tăng cường khả năng giám sát và khống chế bệnh lở mồm long móng (lmlm) ở trâu , bò và heo góp phần nâng cao an toàn sinh học cho quốc gia

Trung tâm vùng tp HCM cũng đã đi đến từng tỉnh để huấn luyện cho thú y địa phương cách lấy mẫu và thu thập thông tin cần thiết về gia súc và làng xã thuộc dự án.Một nhân viên của Phòng t

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

_

Chương trình Hợp tác Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn (CARD)

CARD 072/04 VIE

“TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG GIÁM SÁT VÀ KHỐNG CHẾ BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG (LMLM) Ở TRÂU , BÒ VÀ HEO GÓP PHẦN NÂNG CAO AN TOÀN SINH HỌC CHO

QUỐC GIA “

Báo cáo tiến độ dự án

6 THÁNG LẦN THỨ HAI Ngày 30/06/2006

Mục lục

1 Thông tin về đơn vị 2

2 Trích lược Dự án 3

3 Báo cáo tóm tắt 3

4 Giới thiệu và bối cảnh 4

5 Tiến độ cho đến thời điểm báo cáo 4

5.1 Những điểm đáng chú ý 4 5.2 Lợi ích cho đối tượng quy mô nhỏ 8 5.3 Xây dựng năng lực _ 8 5.4 Các chương trình đào tạo _ 8 5.5 Quảng bá 8 5.6 Quản lý dự án _ 8

6 Báo cáo về các vấn đề đan chéo 9

6.1 Môi trường _ 9 6.2 Các vấn đề về giới và xã hội _ 9

7 Các vấn đề về thực hiện và tính bền vững 9

7.1 Những khó khăn và trở ngại _ 9 7.2 Giải pháp 9 7.3 Tính bền vững _ 10

8 Các bước quan trọng tiếp theo 10

9 Kết luận 11

10 Tuyên bố _Error! Bookmark not defined

1 Thông tin về đơn vị

Tên dự án

(Nay là Cơ Quan Thú Y Vùng VI )

Giám đốc Dự án phía VN Bs Đồng Mạnh Hoà

(AAHL), PMB 24, Geelong, 3213, Australia

Ngày kết thúc (theo dự kiến ban đầu) 01/06/2008

Ngày kết thúc (đã thay đổi)

Fax: +61 3 5227 5555

Tổ chức Australian Animal Health

Laboratory (AAHL), PMB 24, Geelong, 3213,

Australia

Email: chris.morrissy@csiro.au

Ở Úc: đầu mối liên hệ hành chính

Tên: Mr Chris Morrissy Telephone: +61 3 5227 5000

Chức vụ: Patents Contracts Officer Fax: +61 3 5227 5555

Tổ chức Australian Animal Health

Laboratory (AAHL), PMB 24, Geelong, 3213,

VI )

Email:

dongmanhhoa@yahoo.com

+84 8 9485680

Trích lược Dự án

Mục tiêu của dự án là xác định tại sao có những thất bại khi sử dụng vaccin và điều tra bằng huyết thanh học virus LMLM đang lưu hành ở Vietnam để điều chỉnh vaccin cho phù hợp Xây dựng khả năng chẩn đoán virus LMLM với các phương pháp và nguyên liệu tại các phòng thí nghiệm của các Trung tâm vùng Đa bắt đầu thực hiện chiến lược khống chế LMLM dựa trên cơ sở nắm bắt được dịch tễ học của virus cả trên virus hiện trường lẫn giám sát kháng huyết thanh Dự án đã giúp nâng tầm của hệ thống phòng thí nghiệm trong việc chẩn đoán thực địa cũng như phòng chống và khống chế các ổ dịch Đã xây dựng những khu vực thí điểm ở các tỉnh có biên giới của Việtnam để nghiên cứu chủng của virus thực địa và để xáx định nguồn gốc của chúng Chất lượng và số lượng mẫu ngày càng tăng đã giúp nhiều việc cho thu thập dữ liệu về tình hình LMLM ở Vietnam Các nghiên cứu dịch tễ học phân tử các virus LMLM bắt được từ các tỉnh sẽ cung cấp cho các tỉnh khác kinh nghiệm khống chế bệnh có hiệu quả và nắm bắt được nguồn gốc lưu hành virus hàng năm ở Vietnam Việc phân lập và nghiên cứu phân tử virus đã được tiến hành ngay khi có mẫu từ các địa phương gửi về Năng lực chẩn đoán sẽ cho phép xác định và định danh sớm virus LMLM làm cho công tác khống chế dịch sẽ tốt hơn giúp giảm thiệt hại chăn nuôi và sản xuất

2 Báo cáo tóm tắt

Giai đoạn chính của báo cáo này chủ yếu đề cập đến năng lực hoạt động, sử dụng các trang thiết bị hoá chất đã cung cấp cho các phòng thí nghiệm của Việtnam trong 6 tháng đầu của dự

án Các nhân viên Phòng thí nghiệp quốc gia Úc đã chuẩn bị những thông tin cần thiết phục

vụ tập huấn cho các thú y địa phương Những thông tin này và các bài giảng đã được sử dụng trong các lớp tập huấn hội thảo tổ chức cho các thú y ở miền Nam, miền Trung Việtnam, sau

