SKKN Kinh nghiệm vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong dạy học phân môn Hóa học, bộ môn KHTN 8 tại trường Trung học cơ sở

SKKN Kinh nghiệm vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong dạy học phân môn Hóa học, bộ môn KHTN 8 tại trường Trung học cơ sở Phần thứ nhất MỞ ĐẦU I Đặt vấn đề Theo báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục.

SKKN Kinh nghiệm vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong dạy học phân môn Hóa học, bộ môn KHTN 8 tại trường Trung học cơ sở

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

Theo báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI:“Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội” Văn Kiện Đại hội Đảng

toàn quốc lần thứ XII tiếp tục khẳng định “giáo dục là quốc sách hàng đầu, phát triểngiáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.Chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàndiện năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn.Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội”

Một trong những sự đổi mới giáo dục là đổi mới về phương pháp dạy học theohướng hoạt động hóa người học, trong quá trình tổ chức hoạt động lĩnh hội tri thứcthì lấy học sinh làm trung tâm Theo hướng này giáo viên đóng vai trò tổ chức vàđiều khiển học sinh chiếm lĩnh tri thức, tự lực hoạt động tìm tòi để dành kiến thứcmới Trong sự đổi mới này không phải chúng ta loại bỏ phương pháp truyền thống

mà cần tìm ra những yếu tố tích cực, sáng tạo trong từng phương pháp Để thừa kế

và phát huy phương pháp đó cần sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp dạyhọc phù hợp như thuyết trình, đàm thoại, hoạt động nhóm, nêu vấn đề, nghiên cứukết hợp tiến hành thí nghiệm…

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy hiện nay một số giáo viên

bộ môn còn chậm đổi mới phương pháp dạy học, dạy theo lối mòn cũ, chưa vận dụngsáng tạo, linh hoạt các phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh nênkhông tạo được sự hứng thú, đam mê cho học sinh trong học tập nói chung và mônhọc Hóa học nói riêng Trong khi đó, bộ môn Hóa học với một số bài học khá nặng

nề lý thuyết khô khan, trừu tượng khiến cho học sinh cảm thấy chán, khó tiếp thu Dovậy, đứng trước thực tế yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi học sinh phải chủ động

vai trò tự học của bản thân đối với tất cả các môn học chứ không riêng bộ môn Hóahọc Nhằm khắc phục tình trạng trên, tôi đã đúc rút thêm một số kinh nghiệm về vậndụng một số phương pháp dạy học tích cực, giúp học sinh phát huy vai trò tự học,thích thú học tập bộ môn Hóa học Đây cũng chính là lý do chọn đề tài sáng kiếnkinh nghiệm của năm học 2018 - 2019 được tôi tiếp tục bổ sung, trao đổi, chia sẻcùng đồng nghiệp nhằm hoàn chỉnh hơn kinh nghiệm dạy học nâng cao chất lượng

bộ môn Hóa học

II Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu

1 Mục tiêu

- Đưa ra một số phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hóa,tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tínhtích cực của người học Tăng cường ứng dụng phương pháp dạy học tích cực tronggiảng dạy môn hóa THCS

- Chia sẻ cùng các thầy cô giáo một số kinh nghiệm nhằm phát huy tính tích cực,chủ động của học sinh thông qua việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực tronggiảng dạy phân môn Hóa học thuộc môn KHTN 8 cấp THCS, góp phần nâng cao chấtlượng bộ môn, tạo niềm say mê, hứng thú cho các em trong học tập

- Các bài dạy phân môn Hóa học thuộc bộ môn KHTN 8 THCS

- Học sinh lớp 8A3, 8A5 trường THCS Lương Thế Vinh

4 Giới hạn của đề tài

- Đề tài này được thực hiện với học sinh lớp 8A3, 8A5 (Trường học mới)trường THCS Lương Thế Vinh - H.Krông Ana – T Đăk Lăk

- Nghiên cứu về một số phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy phân mônHóa học thuộc bộ môn KHTN 8 THCS

Những vấn đề này đã được nhiều tác giả nghiên cứu trước đây, nhưng qua quátrình giảng dạy tôi đã đúc rút ra những kinh nghiệm của riêng mình Có những nộidung cũ, có nội dung mới, nhưng tôi muốn chia sẻ những kinh nghiệm bản thân trongquá trình giảng dạy đã đạt được kết quả khả quan

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo, thông tin về các phương pháp dạy học tíchcực.

