Hệ thống kiến thức cơ bản chương trình ngữ văn 9

Ông được nhà nước trao tặng Giải thưởng HCM về VHNT 2000 - Thơ ông thường viết về người lính và chiến tranh, với cảm xúc dồnnén, ngôn ngữ và hình ảnh chọnlọc, hàm súc... - Là nhà thơ trư

BẢNG HỆ THỐNG CÁC TÁC GIẢ

Nguyễn

Dữ

- Sống ở thế kỉ 16, thời kì chế độ phong kiến

đang từ đỉnh cao của sự thịnh vượng cuối TK 15

bắt đầu lâm vào tình trạng loạn lạc suy yếu Thi

đậu cử nhân, ra làm quan một năm rồi lui về

sống ẩn dật ở quê nhà nuôi mẹ già, đóng cửa

Truyền kì mạn lục: viết

bằng chữ Hán; ghi chép tảnmạn những truyện kì lạđược lưu truyền

Phạm

Đình

Hổ

- (1768- 1839)Tên chữ là Tùng Niên hoặc Bình

Trực, hiệu Đông Dã Tiều Quê Hải Dương sinh

ra trong một gia đình khoa bảng, cha từng đỗ cử

nhân, làm quan dưới triều Lê

- Là một nho sĩ sống dưới thời p/k

đã khủng hoảng trầm trọng nên có

tư tưởng muốn ẩn cư và sáng tácnhững TP văn chương, khảo cứu vềnhiều lĩnh vực

- Vũ trung tuỳ bút (Tuỳ bút

viết trong những ngày mưa)

- Tác phẩm chữ Hán, đượcviết đầu thế kỉ 19

Ngô

gia

văn

phái

Nhóm các tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì ở làng

Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai-Hà Tây Trong

đó có hai tác giả chính là Ngô Thì Chí

(1758-1788) làm quan dưới thời Lê Chiêu Thống và

Ngô Thì Du (1772- 1840) làm quan dưới thời

Nguyễ

n Du

- (1765- 1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là

Thanh Hiên quê ở Nghi Xuân-Hà Tĩnh

- Sinh ra trong một gia đình quí tộc nhiều đời

làm quan và có truyền thống văn học, cha là

Là người có kiến thức sâu rộng,

am hiểu văn hoá dân tộc và vănchương Trung Quốc Cuộc đời từngtrải, đi nhiều, tiếp xúc nhiều đã tạocho Nguyễn Du một vốn sống

- Tác phẩm chữ Hán: Thanh Hiên thi tập, Bắc hành tạp lục, Nam trung tạp ngâm.

- Tác phẩm chữ Nôm:

Nguyễn Nghiễm từng làm tể tướng Ông cũng

thi đậu tam trường và làm quan dưới triều Lê và

Nguyễn Có cuộc đời từng trải, từng chạy vào

Nam theo Nguyễn Ánh, bị bắt giam rồi được

thả Khi làm quan dưới triều Nguyễn được cử

làm chánh sứ đi TQ 2 lần, nhưng lần thứ 2 chưa

kịp đi thì bị bệnh mất tại Huế

phong phú và niềm cảm thông sâusắc với những đau khổ của nhândân Nguyễn Du là một thiên tàivăn học, là đại thi hào dân tộc, làdanh nhân văn hoá thế giới và làmột nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn

Truyện Kiều, Văn chiêu hồn, Văn tế sống hai cô gái Trường Lưu…

Nguyễn

Đình

Chiểu

(1822-1888)Quê cha ở Phong Điền- Thừa Thiên

Huế, quê mẹ ở Tân Bình-Gia Định (nay là

TPHCM) Xuất thân từ một gia đình quan lại

nhỏ, cuộc đời ông gặp nhiều bất hạnh, khổ đau

nhưng với ý chí và nghị lực mạnh mẽ, vượt lên

số phận sống có ích

- Là tấm gương sáng về lòng yêunước và tinh thần bất khuất chốnggiặc ngoại xâm Ông là nhà thơ lớncủa dân tộc, nhà thơ yêu nước

- Thơ văn của ông mang phongcách của người dân Nam Bộ, là vũkhí chiến đấu sắc bén

Dương Từ - Hà Mậu, Truyện Lục Vân Tiên, Văn

tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Văn

- Tên thật là Trần Đình Đắc quê Can Lộc- Hà

tĩnh Năm 1946 ông gia nhập trung đoàn thủ đô

- Là nhà thơ quân đội, tham gia cả hai cuộc

kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Ông

được nhà nước trao tặng Giải thưởng HCM về

VHNT (2000)

