Đề tài quy luật giá trị và vai trò tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường việt nam

Đó là nền kinh tế hàng hóa phát triển cao, á đó mọi quan hệ sản xuất và trao đổi đều thông qua thá trưßng, cháu sự tác động, điều tiết của các quy luật thá trưßng.. Mọi hoạt động của các

TR¯âNG ĐẠI HàC NGOẠI TH¯¡NG

KHOA LÝ LU¾N CHÍNH TRÞ

-

TIÂU LU¾N

Môn: KINH T¾ CHÍNH TRÞ MÁC - LÊ NIN

Đề tài: QUY LU ¾T GIÁ TRÞ VÀ VAI TRÒ, TÁC ĐÞNG

Họ tên SV: PHẠM THÞ TH¯¡NG

Mã SV: 2114110317

Lớp: K60.4 Khóa: 60

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyßn Ngác Lan

HÀ NÞI, tháng 12 năm 2021

1

M þC LþC

M ä ĐẦU&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 3

N ÞI DUNG 4

1 KINH T ¾ THÞ TR¯âNG 4

1.1 C¢ så lý lu¿n chung cāa quy lu¿t giá trß và sā v¿n đßng cāa quy lu¿t giá trß 4

1.1.1 Khái ni ệm 4

1.1.2 Yêu c ầu của quy luật giá trị 4

1.2 Vai trò c āa quy lu¿t giá trß đối vái nÁn kinh t¿ thß tr°ãng 5

1.2.1 Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa 5

1.2.2 Kích thích c ải tiến kĩ thuật, hợp lý hóa nhằm tăng năng su ất lao động 6

1.2.3 Phân hóa nh ững người sản xuất thành những người giàu, người nghèo một cách tự nhiên 9

2 KINH T ¾ THÞ TR¯âNG VÀ BIÂU HIàN CĀA QUY LU¾T GIÁ TR Þ TRONG NÀN KINH T¾ THÞ TR¯âNG VIàT NAM 11

2.1 Kinh t ¿ thß tr°ãng 11

2.1.1 Khái ni ệm 11

2.1.2 Đặc điểm 11

3 BI ÂU HIàN CĀA QUY LU¾T GIÁ TRÞ VàI NÀN KINH T¾ THÞ TR¯âNG THĀC TRẠNG, VÀ CÁC GI¾I PHÁP NH¾M PHÁT TRI ÂN KINH T¾ THÞ TR¯âNG ä VIàT NAM 12

3.1 Khái quát nÁn kinh t¿ Viát Nam 12

2

3.2 S ā biÃu hián cāa quy lu¿t giá trß å Viát Nam hián nay 13

3.2.1 Tăng năng suất lao động, cải tiến kĩ thuật 13

3.2.2 Th ực trạng phân hóa giàu nghèo 14

3.3 Nh ÿng gi¿i pháp nh¿m v¿n dÿng quy lu¿t giá trß vào nÁn kinh

t ¿ n°ác ta 14

3.3.1 Đầu tư vào việc nghiên cứu, ứng dụng và triển khai khoa

h ọc công nghệ 16 3.3.2 Lưu thông hàng hóa, tăng khả năng cạnh tranh hàng hóa ở

Vi ệt Nam 16

K ¾T LU¾N&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&17

TÀI LI àU THAM KH¾O&&&&&&&&&&&&&&&&&&18

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

3

Trong xã hội hiện đại ngày nay, nền kinh tế thá trưßng là nền kinh tế hàng hóa phát triền á trình độ cao, và là xu hướng tất yếu của tất cả các

quốc gia dù là tư bản chủ nghĩa hay xã hội chủ nghĩa Đó là nền kinh tế hàng hóa phát triển cao, á đó mọi quan hệ sản xuất và trao đổi đều thông qua thá trưßng, cháu sự tác động, điều tiết của các quy luật thá trưßng Và đã

phải qua rất nhiều giai đoạn phát triển á các trình độ khác nhau, từ sơ khai đến hiện đại như ngày nay, kinh tế thá trưßng mới trá thành sản phẩm của văn minh nhân loại à mô hình kinh tế này có sự đa dạng của các chủ thể kinh tế, với nhiều hình thức sá hữu, đóng vai trò quyết đánh trong việc phân

bố các nguồn lực xã hội và các chủ thể kinh tế, như các công ty, doanh nghiệp có thể biến nó thành đặc trưng riêng cho mình

