kế hoạch bài dạy ngữ văn 6 sách chân trời sáng tạo (kì 2)

b Nội dung hoạt động: - HS luyện đọc kĩ một đoạn trích trong văn bản và thực hiện các nhiệm vụ/trả lờicác câu hỏi, bài tập để rèn kĩ năng đọc hiểu văn bản.. Hãy viết một đoạn văn 5 đến 7

Trang 1

Tuần 19 Ngày soạn:12/01/2022

- Tìm hiểu tri thức đọc hiểu

- Văn bản 1: GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA (Thạch Lam)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Nêu được ấn tượng về văn bản

- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật trong truyện

- Nhận biết được đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật và các chi tiết tiêu biểu trong tính chỉnh thể của tác phẩm

- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản gợi ra

2 Năng lực

a.Năng lực chung:

- Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh

để giải quyết vấn đề của văn bản

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác giải quyết vấn đề để để giải quyết vấn đề của văn bản

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước lớp

b Năng lực đặc thù: Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn

bản gợi ra

3 Phẩm chất:

- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường, trong sách

báo và từ các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày

- Trách nhiệm: Biết đồng cảm, sẻ chia và giúp đỡ những người thiệt thòi, bất hạnh trong

cuộc sống, trân trọng cuộc sống đang có Có trách nhiệm với hành động của bản thân

II THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU

- Học liệu: Ngữ liệu/Sách giáo khoa, phiếu học tập

- Thiết bị: Máy tính, máy chiếu

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động 1: Mở đầu

-Kiểm diện: 6D: 6E:

a) Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh; tạo vấn đề vào chủ đề

b) Nội dung hoạt động: HS trả lời câu hỏi

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ của HS bằng ngôn ngữ

d) Tổ chứchoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ: Gặp lại nhân vật

Đây là nhân vật nào? Có đặc điểm gì?Những đặc điểm đó đã được gợi lên từ các phương diện nào?

Trang 2

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: Hs trả lời câu hỏi

* Báo cáo kết quả: GV gọi bất kì cá nhân nào trình bày kết quả.

1, Tháng Gióng: Một cậu bé đã có sự lướn lên thần kì, cậu bé này rất tài giỏi, rất anhdũng, rất yêu nước, là một vị anh hùng

2, Dế Mèn đã có một tưổi trẻ có phần sốc nổi, ngông cuồng nhưng mà sau đó Dế Mèn đãnhận ra một bài học quý báu và đã thay đổi tính tình của mình

3, Bọ Dừa: một vị khác xa quê đã rất nhiều năm và một đêm nọ ghé xóm bờ giậu, mộtđêm giữa trời lắng nghe giọt sương rơi và cảm thấy nhớ quê sau đó đã lập tức tìm đường

về quê ngay sáng hôm sau

Những đặc điểm đó đã được gợi lên từ các phương diện: ngoại hình, hành đông, tínhcách, phẩm chất

* Kết luận, đánh giá, kết nối vào bài học: Để hiểu rõ về nhân vật các em hãy khám phá

các phương diện này nhé Khi các em đọc truyện thì nhân vật là một trong những yếu tốquan trọng mà em cần quan tâm khám phá Ngoài ra còn có các yếu tố khác như cốttruyện, chi tiết, bối cảnh, nhân vật đó là 4 yếu tố quan trong khi em đọc một tác phẩmtruyện, các cần pahir giải mã được để rồi từ đó em hiểu được ý nghĩa câu chuyện, rút racho mình những thông điệp những bài học quý báu Ngày hôm nay chúng ta sẽ đi tìmhieur văn bản đầu tiên của chủ đề “….”

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Nội dung 1: Giới thiệu bài học và tri thức ngữ văn

a) Mục tiêu: Hs nắm được tri thức ngữ văn về nhân vât: ngoại hình, hành động, ngôn ngữ,thế giới nội tâm

* Chuyển giao nhiệm vụ:

Trước khi vào từng phần cụ thể của bài học,

chúng ta cùng tìm hiểu phần tri thức ngữ văn.

Đọc tri thức đọc hiểu sgk/5 trả lời các câu hỏi sau:

? Truyện là gì?

Thế nào là chi tiết tiêu biểu?

? Ngoại hình của nhân vật là những gì?

? Thế nào là ngôn ngữ nhân vật?

?Hành động, y nghĩ của nhân vật là gì?

* Truyện và những vấn đề

về truyện -Truyện là một loại tác

phẩm văn học, sử dụng phương thức kể chuyện, baogồm các yếu tố chính như: cốt truyện, bối cảnh, nhân

Trang 3

* Thực hiện nhiệm vụ: HS nghe, đặt câu hỏi liên quan

- HS khác theo dõi, đánh giá, nhận xét, bổ sung

- GV quan sát, hỗ trợ, tư vấn; nhận xét, đánh giá kết

quả làm việc của HS, chốt kiến thức, chuyển giao

nhiệm vụ mới

vật,

-Chi tiết tiêu biểu là chi tiết

gây ấn tượng, cảm xúc mạnh đối với người đọc, góp phần quan trọng tạo nên hình tượng nghệ thuật gợi cảm và sống động trong tác phẩm

-Ngoại hình của nhân vật là

những biểu hiện đặc điểm bên ngoài của nhân vật, thể hiện qua hình dáng, nét mặt, trang phục

-Ngôn ngữ nhân vật là lời

của nhân vật trong tác phẩm, thường được nhận biết về mặt hình thức qua các dấu hiệu như: câu nói được đặt thành dòng riêng và có gạch đầu dòng, câu nói được đặt trong ngoặc kép sau dấu hai chấm

-Hành động của nhân vật là

những động tác, hoạt động củanhân vật, những hành vi, ứng

xử của nhân vật với những nhân vật khác và với các sự vật, hiện tượng trong tác phẩm

-Ý nghĩ của nhân vật là

những suy nghĩ của nhân vật

về con người, sự vật hay sự việc nào đó Ý nghĩ thể hiện một phần tính cách, tình cảm, cảm xúc của nhân vật, chi phối hành động của nhân vật

Nội dung 2: Thực hành đọc văn bản “ Gió lạnh đầu mùa”

a) Mục tiêu: Hs nắm được những nét cơ bản về tác giả

và văn bản

b) Nội dung hoạt động: HS thuyết trình

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ của HS bằng

ngôn ngữ

I, ĐỌC VĂN BẢN

Trang 4

? Qua sự chuẩn bị ở nhà các nhóm lên thuyết trình về

- Tên khai sinh là Nguyễn

Tường Vinh, sinh năm 1910, mất năm 1942

- Quê gốc Hà Nội, thuở nhỏ sống ở quê ngoại Hải Dương

- Phong cách : nhẹ nhàng

tinh tế, nhạy cảm đặc biệt trong việc khai thác thế giới cảm xúc,cảm giác của con người

? Hãy nêu xuất xứ của văn bản? 2, Văn bản

a, Xuất xứ: “Gió lạnh đầu

mùa” là truyện ngắn đặc sắc rút

ra từ tập truyện cùng tên của Thạch Lam, năm 1937

Chiến thuật đọc văn bản: Dự đoán, suy luận, liên hệ

? Dựa vào nhan đề, em đoán xem văn bản này viết về

2 Suy luận Việc Sơn và chị

quyết định cho Hiên cái áo thể hiện tính cách gì của hai chị

Trang 5

3 Dự đoán Theo em, trong đoạn

tiếp theo, chị em Sơn

Những đứa trẻ thiếu thốn, thầm mong mỏi có được áo ấm như bạn đồng trang lứa-> Thương cảm, xót xa…

2 Suy luận Việc Sơn và chị

quyết đ nh cho Hiên cái áo thể hiện tính

cách gì của hai chị em?

