CHẨN ĐOÁN VÀ KHỐNG CHẾ BỆNH TIÊU CHẢY Ở LỢN CON TRƯỚC CAI SỮA - Các báo cáo tại trại đối với các đàn ở phía Bắc – tháng 9/2006
Trang 1Ministry of Agriculture & Rural Development
Chương trình hợp tác Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn
CHẨN ĐOÁN VÀ KHỐNG CHẾ BỆNH TIÊU CHẢY
Ở LỢN CON TRƯỚC CAI SỮA
Trang 2Mục lục
Trại Đông Mỹ (Thái Bình) – Trại 1 (140 nái) – Trại thử nghiệm 3
Anh Hiệp – (Hưng Yên) - Trại 4 (120 nái) – Trại đối chứng 8 Tràng Duệ (Hải Phòng) – Trại 5 (206 nái, xu hướng sẽ tăng lên 250 nái) – do nhà
nước quản lý – Trại đối chứng
11
Anh Tính (Hải Phòng) – Trại thực nghiệm (150 nái) 13 Minh Dương (Hà Tây) – Trại 7 (100 nái) – Trại đối chứng 15 Thành Bích (Hà Tây) – Trại thử nghiệm (hiện tại đang có 120 nái, sẽ tăng lên tới
200 nái)
17
Dinh-Dung (Bình Định) – Trại đối chứng (3 X 50 nái/trại) 21
Trang 3Trại Đông Mỹ (Thái Bình) – Trại 1 (140 nái) – Trại thử nghiệm
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 3 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
Chuồng đẻ
• Chỉ số nhiệt - 32°C
• Độ ẩm tương đối - 64%
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 23.7 °C
Có 23 chuồng đẻ đang có lợn, 3 trong số lợn nái này hiện vẫn đang đẻ Có 13 chuồng lợn cai sữa Có khoảng ½ số vòi uống đã được tháo dỡ, kể cả các vòi mới được lắp đặt vào tháng 7 Nhìn chung, không có nơi sưởi ấm cho lợn con Một vài chuồng đẻ có các hộp gỗ được coi như nơi để sưởi ấm cho lợn con, nhưng không có đèn sưởi hoặc phía trên mặt sàn được phủ rơm Nhìn chung, không có gì thay đổi so với chuyến kiểm tra lần trước
Có 100 nái trong chuồng đang chờ phối, trong tổng sô 123 lợn sinh sản của trại này
• Đóng dấu và tụ huyết trùng – 18 ngày trước khi đẻ
• E.coli – 25 trước khi đẻ
• FMD - Lợn sinh sản 2 lần/năm
Lợn con
• M.hyopneumoniae: 1 mũi vào lúc 21 ngày
• Dịch tả lợn vào 35 và 65 ngày tuổi
• FMD - Không cần tiêm
Nhận xét
Đánh giá chuồng đẻ vào ngày 19/7/05
Điều kiện chuồng nuôi vào ~ 9 giờ sáng
Trang 4• Tiêm phòng vacxin với Litterguard
• Tỷ lệ chết trước cai sữa 10-12%
• Tốc độ nước chảy khoảng 1 L/phút
• Máng ăn không có thức ăn (cho ăn 5 kg/ngày và 6 kg cho các lợn nái cạn sữa)
• Có hệ thông phun nước làm mát mái
• Mái phụ không hoạt động
• Có 38 chuồng, nhưng chỉ có 20 lợn nai, 16 chuồng có lợn con
Trang 5Anh Đệ - Trại 2 (150 nái) – Trại đối chứng
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 3 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 25°C
Có 12 lợn nái đang nuôi con trong chuồng Một chuồng có lợn cai sữa
Một số chuồng có khu sưởi ấm cho các lợn con Các cửa sở của 1 bên chuồng đóng kín, do vậy
đã cản trở mức độ thông thoáng gió Trần thấp, chỉ cao khoảng 7 feets
Có 81 lợn nái đang chờ phối Rèm được kéo xuống 2 bên chuồng, không khí lưu thông kém Phần lớn các lợn nái thuộc mức đánh giá số 2 Lợn nái được cho ăn khoảng 2 kg/nái 2 lần/ngày,
~ 4 kg/nái/ngày
Lợn cai sữa/Trưởng thành/Vỗ béo
Có rất nhiều lợn trưởng thành bị ho
M.hyopneumoniae vaccine - 7 & 21 ngày tuổi
FMD - 1 mũi vào lúc 45 ngày tuổi
Dịch tả - Lợn nái – 21 ngày sau cai sữa Lợn con – 35 ngày tuổi (Chúng tôi tin rằng đó là loại vacxin sống nhược độc trong nước sản xuất)