Có rất nhiều quy luật kinh tế điều tiết nền kinh tế thá trưßng Các quy

luật kinh tế hàng hóa á trình độ cao cũng phát huy tác dụng với nền kinh tế

thá trưßng Và quy luật giá trá là quy luật kinh tế quan trọng nhất của sản

xuất và trao đổi hàng hóa Do đó, á đâu có sản xuất, trao đổi và lưu thông hàng hóa thì á đó có tồn tại và phát huy của quy luật giá trá Quy luật này còn tác động trong sự biến động của giá cả xung quanh giá trá Quy luật giá

trá chính là nguyên nhân chính dẫn đến khủng hoảng kinh tế chu kì, cạnh tranh không lành mạnh

Vì vậy, để hiểu rõ bản chất của quy luật giá trá và rút ra bài học, giải pháp khắc phục những tiêu cực đồng thßi phát huy những ảnh hưáng tích

cực của nó, em đã chọn đề tài: <Quy lu¿t giá trß và vai trò, tác đßng cāa

quy lu ¿t giá trß trong nÁn kinh t¿ thß tr°ãng Viát Nam”

4

1.1 C¢ så lý lu¿n chung cāa quy lu¿t giá trß và sā v¿n đßng cāa quy

lu ¿t giá trß

1.1.1 Khái niệm

Quy luật giá trá là quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất hàng hóa, á đâu

có sản xuất trao đổi hàng hóa thì á đó có sự hoạt động của quy luật giá trá

Mọi hoạt động của các chủ thể kinh tế trong sản xuất và lưu thông hàng hóa đều phải cháu sự tác động và chi phối của quy luật này Tuân theo yêu cầu

của quy luật giá trá thì mới có lợi nhuận, mới tông tại và phát triển được, không thì sẽ bá thua lỗ và phá sản

1.1.2 Yêu cầu của quy luật giá trị

Quy luật giá trá yêu cầu việc sản xuất lưu thông hàng hóa phải tiến hành trên cơ sá hao phí lao động xã hội cần thiết:

- Trong kinh tế hàng hóa, mỗi ngưßi sản xuất tự quyết đánh hao phí lao động cá biệt của mình, nhưng giá trá của hàng hóa không phải được quyết đánh bái hao phí lao động cá biệt của từng ngưßi sản xuất hàng hóa, mà bái hao phí lao động xã hội cần thiết Vì vậy, để có thể bán được hàng hóa trên

thá trưßng có thể bù đắp chi phí và có lãi, ngưßi sản xuất phải điều chßnh làm sao cho hao phí lao động cá biệt của mình phù hợp với mức chi phí mà

xã hội chấp nhận được

- Trong trao đổi hàng hóa, trao đổi cũng phải dựa vào hao phí lao động

xã hội cần thiết, tức là phải tuân theo nguyên tắc trao đổi ngang giá, hai hàng hoá có giá trá sử dụng khác nhau nhưng có lượng giá trá bằng nhau thì

phải trao đổi ngang nhau, mới đảm bảo thuận mua vừa bán

- Sự vận động của quy luật giá trá thông qua sự vận động của giá cả hàng hóa Vì giá trá là cơ sá của giá cả, còn giá cả là sự biểu hiện bằng tiền

của giá trá, nên trước hết giá cả phụ thuộc vào giá trá Hàng hóa nào nhiều

5

giá trá thì giá cả của nó sẽ cao và ngược lại Trên thá trưßng, ngoài giá trá, giá cả còn phụ thuộc vào các nhân tố khác như: cạnh tranh, cung cầu, sức mua của đồng tiền Sự tác động của các nhân tố này làm cho giá cả hàng hóa trên thá trưßng tách rßi với giá trá và lên xuống xoay quanh trục giá trá

của nó C.Mác gọi đó là vẻ đẹp của quy luật giá trá Sự vận động giá cả thá trưßng của hàng hóa xoay quanh trục giá trá của nó chính là cơ chế hoạt động của quy luật giá trá Thông qua sự vận động của giá cả thá trưßng mà quy luật giá trá phát huy tác dụng

Tóm lại, đòi hỏi trên của quy luật là khách quan, đảm bảo sự công

bằng, hợplý, bình đẳng giữa những ngưßi sản xuất và trao đổi hàng hoá

1.2 Vai trò cāa quy lu¿t giá trß đối vái nÁn kinh t¿ thß tr°ãng

1.2.1 Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa

Thực chất điều tiết sản xuất của quy luật giá trá là điều chßnh tự phát các yếu tố sản xuất như: tư liệu sản xuất, sức lao động và tiền vốn từ ngành này sang ngành khác, từ nơi này sang nơi khác Nó làm cho sản xuất hàng hoá của ngành này, nơi này được phát triển má rộng, ngành khác nơi khác

bá thu hẹp,thông qua sự biến động giá cả thá trưßng Từ đó tạo ra những tỷ

lệ cân đối tạm thßi giữa các ngành, các vùng của một nền kinh tế hàng hoá

nhất đánh

Quy luật canh tranh thể hiện á chỗ: cung và cầu thưßng xuyên muốn

ăn khớp với nhau, nhưng từ trước đến nay nó chưa hề ăn khớp với nhau mà thưßng xuyên tách nhau ra và đối lập với nhau Cung luôn bám sát cầu, nhưng từ trước đến nay không lúc nào thoả mãn được một cách chính xác Chính vì thế thá trưßng xảy ra các trưßng hợp sau đây:

- Khi cung bằng cầu thì giá cả bằng giá trá hàng hoá, trưßng hợp này

xảy ra một cách ngẫu nhiên và rất hiếm

6

- Khi cung nhỏ hơn cầu thì giá cả cao hơn giá trá, hàng hoá bán chạy, lãi cao Những ngưßi đang sản xuất những loại hàng hoá này sẽ má rộng quy mô sản xuất và sản xuất hết tốc lực; những ngưßi đang sản xuất hàng hoá khác, thu hẹp quy mô sản xuất cuả mình để chuyển sang sản loại hàng hoá này Như vậy, tư liệu sản xuất, sức lao động, tiền vốn được chuyển vào ngành này tăng lên, cung về loại hàng hoá này trên thá trưßng tăng lên Nhß

vậy mà tư liệu sản xuất và sức lao động được phân phối qua lại một cách tự phát vào các ngành này để á đầu tư vào nơi có giá cả hàng hoá cao

- Ngược lại, khi ngành đó thu hút quá nhiều lao động xã hội, cung lớn hơn cầu, thì giá cả nhỏ hơn giá trá, hàng hoá ế thừa, bán không chạy, có thể

lỗ vốn Những ngưßi đang sản xuất loại hàng hóa này phải chuyển bớt tư

liệu sản xuất và sức lao động ra khỏi ngành này để đầu tư vào một nơi có giá cả hàng hóa cao hơn, làm cho tư liệu sản xuất, sức lao động và tiền vốn

á ngành hàng hoá này giảm đi Nhß vậy mà tư liệu sản xuất và sức lao động được phân phối qua lại một cách tự phát vào các ngành sản xuất khác nhau à đây ta thấy rằng sự biến động của giá cả xung quanh giá trá không

những chi rõ sự biến động về kinh tế mà còn có tác động điều tiết nền kinh

tế

Thực chất điều tiết lưu thông của quy luật giá trá là điều chßnh một cách tự phát khối lượng hàng hoá từ nơi giá cả thấp đến nơi giá cả cao, tạo

ra mặt bằng giá cả xã hội Giá trá hàng hoá mà thay đổi, thì những điều kiện làm cho tổng khối lượng hàng hoá có thể tiêu thụ được cũng sẽ thay đổi

Nếu giá trá thá trưßng hạ thấp thì nói chung nhu cầu xã hội sẽ má rộng thêm

và trong những giới hạn nhất đánh, có thể thu hút những khối lượng hàng hoá lớn hơn Nếu giá trá thá trưßng tăng lên thì nhu cầu xã hội về hàng hoá

sẽ thu hẹp và khối lượng hàng hoá tiêu thụ cũng sẽ giảm xuống Cho nên

nếu cung cầu điều tiết giá cả thá trưßng hay nói đúng hơn điều tiết sự chênh

lệch giữa giá cả thá trưßng và giá trá thá trưßng thì trái lại chính giá trá thá trưßng điều tiết quan hệ cung cầu, hay cấu thành trung tâm, chung quanh

7

trung tâm đó những sự thay đổi trong cung cầu làm cho những giá cả thá trưßng phải lên xuống

Trong xã hội tư bản đương thßi, mỗi nhà tư bản công nghiệp tự ý sản

xuấtra cái mà mình muốn theo cách mình muốn, và với số lượng theo ý mình Đốivới họ số lượng mà xã hội cần là một lượng chưa biết, cái mà ngày hôm nay cung cấp không káp thì ngày mai lại có thể cung cấp nhiều quá số yêu cầu Tuyvậy ngưßi ta cung thoả mãn được nhu cầu một cách

miễn cưỡng, sản xuất chung quy là căn cứ theo những vật phẩm ngưßi ta yêu cầu

<…Khi thực hiện quy luật giá trá của sản xuất hàng hoá trong xã

hộigồm những ngưßi sản xuất trao đổi hàng hoá cho nhau , sự canh tranh

lập rabằng cách đó và trong điều kiện nào đó một trật tự duy nhất và mộy

tổ chức duynhất có thể có cuả nền sản xuất xã hội Chß có do sự tăng hay

giảm giá hàng mànhững ngưßi sản xuất hàng hoá riêng lẻ biết được rõ ràng

là xã hội cần vật phẩm nào và với số lượng bao nhiêu= (C.Mác: Sự khốn cùng của triết học, Nhà xuất bản Sự thật {8,19_20})