- Thơ ông thường viết về người lính

và chiến tranh, với cảm xúc dồnnén, ngôn ngữ và hình ảnh chọnlọc, hàm súc

Tập thơ: Đầu súng trăng treo (1966)

Vầng trăng quầng lửa (1970), Thơ một chặng đường (1971) Ở hai đầu núi

(19981) Tuyển tập PhạmTiến Duật (2007)

Huy

Cận

- Tên thật là Cù Huy Cận (1919- 2005), quê ở

làng Ân Phú- Vũ Quang- Hà Tĩnh

- Là một trong những cây bút nổi tiếng trong

phong trào Thơ mới, đồng thời là một trong

những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ Hiện đại

Việt Nam Huy Cận được tặng Giải thưởng

HCM về VHNT (1996)

- Cảm hứng chính trong trong sángtác của ông là cảm hứng về thiênnhiên, vũ trụ và cảm hứng về conngười lao động

liên hiệp VHNT Hà Nội

- Thơ của Bằng Việt thường khaithác những kỉ niệm và gợi ước mơcủa tuổi trẻ với giọng thơ trầm lắng,mượt mà, trong trẻo, ttràn đầy cảmxúc

Tập thơ: Hương cây- Bếp lửa (Bằng Việt - Lưu Quang

Vũ)

Những gương mặt, những khoảng trời (1973) Khoảng cách giữa lời (1983)

Nguyễ

n

Khoa

Điềm

- Sinh năm 1943, quê ở xã Phong Hoà- Phong

Điền tỉnh Thừa Thiên- Huế

- Là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến

chống Mĩ, từng là Tổng thư kí Hội nhà văn Việt

Nam, từ năm 2000 ông giữ cương vị Uỷ viên Bộ

- Thơ ông giàu chất suy tư, dồn néncảm xúc, thể hiện tâm tư của ngườitrí thức tham gia vào cuộc chiếnđấu của nhân dân

Trường ca Mặt đường khát vọng, Đất nước….

Chính Trị

Nguyễ

n Duy

- Tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ sinh năm

1948, quê ở Quảng Xá nay là phường Đông Vệ,

thành phố Thanh Hoá

- Là nhà thơ quân đội, trưởng thành trong kháng

chiến chống Mĩ cứu nước Được trao giải Nhất

cuộc thi thơ Báo Văn nghệ năm 1972- 1973

- Thơ ông thường giàu chất triết lí,thiên về chiều sâu nội tâm vớinhững trăn trở day dứt suy tư

Các tập thơ Cát trắng, ánh trăng…

Kim

Lân

Tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài (1920- 2007),

quê ở Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

- Là nhà văn có sở trường viếttruyện ngắn, là người am hiểu vàgắn bó với nông thôn và ngườinông dân

- Đề tài chính trong sáng tác củaKim Lân là sinh hoạt làng quê vàcảnh ngộ của người nông dân sauluỹ tre làng

Con chó xấu xí, Nên vợ nên chồng, Vợ nhặt…

- Truyện của ông thường giàu chấtthơ trong trẻo, nhẹ nhàng, thể hiệnkhả năng cảm nhận đời sống phongphú

- Kí: Bát cơm cụ Hồ (1952, Gió bấc gió nồm (1956)…

- Truyện: Chuyện nhà chuyện xưởng (1962) Trong gió bão (1963) Tiếng gọi (1966), Giữa trong xanh

(1972)…

Nguyễ Sinh năm 1932 mất 2003, quê ở huyện Chợ - Là một nhà văn Nam Bộ, am hiểu Đất lửa, Cánh đồng hoang,

Quang

Sáng

Mới, tỉnh An Giang và gắn bó với mảnh đất Nam Bộ

- Sáng tác của ông chủ yếu tậptrung viết về cuộc sống và conngười Nam Bộ trong chiến tranh vàsau hoà bình

Mùa gió chướng, Chiếc lược ngà…

- Tên khai sinh là Phan Ngọc Hoan quê ở Cam

Lộ- Quảng Trị nhưng lớn lên ở Bình Định

- Ông là nhà thơ xuất sắc của nền thơ ca hiện đại

Việt nam được nhà nước truy tặng Giải thưởng

HCM về VHNT (1996)

- Thơ ông giàu chất triết lí chứađựng nhiều suy tưởng đậm tính trítuệ và hiện đại

Hoa ngày thường,chim báo bão; Điêu tàn; Di cảo….