Nhận xét
Đánh giá chuồng đẻ vào ngày 19/7/05
Điều kiện chuồng nuôi vào ~ 11.30 sáng
Trang 6Lợn nái
• Không có quy trình tiêm vacxin
• Máng không có thức ăn (cho ăn 5 kg/ngày)
• Nhịp thở của các nái 44, 180 và 150 lần/phút
Lợn con
• Cai sữa lúc 21 ngày tuổi
• Không có nơi ủ ấm lợn con, dùng đèn 100W
• 30 ô chuồng (16 cũ và 14 mới) có thể sử dụng với 8 chuồng cũ đang có lợn
• Các ngày đẻ cho 1 nái là 9/5/04, 26/9/04, 18/2/05 và 7/7/05
• Chuồng xây theo hướng đông - tây
• Lợn cai sữa không có thức ăn
Báo cáo chẩn đoán
Nhận xét chung
• Thành chuồng bị các rèm che phủ
• Tiêu chảy ở lợn trưởng thành do dịch tả lợn hoặc Salmonella
• Hệ thống thoát nước để mở, có nước (được tháo 2 lần hàng ngày) – là nguồn tiềm tàng làm lây lan bệnh tật
Trang 7Anh Thiết (Hưng Yên) – Trại 3 (100 nái)
Đánh giá chuồng đẻ vào ngày 20/7/05 (đây là trại đối chứng, nhưng đã bị loại ra khỏi nghiên cứu do bị ảnh hưởng của bệnh dịch tả lợn)
Điều kiện chuồng nuôi
• Rèm được che kín nửa chuồng
• Có hệ thống làm mát cho nái, nhưng không hoạt động
• Mái được làm mát
• 31 chuồng có thể sử dụng, với 14 chuồng có lợn
Nhận xét
• Bán khoảng 200 nái/tháng vào lúc 20 tuần tuổi và vào khoảng 80 kg
• Số lượng lợn bán này không thể đạ tối đa với 100 lợn nái, mà chỉ có thể đạt tối đa là 152
• Rèm làm chắn gió
• Tốc độ vòi nước rất kém ở chuồng nuôi lợn trưởng thành
Trang 8Anh Hiệp – (Hưng Yên) - Trại 4 (120 nái) – Trại đối chứng
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 4 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
Chuồng đẻ
• Chỉ số nhiệt - 37.6°C
• Độ ẩm tương đối - 68.0%
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 26.3°C
Các rèm che ở thành chuồng được mở Toàn bộ các dụng cụ không dùng đến ở phía cuối tường
đã được loại bỏ và mở ra
Phía đầu kia của chuồng bị bịt lại Có 2 quạt đứng đang hoạt động Chuồng nuôi có khu ủ ấm cho lợn con, nhưng không được che kín phía trên
Có 13 chuồng đẻ có lợn nái đẻ và 7 chuồng có lợn nái đang chuẩn bị đẻ Có 4 chuồng đang có lợn cai sữa
Lợn con bị tiêu chảy lúc 7 ngày tuổi Các mẫu đã được thu thập để chẩn đoán Các lợn con đã được dùng Baycox, do vậy chúng tôi nghi ngờ rằng nguyên nhân gây tiêu chảy là Rotavirus hoặc TGEV Nếu đúng là các nguyên nhân này thì trại có thể dùng nước thải từ chuồng của các lợn con bị tiêu chảy, cho các lợn nái trong thời kỳ chờ phối với tỷ lệ 1 phần nước thải với 19 phần nước bình thường, cho vào máng cho lợn ăn
Chuồng nuôi lợn nái chờ phối
Tổng số có 73 lợn nái chờ phối và 4 lợn đực Tất cả các nái thuộc mức đánh giá số 3 Được tiêm Ivermectin 0.25% (chai 100 mL) trước khi đẻ
Lợn cai sữa/lợn vỗ béo
• Nhiệt độ - 31.6°C
• Chỉ số nhiệt - 37.4°C
• Độ ẩm tương đối - 70.0%
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 27.0°C
Có 8 chuồng nuôi lợn đã cai sữa có biểu hiện tiêu chảy vào lúc 10 ngày tuổi sau cai sữa Các lợn cai sữa bị tiêu chảy trông rất kém Các lợn này, vì một lý do nào đó bị ướt Chúng tôi gợi ý rằng nền có 1 “cũi” ở mỗi chuồng cai sữa để các lợn con có thể có chỗ nằm khô ráo và ấm áp