- Phương pháp điều tra

Thông qua các phiếu thăm dò ý kiến học sinh

- Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với tổ trưởng, tổ chuyên môn, và tham khảo ýkiến các giáo viên dạy giỏi về các vấn đề có liên quan đến đề tài

- Phương pháp thống kê toán học

Sau khi thu thập các phiếu thăm dò ý kiến, dựa vào kết quả điều tra, tôi cho

HS kiểm tra các kiến thức đã học so sánh đối chiếu với từng năm, từ đó rút ra tỉ lệphần trăm, nhằm đánh giá thực trạng và định hướng nâng cao hiệu quả của việc dạyhọc hoá học ở trường THCS

- Phương pháp trải nghiệm thực tế

Học sinh trực tiếp trải nghiệm thực tế, thực hành thí nghiệm trong và ngoài giờhọc

- Phương pháp quan sát

Quan sát quá trình giảng dạy của giáo viên và quá trình lĩnh hội của học sinh

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

+ Tham khảo những kinh nghiệm của đồng nghiệp đi trước

+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn

+ Tổng kết kinh nghiệm của bản thân

- Phương pháp thực nghiệm: Áp dụng các giải pháp vào quá trình dạy Hóa

học của bản thân ở khối lớp 8 trường THCS Lương Thế Vinh

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

a Cơ sở chính trị và pháp lý

Theo nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theohướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹnăng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc

Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tựcập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếutrên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoạikhóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thôngtrong dạy và học” Để thực hiện tốt mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐTtheo Nghị quyết số 29-NQ/TW, cần có nhận thức đúng về bản chất của đổi mớiphương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học và một số biện

pháp đổi mới phương pháp dạy học theo hướng này Đổi mới hình thức và phương pháp dạy học nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo và rèn luyện phương pháp tự học; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.

- Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI:“Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”.

- Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết

định 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ: "Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học";

- Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo

dục và đào tạo xác định “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học”;

“Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời” Theo

tinh thần đó, các yếu tố của quá trình giáo dục trong nhà trường trung học cần được tiếpcận theo hướng đổi mới

- Nghị quyết số 44/NQ-CP, ngày 09/6/2014 Ban hành Chương trình hành độngcủa Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hộinghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện

kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế: “Đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực của người học; kết hợp đánh giá cả quá trình với đánh giá cuối kỳ học, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáo dục phát triển”

b Khái niệm về phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học (PPDH): Khái niệm PPDH ở đây được hiểu theo nghĩahẹp, đó là các PPDH, các mô hình hành động cụ thể PPDH cụ thể là những cáchthức hành động của giáo viên và học sinh nhằm thực hiện những mục tiêu dạy họcxác định, phù hợp với những nội dung và điều kiện dạy học cụ thể PPDH cụ thể baogồm những phương pháp chung cho nhiều môn và các phương pháp đặc thù bộ môn.Bên cạnh các phương pháp truyền thống quen thuộc như thuyết trình, đàm thoại, trựcquan, làm mẫu, có thể kể một số phương pháp khác như: phương pháp giải quyết vấn

đề, phương pháp học tập theo tra cứu, phương pháp dạy học dự án…Nói đến phươngpháp dạy học tích cực chính là nói đến cách dạy học mà ở đó, giáo viên là người đưa

ra những gợi mở cho một vấn đề và cùng học sinh bàn luận, tìm ra mấu chốt vấn đềcũng như những vấn đề liên quan Phương pháp này lấy sự chủ động tìm tòi, sángtạo, tư duy của học sinh làm nền tảng, giáo viên, gia sư chỉ là người dẫn dắt và gợi

mở vấn đề

Mô hình phương pháp dạy học tích cực

Hay nói cách khác, phương pháp dạy và học tích cực không cho phép giảngviên truyền đạt hết kiến thức mình có đến với học sinh mà thông qua những dẫn dắt

sơ khai sẽ kích thích học sinh tiếp tục tìm tòi và khám phá kiến thức đó Cách dạynày đòi hỏi những giảng viên phải có bản lĩnh, chuyên môn tốt và cả sự nhiệt thành,hoạt động hết công suất trong quá trình giảng dạy

c Cách tiến hành phương pháp dạy học tích cực

Những nguyên tắc, hay còn được gọi là đặc trưng cơ bản của phương pháp học tíchcực chính là:

- Dạy học thông qua hoạt động của học sinh là chủ yếu

Tức là trong tiết học, học sinh chính là đối tượng chính để khai phá kiến thức Chínhvì thế, giáo viên phải làm sao đó, với những cách thức gợi mở vấn đề ở một mức độnhất định sẽ tác động đến tư duy của học sinh, khuyến khích học sinh tìm tòi và cùngbàn luận về vấn đề đó

- Chú trọng đến phương pháp tự học

Với phương pháp dạy học tích cực, giáo viên sẽ chú trọng cho học sinh cách thức rènluyện và tự học, tự tìm ra phương pháp học tốt nhất để có thể tự nắm bắt kiến thứcmới Tất nhiên, kiến thức mới sẽ được giáo viên kiểm định và đảm bảo chắc chắnđấy là kiến thức chuẩn

- Ưu tiên phương pháp học nhóm, tập thể Với phương pháp học tích cực,

giảng viên phải biết cách chia đội, nhóm và giúp các học sinh phối hợp cùng vớinhau để tìm ra phương pháp học tốt nhất

- Chốt lại kiến thức học

Cuối mỗi buổi học, giáo viên sẽ cùng học sinh tổng hợp lại những kiến thức tìm hiểuđược, đồng thời giải đáp những vấn đề học còn thắc mắc, cùng trao đổi và chốt lạikiến thức cho cả buổi học

So sánh phương pháp dạy học truyền thống và Phương pháp dạy học tích cực

Chính vì thế, điều quan trọng vấn là giáo viên phải biết cách vận dụng phươngpháp dạy học tích cực để có thể giúp học sinh nhanh chóng thích nghi với phươngpháp học tích cực, chủ động này

c Lý luận về phương pháp dạy học tích cực đối với việc dạy môn Hóa học trong trường THCS

Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáodục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâmđến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh làm được cái gì quaviệc học Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển

từ phương pháp dạy học nặng về truyền thụ kiến thức sang dạy cách học, cách vậndụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phảichuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra,đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, chú trọng kiểm tra đánh giá

trong quá trình dạy học để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng củacác hoạt động dạy học và giáo dục.

Môn Hóa học là môn có vị trí vô cùng quan trọng trong các môn học ở bậc họcTHCS và cũng là môn học có nhiều thay đổi trong việc đổi mới chương trình, sáchgiáo khoa, phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập Quá trình dạy học nóichung, quá trình dạy học Hóa học nói riêng đã là đối tượng nghiên cứu của nhiều nhàgiáo dục – lý luận giáo dục Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang đã xác định: Học là quátrình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học dưới sự điều khiển sưphạm của giáo viên, chiếm lĩnh khá niệm khoa học là mục đích của hoạt động học.Bản chất của việc dạy học là làm cho học sinh chủ động tiếp thu, dễ hiểu, dễ nhớkiến thức Học sinh tiếp thu kiến thức không những chỉ thông qua kênh nghe, kênhnhìn mà còn phải được tham gia thực hành ngay trên lớp Từ xa xưa, người phươngĐông đã có câu: “Tôi nghe thì tôi quên, tôi nhìn thì tôi nhớ, tôi làm thì tôi hiểu”.Những kết quả nghiên cứu khoa học hiện đại cũng đã cho thấy, học sinh chỉ có thểnhớ được 5% nội dung kiến thức thông qua đọc tài liệu Nếu ngồi thụ động nghe thầygiảng thì nhớ được 15% nội dung kiến thức Nếu quan sát có thể nhớ 20% Kết hợpnghe và nhìn thì nhớ được 25% Thông qua thảo luận với nhau, học sinh có thể nhớđược 55% Nhưng nếu học sinh được trực tiếp tham gia vào các hoạt động để qua đótiếp thu kiến thức thì có khả năng nhớ tới 75% Còn nếu giảng lại cho người khác thì

có thể nhớ tới được 90% Điều này cho thấy tác dụng tích cực của việc dạy học theohướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh

Trong hệ thống các môn học ở trường THCS, môn Hoá học giữ một vai tròquan trọng trong việc hình thành và phát triển tư duy của học sinh Mục đích củamôn học là giúp cho học sinh hiểu đúng đắn và hoàn chỉnh, nâng cao cho học sinhnhững tri thức, những hiểu biết về thế giới, con người thông qua các bài học, giờthực hành Khi học tập môn Hóa học học sinh sẽ hiểu, giải thích được các vấn đềthực tiễn thông qua cơ sở cấu tạo nguyên tử, phân tử, sự chuyển hóa quy lại giữa cácchất hay các phản ứng hoá học Đồng thời cung cấp kiến thức làm nền tảng, cơ sởphát huy tính sáng tạo ra những ứng dụng phục vụ trong đời sống của con người.Hóa học góp phần giải tỏa, xóa bỏ những hiểu biết sai lệch làm hại đến đời sống, tinhthần của con người

