Chuyên đề “ thực trạng về giấy tờ giả trong hoạt động công chứng kỹ năng công chứng viên trong việc nhận diện các giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ yêu cầu công chứng” (2)

Các hình thức giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng...9 CHƯƠNG 2: TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN VỀ GIẢ MẠO GIẤY TỜ TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG...11 CHƯƠNG 3: NHỮNG KỸ NĂNG CẦN THIẾT CỦA CÔNG

HỌC VIỆN TƯ PHÁP KHOA ĐÀO TẠO CÔNG CHỨNG VIÊN

VÀ CÁC CHỨC DANH KHÁC

-o0o -BÁO CÁO KẾT THÚC HỌC PHẦN NGHỀ CÔNG CHỨNG

VÀ CÔNG CHỨNG VIÊN

Chuyên đề: “ Thực trạng về giấy tờ giả trong hoạt động công

chứng - Kỹ năng công chứng viên trong việc nhận diện các giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ yêu cầu công chứng”

Họ và tên: Bùi Ngọc Quỳnh Anh Sinh ngày: 07/05/1999

Số báo danh: 001 Lớp: Công chứng 24.2 tại Đà Nẵng

Đà Nẵng, ngày 12 tháng 05 năm 2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIẤY TỜ, HỒ SƠ PHỤC VỤ CÔNG CHỨNG VÀ NHẬN DẠNG GIẢ MẠO GIẤY TỜ TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG 3

1.1 Giấy tờ, hồ sơ phục vụ hoạt động công hứng 3

1.1.1 Giấy tờ tuỳ thân và giấy tờ tài sản 3

1.1.2 Giấy tờ khác 4

1.2 Nhận dạng giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng 4

1.2.1.Nhận dạng chữ viết 4

1.2.2.Nhận dạng chữ ký 5

1.2.3 Nhận dạng hình dấu giả trong giả mạo giấy tờ 6

1.2.4 Nhận dạng giấy tờ bị thay ảnh, ghép ảnh, thay trang 7

1.2.5.Một số đặc điểm về nhận dạng về giả mạo giấy tờ viết tay và in 8

1.3 Các hình thức giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng 9

CHƯƠNG 2: TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN VỀ GIẢ MẠO GIẤY TỜ TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG 11

CHƯƠNG 3: NHỮNG KỸ NĂNG CẦN THIẾT CỦA CÔNG CHỨNG VIÊN TRONG VIỆC NHẬN DẠNG GIẤY TỜ, TÀI LIỆU TRONG HỒ SƠ YÊU CẦU CÔNG CHỨNG, NGUYÊN NHÂN, GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ 13

3.1 Những kỹ năng cần thiết của công chứng viên trong việc nhận dạng giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ yêu cầu công chứng 13

3.1.1 Kỹ năng xét giấy tờ 13

3.1.2 Kỹ năng xét người 14

3.1.3 Kiểm tra, quan sát kỹ giấy tờ, thái độ 15

3.2 Nguyên nhân, giải pháp, kiến nghị 16

3.2.1 Nguyên nhân 16

3.2.3 Giải pháp, kiến nghị: 18

PHẦN 4 KẾT LUẬN 21 TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

Với sự sôi động của hoạt động công chứng của nước ta nhữngnăm gần đây cùng với chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứngcủa nhà nước ta Thời gian những năm gần đây nhà nước đã banhành nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh các vấn đề liên quan đếnhoạt động công chứng qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống phápluật về công chứng Qua thực tiễn đã cho thấy hoạt động công chứngngày càng đóng vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực của đời sống

xã hội Nhất là trong các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất,các giao dịch liên quan đến quyền sở hữu tài sản thì quy định củapháp luật hiện hành đều yêu cầu phải được công chứng để tạo cơ sởpháp lý bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân,

hộ gia đình khi tham gia các giao dịch, nhằm ngăn hạn chế đến mứcthấp nhất những rủi ro, tranh chấp và nạn lừa đảo xảy ra