Tử tế, tốt bụng,

có lòng thương người…

3 Dự đoán Theo em, trong đoạn

tiếp theo, chị em Sơn

sẽ gặp chuyện gì?

- Bị mẹ mắng

- Được mẹ khenCác sự việc chính trong Gió lạnh đầu mùa có thể tóm

tắt thành chuỗi như sau:

a) Những cơn gió lạnh đầu mùa thổi đến phố chợ

b) Chị em Lan, Sơn xúng xính trong những chiếc áo

ấm đắt tiền; những đứa trẻ nghèo hàng xóm vẫn mặc

những chiếc áo mong manh thường ngày; riêng Hiên

vẫn mặc chiếc áo rách tơi tả, đang co ro vì lạnh

c) Ái ngại về hoàn cảnh của Hiên, Sơn và Lan quyết

định về nhà lấy áo bông của Duyên (đứa em xấu số),

giấu mẹ, mang sang cho Hiên

d) Chuyện đến tai người nhà, Sơn và Lan sợ bị mẹ

mắng đi đòi lại áo không được, không dám về nhà

đ) Mẹ Hiên mang áo bông sang nhà trả lại, may mắn

được mẹ Sơn và Lan cho vay tiền mua áo ấm cho

Hiên

Em hãy cho biết:

 Các sự việc trên liên quan với nhau như thế

b, Tìm hiểu cốt truyện

Trang 6

 Nếu không có sự việc (c) thì có xảy ra sự việc

(đ) hay không?

Dự kiến:

- Các sự việc diễn ra theo trình tự tuyến tính ( sự

việc nào có trước kể trước, sự việc nào có sau

kể sau)

- Giữa các sự việc có mối quan hệ nhân quả Nếu

không có sự việc trước sẽ không xảy ra sự việc

sau

II, KHÁM PHÁ VĂN BẢN

? Câu chuyện được xảy ra vào thời gian và không gian

nào?Nhận xét? 1, Bối cảnh câu chuyện- Không gian: Nơi phố chợ

? Truyện có những nhân vật nào?

- Sơn, Lan, Hiên, Mẹ Sơn và Lan, mẹ Hiên,

những đứa trẻ nghèoPhiếu học tập số 2

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: Hs điền phiếu học tập

* Báo cáo kết quả: Đại diện nhóm trình bày kết quả.

+ Lòng thấy ấm áp, vui vuitrong lúc chờ chị về lấy áo+ Từ ngạc nhiên đến lo

Trang 7

lắng vì sợ mẹ sẽ phạt khi biết chuyện

+ Ngạc nhiên đứng sững khi thấy mẹ con Hiên ở nhà mình

- Hành động, cử chỉ:

+ Đứng trên giường quay

đi quay lại ba bốn lần cho

mẹ ngắm áo

+ Hồn nhiên và tự hào khoe áo với lũ trẻ+ Thì thầm bàn với chị mang áo bông ở nhà cho Hiên

+ Vội vàng tìm Hiên khắp nơi để lấy lại áo

+ Sợ hãi cúi ddaaufg lặng

im, nép vào sau lưng chị

- Lời nói:

+ Nói với bọn trẻ con nhà nghèo với giọng điệu tự hào nhưng không trịch thượng: “Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có ”

+ Nói chuyện với vú già lịch sự, chừng mực: “ Mợ tôi đi đâu hở vú?”, “Thế bây giờ làm thế nào, hở vú?”

+ Nói chuyện với chị thân mật: “Hay là chúng ta đemcho nó cái áo bông cũ, chị ạ”, “ Nhưng mà em sợ lắm”…

Trang 8

* Kết luận, đánh giá: + Ngạc nhiên đứng sững khi thấy mẹ con Hiên ở

nhà mình

- Hành động, cử chỉ:+ Giơ tay vẫy Hiên vào chơi

+ Hỏi thăm Hiên+ Chạy về lấy áo cho Hiên+ Cùng Sơn đi tìm Hiên lấy lại áo

+ Nắm tay an ủi , dắt em

vè nhà

- Lời nói:

+ Nói chuyện với Hiên

gần gũi bình thường khongkhinh rẻ: “ Sao không lại đây…”…áo lành đâu không mặc”

+ Nói chuyện với em thân mật: “ Ừ phải đấy ” “ Đằng nào cũng phải về cơ mà…”

? Trong các hành động của hai chị em Lan và Sơm, có một

hành động quan trong nhất đó là Hành động cho áo của hai

chị em Sơn

? Vì sao lại dẫn đến hành động này? Ý nghĩa của hành

động?

- Sơn thấy Hiên không có áo ấm

- Nhớ đến em Duyên, nhớ đến việc hai đứa từng chơi

với nhau

- Sơn và Lan quyết định cho Hiên cái áo

-> Là hành động quan trọng thể hiện tính cách nhân vật và

góp phần phát triển cốt truyện

Gv/; Cốt truyện theo trật tự tuyến tính và có quan hệ nhân

quả giữa các sự việc Nếu như không xảy ra hành động này

thì sẽ không có cơ sở để tiếp tục xảy ra các sự việc về sau

và như vậy thì tính cách nhân vật cũng không được tô rõ và

cốt truyện cũng không phát triển

-? Nhận xét về nhân vật Lan và Sơn-?

- Sơn là cậu bé hòn nhiên, nhạy cảm , giàu lòng

thương người Sơn cũng là một cậu bé đã được giáo

dục rất tử tế

Trang 9

- Lan là cô bé vô tư, tốt bụng, thương yêu em.

 Những đứa trẻ trong sáng, sống đúng với lứa tuổi

 Những đứa trẻ tốt bụng, không hề xa lánh, ghét bỏ với những đứa trẻ nghèo

 Những đứa trẻ nhạy cảm, tràn đầy yêu thương, lòng nhân hậu, đồng cảm với người có hoàn cảnh khó khăn

* Kết luận, đánh giá:

3, Bọn trẻ nhà nghèo ( Hiên)

Ngoại hình - Mặc những bọ đò nâu bạc đã rách vá nhieuf chỗ

- Môi tím tái, da thịt thâm đi

- Con bé Hiên áo rách tả tơi, hở cả lưng lẫn tay

Ý nghĩ, cảm xúc Vui mừng khi thấy chị em Sơn nhưng không vồ vập vì biết phận

mình nghèo hènHành động, cử

chỉ + Mỗi cơn gió đến chúng run lên, hai hàm răng đập mạnh nhau.+ Giương mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn

+ Mó vào áo của Sơn, tặc lưỡi bình luận và đoán giá, kể ngày trước cũng cóm ngây ngô giương mắt hỏi Sơn mua áo ở Hà Nội phải không

+ Con bé Hiên đứng dựa cột quán, không lại chơi cùng Lan, bịu xịu trả lười Lan về việc nhà đã hết áo

+ Hiên cùng mẹ mang trả áo cho mẹ Sơn

Lời nói Gọi nhau “mày”, “tao” với nhau nhưng gọi Sơn bằng “cậu”

Trang 10

? Nhận xét về bọn trẻ nhà nghèo và ( Hiên)?