1.2.2 Kích thích cải tiến kĩ thuật, hợp lý hóa nhằm tăng năng suất lao

động

Trong kinh tế hàng hóa, ngưßi sản xuất hàng hóa nào cũng mong có

lợi nhuận Ngưßi có nhiều lãi hơn là ngưßi có thßi gian lao động xã hội cá

biệt ít hơn ngưßi có thßi gian lao động xã hội cần thiết Còn những ngưßi

có thßi gian lao động cá biệt lớn hơn thßi gian lao động xã hội cần thiết thì

sẽ bá lỗ không thu về được toàn bộ lao động đã hao phí

Vì vậy, để tránh bá phá sản, giành được ưu thế trong cạnh tranh và thu hút được nhiều lãi, mỗi ngưßi sản xuất hàng hoá đều phải tìm mọi cách cải

tiến kỹ thuật, nâng cao trình độ tay nghề, cải tiến tổ chức quản lý của sản

xuất, ứng dụng những thành tựu khoa học kĩ thuật mới vào sản xuất để

giảm hao phí lao động cá biệt của mình, giảm giá trá cá biệt của hàng hoá

8

do mình sản xuất ra Sự cạnh tranh quyết liệt càng thúc đẩy các quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn, kết quả là năng suất lao động tăng lên nhanh chóng Ngoài ra để có thể thu được nhiều lãi, ngưßi sản xuất hàng hoá còn

phải thưßng xuyên cải tiến chất lượng, mẫu mã hàng hoá cho phù hợp nhu

cầu, thá hiếu của ngưßi tiêu dùng, cải tiến các biện pháp lưu thông, bán hàng để tiết kiệm chi phí lưu thông và tiêu thụ sản phẩm nhanh Từ đó làm cho kỹ thuật của toàn xã hội càng phát triển lên trình độ cao hơn, năng suất càng tăng cao hơn

Như thế là chúng ta thấy phương thức sản xuất tư liệu sản xuất luôn bá

biến đổi, dẫn đến sự phân công tß mß hơn dùng nhiều máy móc hơn, lao động trên một quy mô lớn đưa đến lao động trên một quy mô lớn hơn như

thế nào

Đó là quy luật luôn hất sản xuất ra con đưßng cũ và luôn buộc sản

xuất phải làm cho sức sản xuất của lao động khẩn trương hơn Quy luật đó không gì khác mà là quy luật nhất đánh giữ cho giá cả hàng hoá ngang bằng

với chi phí sản xuất của chính hàng hoá đó, trong giới hạn của những biến động chu kì của thương mại <… Nếu một ngưßi nào sản xuất được rẻ hơn,

có thể bán được nhiều hàng hoá hơn và do đó chiếm lĩnh được á trên thá trưßng một đáa bàn rộng hơn bằng cách bán ra hạ giá hơn giá cả thá trưßng

hiện hành hay hạ hơn giá trá thá trưßng thì anh ta sẽ làm ngay như thế và do

đó má đầu một hành động dần dần buộc những ngưßi khác cũng phải áp

dụng các phương pháp ít tốn kém hơn và làm cho thßi gian lao động xã hội

cần thiết giảm xuống một mức thấp hơn=

Theo Mác thì trong sự vận động bên ngoài những tư bản, những quy

luật bên trong của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa trá thành những quy luật

bắt buộc của sự cạnh tranh, rằng dưới hình thức đó đối với những nhà tư

bản những quy luật biểu hiện thành động cơ của những hoạt động của họ,

rằng như vậy là muốn phân tích một cách khoa học sự cạnh tranh thì trước

9

đó phải phân tích tính chất bên trong của tư bản, cũng như chß ngưßi nào

hiểu biết sự vận động thực sự của các thiên thể tuy là các giác quan không

thể thấy được, thì mới có thể hiểu được sự vận động bề ngoài của những thiên thể ấy

