong suốt quá trình san rải

.3 Công tác đầm nén mặt đường

Đầm dùi

& Máy đầm dài chạy xăng Robin Nhật Bản RY20

Thong tin Mo ti chi et

Loại động cơ -+kỹ lãm mắt bằng gió

[Dung tích bình chứa nhiên liệu 38 lit

[Dung tich diu boi tron 061m

'b Máy đầm dùi chạy xăng Conmec CVP28

Thing tin "Mô tả chỉ tết

1.2 Dim ban

May dim bin chay xăng CPI0-3

"Máy đầm bản chạy xăng CPI0-3

Dung tich két nude 101

“Thời gian bảo hành 04 tháng

“Xuất xứ: Trung quốc

= Đầm rung bê tông là loại máy không thể thiếu khi thi công các khối bê tông

dạng khối, cọc như cột nhà, đằm cầu, cổng thoát nước những khối bê tông

được chế tạo trong các khuôn có:

Đầm rung bê tông là phương thức đầm bê sử dụng máy đầm tạo lực rung lắc

nén chặt hỗn hợp vữa bê tông trong các khuôn có sẵn tạo ra các khối bê tông rắn

chắc, chất lượng cao

Hình ảnh Đầm rung bê tông - Máy đầm rung I,lIkw

b Đẳm lăn bé tông sử dụng động cơ bê trong

‘Xe lu rung dit tay Mikasa MRH-700 DSCA

Xe lu rung đắt tay Mikasa MRH-700 DSCA

4Á Phổi hợp thí công giữa các máy

~ Để đảm bảo tiến độ cũng như chất lượng thì sự phối hợp giữa các máy là hết sức quan trọng

“Chương 3 :Thỉ công mặt đường cắp phối 3.1.Công tác chun bj

~ Chúng ta chuẩn bị ngoài máy móc nhân công chúng ta còn phải chuẩn bị đá

có cường độ cao, đồng đều, kích thức đồng đều , hình khối sẵn sùi sắc cạnh „

không lẫn tạp chất Kích cỡ đá D> Dmax không quá 10%

‘Di det ( 1 canh gip 3 lần cạnh kia) không quá 10% thể tích

Đồi với loại mặt đường có bề dày ôi thiểu D>Dmax ; D< Dmim không quá 5- 10% thể tích đá nhưng không cho phép đá nhỏ hơn D/2

3⁄2 Các phương pháp thí công mặt đường cắp phối

3.2.1 Thỉ công mặt đường đá dăm một lớp

1 Lam khuôn đường và rả lớp móng

2 Rai dé dim , san phẳng „ tạo mui luyện

3 Lu ổn định , khi lu không tưới nước cho đá dăm ổn định Dũng lu 4-6

tấn tốc độ I,5-2 knvh, lu 8-15lượt/điểm, khi lu không tưới nước ở 3-4 lượt lu

đầu, những lần sau tưới nước chống vỡ đã, lượng nước khoảng 4-SIt m2,

.4 Lu chặt : Dùng lu nặng hơn với tốc độ không quá 2,2Skm/h khi lu có

tưới nước lượngk nước 10-15iit m2 đủ làm ấm đá nhưng không làm yêu lớp mồng, số lần lu 25-35 lượt /điểm

5 Rải đá chêm chèn: Đá đăm nhỏ đái trước , đá mại rải sau, sau mỗi lẫn

rải đều phải tưới nước và lu tạo thanmhf lớp kết cấu vững chắc dn định

6 Rải lớp bảo vệ : Thường dùng đá D<Smm rải và lu không cần tưới nước 2- 3 lượt/4

7 Bảo dưỡng: Như đối mặt đường cấp phối

32.2 Thi cing mit duimg dé diim hai lớp

1 Lim khudn đường và rải lớp mồng

2 Réi dé dim, san phẳng tạo mui luyện

3 Lu én định không tưới nước

.4, Lu chặt tưới nước : lâm cho đá chêm chèn ( chưa rải đá chêm chèn)

5 Rải đá lớp trên như trình tự 2:

6 Lụ không tưới nước như trình tự 3

T Lu cổ tưới nước như trình tự 4

8 Rai da chêm chèn : Đá dim nhỏ dái trước , đá mạt rải sau, sau mỗi lần

rải đều phải tưới nước và lu tạo thành lớp kết cấu vững chắc ổn định

9, Rai lớp bảo vệ : Thường dùng đá D<Smm rải và lu không cần tưới nước 2- 3 lượt /điểm

10 Bảo đưỡng:Như đối mặt đường cắp phối

3 Công tác hoàn thiện

~ Tu bổ phần xe chạy và sửa chữa lạ lễ đ- ðng (đám li, bạt ề ), những chỗ h- hồng trong quá tình thì công

“Chương 4: Thí công mặt đường có sử dụngnhựa

1 Công tác chuẩn bị

~ Chúng ta chuẩn bị ngoài máy móc như máy rấi thảm ,nhân công chúng ta còn

phải chuẩn đá nhựa va các phu phẩm để thi công

2 Các phương pháp thì công mặt đường có sử dụng nhựa

"Mặt đường bê tông nhựa rải nóng, ấm

“Chế tạo hỗn hợp;

Hn hop BTN được chế tạo tại trạm trộn theo chu kỳ hoặc trạm trộn

tực có thiết bị điều khiển và bảo đảm độ chính xác yêu cầu phạm vỉ cung ứng

sau khí ra khỏi thùng trộn đạt được từ 150 - 160” và độ ẩm của đá, cát còn thừa

sau khi ra khỏi trống sấy phải < 0.5%

~ Bột khoáng ở dạng nguội sau khi cân đong đúng tỷ lệ được trực tiếp cho

Vào thủng trộn

“+ Kiểm tra vật liệu trước khi xuất xưởng: ở mỗi trạm trộn BTN phải trang

bị đẩy đũ các thiết bị thí nghiệm cần thiết theo qui định để kiểm tra chất lượng

vật liệu, qui trình công nghệ chế tạo hỗn hợp, các chỉ tiêu cơ lý của hỗn hợp