- Những đứa trẻ vẫn còn rất nhỏ nhưng đã phải quen

với cảnh nghèo khó, thiếu thốn

- Dù rất hồn nhiên nhưng trong lòng cũng đã dần có

những danh giới vô hình giữa mình với những người

- Dù rất hồn nhiên

nhưng trong lòng cũng đã dần có những danh giới vô hình giữa mình với những người bạn khá giả hơn

VÀ SƠN Hành động, cử

chỉ Sang trả áo cho mẹ Sơn

Lời nói

4, Câu chuyện về cách ứng xử của hai người mẹ

Dự kiến sp:

Hành động, cử

chỉ Sang trả áo cho mẹ SơnVừa cười nói sự tình và đỡ

lời cho sơn “ biết cậu ở đây đùa”

- Ngắm Sơn xúng xính trong áo mới rất kĩ, vuốt các tà áo con thật phẳng phiu rồi đẩy con ra đi chơi

- Nghiêm nghị hỏi chuyện hai con

- Sau khi biết chuyện cho mẹ hiên mượn 5 hào vè may áo cho con

- Âu yếm vãy hai con đến, ôm vào

lòng rồi rồi trách yêu

Lời nói Xưng “tôi”, “cháu”

Gọi “mợ”, “cậu Sơn”

 Xưng hô đúng mực

+ Lời nói ân cần, nhẹ nhàng “ “ Đây, tôi cho mượn ”

+ Mắng yêu hai đứa con của mình :

“Hai con tôi quý quá không sợ mẹ mắng ư?”

? Vì sao người mẹ không trách mắng Sơn và Lan?

- Chiếc áo kỉ vật của bé Duyên đã được trả lại

Trang 11

- Bình tĩnh chờ nghe rõ sự việc

- Khi hiểu rõ, người mẹ đồng cảm với sự khó khăn của

gia đình Hiên, hiểu được hành động của hai con xuất

phát từ lòng tốt

? Nhận xét về hành động của hai người mẹ ở cuối truyện?

- Có chịu tác động từ việc Sơn và Lan lấy áo cho Hiên.

- Tình yêu thương và tấm lòng nhân ái của con trẻ

cũng được lan toả đến người lớn, tạo nên những hành

động đẹp: người nhận trân trọng tấm lòng người cho;

sự đồng cảm, san sẻ được tiếp nối và lan toả

khép nép nhưng cư

xử tử tế, tự trọng có lòng yêu thương con

- Mẹ của Lan và Sơn

là một người vừa nghiêm khắc vừa yêu thương các con,

có lòng tốt và tinh

tế, sẵn sàng giúp đỡngười có hoàn cảnh khó khăn

? Qua phân tích truyện em rút ra được bài học ý nghĩa gì?

Phiếu học tập số 3:

Việc Sơn và Lan

mang áo cho Hiên

Viêc mẹ con Hiên

Việc Sơn và Lan

mang áo cho Hiên + Hãy đồng cảm, yêu thương, giúp đỡ mọi người xung qouanh, đặc biệt là những người không may mắn có hoàn cảnh khó khăn

+ Có những hành động xuất phát từ mục đích tốt đẹp, nhưng nếu

Trang 12

khong cẩn thận, ta có thể làm tổn thương người khác.

Viêc mẹ con Hiên

chủ động mang trả

áo

+ Khi nhận được sự giúp đỡ từ người khác, điều quí giá nhất chính là tấm lòng họ trao cho ta, vì thế nên nếu vì lí do nào đó chúng ta không thể nhận được món quà vật chất thì cũng hãy cảmnhận và tri ân tấm lòng của họ

+ Con người có thể ở trong hoàn cảnh nghèo khó nhưng phải giữ lòng tự trọng và cư xử phù hợp

Việc Mẹ Sơn không

trách phạt hai con Lòng nhân ái là phẩm chất quý báu, đáng trân trọng ở mỗi người đặc biệt là trẻ nhỏ Vì vậy cần thấu hiểu và cổ vũ cho những hành

lý của người mẹ

- Đề tài: Tình yêu

thương, sự thông cảm và san sẻ giúp

đỡ lẫn nhau trong cuộc sống

? Trong câu chuyện ai là điểm tựa của ai?

Làm theo mẫu sau:

….là điểm tựa tinh thần của… vì…

Dự kiến

- Chị em Sơn là điểm tựa tinh thần của mẹ, vì hai chị

em là niềm an ủi, niềm hạnh phúc của mẹ và lòng tốt

của hai chị em đã khiến mẹ rất vui lòng

- Mẹ là điểm tựa tinh thần của chị em Sơn, vì hai chị

em được mẹ giáo dục, nuôi dạy rất tử tế và đầy đủ

- Mẹ con Sơn là điểm tựa tinh thần cho mẹ con Hiên,

vì món quà tuyệt vời mà họ đã trao đi không chỉ là

vật chất mà còn là sự đồng cảm, yêu thương

Gv: Điểm tựa vững chắc nhất không phải là vật chất mà

đó là tinh thần là những giá trị bên trong bởi vì điểm tựa

mà ta có thể nhìn thấy được thì một ngày nào đó nó cũng

có thể phai mờ đi nhưng mà những điểm tựa vô hình đôi

khi đã giúp phẩm chất rất vững bền.

HĐ cá nhân - KT trình bày 1 phút: 3, Tổng kết

Trang 13

* GV yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện yêu cầu

sau: Em hãy khái quát nghệ thuật và nội dung chính của

văn bản?

Nghệ thuật:

- Xây dựng nhân vật qua lời nói, hành động, suy nghĩ, đặc biệt là qua những cảm xúc tinh tế về thiên nhiên cảnh vật

- Kết hợp giữa tự sự với miêu tra, biểu cảm tinh tế cùng thủ pháp đối lập, tương phản

Nội dung

Ca ngợi tình yêu thương,

sự sẻ chia và đồng cảmvới những hoàn cảnh thiếu thốn, nghèo khổ và bất hạnh trong cuộc sống

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Học sinh vận dụng kiến thức đã học vào làm bài tập

b) Nội dung hoạt động:

- HS luyện đọc kĩ một đoạn trích trong văn bản và thực hiện các nhiệm vụ/trả lờicác câu hỏi, bài tập để rèn kĩ năng đọc hiểu văn bản

Có nhiều nhân vật trẻ em xuất hiện trong truyện

truyện Gió lạnh đầu mùa Hãy viết một đoạn văn 5

đến 7 câu, trình bày cảm nhận về một nhân vật mà

em yêu thích

* Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ, hình thành

và triển khai ý tưởng, tư duy độc lập…

* Báo cáo kết quả:

III, LUYỆN TẬP Bài tập 1: Có nhiều nhân vật trẻ em

xuất hiện trong truyện truyện Gió lạnh đầu mùa Hãy viết một đoạn văn 5 đến 7 câu, trình bày cảm nhận

về một nhân vật mà em yêu thích

Bài tập 2: Vẽ sơ đồ tư duy bài học

Kĩ thuật viết tích cực

Bước 1: Xác định yêu cầu của đề

- Chủ đề viết: Viết về một nhân vật trẻ em mà em

thấy thú vị trong truyện Gió lạnh đầu

mùa( Sơn,Lan, Hiên)

- Dung lượng đoạn văn: 5 – 7 câu (khoảng một

phần hai trang giấy)

Bước 2: Tìm ý

- Vì sao em lựa chọn nhân vật đó? Nhân vật

Trang 14

để lại cho em có ấn tượng gì?

- Nhân vật được miêu tả trong truyện bằng

những chi tiết, hình ảnh naog?

- Nhân vật bộc lộ tính cách, thái độ ra sao?

- Nhân vật đem đến cho em bài học cư xử gì?

Bước 3: Viết đoạn

Tiến hành viết đoạn văn

Chú ý diên đạt cũng chính tả

* Kết luận, đánh giá

4 Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu: HS khắc sâu kiến thức đã học

b) Nội dung: HS hiểu được kiến thức trong bài học để vận dụng vào thực tế

c) Sản phẩm học tập: Các câu chuyện, các bài thơ, bài hát nói về tình yêu thương chia sẻnhất là với những người còn gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống Chương trình cặpyêu thương trên VTV1

d) Tổ chức thực hiện:

* Giao nhiệm vụ học tập:

-Tìm đọc,sưu tầm cac câu chuyện,bài thơ…nói vê tình yêu thương,chia sẻ của con người.

* Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ, hình thành và triển khai ý tưởng, tư duy độc lập…

* Kết luận, đánh giá.

Hướng dẫn về nhà:

- Vẽ sơ đồ tư duy bài học

- Hoàn thiện đoạn văn vào vở.

- Soạn bài: Tuổi thơ tôi

VĂN BẢN 2: TUỔI THƠ TÔI

Nguyễn Nhật Ánh

I MỤC TIÊU

Trang 15

-Kiểm diện:6D 6E:

* Chuyển giao nhiệm vụ: Bức tranh minh hoạ cho tác phẩm nào đã học và minh hoạ cho

sự việc gì?

1, Dế Mèn trêu chị Cốc, khiến chị Cốc hiểu nhầm Dế Choắt

2, Dế Mèn gián tiếp gây ra cái chết của Dế Choắt

* Kết luận, đánh giá, kết nối vào bài học: Câu chuyện giữa Dế Mèn và Dế Choắt, một

câu chuyện rất đáng buồn trong những trải nghiệm của Dế Mèn Dế Mèn vì vô tình đãgây ra cái chết cho dế Choắt thế nhưng mà cái nguyên nhân sâu xa là bắt đầu từ sự nông

Trang 16

nổi, xốc nổi bồng bột của tuổi trẻ Vậy thì các em có thể thấy đôi khi các hành động vôtình của chúng ta chỉ là để thoả mãn một cái cảm xúc nông nổi nhất thời nào đó thôinhưng lại có thể gây ra những hậu quả rất đáng tiếc cho những người bạn thân thiết củamình Ngày hôm nay cô trò mình sẽ cùng nhau đi đọc một câu chuyện cũng có nội dungtương tự như thế này, cũng là những cái trò đùa nghịch vô tình nhưng lại gây ra nhữnghậu quả rất đáng tiếc, chúng ta cùng nhau đi khám phá văn bản “…”

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

a) Mục tiêu: Hs nắm được những nét cơ bản về tác giả và

văn bản

- Là nhà văn thường viết về

đề tài thiếu nhi, được mệnh danh là nhà văn tuổi thơ

- - Những tác phẩm: Kính vạn hoa, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh

a, Xuất xứ: Trích trong:

Sương khói quê nhàChiến thuật đọc văn bản: Dự đoán, suy luận, liên hệ

-Gv chiếu yc khi đọc: Đọc to rõ ràng, có thể đọc phân vai,

chú ý các từ khó được chú thích bên dưới

Sau khi đọc các em vận dụng kĩ năng đọc, thực hiện phiếu

học tập sau:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:

1, Hãy xác định ngôi kể, người kể trong văn bản?

2, Hãy nêu nội dung chính của văn bản?

3, Hãy nêu ấn tượng chung của em về văn bản?

Dự kiến:

1, Hãy xác định ngôi kể, người kể trong văn bản?

-Ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng “Tôi”

b, Ngôi kể: Ngôi thứ nhất,

người kể chuyện xưng

“Tôi”

c, Nội dung chính: Văn

bản kể về kỉ niệm tuổi thơ cùng với bạn bè và người thầy cũ, xoay quanh chú dế lửa đặc biệt

Trang 17

2, Hãy nêu nội dung chính của văn bản?

- Văn bản kể về kỉ niệm tuổi thơ cùng với bạn bè và

người thầy cũ, xoay quanh chú dế lửa đặc biệt

3, Hãy nêu ấn tượng chung của em về văn bản?

-Nêu suy nghĩ, cảm xúc của em

? Truyện là gì?

Truyện là một loại tác phẩm văn học, sử dụng phương

thức kể chuyện bao gồm các yếu tố chính như cốt truyện,

bối cảnh( không gian- thời gian), nhân vật, chi tiết tiêu

biểu…

? Khi đọc truyện cần chú ý điều gì?

-Xác định được đề tài, chủ đề, ngôi kể,…

-Phân tích được các yếu tố; cốt truyện, nhân vật, chi tiết,

chủ đề, đề tài…

- Chỉ ra được sự đặc sắc trong cách sử dụng ngôn ngữ

-Hiểu được thông điệp tác giả muốn gửi gắm

? Hãy sắp xếp các sự việc sao cho phù hợp?

1, Người kể hồi tưởng về tuổi thơ và trò đá dế

2, Người kể hồi tưởng câu chuyện về con dế lửa của Lợi

3, Người kể về quê cũ, ngồi ở quán quen, nghe tiếng dế

kêu chiều mưa chợt thấy hoài niệm về tuổi thơ

4, Người kể hồi tưởng về Lợi – người bạn tuổi thơ

5, Người kể nói về cuộc sống hiện tại của thầy Phu, Lợi và

chính mình

Xắp xếp: 3-1-4-2-5

? Nhận xét về cốt truyện có hợp lý không?

d, Cốt truyện

Bối cảnh của truyện được diễn ra như thế nào?

? Nhận xét về cốt truyện và bối cảnh truyện?

- Câu chuyện được kể theo dòng hồi tưởng: được

khơi gợi từ tiếng dế kêu trong mưa, kết thúc cũng là

tiếng dế gáy vang để lại nhiều dư âm

- Câu chuyện kỉ niệm tuổi thơ được tái hiện sinh

Bối cảnh truyện:

Không gian:

+ Không gian hiện tại: quán

Đo Do với tiếng dế vẳng ra

từ chậu cây um tùm

+ Không gian hồi tưởng: bờbụi đồng quê- lớp học thuở bé- vườn nhà

Trang 18

động, chi tiết, có nhiều tình tiết hấp dẫn.

- Dù không trực tiếp bộc lộ, nhưng qua sự hồi tưởng,

câu chuyện được tái hiện cùng với nhiều cảm xúc

và chiêm nghiệm của một người trưởng thành khi

nghĩ về tuổi thơ

a) Mục tiêu: Hs nắm được nhân vật Lợi là cậu bé trong

sáng, rất giàu tình cảm

Nhận xét, cảm nhận của em Trước khi xảy

1, Nhân vật Lợi

“trùm sò”- Người bạn tuổi thơ.

Thời điểm Các hành động của nhân vật

Lợi rất yêu quý, trân trọng dế lửa

Đối với Lợi, con dế lửa “vô giá”, không gì có thể đổi lấy được

Việc dế lửa chết là việc vôcùng bất ngờ, khiến Lợikhông thể kiềm chế được cảm

Trang 19

xúc của mình mà bật khóc.

Lợi rất đau lòng trước cái chếtcủa dế lửa

“cặp mắt đỏ hoe, nước mắt nước mũi chảy thành dòng”,

“khóc như mưa bấc” trước cái

-Hành động trang trọng, tỉ mỉ,cẩn thận

- Suy nghĩ của trẻ thơ chorằng nếu an táng chu đáo thìcon vật cũng “ra đi thanhthản” như con người

→ Lợi thật lòng yêu quý, trân trọng dế lửa

→ Lợi là cậu bé trong sáng, rất giàu tình cảm

Đào hố chôn thật sâu và vuông vức

Đặt chiếc hộp vào hố và cặmcụi sửa sang cho chiếc hộpnằm ngay ngắn

Cắm lên ngôi mộ nhữngnhánh cỏ tươi rồi bật khócnức nở

? Hãy nêu nhận xét về nhân vật Lợi? - Lợi là nhân vậtNhận xét:

chính của truyện

Tuổi thơ tôi

- Nhân vật Lợi được xây dựng chủ yếu thông qua hành động, các hành

động đều gắn với sựxuất hiện và sốphận của chú dế lửa

?Sau khi nhận xét em có còn thấy nhân vật Lợi là trùm sò

Trang 20

nữa hay không?

Lưu ý khi đọc?