Than

h Hải

Tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn (1930- 1980),

quê ở Phong Điền, tỉnh Thừa thiên - Huế

- Là nhà thơ cách mạng tham gia hai cuộc kháng

chiến chống Pháp và chống Mĩ, là một trong

những cây bút có công xây dựng nền văn học

cách mạng miền nam từ những ngày đầu

- Thơ Thanh Hải thường ca ngợitình yêu quê hương đất nước, cangợi sự hy sinh của nhân dân miềnNam và khẳng định niềm tin vàochiến thắng của cách mạng

Những đồng chí trung kiên (1962), Huế mùa xuân, Dấu võng Trường Sơn (1977)

Viễn

Phương

Tên khai sinh là Phan Thanh Viễn (1928- 2005)

quê ở Chợ Mới- An Giang

- Là một trong những cây bút cómặt sớm nhất của lực lượng vănnghệ giải phóng Miền Nam thời kìchống Mĩ

- Thơ Viễn Phương thường nhẹ

Như mây mùa xuân (1978) Măt sáng học trò, Nhớ lời

di chúc

nhàng, giàu chất trữ tình sâu lắng.

Hữu

Thỉnh

- Tên khai sinh là Nguyễn Hữu Thỉnh sinh năm

1942 quê ở Tam Dương - Vĩnh Phúc

- Là nhà thơ- chiến sĩ

- Ông viết hay, viết nhiều về conngười, cuộc sống nông thôn, và vềmùa thu

- Thơ ông ấm áp tình người và giàusức gợi cảm Nhiều vần thơ thu củaHữu Thỉnh mang cảm xúc bângkhuâng vấn vương trước đất trờitrong trẻo đang biến chuyển nhẹnhàng

Tập thơ Từ chiến hào đến thành phố…

Y

Phương

Tên khai sinh là Hứu Vĩnh Sước sinh năm 1948,

quê ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

- Là nhà thơ người dân tộc Tày Ông có nhiều

bài viết về quê hương mình, dân tộc mình

- Thơ ông hồn nhiên, trong sáng,chân thật mà mạnh mẽ Cách tư duytrong thơ ông độc đáo, giàu hìnhảnh, thể hiện phong cách của ngườimiền núi

Người hoa núi(kịch bản sân khấu, 1982), Tiếng hát tháng Giêng( 1986), Lửa hồng một góc(thơ, 1987),Nói với con

Lê

Minh

Khuê

- Sinh năm 1949, quê ở Tĩnh Gia - Thanh Hoá

- Bà thuộc thế hệ những nhà văn trường thành

trong thời kì k/c chống Mĩ Đạt giải thưởng VH

quốc tế

- Là nhà văn có sở trường viếttruyện ngắn với ngòi bút miêu tảtâm lí tinh tế sắc sảo, đặc biệt lànhân vật phụ nữ

Những ngôi sao xa xôi, Những ngôi sao, trái đất, dòng sông (tuyển tập truyện ngắn)

Nguyễ

n

Minh

Châu

-(1930 – 1989), quê ở Quỳnh Lưu, Nghệ An

- Ông là cây bút xuất sắc của văn học hiện đại,

là hiện tượng nổi bật của văn học Việt Nam thời

kì đổi mới, ông được Nhà nước truy tặng Giải

- Truyện của ông thường mang ýnghĩa triết lí mang đậm tính nhânsinh

Dấu chân người lính, Cỏ lau, Mảnh trăng cuối rừng…

thưởng Hồ Chí Minh về VHNT (2000)

NỘI DUNG - NT TÁC PHẨM VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

Chuyện

NCGNX

Ng Dữ

- Truyệntruyền kì

- Tự sự,biểucảm

- Thế kỉ16

Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn truyền thống củangười phụ nữ Việt Nam, niềm cảm thương số phận

bi kịch của họ dưới chế độ phong kiến

- Truyện truyền kì viết bằng chữ Hán;kết hợp các yếu tố hiện thực và yếu tốhoang đường kì ảo với cách kểchuyện, xây dựng nhân vật rất thànhcông

chí-thuyếtlịch sử

- TS+MT

- TK 18 Hình ảnh người anh hùng dân tộc Nguyễn

Huệ-Quang Trung với chiến công thần tốc đại phá quânThanh; sự thất bại thảm hại của quân Thanh và sốphận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống phản nướchại dân

Tiểu thuyết lịch sử chương hồi viếtbằng chữ Hán; cách kể chuyện nhanhgọn, chọn lọc sự việc, khắc hoạ nhânvật chủ yếu qua hành động và lờinói