đó đã được Bs Hòa và nhân viên ở Trung tâm thú y vùng Tp Ho Chi Minh tổ chức ở Hànội Thông qua các lớp tập huấn hội thảo này các kế hoạch và nghiên cứu trên thực địa đã được thực hiện Các nghiên cứu thực địa đã bắt đầu từ việc khảo sát giám sát huyết thanh ở miền Nam và miền Trung đồng thời tiến hành thu thập mẫu từ các ổ dịch Trung tâm vùng tp HCM cũng đã đi đến từng tỉnh để huấn luyện cho thú y địa phương cách lấy mẫu và thu thập thông tin cần thiết về gia súc và làng xã thuộc dự án.Một nhân viên của Phòng thí nghiệm TTTYV

và một nhân viên của NAVETCO đã tham dự tập huấn ở Phòng thí nghiệm quốc gia Úc ( AAHL) về kỹ thuật ELISA chẩn đoán LMLM và chuẩn hoá các hoá chất nguyên liệu sẽ sử dụng trong quá trình thực hiện dự án.Hai chuyên gia của AAHL đã thực hiện hội thảo cho thú

y địa phương ở miền Nam và Trung của Việtnam Các nhân viên của Cục thú y tổ chức hội thảo như vậy ở Hà nội Hai chuyên gia của AAHL cũng đã tổ chức hội thảo cho 20 học viên

từ các phòng thí nghiệm vùng phía Nam Vietnam về kỹ thuật ELISA trong chẩn đoán LMLM tại Phòng thí nghiệm TTTYV Tp HCM Một phần quan trọng của tập huấn phòng thí nghiệm

là Bảo đảm chất lượng (Quality Assurance ) trong phòng thí nghiệm để bảo đảm tính chính xác của các xét nghiệm theo một tiêu chuẩn và theo sự kiểm tra của AAHL đối với các kết quả của mỗi phòng thí nghiệm Cúm gia cầm (AI) cũng đã được thực hiện xét nghiệm giám sát huyết thanh trong giai đoạn 6 tháng đầu này

3 Giới thiệu và bối cảnh

có nhiều thu nhập bền vững hơn và giảm những yếu điểm về lệ thuộc kinh tế và tự nhiên Việc thiết lập một hệ thống chẩn đoán trải dài từ Bắc vào Nam Việt nam, với mức độ từ phòng thí nghiệm đến trại chăn nuôi, đã được huấn luyện và tập huấn thường xuyên sẽ

có được một mô hình của riêng Việtnam về kiểm soát dịch bệnh nói chung Điều này sẽ trực tiếp làm tăng khả năng cạnh tranh, sản xuất chăn nuôi trong hệ thống ngành Nông nghiệp của Việtnam tập trung chủ yếu ở nhưng vùng trọng điểm ở đồng bằng sông Cửu long và duyên hải miền Trung

Phương pháp và chiến lược thực hiện

Phương pháp tiếp cận của dự án được coi là thích hợp nhất cho việc phát triển sự hiểu biết về dịch tễ học của LMLM ở Vietnam Phương thức chuyển giao kỹ thuật đã thực hiện không chỉ tốt tại AAHL mà rất thành công khi áp dụng cho các dự án trước đó ở Vietnam, Thailand và Indonesia Các nghiên cứu thực địa, dịch tễ học và giám sát huyết thanh học đã được thiết kế, lên kế hoạch cùng với Cục thú y để có được những thông tin cần thiết và chính xác nhất thể hiện được tình hình LMLM ở Vietnam và hiệu quả của vaccin LMLM Các kỹ thuật chẩn đoán sẽ được sử dụng trong phương pháp này là những xét nghịêm tiêu chuẩn đã và đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới khi nghiên cứu LMLM cũng như theo hướng dẫn của Tổ chức thú y thế giới OIE

Phòng thí nghiệm AAHL đã có nhiều kinh nghiệm điều tra thực địa đối với xác định tỷ

lệ lưu hành kháng thể , cũng như các dự án ACIAR ở Laos và Thailand về LMLM Philippines là một ví dụ khác nơi mà các xét nghiệm chẩn đoán tiêu chuẩn theo OIE đã

sử dụng để khống chế và loại trừ LMLM

4 Tiến độ cho đến thời điểm báo cáo

4.1 Những điểm đáng chú ý

Những kết quả chính trong giai đoạn báo cáo này:

• Tập huấn cho nhân viên phòng thí nghiệm tại Phòng thí nghiệm Úc AAHL, theo đó mỗi một phòng thí nghiệm có một người đã được huấn luyện về kỹ thuật ELISA phát hiện

kháng nguyên và kháng thể virus LMLM và tiêu chuẩn hoá nguyên liệu xét nghiệm Lớp tập huấn được thực hiện dưới một hệ thống chất lượng nhấn mạnh tầm quan trọng Bảo đảm chất lượng (Quality Assurance) ở phòng thí nghiệm, tập trung vào việc ổn định xét nghiệm, lưu giữ và thu thập phiếu thông tin

