Người hướng dẫn TS LẠI CAO MAI PHƯƠNG Người thực hiện NGUYỄN BÁ TUÂN TRẦN THỊ DUYÊN TRƯƠNG MINH NGỌC Lớp DHTD13A, DHTD13B Khóa 2017 2021 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021 BỘ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HCM KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU VÀ LỢI NHUẬN CỦA CÁC CÔNG TY TRONG NGÀNH THỰC PHẨM NIÊM YẾT Người hướng dẫn T S LẠI CAO MAI PHƯƠNG Người thực hiện NGUYỄN BÁ TUÂN TRẦN THỊ DUYÊN TRƯƠNG MINH NGỌC Lớp.
Trang 1Người hướng dẫn: TS LẠI CAO MAI PHƯƠNG Người thực hiện: NGUYỄN BÁ TUÂN
TRẦN THỊ DUYÊN TRƯƠNG MINH NGỌC Lớp: DHTD13A, DHTD13B Khóa: 2017 - 2021
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
*******
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU VÀ LỢI NHUẬN CỦA CÁC CÔNG TY TRONG
NGÀNH THỰC PHẨM
NIÊM YẾT
Trang 2Người hướng dẫn: T.S LẠI CAO MAI PHƯƠNG Người thực hiện: NGUYỄN BÁ TUÂN
TRẦN THỊ DUYÊN TRƯƠNG MINH NGỌC Lớp: DHTD13A, DHTD13B Khóa: 2017 - 2021
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
*******
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU VÀ LỢI NHUẬN CỦA CÁC CÔNG TY TRONG
NGÀNH THỰC PHẨM
NIÊM YẾT
Trang 11ix
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN Error! Bookmark not defined
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN 3
NHẬT KÝ LÀM VIỆC NHÓM 4
PHIẾU TỰ ĐÁNH GIÁ LÀM VIỆC NHÓM viii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT xii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU xiii
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.2 Câu hỏi nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4 Phạm vi nghiên cứu 3
1.5 Phương pháp nghiên cứu 3
1.6 Ý nghĩa của nghiên cứu 3
1.7 Cấu trúc của nghiên cứu 3
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 5
2.1 Tổng quan về ngành Thực phẩm 5
2.2 Tổng quan lý thuyết về cổ phiếu và các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu 5
2.2.1 Tổng quan lý thuyết về cổ phiếu 5
2.2.2 Những vấn đề chung về giá trị cổ phiếu 8
2.2.3 Lý thuyết nền về giá cổ phiếu 11
2.2.4 Tổng quan về những nghiên cứu trước 12
2.3 Tổng quan lý thuyết về lợi nhuận và các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp 16
2.3.1 Khái niệm về lợi nhuận 16
2.3.2 Các chỉ tiêu phản ánh lợi nhuận 16
2.3.3 Lý thuyết nền về lợi nhuận 17
2.3.4 Tổng quan về những nghiên cứu trước 19
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU 23
3.1 Phương pháp nghiên cứu 23
Trang 12x
3.2 Dữ liệu nghiên cứu 24
3.3 Mô hình nghiên cứu 25
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ SUY LUẬN 29
4.1 Đối với các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu 29
4.1.1 Phân tích thống kê mô tả 29
4.1.2 Phân tích tương quan 30
4.1.3 Phân tích đa cộng tuyến 31
4.1.4 Phân tích kết quả hồi quy 31
4.2 Đối với các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp 38
4.2.1 Phân tích thống kê mô tả 38
4.2.2 Phân tích tính tương quan 39
4.2.3 Phân tích đa cộng tuyến 39
4.2.4 Phân tích kết quả hồi quy 40
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 48
5.1 Kết luận và một số kiến nghị về các nhân tố tác động đến giá cổ phiếu và lợi nhuận doanh nghiệp 48
5.1.1 Kết luận 48
5.1.2 Kiến nghị 49
5.2 Kết luận về mối quan hệ giữa giá cổ phiếu và lợi nhuận của doanh nghiệp nghành Thực phẩm 50
DANH MỤC THAM KHẢO 53
PHỤ LỤC 57
Trang 13xi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Thành phố Hồ Chí Minh
Dương
Châu Âu
Trang 14xii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1: Danh sách 28 công ty ngành Thực phẩm
Bảng 3.2: Diễn giải các biến và đo lường
Bảng 3.3: Diễn giải các biến và đo lường
Bảng 4.1: Ma trận tương quan giữa các biến
Bảng 4.2: Kết quả mô hình tự tương quan
Bảng 4.3: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến
Bảng 4.4: Kết quả mô hình hồi quy Pooled OLS
Bảng 4.5: Kết quả mô hình hồi quy cố định (FEM)
Bảng 4.6: Kết quả mô hình hồi quy ngẫu nhiên (REM)
Bảng 4.7: Kết quả kiểm định F
Bảng 4.8: Kết quả kiểm định Breusch Pagan Lagrange Multiplie Bảng 4.9: Kết quả kiểm định Hausman
Bảng 4.10: Kết quả kiểm định tự tương quan
Bảng 4.11: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi
Bảng 4.12: Kết quả tổng hợp mô hình nghiên cứu
Bảng 4.13: Ma trận tương quan giữa các biến
Bảng 4.14: Kết quả mô hình tự tương quan
Bảng 4.15: Kiểm định hiện tượng tự tương quan
Bảng 4.16: Kết quả mô hình hồi quy Pooled POLS
Bảng 4.17: Kết quả mô hình hồi quy cố định (FEM)
Bảng 4.18: Kết quả mô hình hồi quy ngẫu nhiên (REM)
Bảng 4.19: Kết quả kiểm định F
Bảng 4.20: Kết quả kiểm định Breusch Pagan Lagrange Multiplier Bảng 4.21: Kết quả kiểm định Hausman
Bảng 4.22: Kết quả kiểm định tự tương quan
Bảng 4.23: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi
Bảng 4.24: Kết quả mô hình GLS
Bảng 4.25: Kết quả tổng hợp mô hình nghiên cứu
Trang 151
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
- Về mặt thời sự: Việt Nam hiện nay là một trong những quốc gia kinh tế có tốc