Nhân vật “tôi” kể lại chuyện, nhưng “tôi” lại không phải

nhân vật chính trong truyện Vị trí của nhân vật “tôi” là

người kể chuyện

Lời kể của người kể chuyện chỉ bộc lộ phần nào tính cách

nhân vật, đôi khi chỉ phản ánh một phần về nhân vật

Hãy dựa vào yếu tố ngoại hình, hành động, ý nghĩ, ngôn

ngữ,…để cảm nhận chính xác về nhân vật

a) Mục tiêu: Hs nắm được nhân vật Dế Lửa

b) Nội dung hoạt động: HS thực hiện hiếu học tập

-Thầy Phu tịch thu hộp dế

Cái chết

-Chiếc cặp to đùng đè lên khiến hộp dế xẹp lép

-Lợi khóc rưng rức trướccái chết của dế lửa -Chi tiết tiêu biểu củatruyện, thể hiện rõ néttính cách của Lợi – mộtđứa trẻ đang bất ngờ vàtiếc nuối, thương tâm khithấy chú dế mình yêuthích ra đi Đồng thờicũng khiến cho bọn trẻnhận ra hành động trêuđùa kia đã làm tổnthương người bạn củamình

Đám tang

-Đặt vào hộp các-tông,

Trang 21

bọc bằng báo in màu, dùng lá chuối tước mảnh buộc lại.

-Chôn dưới gốc cây bời lời

-Mọi người đều có mặt,

im lìm, buồn bã, trang nghiêm

-Hố vuông vức, hộp ngay ngắn, đặt sỏi xung quanh

-Lợi cắm nhánh cỏ tươi lên mộ

-Thầy Phu đặt vòng hoa lên mộ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3: Vai trò của Dế Lửa

Tìm các chi tiết cho thấy dế lửa gây ra sự chia rẽ giữa Lợi và các bạn và các chi

tiết thể hiện dế lửa khiến mọi người xích lại gần nhau hơn.

Dế lửa gây ra sự chia rẽ Dế lửa gắn kết mọi người

Vai trò của dế lửa là…

Dự kiến sp:

Dế lửa gây ra sự chia rẽ Dế lửa gắn kết mọi

người

- Lợi “trùm sò” bắt được con

dế lửa quý, ai đổi gì cũng

không đổi, “tôi” năn nỉ mà

“nó vẫn nghênh nghênh lắc

đầu thấy ghét”.

- “Tụi bạn trong lớp không gạ

đổi được con dế lửa của Lợi,

đâm ra ghét nó Đứa nào

cũng muốn làm Lợi bẽ mặt, ít

nhất một lần.”

- Bảo nghĩ ra mẹo khiến

thầy Phu tịch thu dế lửa của

Lợi

-Chứng kiến cái chết của dế lửa, Lợi khóc

rung rức “Khi nhìn thấy nó khóc như mưa bấc, bọn tôi cũng tan nát cõi lòng, chẳng còn tâm trạng nào mà ghét nó nữa.”

-Thầy Phu áy náy xin lỗi

- Mọi người cùng Lợi “cử hành tang lễ”

trang trọng cho dế lửa

Vai trò của dế lửa là…

-Dế lửa quý, hiếm là điều mà bọn trẻ con khao khát.

Vai trò của Dế Lửa

Trang 22

-Ban đầu, dế lửa là nguồn gây chia rẽ Lợi và các bạn

vì Lợi chỉ tình cờ có được dế lửa, lại không chịu đổi đồ

với bạn bè, thái độ “nghênh nghênh” nên ai cũng thấy

Lợi đáng ghét

-Sau cái chết của dế lửa, Lợi và các bạn xích lại gần

nhau hơn vì các bạn nhận ra trò đùa nghịch ngợm

tưởng chừng vô hại của mình đã gián tiếp gây ra cái

chết của chú dế quý hiếm và làm tổn thương Lợi

-Dế lửa quý, hiếm là điều

mà bọn trẻ con khao khát.

-Ban đầu, dế lửa là nguồn gây chia rẽ Lợi và

các bạn vì Lợi chỉ tình cờ

có được dế lửa, lại không chịu đổi đồ với bạn bè, thái độ “nghênh nghênh” nên ai cũng thấy Lợi đángghét

Sau cái chết của dế lửa, Lợi và các bạn xích lại gần nhau hơn vì các bạn

nhận ra trò đùa nghịch ngợm tưởng chừng vô hại của mình đã gián tiếp gây racái chết của chú dế quý hiếm và làm tổn thương Lợi

Cơ sở nhận biết đề tài và chủ đề của truyện?

-Sự trân trọng của Lợi dành cho chú dế lửa

-Ứng xử của bạn bè trước và sau cái chết của dế lửa

- Cách ứng xử của thầy Phu

3, Đề tài và chủ đề của truyện

+ Đề tài: Kỉ niệm tuổi thơ

gắn liền với trò đá dế và một lần đùa nghịch để lại hậu quả đáng buồn

+ Chủ đề:

-Ý nghĩa đặc biệt của những “người bạn tuổi thơ” là con vật, đồ vật,

- Tình bạn tuổi thơ, đi từ hiểu lầm, mâu thuẫn đến

sự thấu hiểu, sẻ chia

- Sự tôn trọng, đồng cảm với học sinh của người thầy đáng kínhPHIẾU HỌC TẬP SỐ 4:

Tôi học được từ… Tôi học được rằng… 4, Bài học ý nghĩa

Trang 23

Đám tang trang trọng của

dế lửa

Sự thay đổi trong cách cư

xử của các bạn với Lợi

trước và sau khi dế lửa

trọng của dế lửa Đối với trẻ em, có những thứ không chỉ đơn giản là đồ chơi mà

còn là người bạn đặc biệt yêu quý

Sự thay đổi trong

Cách cư xử của

thầy Phu với Lợi Dù vô tình hay cố ý, nếu ta gây ra tổn thương cho bất kì ai, hãy chân

thành nhận lỗi và tìm cách bù đắp

* Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ, hình

thành và triển khai ý tưởng, tư duy độc

lập…

III, LUYỆN TẬP Bài tập : Vẽ sơ đồ tư duy bài học

Trang 24

a) Mục tiêu: HS khắc sâu kiến thức đã học.

c) Sản phẩm học tập: Các câu chuyện, các bài thơ, bài hát nói về tuổi thơ

* Giao nhiệm vụ học tập:

- Soạn bài: Con gái của mẹ

Tuần 20 Ngày soạn:18/01/2022

VĂN BẢN : CON GÁI MẸ( theo Bá Dũng)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Biết đọc kết nối chủ điểm

- Nắm được nội dung chính của văn bản thông tin qua một số yếu tố hình thức

- Phân tích được các chi tiết quan trọng làm nổi bật chủ đề văn bản

- Biết kết nối với các văn bản cùng chủ điểm đã học để hiểu thêm về thông điệp tácphẩm

Trang 25

- Trách nhiệm: Biết yêu thương cha mẹ, trân trọng tình mẫu tử Biết cố gắng nỗ lực, vượt

qua thử thách, khó khăn,

-Kiểm diện:6D 6E:

* Chuyển giao nhiệm vụ: CHỌN TỪ THÍCH HỢP ĐIỀN VÀO CHỖ TRỐNG:

Lời mẹ ru, ấm êm, ngọn gió, chân tiên ( Dựa trên nghiã của từ và quy tắc về thanh, vầnnhé)

Những ngôi sao thức ngoài kia,

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn,

Mẹ là….của con suốt đời

( trích Mẹ, Trần Quốc Minh)

Hạnh phúc là thấy con cười

No lòng là thấy con đơì…

Đời mẹ dù lắm truân chuyên

Vẫn mong con được……, gót hài

( trích Lời ru của mẹ, Kiều Anh)

Kiếp sau xin lại làm người…

Để nghe non nước vọng…

(trích Lời ru của mẹ, Hồ Dzech)

Em có nhận ra điểm chung của 3 đoạn thơ này là gì?