1.2.3 Phân hóa những người sản xuất thành những người giàu, người

nghèo m ột cách tự nhiên

Trong xã hội những ngưßi sản xuất cá thể, đã có mầm mống của một phương thức sản xuất mới Trong sự phân công tự phát, không có kế hoạch nào thống trá xã hội, phương thức sản xuất ấy đã xác lập ra sự phân công, tổ

chức theo kế hoạch, trong những công xưáng riêng lẻ; bên cạnh sản xuất

của những ngưßi sản xuất cá thể nhỏ đã làm xuất hiện sản xuất xã hội Sản

phẩm của hai loại sản xuất đó cùng bán trên một thá trưßng, do đó giá cả ít

ra cũng sấp xß nhau Nhưng so với sự phân công tự phát thì tổ chức có kế

hoạch đương nhiên mạnh hơn nhiều; sản phẩm của công xưáng dùng lao động xã hội là rẻ hơn so với sản phẩm của những ngưßi sản xuất nhỏ, tản

mạn Sản xuất của những ngưßi sản xuất cá thể gặp thất bại từ ngành này đến ngành khác

Trong cuộc cạnh tranh chạy theo giá trá, lao động cá biệt của mỗi ngưßi sản xuất có thể không nhất trí với lao động xã hội cần thiết Những ngưßi làm tốt, làm giỏi, có vốn kiến thức và trình độ kinh doanh cao, trang

bá kĩ thuật tốt, có năng suất lao động cá biệt thấp hơn thßi gian lao động xã

hội cần thiết và nhß đó họ trá nên giàu có, mua thêm tư liệu sản xuất, má

rộng quy mô sản xuất Bên cạnh đó, những ngưßi kinh doanh kém, không may mắn, thßi gian lao động cả biệt lớn hơn thßi gian lao động xã hội cần thiết nên họ bá thua lỗ và thậm chí là phá sản Quy luật giá trá đã bình

tuyển, đánh giá những ngưßi sản xuất kinh doanh Như vậy, quy luật giá trá

vừa có tác dụng đào thải cái lạc hậu, lỗi thßi, kích thích sự tiến bộ; vừa có tác dụng lựa chọn, đánh giá ngưßi sản xuất, đảm bảo sự bình đẳng đối với

10

ngưßi sản xuất; vừa có cả những tác động tích cực lẫn tiêu cực Các tác động đó diễn ra một cách khách quan trên thá trưßng

Sự bình tuyển tự nhiên ấy đã phân hoá những ngưßi sản xuất kinh doanh ra thành ngưßi giàu ngưßi nghèo Ngưßi giàu trá thành ông chủ ngưßi nghèo dần trá thành ngưßi làm thuê Lách sử phát triển của sản xuất hàng hoá đã chß ra là quá trình phân hoá này đã làm cho sản xuất hàng hoá

giản đơn trong xã hội phong kiến dần dần nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản

chủ nghĩa

< … Mỗi ngưßi đều sản xuất riêng biệt, cho lợi ích riêng của mình, không phụ thuộc vào nhà sản xuất khác Họ sản xuất cho thá trưßng, nhưng

dĩ nhiên không một ngưßi nào trong số họ biết được dung lượng của thá trưßng Mốiquan hệ như vậy giữa nhưng ngưßi sản xuất riêng rẽ, sản xuất cho một thátrưßng chung thì gọi là cạnh tranh Dĩ nhiên trong nhữnh điều

kiện ấy, sự thăng bằng giữa sản xuất và tiêu dùng chß có thể có được sau nhiều lần biến động Những ngưßi khéo léo hơn, tháo vát hơn và có sức lực hơn sẽ ngày càng lớn mạnh nhß những sư biến động ấy; còn những ngưßi

yếu ớt, vụng về thì sẽ bá sự biến động đó đè bẹp Một vài ngưßi trá nên giàu có, còn quần chúng trá nên nghèo đói, đó là kết quả không tránh khỏi

của quy luật cạnh tranh Kết cục là những ngưßi sản xuất bá phá sản mất hết tính chất độc lập về kinh tế của họvà trá thành công nhân làm thuê trong công xưáng đã má rộng của đối thủ tốt số của họ= (V.Lênin: Bàn về cái

gọi là vấn đề thá trưßng {9,127})

Sự phát triển chủ nghĩa tư bản, cùng sự bần cùng hoá của nhân dân lànhững hiện tượng ngẫu nhiên Hai điều đó tất nhiên đi kèm với sự phát triển củanền kinh tế hàng hoá dựa trên sự phân công lao động xã hội Vấn

đề thá trưßng hoàn toàn bá gạt đi, vì thá trưßng chẳng qua chß là biểu hiện

của sự phân công đó và của sản xuất hàng hoá Ngưßi ta sẽ thấy sự phát triển của chủ nghĩa tư bản không những là có thể có mà còn là sự tất nhiên