- Tự sự,

MT, BC

- TK 19

18 Thời đại, gia đình và cuộc đời của Nguyễn Du

- Tóm tắt Truyện Kiều

- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo

- Thơ Nôm lục bát Ngôn ngữ cóchức năng biểu đạt, biểu cảm vàthẩm mĩ

- NT tự sự: xây dựng nhân vật, miêu

- TK 19

18 Trân trọng ngợi ca vẻ đẹp của chị em Thuý Kiều,

dự cảm về số phận nhân vật

-> cảm hứng nhân văn sâu sắc

- Bố cục chặt chẽ, hoàn chỉnh; bútpháp ước lệ tượng trưng; ngôn ngữtinh luyện, giàu cảm xúc; khai thác

- TK 19

Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thuỷchung, hiếu thảo của Thuý Kiều

NT tả cảnh ngụ tình, miêu tả nộitâm, sử dụng ngôn ngữ độc thoại,điệp từ, điệp cấu trúc…

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC – NỘI DUNG - NT CÁC TÁC PHẨM TRUYỆN HIỆN ĐẠI TG-TP TL+PTB

Qua tâm trạng đau xót, tủi hổcủa ông Hai ở nơi tản cư khinghe tin đồn làng mình theogiặc, truyện thể hiện tình yêulàng quê sâu sắc thống nhất vớilòng yêu nước và tinh thầnkháng chiến của người nôngdân

Xây dựng cốt truyện tâm

lí, tình huống truyện đặcsắc; miêu tả tâm lí nhânvật sâu sắc, tinh tế; ngônngữ nhân vật sinh động,giàu tính khẩu ngữ, thểhiện cá tính của nhân vật;cách trần thuật linh hoạt,

thống nhất với tình yêu đất nước tự nhiên.

“Giữa trong xanh” (1972)

- Hoàn cảnh sáng tác đó giúp ta hiểu đựợccuộc sống, vẻ đẹp của những con ngườilao động thầm lặng, có cách sống đẹp,cống hiến sức mình cho đất nước

Cuộc gặp gỡ tình cờ của ônghoạ sĩ, cô kĩ sư mới ra trườngvới người thanh niên làm việcmột mình tại trạm khí tượngtrên núi cao Sa Pa Qua đó,truyện ca ngợi những người laođộng thầm lặng, có cách sốngđẹp, cống hiến sức mình chođất nước

Truyện xây dựng tìnhhuống hợp lí, cách kểchuyện hợp lí, tự nhiên;miêu tả nhân vật từ nhiềuđiểm nhìn; ngôn ngữ chânthực giàu chất thơ và chấthoạ; có sự kết hợp giữa tự

- Tác phẩm được rút từ truyện ngắn cùngtên của NQS

- Hoàn cảnh sáng tác đó giúp ta hiểu đượccuộc sống chiến đấu và đời sống tình cảmcủa người lính, của những gia đình Nam

Bộ - tình cha con sâu nặng và cao đẹptrong cảnh ngộ éo le của chiến tranh

Câu chuyện éo le và cảmđộng về tình cảm của hai chacon: ông Sáu và bé Thu tronglần ông về thăm nhà và ở khucăn cứ Qua đó truyện ca ngợitình cha con thắm thiết tronghoàn cảnh chiến tranh

Nghệ thuật miêu tả tâm

lí, tính cách nhân vật, đặcbiệt là nhân vật trẻ em;xây dựng tình huốngtruyện bất ngờ mà tựnhiên

ác liệt trên tuyến đường TS

Cuộc sống chiến đấu của 3 côgái TNXP trên một cao điểm ởtuyến đường Trường Sơn trong

Sử dụng vai kể là nhânvật chính; cách kể chuyện

tự nhiên, ngôn ngữ sinh

- Hoàn cảnh sáng tác giúp ta hiểu hơn vềc/s chiến đấu và vẻ đẹp tâm hồn của những

nữ thanh niên xung phong trên tuyếnđường Trường Sơn trong những nămchống Mĩ

những năm chiến tranh chống

Mĩ cứu nước Truyện làm nổibật tâm hồn trong sáng, giàu

mơ mộng, tinh thần dũng cảm,cuộc sống chiến đấu đầy giankhổ, hi sinh nhưng rất hồnnhiên lạc quan của họ

động trẻ trung; nghệ thuậtmiêu tả tâm lí nhân vậtsắc tinh tế, sắc sảo

- Tác phẩm được in trong tập “Bến quê”

của Nguyễn Minh Châu năm 1985

Qua cảm xúc và suy ngẫm củanhân vật Nhĩ vào lúc cuối đờitrên giường bệnh, truyện thứctỉnh ở mọi người sự trân trọngnhững giá trị và vẻ đẹp bình dị,gần gũi của cuộc sống của quêhương