• Một chuyên viên của AAHL đã tập huấn cho nhân viên TTTYV kỹ thuật nuôi cấy tế bào và áp dụng nó vào việc phân lập virus LMLM từ hiện trường Việc phân lập được virus từ hiện trường cho phép phân tích thêm LMLM bằng các xét nghiệm PCR và phân tích gen Một lần nữa Bảo đảm chất lượng (Quality Assurance), lưu giữ và thu thập phiếu thông tin đã được nhấn mạnh

• Tập huấn thêm cho các thú y địa phương và những phản hồi từ các kết quả từ lần lấy mẫu đầu tiên đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm qua lần đầu thực hiện cho những lần sau

• Một chuyên viên của AAHL đã đi đến từng phòng thí nghiệm để chuyển giao kỹ thuật ELISA và cung ứng nguyên liệu chẩn đoán ELISA Thực hiện một Hệ thống Quality Assurance cho các phòng thí nghiệm Huấn luyện cho nhân viên phòng thí nghiệm TTTYV Tp HCM sử dụng kỹ thuật phân tử để chẩn đoán LMLM đồng thời chạy phân tích gen đã phân lập được Huấn luyện cho nhân viên phòng thí nghiệm TTTYV Tp HCM thực hiện xét nghiệm trung hòa virus (Virus Neutralisation Test -VNT)

• Việc lấy mẫu cho giai đoạn 2 đã hoàn tất ở các tỉnh, phục vụ nghiên cứu dịch tễ học và giám sát huyết thanh học Việc thu thập mẫu từ các ổ dịch sẽ vẫn tiếp tục nhằm tăng thêm những thông tin có giá trị định type đối với virus đang lưu hành tại Vietnam

• Các phòng thí nghiệm ở HCMC, Hanoi và Can Tho cùng sử dụng kỹ thuật ELISA để định type các mẫu gửi từ các địa phương Xét nghiệm huyết thanh cho gia đoạn đầu của dự án đã được thực hiện tại HCM

• Phòng thí nghiệm TTTYV HCMC thực hiện phân lập virus Các kỹ thuật phân tử và huyết thanh học về trung hòa virus do sử dụng nuôi cấy tế bào cũng đã bắt đầu áp dụng

• Cung cấp trang thiết bị dụng cụ hoá chất nguyên liệu phục vụ chẩn đoán xét nghiệm ELISA, PCR, nuôi cấy tế bào…và lấy mẫu

Báo cáo từ Vietnam:

primary cell ) 2.Dùng các tế bào nêu trên để phân lập virus LMLM tại Việt

Ms Catherine William

4 học viên của

TT Thú y Vùng TP.HCM: -Bs.Ngô Thanh Long

-Bs Lê Hồng Phong -Ths.Phạm

Nam và so sánh độ nhạy giửa các dòng tế bào Phong Vũ -Bs.Nguyễn

2 Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng khi thực hiện xét nghiệm

3 Chuẩn hoá , chuẩn độ, nguyên liệu

Mr Chris Morrissy

Ms Linda Wright

5 học viên từ 4 Phòng thí nghiệm của Cục Thú Y (TT Chẩn Đoán Thú y TW –Hà Nội , TT Thú y Vùng TP.HCM, Cần Thơ , Đà Nẳng )

và Chi Cục Thú

y TP.HCM

2.Các hoạt động ở hiện trường

2.1 Đi thăm 8 tỉnh trong dự án (miền Trung và Nam Việt Nam), 3/ 2006

-Chuyển thiết bị và tài liệu (các phiếu và câu hỏi ) lấy mẫu

-chuyển tiền để lấy mẫu

-Nhận phản hồi từ kết quả xét nghiệm lần thứ nhất và rút kinh nghịêm lấy mẫu lần sau tốt hơn cho các thú y tỉnh

-Những người chịu trách nhiệm chính

*Trung Tâm Thú Y Vùng TP.HCM ( RAHC-HCMC)

Bs Đồng Mạnh Hoà ( Giám Đốc ),

Bs Lý Hoài Vũ, Ths Nguyễn Trúc Hà

*Trung Tâm Thú y Vùng Đà Nẳng : ( RAHC-Da Nang)

Bs Trần Văn Quân ( Giám Đốc )

Bs Nguyễn Văn Quang

*Trung Tâm Thú y Vùng Cần Thơ: ( RAHC- Can Tho)

Ts Nguyễn Bá Thành ( Giám Đốc )

Ths Trương Thị Kim Dung

2.1.2 Đi thăm 2 tỉnh phía Bắc Việt Nam , 3/ 2006

- Chuyển thiết bị và tài liệu (các phiếu và câu hỏi ) lấy mẫu

- chuyển tiền để lấy mẫu

- Nhận phản hồi từ kết quả xét nghiệm lần thứ nhất và rút kinh nghịêm lấy mẫu lần sau tốt hơn cho các thú y tỉnh

- Những người chịu trách nhiệm chính :

*Trung Tâm Chẩn Đoán Thú Y TW – Hà Nội ( NCVD-Ha Noi)

Ts Nguyễn Văn Cảm ( Giám Đốc )