* Kết luận, đánh giá, kết nối vào bài học: Đều đề cập đến một đối tượng vô cùng đặc

biệt, vô cùng quan trọng với chúng ta, đó chính là mẹ Các em thân mến, mẹ là điều tuyệtvời nhất mà tạo hoá đã tạo ra Mẹ là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất trong mỗi chúng

ta Hôm nay cô cùng các em khám phá một bài học vô cùng ý nghĩa, đó là bài học xoayquanh chủ đề về mẹ Nói về mẹ có rất nhiều văn bản văn chương( thơ, truyện…) rấtnhiều thể loại văn học nhưng ngày hôm nay cô trò mình sẽ thử khám phá một văn bảnthuộc thể loại văn bản thông tin rất đặc biệt thuộc chủ đề về mẹ

a) Mục tiêu: Tìm hiểu tiêu đề và tiểu mục của văn bản

Trang 26

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ của HS bằng ngôn

ngữ

Hãy quan sát văn bản để chỉ ra tiêu đề và tiểu mục của văn

bản?

? Từ tiêu đề, tiểu mục em hãy dự đoán nội dung chính của

văn bản?

* Báo cáo kết quả: GV gọi bất kì cá nhân nào trình bày kết

quả

- Tiêu đề: Con gái của mẹ

Tiểu mục:

"Mẹ đâu có khóc, con ơi "

"Mẹ ơi! Con hạnh phúc vì được làm con của mẹ"

- Đưa tin về một câu chuyện cảm động về mẹ và con gái

"Mẹ ơi! Con hạnh phúc

vì được làm con của mẹ"

->Nhận xét: Dựa vào tiêu đề và các tiểu mục trong bài báo, ta

có thể nhanh chóng nắm được:

+ Thông tin quan trọng nhất

+ Đối tượng trung tâm+ Các ý chính trong nội dung bài báo

II, KHÁM PHÁ VĂN BẢN

a) Mục tiêu: Hs nắm được chân dung của người mẹ và người con

b) Nội dung hoạt động: HS thực hiện phiếu học tập

Trang 27

Thành tích

Đặc điểm

tính cách

? Hãy nêu nhận xét về hai mẹ con?

Nhóm 1, 2

NGƯỜI MẸ

Họ tên Nguyễn Thị Thu Hà

Nghề nghiệp Nhặt ve chai, bán chổi ở chợ Hàn

Ngoại hình Gầy gò, lam lũ

Hoàn cảnh Khó khăn, thiếu thốn: rời quê Quảng Trị đã mười mấy năm; ngàyngày rao bán hàng đến lạc giọng giữa cái nắng đỏ lửa; 12 năm

cùng con gái ở căn phòng trọ 9 mét vuông

Đặc điểm

tính cách Chịu thương chịu khó, hi sinh vì con trong suốt những năm tháng khó khăn

Nhóm 3, 4

NGƯỜI CON

Họ tên Nguyễn Thị Lam Anh

Thành tích --Đỗ Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn.Được tuyển thẳng vào Trường ĐH Duy Tân với mức học bổng

+ Người con gái thấu hiểu mọi khó khăn của gia đình, nỗ lực vươn lên

Trang 28

hoàn cảnh, học tập hết mình không để bản thân gục ngã trước số phận.

a) Mục tiêu: Hs nắm được hành trình của hai mẹ con

b) Nội dung hoạt động: HS thực hiện trả lời câu hỏi

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ của HS bằng ngôn

ngữ

2, Hành trình của hai

mẹ con

? Em hãy điểm lại hành trình 18 năm của hai mẹ con? Qua

đó em có nhận xét gì về hành trình 18 năm đó?

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: Hs thực hiện câu hỏi

* Báo cáo kết quả: Cá nhân trình bày kết quả.

Dự kiến sp:

-Năm 200, rời quê vì hoàn cảnh khó khăn, đến Đà Nẵng

-Năm 2002, hai mẹ con được người tốt bụng cho chỗ ở

-Khi Lan Anh học lớp 1, người mẹ vẫn đi bán vé số khắp

nơi

-Năm 2015, Lan Anh đậu trường THPT chuyên Lê Quý

Đôn

- Năm 2019, Lan Anh được tuyển tẳng vào Đại Học

Nhận xét: Suốt 18 năm nhọc nhằn vất vả nhưng hai mẹ

con luôn yêu thương nhau, cùng nhau vượt qua những

khó khăn trong cuộc sống

Gv: 18 năm này là hành trình của yêu thương, hành trình

của nghị lực, của mạnh mẽ

? Động lực nào giúp chop mẹ con Lam Anh vượt qua 18

năm gian lao khó khăn?

-Tình mẫu tử

-Suốt 18 năm nhọc nhằnvất vả nhưng hai mẹ con luôn yêu thương nhau, cùng nhau vượt qua những khó khăn trong cuộc sống

* Chuyển giao nhiệm vụ: Sử dụng kĩ thụât công đoạn

Nhóm 1,2: Chi tiết thể hiện tình cảm của mẹ Hà dành cho

Lam Anh

Nhóm 3,4: Chi tiết thể hiện tình cảm của Lam Anh dành

cho mẹ Hà

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: Hs chia sẻ

Dự kiến sp:

Chi tiết thể hiện tình cảm của mẹ Hà dành cho Lam

Anh

-Từ chối đưa con mình cho người khác nuôi hộ →

Không thể rời bỏ Lam Anh bé bỏng, quyết tâm tìm mọi

3, Sức mạnh của tình mẫu tử

Trang 29

cách để kiếm sống, sinh tồn.

-Bán vé số, nhặt đồng nát → Làm mọi nghề để có tiền

chăm lo cho con gái, cố gắng không để con thua thiệt…

-Cầm tờ giấy trúng tuyển mà bật khóc → Tự hào vì

người con gái giỏi giang của mình, xúc động trước

những nỗ lực vươn lên của con luôn dành dụm

-Cuộc đời mẹ Hà đầy lo toan vất vả thế nhưng chưa

một giây phút nào mẹ muốn từ bỏ Mẹ luôn dành dụm

từng đồng bạc để có thể đem đến con gái một cuộc

sống đầy đủ nhất trong khả năng

Chi tiết thể hiện tình cảm của Lam Anh dành cho

-Chăm chỉ học tập, đỗ vào trường chuyên cấp 3 và dành

được học bổng đại học toàn phần → Nỗ lực vượt lên

hoàn cảnh, khiến mẹ không phải quá bận tâm về chuyện

học hành của mình

-Tranh thủ làm thêm những con búp bê bằng len, để có

thêm trang trải chi phí khi vào đại học → Ý thức về sự tự

lập, giảm bớt nhẹ gánh nặng cơm áo gạo tiền cho mẹ

-Muốn ra trường, đi làm có tiền để mua tặng mẹ một đôi

dép, một bộ quần áo mới và đãi mẹ một bữa ăn ngon →

Muốn dành cho mẹ những điều tốt đẹp nhất và báo hiếu

công ơn nuôi dưỡng

- Yêu thương mẹ chân thành, nhận thấy rõ khó khan

của gia đình, Lam Anh luôn siêng năng, quyết tâm vượt

qua hoàn cảnh, tìm cách làm giảm đi nỗi lo tài chính

để mẹ Hà bớt vất vả

Gv:

Người mẹ này đã hi sinh tất cả vì con, đã trải qua 18 năm

gian lao vất vả và đứa con cũng đã không ngừng nỗ lực để

trưởng thành từng ngày, để không phụ kì vọng yêu thương

của mẹ

? Theo em, giữa Lan Anh và mẹ, ai là điểm tựa tình thần

của ai? Vì sao?