- Tạo tình huống nghịchlí; trần thuật qua dòng nộitâm nhân vật; miêu tả tâm

lí tinh tế; hình ảnh giàutính biểu tượng; ngôn ngữ

và giọng điệu giàu chấtsuy tư

HOÀN CẢNH ST – NỘI DUNG - NT CÁC TÁC PHẨM THƠ HIỆN ĐẠI

(1966)

- Hoàn cảnh giúp cho ta hiểu sâu sắc hơn

về cuộc sống chiến đấu gian khổ củanhững người lính và đặc biệt là tìnhđồng chí, đồng đội thiêng liêng cao cả

Bài thơ ca ngợi tình đồngchí, đồng đội thiêng liêng củanhững người lính vào thời kìđầu của cuộc kháng chiếnchống Pháp

- Hình ảnh thơ mộc mạc,giản dị, có sức gợi cảmlớn

- Sử dụng bút pháp tảthực, có sự kết hợp hàihoà giữa yếu tố hiện thực

ác liệt trên tuyến đường Trường Sơn

Rút rừ tập “Vầng trăng quầng lửa”

- HCST giúp ta hiểu thêm về cuộc K/Cgian khổ, ác liệt của dân tộc và tinh thầndũng cảm, lạc quan của những ngườilính trên tuyến đường TS

và ý chí chiến đấu giải phóngMiền Nam

- Giọng điệu ngang tàng,phóng khoáng pha chútnghịch ngợm

- Hình ảnh thơ độc đáo,ngôn từ có tính khẩu ngữgần với văn xuôi

đú, bộc lộ niềm vui, niềm tựhào của con người lao độngđược làm chủ thiờn nhiờn vàlàm chủ c/s

phơi bay bổng

- Cỏch gieo vần cú nhiềubiến hoỏ linh hoạt

- Nhiều hỡnh ảnh trỏng lệ,trớ tưởng tượng phongphỳ

và cũng là đối với g/đ, q/h,đất nước

- Hỡnh tượng thơ sỏng tạo

“Bếp lửa” mang nhiều ýnghĩa biểu tượng

- Giọng điệu và thể thơphự hợp với cảm xỳc hồitưởng và suy ngẫm

Thể hiện tỡnh yờu thươngcon của người mẹ dõn tộc Tà-

ụi gắn với lũng yờu nước,tinh thần chiến đấu và khỏtvọng về tương lai

Giọng điệu ngọt ngào, trỡumến, mang õm hưởng củalời ru

- Đợc viết năm 1978, 3 năm sau ngày giải

phóng miền Nam thống nhất đất nớc Introng tập thơ cùng tên của tác giả

Nh một lời nhắc nhở của tácgiả về những năm tháng gianlao của cuộc đời ngời lính

- Nh một câu chuyệnriêng có sự kết hợp hàihoà giữa tự sự và trữ

Duy

- Hoàn cảnh sáng tác giúp ta hiểu được

cuộc sống trong hoà bình với đầy đủcác tiện nghi hiện đại khiến con người

dễ quên đi quá khứ gian khổ khó khăn;

hiểu được cái giật mình, tự vấn lơngtâm đáng trân trọng của tác giả

gắn bó với thiên nhiên đất

n-ớc Qua đó, gợi nhắc con

ng-ời có thái độ ân nghĩa thuỷchung với thiên nhiên với quá

- Vận dụng sỏng tạo hỡnhảnh và giọng điệu lời rucủa ca dao Liờn tưởng,tưởng tượng phong phỳ,sỏng tạo

- Hỡnh ảnh biểu tượnghàm chứa ý nghĩa mới cúgiỏ trị biểu cảm, giàu tớnhtriết lớ

in trong tập thơ “Thơ Việt Nam 1985”

1945 Được sỏng tỏc vào hoàn cảnh đặc biệt

đú, bài thơ giỳp cho người đọc hiểu

Cảm xỳc trước mựa xuõncủa thiờn nhiờn và đất nước,thể hiện tỡnh yờu tha thiết vớicuộc đời và ước nguyện chõnthành gúp mựa xuõn nho nhỏcủa đời mỡnh vào cuộc đờichung, cho đất nước

- Thể thơ 5 chữ cú õmhưởng nhẹ nhàng, thathiết, giàu chất nhạc vàgắn với cỏc làn điệu dõnca