Ths Nguyễn Tùng

2.1.3 Đi thăm 3 phòng thí nghiệm (PTN) : 5/2006

Trung Tâm Chẩn Đoán Thú Y TW – Hà Nội

Trung Tâm Thú Y vùng Cần Thơ

Trung Tâm TT Thú y Vùng Đà Nẳng

-Chuyển nguyên liệu ELISA

-Thảo luận kế hoạch xét nghiệm lần 2 và rút kinh nghiệm về quản lý PTN tập trung vào vấn đề quản lý chất lượng xét nghiệm

-Những người chịu trách nhiệm :

Mr Chris Morrissy,

Bs Ngô Thanh Long

2.2.Thu thậpmẫu huyết thanh từ 10 tỉnh để giám sát huyêt thanh ( HT) lần 2 : 120 mẫu huyết

thanh trâu , bò và 120 mẫu huyết thanh heo trên mỗi một tỉnh

-NCVD-Ha Noi: 2 tỉnh (Quảng Ninh , Lạng Sơn) , 480 HT

-RAHC-Da Nang: 2 tỉnh ( KonTum và Quảng Nam ), 480 HT

-RAHC-Can Tho: 2 tỉnh (An Giang, Kiên Giang ), 480 Ht

-RAHC-HCMC: 4 tỉnh (Binh Phước, Tây Ninh, Long An, Đồng Tháp), 960 HT

2.3 Thu thập mẫu mô từ các ổ dịch để định type huyết thanh LMLM

-NCVD-Hanoi: 208 mẫu mô của miền Bắc

-RAHC-Can Tho: 34 mẫu mô của miền đồng bằng Cửu long

-RAHC-HCMC : 390 mẫu mô của miền Nam Việt Nam

3 Các hoạt động của các phòng thí nghiệm

3.1 Trung Tâm Chẩn Đoán Thú Y TW – Hà Nội (NCVD-Hanoi):

-Xét nghiệm mẫu mô : 208 mẫu, 7 serotype Asia 1 và 201 Serotype O

-Xét nghiệm huyết thanh phát hiện kháng thể : 480 mẫu, đang tiếp tục thực hiện 3.2 Trung Tâm Thú y Vùng Đà Nẳng (RAHC-Da Nang)

- Xét nghiệm huyết thanh phát hiện kháng thể 480 mẫu , Đang tiếp tục thực hiện 3.3 Trung Tâm Thú y Vùng Cần Thơ (RAHC-Can Tho)

-Thu thập mẫu mô : 34 mẫu

-Xét nghiệm huyết thanh phát hiện kháng thể : 480 mẫu, đang tiếp tục thực hiện 3.4 Trung Tâm Thú y Vùng TP.HCM (RAHC-HCMC)

+Xét nghiệm mẫu mô : 390 mẫu , 1 serotype Asia 1, còn lại là serotype O

+Xét nghiệm huyết thanh phát hiện kháng thể 960 mẫu, đang tiếp tục thực hiện +phân lập virus LMLM bằng dòng tế bào BHK để xác chẩn 3 mẫu từ NCVD-Ha Noi, 1 trong số đó là type Asia1 ở heo và 1 mẫu otype O , 1 không phân lập được

+phân lập virus LMLM bằng dòng tế bào BHK từ 39 mẫu chọn lọc , 1 là serotype Asia1 và 38 là serotype O

+Áp dụng quy trình xét nghiệm trung hòa virus (VNT) :

-Chuẩn độ virus serotype O and A , mỗi một serotype chọn 2 virus

-Thực hiện phản ứng trung hoà huyết thanh ( SNT ) sử dụng huyết thanh của bò đã được chủng vaccine

4.2 Lợi ích cho đối tượng quy mô nhỏ

Tất cả trâu, bò, heo và người chăn nuôi đều có khả năng hưởng lợi từ việc khuyến cáo sử dụng vaccin Ích lợi có được do giảm thất thoát vì bệnh, chết của gia súc Ích lợi có được từ giữ ổn định quay vòng sản xuất, tạo việc làm cho các thành viên trong gia đình Nông dân và thú y cơ sở sẽ được nâng cao kiến thức và kỹ năng phòng chống bệnh và hiểu được việc chọn lựa đúng loại vaccin cải thiện được hiệu quả của vaccin

4.3 Xây dựng năng lực

Tập huấn và giảng dạy cho thú y địa phương về phòng chống bệnh, về điều tra ổ dịch, cách lấy mẫu Công việc tập huấn này vẫn tiếp tục sau khi có những bài học kinh nghiệm từ sau lần lấy mẫu thứ nhất Lớp tập huấn này đã được chứng minh bằng việc tăng chất lượng và số lượng mẫu thu thập được chuyển cho phòng thí nghiệm Dự án đã hỗ trợ về tập huấn và chuyển giao kỹ thuật chẩn đoán LMLM cho từng phòng thí nghiệm (PTN) nằm trong chương trình Các nguyên vật liệu và các phưong pháp tiêu chuẩn đã được cung cấp cho từng PTN để từng nơi có thể sử dụng chẩn đoán xét nghiệm LMLM Các PTN hiện nay đang áp dụng thường quy kỹ thuật ELISA để chẩn đoán LMLM Trung tâm thú y vùng Tp HCM (RAHC-HCMC) đã phân lập được virus bằng kỹ thuật nuôi cấy tế bào và đã bắt đầu áp dụng kỹ thuật sinh học phân tử ( Rt-PCR) cũng như phương pháp trung hòa huyếtt thanh ( SNT) trên tế bào Hiện tại RAHC-HCMC đã có khả năng thực hiện xét nghiệm RT-PCR để xác định gene của 3 serotype virus LMLM ( Serotype O, A và asia 1) , chuẩn bị cDNA để gửi sang AAHL giải mã gene