-Mẹ là điểm tựa tịnh thần của Lan Anh Nhờ có mẹ, Lan

Anh đã trải qua một tuổi thơ cơ cực nhưng đầm ấm, nuôi

dưỡng những phẩm chất tốt đẹp để trưởng thành mạnh mẽ

Trang 30

kiên cường như một nhành xương rồng.

-Lan Anh là điểm tựa tịnh thần của mẹ Sự hồn nhiên, vui

vẻ của Lan Anh ngày còn bé bỏng đã tiếp thêm sức mạnh

cho mẹ, là động lực để mẹ không quản ngại vất vả nuôi

nấng con Sự chăm chỉ, giỏi giang, hiếu thảo của Lan Anh

theo mỗi ngày lớn khôn cũng là sự tự hào, là niềm hạnh

phúc của mẹ.-> Tình mẫu tử thiêng liêng chính là điểm tựa

cho cả hai mẹ con Lam Anh

Gv: Tình mẫu tử chính là sức mạnh vô cùng vĩ đại, vô cùng

lớn lao có thể giúp cả mẹ và con cùng nhau vượt qua những

khó khăn, khắc nghiệt của cuộc đời

? Sau khi học xong văn bản em rút ra được bài học gì cho

bản thân mình

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: Hs chia sẻ

+ Phải luôn biết ơn, kính trọng, yêu thương Mẹ vì tình thương và công ơn của Mẹ dành cho ta vô cùng bao la

Sự nỗ lực vượt khó của Lam Anh:

+ Hoàn cảnh khó khăn không thể ngăn bước chúng ta thành công

+ Cần có ý thức tự giác, tựlập để san sẻ những vất vả cùng Ba Mẹ

Trang 31

tư duy.

* Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ, hình

thành và triển khai ý tưởng, tư duy độc

a) Mục tiêu: HS khắc sâu kiến thức đã học

c) Sản phẩm học tập: Các câu chuyện, các bài thơ, bài hát nói về tuổi thơ

* Giao nhiệm vụ học tập: Tìm đọc truyện” Hãy chăm sóc mẹ”, xem phim “Cô cô”

- Soạn bài: Thực hành tiếng việt

*Rút kinh nghiệm:

………

TRI THỨC TIẾNG VIỆT

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: DẤU NGOẶC KÉP

VĂN BẢN- ĐOẠN VĂN

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nhận biết được biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ và tác dụng của chúng.

- Vận dụng được biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ khi nói và viết

2 Năng lực

để tìm hiểu biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ và tác dụng của chúng

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác giải quyết vấn đề để tìm hiểu biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ và tác dụng của chúng

b Năng lực đặc thù:

- Nêu được tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ

-Viết đoạn văn ngắn có sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ

Trang 32

- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường, trong sách

- Trách nhiệm: Có ý thức trân trọng, giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt.

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU.

-Kiểm diện:6D:

6E:

b) Nội dung hoạt động: HS tìm hiểu ví dụ

d) Tổ chức hoạt động:

- Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện yêu cầu bên dưới: Dế lửa có màu đỏ, nhỏcon hơn dế than nhưng đánh nhau klhoong ai bì Trong chiến trận, dế lửa nổi tiếng

lì đòn Dế lửa có hàm răng rất khoẻ, có thể cắt đứt chân những con dế than to gấpđôi nó Nhiều chú dế than chỉ mới thấy dế lửa phồng cánh gáy một tràng “rét rere”, chưa đánh đấm gì đã quya đầu bỏ chạy, lấy cọng cỏ cứng làu thế nào cũngkhông chịu quay lại “võ đài”

1, Có bao nhiêu dấu câu trong văn bản trên?

2, Hãy quan sát và nêu đặc điểm hình thức và nội dung của đoạn văn trên

* Thực hiện nhiệm vụ: Hs trả lời câu hỏi

* Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả (cá nhân).

Dự kiến sp:

1, Dấu chấm, dấu phẩy, dấu ngoặc kép

2,

Hình thức: Viết hoa, lùi vào đầu dòng Kết thúc bằng dấu câu để ngắt đoạn

Nội dung: Dế lửa có mài đỏ, nhỏ con hơn dế than nhưng đánh nhau không ai bì.

* Đánh giá nhận xét, dẫn vào bài: Với hoạt động khởi động, các em đã có hình dung ban đầu về nội dung bài học Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu “DẤU

NGOẶC KÉP ,VĂN BẢN- ĐOẠN VĂN”

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

Trang 33

? Đọc tri thức Tiếng việt trang

6 sgk ? Thế nào là dấu ngoặc

Đánh dấu phần lời đối thoại, lời nói trực tiếp được trích dẫn

Đánh dấu tên văn bản

mục tiêu giao tiếp, còn, sản

phẩm, liên kết, đoạn văn điền

các từ trên vào chỗ trống

Văn bản là…… của hoạt động

giao tiếp bằng ngôn ngữ

Văn bản thường là tập hợp của

? ? Nhắc lại thế nào là đoạn văn? 3, Đoạn văn

Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, biểu đạt một nội dung tươngđối trọn vẹn

-Hình thức của đoạn văn

+Đoạn văn được tạo thành từ một hoặc nhiều câu

+Đoạn văn mở đầu bằng việc lùi vào đầu dòng, viết hoa chữ cái đầu tiên, kết thúc bằng dấu câu dùng để ngắt đoạn

+Cấu trúc của một đoạn văn gồm ba phần Đó là: mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn

Cấu trúc của một đoạn văn cần có sựliên kết với nhau, được sắp xếp, trìnhbày một cách mạch lạc

-Nội dung của đoạn văn.

+ Mỗi đoạn văn phải thể hiện một

Trang 34

a) Mục tiêu: Học sinh vận dụng kiến thức đã học vào giải bài tập

b) Nội dung hoạt động: Hs trả lời câu hỏi

- HS suy nghĩ, hình thành và triển khai ý tưởng, tư duy độc lập…

- GV gọi bất kì cá nhân nào trình bày kết quả

- HS, GV đánh giá, nhận xét

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Tìm trong văn bản Tuổi thơ tôi những trường hợp

dấu ngoặc kép được sử dụng để đánh dấu phần

trích dẫn.

Nội dung trong

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Tìm trong văn bản Tuổi thơ tôi các từ ngữ được

đặt trong dấu ngoặc kép Chỉ ra nghĩa thông

thường và nghĩa theo dụng ý của tác giả bằng

cách điền thông tin vào bảng sau:

Nội dung trong

Có phải em đang quay tôi như quay dế

Đánh dấu phần trích dẫn những câu tác giả viết trong những cuốn sách về tuổi mới lớn của minh