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường nhiều thànhphần điều này đã dẫn đến các giao dịch diễn ra ngày càng đa dạng,phong phú về yêu cầu công chứng cũng như về đối tượng tham giahoạt động công chứng…qua đó có thể thấy rằng phạm vi của hoạtđộng công chứng là rất rộng Vì vậy để thực hiện công chứng mộthợp đồng, giao dịch cần phải quy định về trình tư thủ tục một cách rõràng, cụ thể, chi tiết để tạo hành lang pháp lý an toàn, tránh phátsinh tranh chấp, gây thiệt hại cho các bên tham gia giao kết ngày

càng nhiều và để lại những hậu quả không nhỏ sau khi thực hiện cácgiao dịch…

Hiện nay xuất hiện nhiều trường hợp sử dụng giấy tờ, tài liệu giảtrong các hợp đồng, giao dịch liên quan đến các tài sản như nhà ở,quyền sử dụng đất có giá trị lớn, tại các tổ chức hành nghề côngchứng để lừa đảo Điều này gây bất an cho các công chứng viên,người dân khi thực hiện giao dịch, họ có thể trở thành nạn nhân bất

cứ lúc nào

Khi người yêu cầu công chứng đến tổ chức hành nghề côngchứng tiếp xúc với công chứng viên thì giấy tờ, hồ sơ chính là việcđầu tiên người yêu cầu công chứng và công chứng viên cần trao đổitrước tiên Do vậy để đảm bảo an toàn pháp lý cho các giao dịchcũng như các văn bản công chứng, công chứng viên phải có kỹ năngnhận dạng chữ viết, chữ ký, con dấu, hình ảnh, trong các tài liệu,giấy tờ có liên quan đến việc công chứng Như vậy Công chứng viên

sẽ góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật, tăng cường uy tín hoạtđộng trong nghành công chứng

Sau khi hoàn thành học phần “Kỹ năng chung về công chứng”học viên đã chọn đề tài “Thực trạng về giấy tờ giả mạo trong hoạtđộng công chứng - Kỹ năng công chứng viên trong việc nhận diệncác giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ yêu cầu công chứng”

Ngoài phần mờ đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khái, nộidung bài báo cáo gồm 03 phần chính

Phần 1: Khái quát chung về giấy tờ, hồ sơ phục vụ công chứng

và nhận dạng giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng

Phần 2: Tình huống thực tiễn về giả mạo giấy tờ trong hoạt độngcông chứng

Phần 3: Những kỹ năng cần thiết của công chứng viên khi xử lýgiả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng, nguyên nhân, giảipháp, kiến nghị

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIẤY TỜ, HỒ SƠ PHỤC

VỤ CÔNG CHỨNG VÀ NHẬN DẠNG GIẢ MẠO GIẤY TỜ TRONG

HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG 1.1 Giấy tờ, hồ sơ phục vụ hoạt động công hứng

1.1.1 Giấy tờ tuỳ thân và giấy tờ tài sản

Theo quy định cụ thể tại điểm c, d khoản 1 Điều 40 Luật côngchứng 2014 thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng thì giấy tờ tùy thân

và giấy tờ về tài sản như giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sửdụng tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký sở hữu là nhữnggiấy tờ trọng yếu, những giấy tờ này không thể thiếu trong hồ sơ yêucầu công chứng

a Về giấy tờ tùy thân theo quy định của pháp luật hiện nay gồm

4 loại:

Thứ nhất, Giấy chứng minh nhân dân quy định tại Nghị định Nghị

định số 05/1999/NĐ-CP ngày 03 tháng 02 năm 1999 của Chính phủ

về Chứng minh nhân dân, Nghị định số 170/2007/NĐ-CP ngày 19tháng 11 năm 2007 Nghị định 106/2013/NĐ-CP ngày 17 tháng 09năm 2013 sửa đổi bổ sung Nghị định 05/1999/NĐ-CP về chứng minhnhân dân

Thứ hai, Thẻ căn cước công dân theo quy định tại Luật căn cước

công dân năm 2014

Thứ ba, Hộ chiếu theo quy định tại Nghị định số 136/2007/NĐ-CP

ngày 17/08/2007 về xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam và Nghịđịnh 94/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 136/2007/NĐ-CP về

xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam

Thứ tư, Giấy chứng minh sĩ quan quân đội quy định tại Nghị định

số 130/2008/NĐ-CP ngày 19/12/2008 về chứng minh sĩ quan quânđội nhân dân Việt Nam

b Về giấy tờ tài sản phải đăng ký sở hữu theo quy định gồm:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Giấy chứng nhận quyền sửdụng đất và tài sản gắn liền với đất; giấy chứng nhận sở hữu nhà ởquy định tại Luật đất đai năm 2013 và Luật nhà ở năm 2014