4.4 Các chương trình đào tạo

4.5 Quảng bá

Dự án CARD AusAID đã nhận được báo cáo công khai của các chuyên viên AAHL khi họ tham gia vào cuộc họp vùng TADs và LMLM và rình bày các kết quả Thông qua các kết quả đạt được từ trước đến nay dự án nắm được LMLM ở Vietnam LMLM là một bệnh quan trọng ở Vietnam và nó đăt dự án của chúng ta theo đúng hướng mà chính phủ Việtnam đang cần có được những định hướng đối phó Dự án đã được công khai bằng đưa thông tin trên các báo SEAFMD newsletter và trên internet

4.6 Quản lý dự án

Thực hiện dự án theo đúng lịch đã vạch ra AAHL đã giữ cho dự án đi đúng mục tiêu và đã

hỗ trợ theo những yêu cầu của phía đối tác Vietnam Các lớp tập huấn ở cả Úc và Việtnam đã

có ích về mặt thông tin cho cả hai phía

Việc thực hiện dự án ở Việtnam đang tiến triển tốt Cục thú y đã cung cấp các học viên đúng yêu cầu Công tác hiện trường đã được tổ chức tốt với việc thu thập mẫu cũng như phiếu thông tin từ các hộ dân từ các vùng thí điểm Các PTN ở Việt nam cũng đã có việc tập huấn

và trao đổi thông tin lẫn nhau, trong đó RAHC-HCMC đang là đơn vị hàng đầu trong việc hỗ trợ các PTN khác

Theo thỏa thuận của các PTN báo cáo dự án đã được xếp sau các báo cáo ca bệnh khẩn cấp khác như cúm gia cầm độc lực cao

5 Báo cáo về các vấn đề đan chéo

5.1 Môi trường

Các hoạt động của dự án không có tác động xấu đến môi trường Trên quy mô rộng hơn, ngành chăn nuôi bò, heo sẽ có hiệu quả kinh tế cao hơn khi giảm được số gia súc bệnh và chết Lợi ích của môi trường sẽ có được do sữ dụng nguồn tài nguyên hiệu quả hơn thí dụ như thức ăn gia súc, nguồn năng lượng cung cấp trong thứ ăn gia súc và các hoạt động khác của trang trại

5.2 Các vấn đề về giới và xã hội

Việc ứng dụng các phương pháp chẩn đoán mới sẽ nâng cao khả năng chẩn đoán của các đơn

vị phụ trách chẩn đoán ở cấp vùng và tỉnh để đánh giá nhanh và chính xác các ổ dịch Lở Mồm Long Móng ( LMLM ), nhờ đó các biên pháp thích hợp được áp dụng nhanh chống để kiểm soát bệnh Những lợi ích này sẽ bắt đầu trong quá trình thực hiện dự án và tiếp tục tích

lỹ để tiếp tục áp dụng sau khi dự án kết thúc.Dự án sẽ mang lại lợi ích cho cả chăn nuôi quy

mô nhỏ và lớn, đặc biệt là các hộ chăn nuôi theo quy mô gia đình, gia súc và thu nhập của họ

sẽ được bảo vệ nhờ vào việc chẩn đoán bệnh, kiểm soát và quản lý dịch bệnh tốt hơn Ở nông thôn việc chăm sóc và quản lý gia súc chủ yếu là do phụ nữ , do đó phụ nữ sẽ là người hưởng lợi chính trong việc nâng cao hiệu quả chẩn đoán và kiểm soát bệnh gia súc do dự án mang lại

6 Các vấn đề về thực hiện và tính bền vững

6.1 Những khó khăn và trở ngại

Cục Thú Y tiếp tục dành thời gian để kiểm soát bệnh Cúm Gia Cầm ở Việt Nam và điều này làm cho khối lượng công việc của ngành trở nên quá tải Lấy mẫu tiếp tục là việc khó khăn do phải huấn luyện thú y viên của từng tỉnh về cách lấy mẫu , cách thu thập thông tin, cách cố định bò để lấy mẫu Điều này cho thấy cần phải tăng cường đào tạo cho thú y viên của Việt Nam về kỹ thuật điều tra bệnh trong đó tập trung vào kỹ thuật lấy mẫu và thu thập thông tin Các thú y viên cần phải đào tạo rộng hơn nữa để nâng cao về kiến thức và kiểm soát bệnh ở Việt Nam Điều này có thể đạt được thông qua sự hợp tác tốt hơn với các tổ chức giúp đở tại Việt Nam đặc biệt là các tổ chức giúp đào tạo về bệnh Cúm Gia Cầm Đào tạo về phân tích số liệu cho cán bộ của Cục Thú Y cũng là một lãnh vực cần đầu tư thêm