độ tăng trưởng tốt trong những năm gần Chỉ số tăng trưởng kinh tế (GDP) của Việt Nam đạt ở mức cao trong những năm qua, trong đó ngành thực phẩm thuộc nhóm ngành có đóng góp hàng đầu Giá cổ phiếu của các công ty ngành Thực phẩm trên thị trường chứng khoán Việt Nam luôn nhận được sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư, có thể kể đến một số như VNM, MSN, SAB , thuộc hàng top đầu trong nhóm VN30 Đánh giá về sức hút môi trường đầu tư có thể thấy các doanh nghiệp ngành Thực phẩm luôn có độ hấp dẫn cao
Việc nghiên cứu, tìm hiểu những nhân tố ảnh hưởng biến động giá cổ phiếu và lợi nhuận của các công ty trong ngành thực phẩm, từ đó, đưa ra những nhận định và kiến nghị cho các công ty trong ngành thực phẩm trong thời gian tới nhằm góp phần phát triển thị trường Đây là việc làm cần thiết và cấp bách trong hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay
- Về mặt thực tiễn:
Về giá cổ phiếu:
Trong những năm qua, nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, Faris Nasif AL- Shubiri (2010) và Taimur Sharif1, Harsh Purohit2 & Rekha Pillai3 (2014) đã chỉ ra các nhân tố tác động đến giá cổ phiếu như lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), hệ số giá trên lợi nhuận một cổ phiếu (P/E), Tổng tài sản ròng trên số lượng cổ phiếu (TS/CP), tỷ lệ lạm phát (INT), tổng sản phẩm quốc nội (GDP), v v Tại Việt Nam, có một số nghiên cứu của tác giả Phạm Tiến Mạnh (2017) và Trương Đông Lộc (2014) cũng nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thị giá cổ phiếu được niêm yết trên sàn HNX, trong đó có thêm các biến tác động như năm thành lập, năm niêm yết, giá vàng, Tuy nhiên, hiện nay chưa có nhiều nghiên cứu liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của ngành Thực phẩm Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam (cụ thể là sàn HOSE và sàn HNX) là cần thiết đối với các nhà đầu tư
Trang 162
Về lợi nhuận:
Nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước trong những năm gần đây đã nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp, Mesut Doğan (2011), Abbasali & Esfandiar (2012), Abor (2005), chỉ ra các nhân tố tác động đến lợi nhuận là tuổi doanh nghiệp (AGE), tỷ lệ nợ (D/A), khả năng thanh toán (CR), tốc độ tăng trưởng tổng tài sản(GROWTH) …; Nguyễn Thị Phương Uyên
và cộng sự (2019), Nguyễn Quốc Nghi và cộng sự (2011) nghiên cứu lợi nhuận của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố thành phần dân tộc, trình độ học vấn, kinh nghiệm của chủ doanh nghiệp,… Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu chuyên sâu tại Việt Nam đặc biệt là trong nhóm ngành Thực phẩm thì còn khá ít Do đó, mục đích của nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận kinh doanh (ROA) của các doanh nghiệp thuộc ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE
và sàn HNX, từ đó đưa ra một số khuyến nghị cho nhà đầu tư, Chính phủ và các doanh nghiệp trong ngành Thực phẩm
1.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và lợi nhuận của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX
- Xác định mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và lợi nhuận của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX
- Từ mô hình và kết quả phân tích thu thập được, đưa ra một số kiến nghị và giải pháp cho nhà đầu tư, Chính phủ và các doanh nghiệp trong ngành Thực phẩm
1.2.2 Câu hỏi nghiên cứu
Bài nghiên cứu sẽ được thực hiện để nhằm trả lời những câu hỏi sau:
- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX?
- Mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX?
- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX?
Trang 173
- Mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX?
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX
- Các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX
1.4 Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: 28 công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX
- Thời gian: từ năm 2016 đến năm 2020
1.5 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và lợi nhuận doanh nghiệp
sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu dạng bảng (Panel data) bao gồm mô hình hồi quy Pooled OLS, mô hình hồi quy tác động cố định (FEM) và mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM)
Ngoài ra, nghiên cứu còn kiểm tra các khuyết tật của mô hình như: Phương sai thay đổi, tự tương quan và đa cộng tuyến Nếu có các hiện tượng này xảy ra thì sẽ khắc phục bằng phương pháp phù hợp hơn
1.6 Ý nghĩa của nghiên cứu
- Về mặt thực tiễn: Đề tài nghiên cứu hỗ trợ cho các nhà đầu tư lựa chọn cổ phiếu của công ty; đồng thời giúp các doanh nghiệp hiểu biết hơn về tầm quan trọng của các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và lợi nhuận của các công ty trong ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE và HNX
- Về mặt khoa học: Tìm thấy những bằng chứng, yếu tố tác động đến giá cổ phiếu và lợi nhuận của các công ty ngành Thực phẩm được niêm yết trên sàn HOSE
và HNX
1.7 Cấu trúc của nghiên cứu
Chương 1: Giới thiệu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu
Trang 184 Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 5: Kết luận và kiến nghị