Rét re re Đánh dấu tiếng gáy

của chú dế than được dẫn trực tiếp.Đừng giận thầy

nghe con Đánh dấu lười thoại được dẫn trực

tiếp của nhân vật

Trang 35

Từ ngữ

trong ngoặc

kép

Nghĩa thôngthường Nghĩa theo dụng ý của

tác giả

Từ ngữ trong ngoặckép

Nghĩa thôngthường Nghĩa theo dụng ý của

tác giảliều mình

như chẳng có

quyết hi sinh hăng máu (dùng để

chỉ con dế lửa)

thảm thiết thê thảm,

thống thiết trớ trêu (chỉtình huống

của nhân vật)trùm sò người ích

kỉ, luôn tìm cách thu lợi cho mình

ích kỉ (tính cách của trẻcon, được đặt trong ngoặc kép

để giảm mức độ nghiêm trọng)thu vén cá

nhân chăm lo cholợi ích cá

nhân của mình

ích kỉ (tính cách của trẻcon, được đặt trong ngoặc kép

để giảm mức độ nghiêm trọng)làm giàu làm cho trở

nên giàu có,nhiều của cải, tiền bạc

tích luỹ thêm bi (hành động của nhân vật Lợi)

võ đài đài đấu võ chỗ tổ chức

chọi dế

Trang 36

cao thủ/ caothủ dế người tài giỏi, có khả

năng hành động, ứng phó hơn người

một chú dế thiện chiến

ra giang hồ gia nhập

vào giang

hồ - thế giới

võ hiệp nơi các anh hùng, nghĩa

sĩ hành tẩu

sự xuất hiệncủa dế lửa trong trò chơi chọi dếcủa trẻ con

trả thù làm cho

người đã hại mình chịu điều xứng đáng với điều người đó gây ra

nghịch ngợm (hànhđộng của trẻcon)

cử hành tang lễ tiến hành tang lễ một

cách trang nghiêm (thường là dùng cho người)

chôn cất và tưởngniệm

con dế (hành động của nhân vật Lợi)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3: Sử dụng

dấu ngoặc kép

Hãy đặt một câu có sử dụng dấu

ngoặc kép và giải thích công

dụng của dấu ngoặc kép trong

trong câu

VD: Hoa hồng quả thật xứng danh là “đệ nhất

-Đánh dấu từ

“đệ nhất mĩ nhân” được hiểu

theo nghĩa đặcbiệt

Trang 37

mĩ nhân” trong thế giới các loài hoa.

- Thông thường,

từ này được dùng

để chỉ người đẹpnhất, không aisánh bằng Trongcâu, từ này để chỉhoa hồng là loàihoa đẹp nhất,không loài hoanào đẹp bằng

b, Em dựa vào yếu tố nào để xác định các

đoạn văn trong văn bản này?

………

a.Văn bản Con gái của mẹ có 13 đoạn

b.Dựa vào yếu tố:

• Biểu đạt một nội dung tương đối trọnvẹn

• Thường do nhiều câu tạo thành

• Bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi vào đầu dòng và kết thúc bằng dấu câu dùng

để ngắt đoạn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5: Tìm câu

chủ đề

1, Bài ca có thể là lời của cô gái

Nhân buổi sáng đi thăm đồng, lòng phơi

phới ngắm nhìn cảnh đồng quê tràn đầy

sức sống, cô thấy chính cô cũng tươi trẻ,

tràn đầy sức sống như những “chẽn lúa

đòng đòng", "phất phơ dưới ngọn nắng

hồng ban mai” kia Phải chăng, đó là một

lời tự khen thầm kín và hồn nhiên?

(Bùi Mạnh Nhị, Về bài ca đao “Đứng bên

ni đồng, ngó bên tê đồng ”)

2, Không phải ngày phiên, nên chợ

vắng không Mấy cái quán chơ vơ lộng

gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây

đề Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và

cay mắt Nhưng chân trời trong hơn mọi

2, Đoạn văn không có câu chủ đề, các câu kể

- tả sự việc tiếp nối, ngang hàng với nhau

Trang 38

hôm, những làng ở xa, Sơn thấy rõ như ở

gần Mặt đất rắn lại và nứt nẻ những

đường nho nhỏ, kêu vang lên lanh tanh

dưới nhịp guốc của hai chị em

(Thạch Lam, Gió lạnh đầu mùa)

a) Mục tiêu: Giúp HS khắc sâu kiến thức đã học

b) Nội dung: HS vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập

c) Sản phẩm học tập: Đoạn văn

* Giao nhiệm vụ học tập: Viết đoạn văn (khoảng 150 – 200 chữ) kể về kỉ niệm với một

người thân mà em xem là điểm tựa tinh thần của mình Trong đoạn văn có sử dụng dấu ngoặc kép

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Bước 3: Viết đoạn văn

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm.

Bảng kiểm

chưa đạt

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí, rõ ràng

-Kết hợp kể với tả và bày tỏ cảm xúc

Kết đoạn Nêu ý nghĩa của kỉ niệm đối với bản thân.

Hình thức -Dùng ngôi thứ nhất để kể

-Đảm bảo hình thức đoạn văn: Bắt đầu từu chỗ viết hoalùi vào đầu dòng và kết thúc bằng dấu câu dùng để ngắtđoạn

-Đảm bảo độ dài đoạn phù hợp yêu cầu đề bàiYêu cầu về tiếng việt Có sử dụng dấu ngoặc kép

Trang 39

- Hoàn thiện BT trong vở BT.

- Soạn bài: Chiếc lá cuối cùng.

*Rút kinh nghiệm:

………

***************

Tiết 80 Ngày dạy:28/01/2022

ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI: CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG( O HENRY)

I MỤC TIÊU

- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản gợi ra

2 Năng lực

để giải quyết vấn đề của văn bản

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề của văn bản

b Năng lực đặc thù: Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn

bản gợi ra

Trang 40

* Chuyển giao nhiệm vụ: Trò chơi đuổi hình bắt chữ

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: Yêu cầu của trò chơi như sau: Khi cô đưa ra hình ảnh

các bạn phải tìm được một câu ca dao, danh ngôn, tục ngữ, thành ngữ thích hợp với nội dung của hình ảnh ấy bằng cách giơ tay trả lời Cô chia lớp thành hai đội, đội nào trả lời nhanh và được nhiều câu hỏi quyền thắng sẽ thuộc về đội đó Các bạn đã nắm rõ luật chơi chưa Mời lớp trưởng làm thư kí

Gv trình chiếu hình ảnh- hs trả lời

- Qua nội dung của các bức hình em nhận thấy thông điệp chung mà các bức hình gửi đến chúng ta là gì?( Mọi người cần phải chia sẻ, giúp đỡ và yêu thương nhau trong cuộc sống nàY

* Kết luận, đánh giá, kết nối vào bài học: Rõ ràng trong cuộc sống này, không phải chỉ

có người thân ruột thịt mới yêu thương, chia sẻ, nâng đỡ cho nhau mà đây là nét đẹp có ở mọi nơi, mọi lúc trên trái đất này, không phân biệt quốc gia, biên giới Đọc truyện ngắn

“Chiếc lá cuối cùng” của nhà văn Ohen-ri chúng ta sẽ biết thêm một câu chuyện về tình người cao quí ấy

a) Mục tiêu: Hs nắm được những nét cơ bản về văn bản

I, ĐỌC VĂN BẢN

Chiến thuật đọc dự đoán

Trước khi đọc:

Dựa vào nhan đề, em dự đoán tác phẩm viết về điều gì?

Đọc phần tóm tắt và dự đoán diễn biến tiếp theo của câu chuyện:

Liệu có còn xót lại chiếc lá nào trên cây không?

Giôn-xi có tiếp tục sống không?

Những nhân vật khác trong câu chuyện sẽ có tác động gì đến

Giôn-xi?

Trong khi đọc: Dự đoán diễn biến tiếp theo.

? Truyện là gì?

Là một loại tác phẩm văn học, sử dụng phương thức kể chuyện

bao gồm các yếu tố chính như cốt truyện, bối cảnh( không gian-

thời gian), nhân vật, chi tiế tiêu biểu

? Khi đọc truyện cần chú ý điều gì?

+ Xác định được đề tài, chủ đề, ngôi kể…

+ Phân tích được các yếu tố cốt truyện, bối cảnh, nhân vật, chi

tiết,…

+ Chỉ ra được sự đặc sắc trong cách sử dụng ngôn ngữ

+ Hiểu được thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm

Tiêu đề	Kế Hoạch Bài Dạy Ngữ Văn 6 Sách Chân Trời Sáng Tạo (Kì 2)
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Năm xuất bản	2021-2022

Định dạng
Số trang	277
Dung lượng	4,5 MB