6.2 Giải pháp

Chính phủ Việt Nam đang xem xét để tăng cường giúp đở Cục Thú Y và đã tăng kinh phí cho chẩn đoán bệnh Cúm gia cầm và đang xem xét tương tự cho chẩn đoán bệnh LMLM Việc tăng kinh phí cho Cúm gia cầm nhằm nâng cấp các phòng thí nghiệm với nhiều thiết bị mới

sẽ nâng cao năng lực chẩn đoán cho tất cả các bệnh trong đó có cả bệnh LMLM

Với số kinh phí sẳn có để nâng cao khả năng chẩn đoán bệnh Cúm gia cầm có thể nâng cao khả năng chẩn đoán tất cả các bệnh nếu kinh phí này được sữ dụng hợp lý, thí dụ như trong huấn luyện chẩn đoán bệnh Cúm gia cầm nên bao gồm chẩn đoán cả bệnh Dịch tả heo , bệnh LMLM và các bệnh quan trọng khác tại Việt Nam Trong quá trình huấn luyện nâng cao khả năng chẩn đoán bệnh Cúm gia cầm trong phòng thí nghiệm cũng nên tập trung nâng cao các lãnh vực có thể áp dụng trong chẩn đoán thí dụ như quản lý chất lượng trong phòng thí nghiệm

6.3 Tính bền vững

Các phòng thí nghiệm của Cục Thú Y được sự giúp đở mạnh mẽ của chính phủ Các phòng thí nghiệm này cũng đang nhận được sự tăng cường giúp đở của các tổ chức tài trợ nước ngoài trong khuôn khổ của chiến dịch phòng chống Cúm gia cầm để tăng cường năng lực của phòng thí nghiệm

Trung Tâm Thú Y Vùng TP.Hồ Chí Minh đang được tín nhiệm như một phòng thí nghiệm đáng tin cậy Uy tín này cũng bắt đầu có được ở các phòng thí nghiệm khác của Cục Thú Y Các cán bộ khoa học của Cục Thú Y nắm bắt nhanh các thông tin mới và năng động trong việc ứng dụng Họ là những người mong muốn làm tốt công việc của mình Điều này được thấy rỏ ở nhân viên của Trung Tâm Thú y Vùng TP.Hồ Chí Minh và các phòng thí nghiệm khác.Các phòng thí nghiệm này cần sự giúp đở về kỹ thuật và khuyến khích áp dụng các kỹ thuật trong chẩn đoán và nghiên cứu

Dự án đang là một mô hình thử nghiệm tốt trong chuyễn giao kỹ thuật, trình diễn và huấn luyện kỹ thuật trong điều kiện của nơi đào tạo sau đó cung cấp vật tư để học viên ứng dụng các kỹ thuật này trong điều kiện phòng thí nghiệm của chính mình, tiếp theo được các chuyên gia đến phòng thí nghiệm của học viên để tăng cường giúp đở và điều chỉnh

Kết quả thành công ban đầu cho thấy các học viên có khả năng tự ứng dụng các kỹ thuật được huấn luyện vào điều kiện làm việc của mình Nhân viên của Cục Thú Y và Navetco cho thấy

họ có khả năng tham gia tốt với cách đào tạo này Hiện nay Trung Tâm Thú y Vùng TP Hồ Chí Minh đã ứng dụng được kỹ thuật ELISA, nuôi tế bào và sinh học phân tử

Tổ chức AusAID đã tài trợ cho dự án về bệnh Dịch Tả Heo, dự án đã liên kết Cục Thú Y, Navetco và AAHL trước khi có dự án này, đang chứng minh cho tính bền vững Navetco và Cục Thú Y không những duy trì khả năng chẩn đoán đã xây dựng được từ khi thực hiện dự

án mà con tự mình ( không có sự giúp đở tiếp tục của AAHL ) tổ chức các lớp huấn luyện chuyễn giao kỹ thuật cho các phòng thí nghiệm khác ở Việt Nam

7 Các bước quan trọng tiếp theo

Trong 6 tháng tiếp theo sẽ tổ chức hội nghị tại AAHL để đánh giá những kết quả và xem xét những thông tin mà dự án đã thu thập được Hội nghị sẽ đánh giá xem các thông tin thu thập được từ hiện trường đã có đủ cơ sở để đề ra các biện pháp kiểm soát bệnh LMLM có hiệu quả hay chưa.Cán bộ phụ trách dịch tễ của AAHL sẽ đối chiếu số liệu của hai đợt giám sát huyết thanh và số liệu dịch tễ thu thập được và bắt đầu hướng dẫn cán bộ của Cục Thú Y các kỹ thuật phân tích dữ liệu Hội nghị cũng tìm hiểu xem việc lấy mẫu đợt 3 có cần phải thay đổi

gì không

Cũng trong 6 tháng này chúng tôi sẽ hoàn thành xong việc xét nghiệm các mẫu đã thu thập được và đánh giá khả năng thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán bệnh LMLM của từng phòng thí nghiệm Trung Tâm Thú y Vùng Tp.HCM sẽ tiếp tục sữ dụng kỹ thuật tế bào để phân lập virus LMLM từ hiện trường Các virus LMLM phân lập được sẽ gởi đến AAHL để phân tích sâu hơn bằng kỹ thuật PCR và giải mã gene Hai học viên sẽ được đào tạo tại AAHL về giải

mã gene và sữ dụng các phần mềm phân tích dữ liệu giải mã gene Các chuyên viên của AAHL sẽ đến Trung Tâm Thú y Vùng TP.HCM để xem xét số liệu của dự án và thiết lập kỹ thuật sinh học phân tử để chẩn đoán bệnh LMLM