Quy trình này cũng được áp dụng với tất cả các lợn cai sữa trong chuồng
Trang 9Bất kỳ một lợn cai sữa nào được đưa vào chuồng cũng đều được phải cung cấp đèn ủ ấm và bổ xung Apramycin vào thức ăn hoặc nước uống
Các loại kháng sinh được tìm thấy đã sử dụng tại trại
Loại cho uống
• Amoxicillin 100g/kg + Colistin 250MU/kg Liều dùng là 50grams trong 100ml nước uống hoặc 0.1% trong thức ăn
Nhận xét đánh giá về chuồng đẻ – 20/7/05 (Trại mô hình của công ty thức ăn Cargill)
Điều kiện chuồng nuôi vào ~ 9.0 sáng
• 24 chuồng có thể sử dụng, trong đó 21 chuồng có lợn đang nuôi
Báo cáo chẩn đoán
Trang 10Nhận xét
• Hệ thống làm mát được lắp đặt đúng quy cách, nhưng ít khi được sử dụng
• Rèm che 50% độ thông thoáng gió của chuồng
• Không có hệ thống mái phụ
• Cây ở 1 phía đầu chuồng và các dụng cụ chăn nuôi phía kia làm bịt độ thông thoáng gió
• Lợn cai sữa và lợn trưởng thành có mức độ ăn bị hạn chế, nên được cho ăn tự do
• Lợn trưởng thành bị ghẻ rất nặng
• Hệ thống nước thải không được che kín, là nguy cơ làm lây lan bệnh tật
• Chuồng lợn nái không nuôi con, có vòi uống tự động, nhưng thành chuồng bị đóng kín với rèm che
• Chuồng lợn nái không nuôi con, có 1 máng uống nước, nên được sử dụng để dùng cho vacxin cho uống cho các nái
Trang 11Tràng Duệ (Hải Phòng) – Trại 5 (206 nái, xu hướng sẽ tăng lên 250 nái) – do nhà nước quản lý – Trại đối chứng
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 1 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
Điều kiện chuồng nuôi
• Bệnh ghẻ vẫn chưa được giải quyết Một nái có vùng da cứng thành dạng chai nặng ở tai, có
tỷ lệ cao các lợn trưởng thành có hiện tượng nhạy cảm với Sarcoptic
• Các lợn cai sữa có tỷ lệ tiêu chảy cao với hầu hết các đàn có tiêu chảy trong khoảng 7-19 ngày Không dùng Baycox
• Hầu hết các chuồng không có ổ úm
• Chúng tôi đã đếm được 130 nái đang chờ phối Nếu tính tổng số nái trong chuồng đẻ, sẽ đưa tổng số nái lên đến 170 nái Trại đang có xu hướng phát triển tới 200 nái
• Chúng tôi cho rằng lợn đang có vấn đề về bệnh với Salmonella và dịch tả lợn Một lợn đã
được gây mê để mổ khám Kết quả kiểm tra cho thấy: viêm phổi, màng phổi, lách nhồi huyết, ruột sưng, phù, có chứa dịch Phù có thể là do hàm lượng protein thấp trong máu do mắc dịch
tả lợn Các chẩn đoán ban đầu do NIVR thực hiện là bệnh Salmonella Các mẫu đã được thu
thập cho các chẩn đoán trong phòng thí nghiệm
• Vị trí thứ 2 ngang qua đường, ban đầu nuôi giống lợn lai, hiện nay nuôi lợn Móng Cái
• Lợn cai sữa/lợn trưởng thành – tổng số 84 lợn con đã được quan sát thấy Còn số còn lại ở đâu? Phải có ít nhất khoảng 1200 lợn nữa
• Nhìn chung, trại này có trang thiết bị tốt, nhưng đang dưới công suất sử dụng
Đánh giá trại vào ngày 18/7/05
Điều kiện chuồng nuôi vào ~ 9.0 sáng
Trang 12Lợn nái
• 40-45 nái đẻ/tháng
• Tỷ lệ tiêu chảy trước cai sữa ~ 5%
• Tốc độ vòi nước uống tốt
• Cho ăn 4.6 kg/nái/ngày
• Nhịp hô hấp 100-120 (nái 38oC), sàn (30°C), các thanh gỗ mỏng (32°C)
Báo cáo chẩn đoán
• Nên mở rộng hệ thống thông thoáng gió cho chuồng đẻ
• Nên có nước làm mát cho lợn đang mang thai và nuôi con
Trang 13Anh Tính (Hải Phòng) – Trại thực nghiệm (150 nái)