- Hỡnh ảnh tiờu biểu, sửdụng biện phỏp chuyển

được tiếng lòng tri ân, thiết tha yêu mến

và gắn bó với đất nước với cuộc đời; thểhiện ước nguyện chân thành được cốnghiến cho đất nước, góp một mùa xuânnho nhỏ của mình vào mùa xuân rộnglớn của đất nước

đổi cảm giác và thay đổicách xưng hô hợp lí

sáng tác trong dịp đó và in trong tập thơ

“Như mây mùa xuân” (1978)

- Hoàn cảnh đó giúp ta hiểu được tấmlòng thành kính và niềm xúc động sâusắc của nhà thơ, của đồng bào miềnNam, của dân tộc Việt Nam đối với Bác

Hồ kính yêu

Niềm xúc động thành kính,thiêng liêng, lòng biết ơn, tựhào pha lẫn đau xót của tácgiả khi vào lăng viếng Bác

- Giọng điệu trang trọng,tha thiết, sâu lắng

- Nhiều hình ảnh ẩn dụđẹp, giàu tính biểu tượngvừa gần gũi thân quen,vừa sâu sắc

- Dùng những từ ngữ độcđáo, cảm nhận tinh tế sâusắc

- Từ ngữ, hình ảnh gợinhiều nét đẹp về cảnh vềtình

Nói với

con- Y

Phương

Tự do Biểu cảm,miêu tả

- Thể thơ tự do thể hiệncách nói của người miềnnúi, hình ảnh phóngkhoáng vừa cụ thể vừagiàu sức khái quát vừamộc mạc nhưng cũng giàuchất thơ

- Giọng điều thiết tha trìumến, lời dẫn dắt tự nhiên

TÓM TẮT, TÌNH HUỐNG, NGÔI KỂ TRUYỆN HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

Làng

(Kim

Lân)

- Ông Hai là người nông dân tha thiết yêu làng Chợ Dầu

của mình Do yêu cầu của uỷ ban kháng chiến, ông Hai

phải cùng gia đình đi tản cư Xa làng, ông nhớ làng da diết

nên thường kể về làng mình một cách đầy tự hào Nhưng

rồi một hôm, một tin đồn quái ác- làng Chợ Dầu làm Việt

- Ông Hai vốn rất yêu làng, lúcnào cũng tự hào và khoekhoang về ngôi làng của mìnhvới sự giàu có và tinh thầnkháng chiến Nhưng đột nhiên

- N3, theo cái nhìn vàgiọng điệu của n/v ôngHai

- Không gian truyệnđược mở rộng hơn,

gian theo Tây khiến ông Hai vô cùng buồn khổ, tủi nhục

suốt mấy hôm, không dám bước chân ra ngoài, chỉ biết tâm

sự với thằng con út Ông Hai nhất định không muốn quay

về làng vì theo ông: "làng thì yêu thật nhưng làng đã theo

Tây rồi thì phải thù"

- Sau đó, có người ở làng lên kể chuyện chiến đấu anh

dũng của làng mình, cải chính lại tin đồn thất thiệt đó, ông

hết sức vui mừng vì biết làng mình không theo giặc, ông đã

hồ hởi đi khoe tin này cho mọi người, dù nhà ông đã bị

Tây đốt cháy

ông nhận được tin sét đánh làng ông theo Tây, làm việtgian Ông vô cùng đau đớn tủi

-hổ và nhục nhã

- Tình huống làm nổi bật lòngyêu làng gắn liền với lòng yêunước và tinh thần kháng chiếncủa người nông dân Việt Namthời kỳ đầu của cuộc khángchiến chống Pháp

tính khách quan củahiện thực được tăngcường hơn; người kể

dễ dàng linh hoạt điềukhiển mạch kể

Câu chuyện xảy ra ở Sa Pa, tỉnh Lào Cai vào năm 1970

Trên chuyến xe khách chạy từ thị xã Lào Cai đi Lai Châu,

qua nơi nghỉ mát nổi tiếng ở Sa Pa, có một hoạ sĩ già và

một cô kĩ sư nông nghiệp trẻ vừa ra trường, lên Lai Châu

nhận công tác Xe chạy qua thị trấn Sa Pa, đến đỉnh Yên

Sơn thì dừng lại nghỉ 30 phút Trong thời gian nghỉ này,

ông hoạ sĩ gìa, cô kĩ sư trẻ, bác lái xe và anh thanh niên

làm việc ở trạm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn, Sa Pa đã gặp

gỡ nhau Và anh thanh niên đã để lại nhiều ấn tượng sâu

sắc trong lòng người hoạ sĩ già và cô kĩ sư trẻ Hoàn cảnh

sống và làm việc của anh; cách sống, suy nghĩ và tình cảm

của anh đối với mọi người đã làm cho người hoạ sĩ già cảm

nhận được rằng: Trong cái lặng im của Sa Pa có những

người làm việc và lo nghĩ cho đất nước

- Cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa bangười trên đỉnh Yên Sơn2600m