8 Kết luận

Việc huấn luyện đã được thực hiện sớm hơn kế hoạch hoạt động của dự án, điều này sẽ giúp cho các phòng thí nghiệm tham gia dự án có nhiều thời gian hơn để áp dụng các kỹ thuật Các phòng thí nghiệm của Cục Thú Y đang thực hiện các thử nghiệm tại hiện trường đúng kế hoạch và đã huấn luyện kỹ hơn cho các thú y cơ sở nhằm nâng cao kỹ năng lấy mẫu và thu thập thông tin từ hiện trường.Giám sát huyết thanh đợt 2 đang tiến hành và dự kiến sẽ hoàn thành đúng kế hoạch Các thú y cơ sở cần được đào tạo kỹ hơn về thu thập thông tin để bảo đảm thu thập được thông tin chính xác từ người chăn nuôi Nhân viên của Trung Tâm thú y Vùng Tp.HCM sẽ tiếp tục làm việc trực tiếp với các thú y cơ sở để bảo đảm thu thập chính xác các thông tin cần thiết

Việc đào tạo tại AAHL cho mỗi phòng thí nghiệm 1 cán bộ chuyên trách về kỹ thuật ELISA

đã hoàn tất.Phòng thí nghiệm của Trung Tâm Thú Y Vùng Đà Nẳng có ít kinh nghiệm sẽ tiếp tục liên hệ với AAHL và phòng thí nghiệm của Trung Tâm Thú y Vùng TP.HCM để được tiếp tục chuyễn giao kỹ thuật ELISA.Trung Tâm Thú Y Vùng TP.HCM tiếp tục công tác huấn luyện khi có yêu cầu để đảm bảo việc chuyễn giao kỹ thuật có hiệu quả cho các phòng thí nghiệm trong dự án

Thiết lập kỹ thuật nuôi tế bào giúp phân lập được virus LMLM từ hiện trường, kỹ thuật này chưa được áp dụng trước đây Phân lập được virus giúp cho chất lượng của mẫu virus gởi sang phòng thí nghiệm tham chiếu tại Anh tốt hơn và có kết quả nhanh hơn

Ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử giúp có kết quả chẩn đoán kịp thời để Cục Thú Y biết được các serotype virus LMLM đang lưu hành tại Việt Nam và chọn chính xác loại vaccine phù hợp để kiểm soát bệnh LMLM cho từng vùng

Dự án này tiếp tục là dự án quan trọng đối với Việt Nam nhất là trong tình hình bệnh LMLM đang tăng cao với nhiều ổ dịch lớn xảy ra trong năm 2006

9 Cam đoan

CAM ĐOAN CHƯƠNG TRÌNH HỢP TÁC NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

Tên Dự án CARD: Tăng cường năng lực giám sát bệnh Lở Mồm Lomh Móng

Số hiệu dự án: - 072 / 04VIE

Chúng tôi những người ký tên dưới đây cam kết rằng trong thời gian từ 01/06/2005 đến

31/12/2005 chúng tôi đã bố trí những đầu vào dưới đây để thực hiện dự án trên:

1: NHÂN SỰ

Nhân sự Úc được bố trí

(Tên)

Số ngày ở Việt Nam

Số ngày ở Australia

Số chuyến đi tới Việt Nam

Nhân sự Việt Nam được bố trí Số ngày ở Việt

Nam Trung Tâm Thú Y Vùng TP Hồ Chí Minh

Trung Tâm Chẩn Đoán Thú Y Trung Ương

Mô tả thiết bị và các dịch vụ khác Giới hạn kinh phí

Kính hiển vi soi ngược ( dùng trong nuôi cấy tế bào ) 4000

Ký đại diện cho đơn vị Úc bởi cán bộ có thẩm

quyền với sự có mặt của người làm chứng

Ký đại diện cho đơn vị Việt Nam bởi cán bộ

có thẩm quyền với sự có mặt của người làm

TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN DỰ ÁN SO VỚI CÁC MỤC TIÊU, KẾT QUẢ , HOẠT ĐỘNG VÀ ĐẦU TƯ THEO ĐỀ XUẤT

( tháng 1 – 6 / 2006 )

Tên dự án: TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG GIÁM SÁT VÀ KHỐNG CHẾ BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG (LMLM) Ở TRÂU , BÒ VÀ HEO GÓP PHẦN NÂNG CAO AN TOÀN SINH HỌC CHO QUỐC GIA

Đơn vi thực hiện phía Việt Nam : Trung Tâm Thú Y Vùng TP Hồ Chí Minh ( Nay là Cơ Quan Thú y Vùng VI )