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 1 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
Điều kiện chuồng nuôi
Hệ thống làm mát bằng nhỏ giọt đang được sử dụng
Thông thoáng gió tốt, nhưng bên mở, đã được đóng kín 25% bằng bằng các rèm che do không được mở ra hoàn toàn
Khu ủ ấm cho lợn con được che kín phía trên và dưới
Không dùng vacxin E coli, nhưng dùng Baycox vào lúc 4 ngày tuổi
Không có tiêu chảy ở lợn theo mẹ, các lợn con trông khỏe mạnh
Lợn cai sữa/Trưởng thành/Vỗ béo
Trại từng có tỷ lệ chết sau cai sữa là 30%, nhưng đã dừng
Nhiệt độ chuồng nuôi - 31 °C
Vấn đề lớn nhất liên quan đến rèm che là làm ảnh hưởng tới chất lượng không khí
Trang 14• Trại này, dường như đã chăn nuôi rất tốt, ngoại trừ hiện tượng ho ở lợn trưởng thành và lợn
vỗ béo – có thể được cải thiện bằng cách tăng mức độ thông thoáng gió cho chuồng nuôi, thay đổi viêm tiêm phòng 2 mũi vacxin Mycoplasma Chủ trại cũng nên xem xét việc bổ xung thuốc vào thức ăn cho lợn
Đánh giá trại vào ngày 18/7/05
Điều kiện chuồng nuôi
• Nhiệt độ - 33.0°C
• Chỉ số nhiệt - 43.9°C
• Độ ẩm tương đối - 69.3%
Lợn nái
• Tỷ lệ chết trước cai sữa ~ 1%
• Lợn nái được cho ăn 2 lần/ngày 6-7 kg/nái
• Lợn nái có 15 lợn con và 14 vú có sữa, 1 lợn khác có 14 con và 14 vú có sữa
• Hầu hết các lợn nái có con khoảng 10-12 lợn con
• Nhịp hô hấp của 1 nái là 33, 1 con khác là ~90 Nhìn chung là tốt
Lợn con
• Cai sữa lúc 21 ngày tuổi
• 17 thường có hiện tượng tiêu chảy
• 50 chuồng có thể sử dụng, trong đó 27 chuồng có lợn đang nuôi
Báo cáo chẩn đoán
Nhận xét
• Có vôi bột trên sàn chuồng, các chuồng rất sạch
• Rèm che màu xanh che kín thông thoáng gió
Trang 15Minh Dương (Hà Tây) – Trại 7 (100 nái) – Trại đối chứng
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 4 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
Điều kiện chuồng đẻ
• Chỉ số nhiệt - 37.5°C
• Độ ẩm tương đối - 60%
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 25.5°C
Chuồng có thông thoáng gió tốt
10 nái đã đẻ và 5 nái đang đẻ
Có vùng sưởi ấm thích hợp cho lợn con, có đèn sưởi Tuy nhiên, cũng cần phải có thêm chất bentonite nhằm thấm nước khi có tiêu chảy
Lợn con bị tiêu chảy vào khoảng 12 ngày tuổi Lợn con được điều trị với amoxyl và colistin Tuy nhiên, tiêu chảy không thuyên giảm, do vậy cần phải xem xét tới nguyên nhân virus Các mẫu đã được NIVR thu thập và phân tích
Chuồng nuôi lợn nái chờ phối
Chuồng có thông thoáng gió tốt Một số lợn nái có hiện tượng thải dịch 3 lợn nái đã được lấy mẫu Chúng tôi đã khuyến cáo rằng các lợn nên được cho ăn bổ xung vào thức ăn với 2 grams of tetracycline/ngày trong 3 tuần Một số lợn nái có các chỗ bị xày da ở phía gót chân, có thể là do sàn chuồng quá cứng Chúng tôi đã khuyến cáo rằng các lợn nên được cho ăn bổ xung vào thức
ăn với 2 grams of tylosin trong 2 tuần
Chuồng nuôi lợn cai sữa/lợn trưởng thành
Chuồng có thông thoáng gió tốt Đèn sưởi có trong chuồng cai sữa Tiêu chảy ở lợn cai sữa, khoảng 10 ngày sau cai sữa Chúng tôi đã lấy mẫu và gợi ý rằng Apramycin cho vào thức ăn hoặc nước uống 2 tuần đầu sau cai sữa hoặc điều trị từng con riêng rẽ với amoxycillin + colistin