- Tình huống làm nổi bật h/anhững con người đang lao động

âm thầm lặng lẽ, đầy tráchnhiệm để cống hiến hết mìnhcho đất nước, cho công cuộcxây dựng CNXH ở Miền Bắcnhững năm 70 của thế kỷ XX

- Ngôi thứ 3, đặt vàonhân vật ông hoạ sĩ

- Điểm nhìn trần thuậtđặt vào nhân vật ônghoạ sĩ, có đoạn là cô

kĩ sư, làm cho câuchuyện vừa có tínhchân thực, kháchquan, vừa tạo điềukiện thuận lợi làm nổibật chất trữ tình

Sau nhiều năm xa cách vợ con, ông Sáu được về nhà nghỉ

phép Thế nhưng, con gái ông là bé Thu lại không nhận ra

cha mình do có vết sẹo mới trên mặt khiến ông không

giống như trong ảnh Trong ba ngày nghỉ phép ngắn ngủi

đó, ông ở nhà suốt để vỗ về con và cho con cái cảm giác có

cha ở bên Thế nhưng bé Thu không chịu nhận cha, càng

ngày càng ương bướng, thậm chí lúc được cha gắp cho cái

trứng cá, bé đã hất ra Ông Sáu nổi giận, đánh cho Bé

buồn chạy sang nhà bà, kể hết mọi chuyện cho bà Được bà

giải thích, bé hiểu ra và trong giây phút cuối cùng trước khi

cha trở lại chiến trường, bé đã nhận cha trong sự xúc động

của mọi người và bé đã vòi cha mua cho mình một chiếc

lược Xa con, ông Sáu nhớ mãi lời dặn của con Tình cờ

một lần cả tiểu đội săn được con voi, anh cưa lấy khúc ngà,

và ngày ngày tỉ mẩn làm cho con gái cây lược Ngày ngày,

ông đem chiếc lược ra ngắm cho đỡ nhớ Chiếc lược ngà

được người đồng đội ấy trao lại cho Thu một cách tình cờ,

khi cô làm giao liên dẫn đường cho đồng chí ấy trong

kháng chiến chống Mĩ

- Ông Sáu xa nhà đi khángchiến khi bé Thu còn nhỏ Sautám năm ông nghỉ phép về thămnhà, nhưng bé Thu đã khôngnhận ông là cha

- Ở chiến khu lúc nào anh cũngnhớ về con, anh dồn hết tâm lựcvào việc làm cây lược ngà đểtặng con Nhưng chưa kịp traochiếc lược cho con thì anh đã

hy sinh

- Tạo tình huống như vậy TGmuốn ca ngợi tình cảm cha consâu nặng của cha con ông Sáu,vừa là lời lên án tố cáo tội áccủa chiến tranh đã gây ra chobao gia đình Việt Nam

- Ngôi thứ nhất; Nhânvật người kể chuyệnxưng “tôi” (bác Ba) –bạn chiến đấu cảu ôngSáu

- Tác dụng: Câuchuyện trở nên chânthực hơn, gần gũi hơnqua cái nhìn và giọngđiệu của chính ngườichứng kiến câuchuyện

- Truyện kể về ba cô gái TNXP là Thao, Phương Định và

Nho; cả ba người làm thành một tổ trinh sát mặt đường tại

một trọng điểm ác liệt trên tuyến đường Trường Sơn những

năm đánh Mỹ Công việc của tổ rất nguy hiểm, luôn luôn

đối mặt với cái chết nhất là trong mỗi lần phá bom

Công việc của ba nữ thanhniên xung phong là theo dõimáy bay địch ném bom, đo đếmkhối lượng đất đá bị bom địchđào xới, san lấp mặt đường và

- Ngôi thứ nhất;Người kể chuyệnxưng “tôi”