Mục tiêu

1

Thiết lập một hệ thống

phòng thí nghiệm (PTN)

có hiệu quả cho việc

chẩn đoán và kiểm soát

LMLM bằng sự cung

cấp nguyên liệu và huấn

luyện nhân viên PTN

Kỹ thuật sẽ được thực hiện bằng các PTN Các dữ liệi chính xác được thu thập từ các trại Rủi ro thấp

-Thành lập một hệ thống phòng thí nghiệm hoạt động

có hiệu quả để chẩn đoán và kiểm soát bệnh LMLM do AAHL đào tạo; trong từng phòng thí nghiệm sẽ được xây dựng các phương pháp xét nghiệm, áp dụng quy trình quản lý chất lượng, cung cấp các vật tư thiết yếu Bốn phòng thí nghiệm tham gia dự

án sẽ cùng làm việc với nhau

để thực hiện việc giám sát và chẩn đoán bệnh

1.1 Huấn luyện nhân viên

thú y địa phương điều

tra ổ dịch LMLM xảy ra

ở các trại , bao gồm cả

việc lấy mẫu và báo cáo

thu thập thông tin

Thu thập được mẫu và gởi về PTN Các mẫu phải có phiếu gởi thông tin đi kèm

Các dữ liệu chính xác được thu thập

từ các trại Rủi ro thấp

-Đào tạo cho cán bộ thú y cơ

sở và cán bộ phòng thí nghiệm sẽ được thực hiện tại miền Nam, miền Trung và miền Bắc Các huấn luyện này sẽ thực hiện trong vòng 6 tháng

hệ thống đánh giá của AAHL Các kết quả là thống nhất

Kỹ thuật sẽ được thực hiện bởi PTN Rủi ro thấp

-Huấn luyện kỹ thuật ELISA

và cung cấp nguyên liệu

-Các phòng thí nghiệm bắt đầu

áp dụng kỹ thuật ELISA để xét nghiệm các bệnh phẩm

Các nuôi cấy tế bào được duy trì tại TTTYV TP

HCM Rủi ro thấp

-Đào tạo cán bộ xét nghiệm tại AAHL và chuyễn giao các tế bào dòng cho Trung Tâm Thú

Y Vùng TP.HCM ( TP.HCM)

TTTYV Thu thập các bệnh phẩm LMLM

-Huấn luyện được tổ chức tại

TTTYV-TP.HCM) và thành lập phịng nuơi tế bào tại TTTYV-TP.HCM

Các kỹ thuật sẽ được thực hiện bởi các PTN Rủi

ro thấp

-Thu thập bệnh phẩm LMLM

-Kỹ thuật sinh học để chẩn đốn LMLM được bắt đầu chuyễn giao với những bệnh phẩm đầu tiên được chuyễn giao đến AAHL

1.5 Giới thiệu nuơi cấy tế

bào cho TTCĐTYTƯ để

chẩn đốn LMLM

Nuơi cấy tế bào sử dụng tại TTCĐTYTƯ

Các kỹ thuật sẽ được thực hiện bởi các PTN Rủi

Nguyên liệu cĩ giá trị Rủi ro thấp

trong các chiến lược áp

Báo cáo dự án đã được trình bày cho Cục thú y

và AusAID Tổ chức gặp mặt để phản hồi báo cáo ở các tỉnh

Đáp ứng các mục tiêu Dự án Rủi ro thấp

-Thu thập bệnh phẩm LMLM

Kết thúc xét nghiệm mẫu giám sát huyết thanh của đợt 1 và bắt đầu xét nghiệm mẫu cho đợt 2

dụng vaccin mới cĩ hiệu

lực (Mục tiêu 1.2.2,

2.1.1 & chiến lược 1)

2.1 Tổ chức hội thảo huấn

luyện và thơng tin cho

Các dữ liệu chính xác đã được thu thập từ các trại Rủi ro thấp

-Huấn luyện cho cán bộ thú y

cơ sở và cán bộ xét nghiệm được tổ chức tại miền Nam, Trung và Bắc Thơng tin chi tiết sẽ được thơng báo đến người chăn nuơi vào giai đoạn sau của dự án Báo cáo kết quả của giám sát huyết thanh đợt 1 đến thú y cơ sở

2.2 Thiết lập những vùng

điểm trong từng tỉnh

Các mẫu đã được lấy từ

cơ sở và gửi về PTN cĩ kèm theo phiếu gởi bệnh phẩm

Cục thú y c ĩ thể cần sự thỏa thuận của nơng dân để tham gia vào dự

án Rủi ro thấp

-Xác lập các vùng nghiên cứu thí điểm Kết thúc giám sát huyết thanh đợt 1 Giám sát huyết thanh đợt 2 đang tiến hành

Các kỹ thuật sẽ được thực hiện bởi các PTN Rủi

ro thấp

-Thực hiện ở giai đoạn sau của

dự án Báo cáo tiến độ với việc so sánh kết quả của các phịng thí nghiệm

-Thực hiện ở giai đoạn sau của

Các mẫu đã được thu thập và xét nghiệm Rủi ro thấp

-Thực hiện ở giai đoạn sau của

dự án

-Thu thập bệnh phẩm

2.6 Tổ chức hội thảo huấn

luyện và thông tin cho

Dự án sẽ đạt được các mục tiêu đề

ra Rủi ro thấp

-Thu thập bệnh phẩm