Giấy đăng ký ô tô, xe máy

Tại điểm đ khoảng 1 Điều 40 Luật công chứng năm 2014 thìngoài giấy tờ tùy thân và giấy tờ về tài sản, tùy từng loại hợp đồng,giao dịch yêu cầu công chứng cụ thể thì người yêu cầu công chứngphải xuất trình bản sao các giấy tờ khác có liên quan theo quy địnhcủa pháp luật phải có, chẳng hạn:

Giấy tờ về hộ tịch theo quy định của Luật hộ tịch như Giấy khaisinh/Trích lục khai sinh, Giấy đăng ký kết hôn, Giấy chứng tử/Tríchlục khai tử

Giấy tờ về cư trú theo quy định của Luật cư trú như Sổ hộ khẩugia đình

1.2 Nhận dạng giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng

1.2.1.Nhận dạng chữ viết

a Tính chất chữ viết:

Khi chữ viết được hình thành ở mỗi người, với chức năng là phản

xạ có điều kiện thì dạng chữ có hai tính chất cơ bản là tính riêng biệt

và tính ổn định Hai đặc tính này là cơ sở khoa học quan trọng quyếtđịnh tính chính xác của việc nhận dạng chữ viết tay

Tính riêng biệt: Là biểu hiện sự khác biệt giữa chữ viết của người

này với chữ viết của người khác Mỗi người là một cơ thể riêng biệtkhác nhau cả về thể chất lẫn tâm lý và tinh thần, các yếu tố đó tạonên sự khác biệt trong chữ viết của mỗi người

Tính ổn định tương đối: Chữ viết có tính bền vững tương đối cũng

giống như một thói quen, khi đã hình thành thì việc bỏ một thói quenkhông dễ, nó có tính ổn định trong một thời gian khá dài, nhất là ở

độ tuổi trưởng thành của mỗi người Tuy vậy chữ viết cũng có thể bịbiến đổi ít nhiều do viết trong trạng thái tâm lý khác thường

b Đặc điểm nhận dạng:

Mức độ điêu luyện của dạng chữ: Phản ánh khả năng thực hiệncác chuyển động của chữ viết của một người nhanh hay chậm, tựđộng hay không tự động

Cấu trúc chung của dạng chữ: Chân phương, đơn giản và phứctạp

Chiều hướng của trục chữ: Thẳng đứng, nghiêng phải, nghiêngtrái

Độ lớn của chữ: Chữ to 5mm trở lên, chữ nhỏ 2mm trở xuống vàchữ trung bình

1.2.2.Nhận dạng chữ ký

Chữ ký là một dạng đặc biệt của chữ viết, nó không tuân theomột quy luật nhất định mà là quy ước riêng của mỗi người nhằm xácnhận văn bản, giấy tờ của người khác Thực trạng hoạt động côngchứng cho thấy bên cạnh việc giả mạo chữ viết, con dấu, còn việcgiả mạo chữ ký khá phổ biến, cụ thể như:

Cố ý làm thay đổi chữ ký của mình

Tạo ra chữ ký người khác: Ký theo mẫu có sẵn thì tập cho quen

để ký và nhìn ký, ký giả theo trí nhớ thì đã từng quan sát chữ ký thật,chưa có sự tập luyện

1.2.3 Nhận dạng hình dấu giả trong giả mạo giấy tờ

Để đạt được mục đích giả mạo giấy tờ, thủ phạm đã tạo ra hìnhdấu giả trong nhiều giấy tờ bằng cách dùng dao để khắc dấu hoặccác phương tiện công cụ khác như in lưới, tô vẽ, com pa, dùng cáccông cụ chuyên nghiệp khác

+ Đường nét không liên tục

+ Kiểu chữ không đúng quy cách

+ Đường nét không tự nhiên, nét to nét nhỏ đậm nhạt khácnhau

+ Các chi tiết nhỏ và khó như quốc huy, quốc hiệu không thểhiện đầy đủ và thường đọng mực