Ho và viêm màng kết ở các lợn cai sữa Chúng tôi đã khuyến cáo rằng các lợn nên được cho ăn với 400 ppm of chlotetracycline bổ xung vào thức ăn tong 2 tuần trước khi đẻ Các lợn con được tiêm vacxin vào 7 và 21 ngày tuổi Chúng tôi cũng đã gợi ý rằng nên dừng dùng vacxin cho lợn
nái và tiến hành tiêm vacxin M.hyopneumoniae và Baycox vào lúc 4 ngày Vacxin dịch tả lợn
cho lợn con vào 35 và 60 ngay tuổi và lợn nái lúc cai sữa cho lợn con Cũng cần phải nghiên cứu thêm về sự xuất hiện dịch tả lợn ở các lợn cai sữa
Nhận xét chung
Đây là 1 trại được thiết kế hợp lý và người chủ trại có ý thức để nâng cấp, cải thiện chuồng nuôi
Sử dụng Dectomax 1%, chai 50 ml với giá là 190,000 VND
Đánh giá trại vào ngày 21/7/05
Điều kiện chuồng nuôi
Trang 16• Lợn con 10 ngày bị tiêu chảy ở 6 đàn
• Nhịp hô hấp là 100 cho 1 nái
• Tiêm vacxin cho các nái phòng xảy thai, đóng dấu, dịch tả lợn, E coli và Mycoplasma
Lợn con
• Tuổi cai sữa 28 ngày
• Lợn con được tiêm vacxin vào lúc 7 và 21 ngày tuổi phòng Mycoplasma
• Máng ăn không có thức ăn
• Lợn nái có hiện tượng thải dịch ở âm hộ
• Có nơi sưởi ấm cho lợn con, nhưng thành bên mở, nên phải đóng lại Đèn và sàn nen phù hợp với nhau
• Độ thông thoáng gió tốt với 2 bên hông của chuồng được mở
Trang 17Thành Bích (Hà Tây) – Trại thử nghiệm (hiện tại đang có 120 nái, sẽ tăng lên tới 200 nái)
Nhận xét chung về đợt thăm trại lần 4 – tháng 10/2006
Các nội dung báo cáo trong tháng 7/2005 như sau:
Điều kiện chuồng đẻ
• Nhiệt độ - 31.5°C
• Chỉ số nhiệt - 36.3°C
• Độ ẩm tương đối - 61%
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 25.4°C
Có 23 chuồng nuôi lợn đẻ đang có lợn, 7 trong số này chưa có lợn đẻ và 6 chuồng đang có lợn cai sữa
Một đầu dãy chuồng có trần cao khoảng 7 feets và đầu kia khoảng 8 feets Một đầu có quạt thông gió Không khí chuồng nuôi ở 1 đầu chuồng là tốt hơn hẳn so với đầu kia
Không may, chủ trại lại tiến hành xây dựng 1 nhà kính gần với chuồng nuôi, làm hạn chế thông thoáng gió Ngoài ra, trại còn có 1 dãy nữa đang được xây dựng, nhưng cũng rất nóng
Lợn cai sữa ở chuồng lợn đẻ cần có các đèn sưởi
Có 4 đàn bị tiêu chảy vào 10-11 ngày tuổi Dùng Baycox vào lúc 6 tháng để xem có giải quyết đươc bệnh hay không
Chuồng nuôi lợn nái chờ phối
• Nhiệt độ - 29.2°C
• Chỉ số nhiệt - 31.8°C
• Độ ẩm tương đối - 63%
• Nhiệt độ bốc hơi nước - 23.5°C
Thông thoáng gió tốt do các thành bên của chuồng mở
Có 93 nái và lợn hậu bị Hầu hết ở mức đánh giá số 3 Có hiện tượng bị ghẻ
Chuồng nuôi lợn cai sữa/lợn trưởng thành
Thông thoáng gió tốt
Có hiện tượng tiêu chảy và ho ở các lợn cai sữa
Có một số lợn trưởng thành được đánh giá ở mức đọ 3, rất mẫn cảm với ghẻ, ngoài ra các
chuồng này còn bị tiêu chảy nặng
Chuồng nuôi lợn trưởng thành/lợn vỗ béo
Cho ăn tự do
Nước cung cấp vào các máng trong chuồng không có, lợn uống nước bị nhiễm khuẩn từ các máng này, thay vì từ vòi
Tốt nhất là các máng uống nên được che đậy, và nước không nên để chảy tự do từ các vòi uống
Chuồng nuôi lợn vỗ béo
Có 1 máng ăn chung giữa 2 chuồng, với 11 lợn
Tất cả thành chuồng được mở