- Phù hợp với nội

Khuê) - Tổ trinh sát ở trong một cái hang, dưới chân cao điểm,

cách xa đơn vị Cuộc sống nơi trọng điểm, mặc dù nguy

hiểm nhưng họ vẫn vui nhộn, hồn nhiên yêu đời với những

giây phút thanh thản, mơ mộng và đặc biệt là họ rất yêu

thương gắn bó với nhau trong tình đồng đội

- Trong một lần đi phá bom, không may Nho bị thương, cô

đã được chị Thao, Phương Định tận tình chăm sóc với một

tình cảm yêu thương của những người đồng đội

phá bom Công việc khó khănvất vả và luôn phải đối mặt vớicái chết

- Việc tạo tình huống trên chongười đọc thấy sự khốc liệt của

CT Đồng thời cho thấy tâmhồn hồn nhiên trong sáng đầy

mơ mộng và lòng dũng cảm,tinh thần đoàn kêt, tình đồngchí đồng đội

- Một người bệnh nặng, sắpchết, không đi đâu được, nghĩlại cuộc đời mình và hoàn cảnhhiện tại

- Rút ra những trải nghiệm vềcuộc đời mình, về qui luật cuộcsống Tâm trạng và tình cảmđối với quê hương, gia đình

dung tác phẩm, tạođiều kiện thuận lợi đểmiêu tả và biểu hiệnthế giới tâm hồn,những cảm xúc suynghĩ của nhân vật

Sau bao năm từng đặt chân lên nhiều miền đất khác nhau,

cuối cùng Nhĩ bị cột chặt vào giường bệnh, mọi sinh hoạt

đều phải nhờ sự giúp đỡ của người khác mà chủ yếu là vợ

con anh Vào một buổi sáng đầu thu, Nhĩ nhìn qua cửa sổ,

ngắm những bông hoa bằng lăng, ngắm cảnh bên kia bờ

sông Hồng Trò chuyện và quan sát, Nhĩ chợt nhận ra sự

- Ngôi thứ 3, đặt vàonhân vật Nhĩ

- Không gian truyệnđược mở rộng hơn,tính khách quan củahiện thực dường như

tần tảo, chịu đựng, hy sinh đầy tình thương của Liên Cảnh

thiên nhiên ở quê hương khiến anh bồi hồi và khao khát

được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông, nhưng không thể

Nhĩ nhờ Tuấn, con trai thứ hai của mình sang bên kia sông

hộ anh, nhưng đứa con trai lại sa vào đám chơi phá cờ thế

trên hè phố và có thể sẽ lỡ chuyến đờ ngang duy nhất trong

ngày

được tăng cường hơn

HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM, LUẬN CỨ CÁC VĂN BẢN Tác

- Giá trị nhân đạo:

+ Ca ngợi, trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ thông qua hình tượng nhân vật Vũ Nương

+ Thương cảm cho số phận đau khổ bi kịch của người phụ nữ dưới chế độ p/k qua nhân vật Vũ Nương

+ Lên tiếng tố cáo xã hội phong kiến bất công tàn bạo

+ Đề cao nhân nghĩa “ở hiền gặp lành” qua phần kết thúc có hậu

* Nhân vật Vũ Nương:

- Vũ Nương là người phụ nữ thuỳ mị, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp.

+ Khi chồng ở nhà nàng hết mực giữ gìn khuôn phép, gia đình êm ấm hoà thuận

+ Khi chồng đi lính nàng ở nhà nuôi dạy con thơ, chăm sóc mẹ già

+ Trước sau vẫn trọn tình, vẹn nghĩa, thuỷ chung

- Vũ Nương có số phận đau khổ, oan khuất

+ Sống cô đơn trong cảnh thiếu phụ vắng chồng

+ Bị chồng nghi oan, ruồng rẫy và đánh đuổi đi

+ Tự vẫn ở bến sông Hoàng Giang

* Hình tượng người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ- Quang Trung.

- Nguyễn Huệ là người có lòng yêu nước nồng nàn

+ Căm thù và có ý chí quyết tâm diệt giặc

+ Lời chỉ dụ

- Quang Trung là người quyết đoán, trí thông minh sáng suốt, có tài mưu lược và cầm quân

+ Tự mình “đốc suất đại binh” ra Bắc, tuyển mộ quân sĩ và mở cuộc duyệt binh lớn, đích thân dụ tướng sĩ, định

kế hoạch tấn công vào đúng dịp Tết Nguyên Đán

+ Có tài phán đoán, tài điều binh khiển tướng

+ Chiến thuật linh hoạt, xuất quỷ nhập thần, biết tập trung vào những khâu hiểm yếu, then chốt

+ Có tầm nhìn chiến lược, trước khi tiến công đánh giặc đã định được ngày chiến thắng

-> Nguyễn Huệ- Quang Trung tiêu biểu cho truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, anh hùng dân tộc

* Bộ mặt bọn xâm lược, bọn bán nước và sự thất bại của chúng.