Ngoài những thủ đoạn trên thủ phạm còn đồ tô lại hình dấu bằnggiấy than hoặc tạo vết hằn bằng vật nhọn, sau đó tô lại bằng mực đỏhoặc thông qua ánh sáng ngược để đồ lại

Đặc điểm nhận dạng: Hình dấu tương đối dấu thật, bố cục nộidung khá cân đối, nhưng đường nét cong queo, gẫy khúc, mực phân

bố không đều, có nét gấy than hoặc nét hằn sang mặt sau

1.2.4 Nhận dạng giấy tờ bị thay ảnh, ghép ảnh, thay trang

a Nhận dạng giấy tờ bị thay ảnh, ghép ảnh:

Trong hoạt động công chứng công chứng viên thường gặp rấtnhiều trường hợp các giấy tờ bị thay ảnh, ghép ảnh chứng minh nhândân, hộ chiếu, các loại thẻ, giấy phép lái xe…và nhiều loại giấy tờ códán ảnh khác Có một số thủ đoạn như sau:

- Bóc ảnh cũ thay ảnh khác và tạo phần dấu nổi

Đặc điểm nhận dạng: có mâu thuẫn về độ mới cũ giữa ảnh vàgiấy có vết xước, rách trong và ngoài khung ảnh, do cùng vật cứng,nhọn tạo hình dấu nối trên các chi tiết của dấu không rõ ràng, đườngnét thô gãy, đường viền dấu trên ảnh và giấy không liên tục méo mó

- Bóc ảnh cũ thay ảnh mới và tạo hình dấu nổi

Đặc điểm để nhận dạng: Có mâu thuẫn về chất lượng ảnh vàgiấy, hình dấu méo mó, đường viền không liên tục do phải dán ảnhđúng vào khung quy định

Ghép ảnh: Dán ảnh và tạo hình dấu nổi trên một tài tài liệu giảhoàn toàn

b Nhận dạng giấy tờ bị thay trang.

Có sự khác nhau về mực giấy, số thứ tự của trang hoặc một số

tờ có thể không phù hợp, trang mới

Số thứ tự của trang hoặc một số từ có thể không phù hợp

Trang mới và trang cũ khác nhau về độ mới cũ, độ sờn mép giấy,

độ sáng của màu giấy

Nội dung có thể không thống nhất, sai lệch về dòng

Xuất hiện vết đóng lại, ghim lại

Khác nhau về phương pháp chế bản, phương pháp in, kiểu chữcũng khó giống nhau

1.2.5.Một số đặc điểm về nhận dạng về giả mạo giấy tờ viết tay và

in

a Đối với thủ đoạn cắt dán

Những vết hoen ố, ẩm ướt, nổi cộm của hồ dán và giấy dán Phíasau tài liệu chỗ bị dán có màu sắc khác thường

Đường chân chữ và số không thẳng, trục chữ và số không thốngnhất, khoảng cách không đều, có sự sai lệch

b Đối với thủ đoạn tẩy xóa

Tẩy xóa cơ học: Làm mất nội dung cần tẩy xóa bằng dụng cụ

như: Tẩy cao su, mũi dao hoặc vật nhọn khác

+ Đặc điểm nhận dạng: Mặt tài liệu bị mất độ bóng do có nhiềuvết trầy xước Giấy ở chỗ bị tẩy xóa sẽ mỏng đi Các dòng kẻ, hoa

văn trang trí bị phá hủy Chữ mới viết lên chỗ tẩy xóa bị nhòe, độđậm khác thường Có thể còn sót lại những nét chưa tẩy.

+ Cách nhận dạng: Trước hết phải dùng mắt thường, dùng ánhsáng chiếu xiên, chiếu ngược, chiếu xuyên, kính lúp, kính hiển vihoặc dùng bột màu nhỏ mịn láng nhẹ lên chỗ nghi bị tẩy xóa Ngoài

ra người ta còn dùng đèn cực tím để soi, chỗ bị tẩy sẽ phát quang

Tẩy xóa bằng hóa chất: Làm mất nội dung tài liệu bằng tác động

hóa học của một số hóa chất như: Thuốc tím, clo, một số axit loãng,rượu, cồn…

Hình thức tẩy:

+ Tẩy từng phần: Tẩy từng phần sẽ để lại vết loang và màu sắcgiấy ở chỗ bị tẩy bị thay đổi, nét chữ cũ bị phai nhạt, chữ viết vàochỗ tẩy sẽ bị nhòe, độ đậm khác thường, chỗ bị tẩy sẽ phát quangdưới ánh đèn cực tím

+ Tẩy toàn bộ: Nhúng toàn bộ tài liệu ( trừ phần con dấu và chữ

ký nếu có) vào dung dịch chất tẩy, sau đó làm khô

+ Đặc điểm nhận dạng: Gi ấy có thể bị co lại, mặt giấy có nhiềunếp nhăn, độ bóng tự nhiên bị giảm, độ thẩm thấy mực viết, in caohơn Giấy có thể bị bở hơn do bị tác động của hóa chất, mầu sắc giấynhợt nhạt, không tự nhiên

+ Cách nhận dạng: Trước hết dùng mắt thường dùng ánh sángchiếu xiên chiều

1.3 Các hình thức giả mạo giấy tờ trong hoạt động công chứng

Hiện nay, do sự phát triển về khoa học kỹ thuật, công nghệthông tin nên các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn và làm giả giấy

tờ rất tinh vi, hình thức giả mạo giấy tờ của các đối tượng cũng rất

đa dạng Để phân loại các hình thức này ta có nhữg tiêu chí phân loạisau:

Làm giả hoàn toàn là làm giả tất cả các yếu tố, bộ phận cấuthành tài liệu, giấy tờ đó Ví dụ, các đối tượng làm giả căn cước côngdân hoàn toàn thì làm giả từ phôi, phương thức in, nội dung in ấn,chữ kí, con dấu, hình ảnh, dấu vân tay…

b Các loại giấy tờ, tài liệu làm giả:

Giấy tờ về nhân thân: Các giấy tờ tuỳ thân ( chứng minh nhândân, căn cước công dân, hộ chiếu), sổ hộ khẩu, giấy chứng nhậnđăng kí kết hôn, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân…

Giấy tờ về tài sản: Là các giấy tờ chứng nhận các chủ thể đượcquyền sở hữ, sử dụng và giao dịch liên quan đến tài sản như giấychứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng kí xe, hợp đồng thuê nhà

CHƯƠNG 2: TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN VỀ GIẢ MẠO GIẤY TỜ

TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG

Ngày 20/11/2018, D thấy nhà tại thành phố Cà Mau treo bảngbán nhà D liên hệ gặp ông C, bà L (chủ ngôi nhà) Qua trao đổi, D

biết nhà bán giá 4.700.000.000 đồng D hỏi ông C và bà L xin 01 bảnphô tô Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở.

D khai: Do muốn mua nhà nhưng không đủ tiền nên D liên hệNgân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn hỏi thế chấp ngôi nhà trên

để vay tiền D dẫn nhân viên tín dụng đến xem nhà, được Ngân hàngđồng ý cho vay 3.000.000.000 đồng Do bị ghi nợ xấu trong hệ thốngNgân hàng nên D dùng Giấy chứng minh nhân dân anh Đ đứng têngiao dịch Do chưa đủ tiền, D nảy sinh ý định làm giả Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở của ông C và bà L đểthế chấp cho người khác lấy tiền D lên mạng internet tìm kiếmngười làm giả giấy tờ Qua số điện thoại, D liên lạc với người thanhniên tên Du Du và D thống nhất làm giấy tờ giả nội dung giống toàn

bộ với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở thậtcủa ông C, bà L Tại trang số 4 ghi thêm nội dung “Chuyển nhượngquyền sử dụng đất cho ông Đ, sinh năm 1983, số chứng minh nhândân: 38…; Nơi đăng ký nhân khẩu thường trú: huyện Thới Bình, tỉnh

Cà Mau Theo hồ sơ số 06325.CN.006

Phần xác nhận của cơ quan có thẩm quyền: Ngày 26/11/2018,PHÓ GIÁM ĐỐC, Chữ ký của ông N” với giá thỏa thuận là 15.000.000đồng D dùng điện thoại chụp hình giấy chứng nhận quyền sử dụngđất (bản photo) của ông C, bà L, Giấy chứng minh nhân dân của Đgửi qua Zalo cho Dũng và chuyển phát nhanh số tiền 1.000.000 đồngtiền cọc cho Du qua tài khoản nhận là LUU CHI KHANG