II Thực trạng vấn đề

1 Thuận lợi

Trong quá trình giảng dạy phân môn Hóa học thuộc bộ môn KHTN 8 ở các lớp 8A3, 8A5 tại trường THCS Lương Thế Vinh, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk tôinhận thấy môn học có những thuận lợi sau:

- Ban giám hiệu nhà trường, chi bộ Đảng có sự quan tâm sâu sát, thiết thực đến tất cả các bộ môn trong nhà trường trong đó có môn học Hóa học Đầu tư

phương tiện dạy học cho giáo viên khá đầy đủ nhằm phục vụ tốt công tác giảng dạy

Giáo viên được tạo mọi điều kiện tham gia đầy đủ các đợt tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ

- Giáo viên luôn có tinh thần học hỏi, tích cực tự học, tự rèn, nhiệt tình, chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, có sự phấn đấu, thi đua trong công tác nhằm đạthiệu quả cao nhất trong dạy học

- Một số học sinh có sự đam mê trong học tập, có ý thức tự học khá tốt, một sốhọc sinh có năng khiếu, tố chất bộ môn rất tốt, lực học giỏi, có thể cùng các học sinh

ở nhiều bộ môn khác tạo nên chất lượng mũi nhọn của nhà trường

2 Khó khăn

- Một số học sinh chưa chủ động học tập còn thụ động, máy móc, chưa ý thức được vai trò tự học của bản thân, chính vì thế chất lượng đại trà còn thấp, chất lượng học sinh giỏi còn nhiều hạn chế.Trong giờ học, một số học sinh thiếu tập trung, không hào hứng trong các tiết học

- Một số giáo viên bộ môn chưa thật sự nhiệt tình trong giảng dạy, chậm đổi mới về phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học còn nhiềuhạn chế

- Học sinh chưa hứng thú khi học tập đối với bộ môn được tiếp cận muộn vàkiến thức khá trừu tượng Do đó, chưa định hướng phương pháp học tập hợp lí đểchiếm lĩnh tri thức một cách chủ động

- Một số bài học trong chương trình SHD môn KHTN 8 còn nặng nề về lýthuyết, gây khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh

- Vấn đề thực hiện các thao tác làm thí nghiệm Hóa học và vận dụng vào thựctiễn nhằm tăng khả năng tư duy của học sinh sau khi học xong lí thuyết còn hạn chế.Kết quả thống kê về sự yêu thích của học sinh về bộ môn Hóa học

Câu hỏi thăm dò ý kiến Kết quả tổng hợp

1 Hãy cho biết ý kiến của em về môn học Hóa

A Do bộ môn nhiều phần trừu tượng khó hiểu

B Bài học Hóa học phải tư duy logic nhiều

3 Khó khăn của em trong môn Hóa học là gì:

A Quá nhiều công thức, tên phải ghi nhớ

B Mất rất nhiều thời gian để học

4 Sự giảng dạy của thầy, cô giáo môn Hóa học

theo em là:

A Sinh động, dễ hiểu

B Bình thường

C Khô khan, khó hiểu

5 Phương pháp tự học ở nhà có giúp em tiếp thu

bài học dễ dàng không:

A Có

B Không

8/1010/10

8/106/10

5/106/104/10

3/107/10Kết quả thăm dò ý kiến Học sinh về bộ môn Hóa học

Đam mê bộ môn Hóa học Yêu thích bộ môn Không thích bộ môn

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

1 Mục tiêu của giải pháp

Từ những thực trạng trên, tôi mong muốn có thể nâng cao được chất lượng họctập ở môn Hóa học của học sinh Đồng thời tôi cũng muốn đưa ra một vài kinhnghiệm của mình để có thể giúp đồng nghiệp ứng dụng môt số phương pháp dạy họctích cực vào giảng dạy, giúp mỗi tiết học đạt được hiệu quả tốt nhất

2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.

2.1 Phương pháp sử dụng thí nghiệm Hóa học

- Sử dụng thí nghiệm biểu diễn của giáo viên và thực hành của học sinh làphương pháp đặc thù của bộ môn khoa học thực nghiệm trong đó có bộ môn Hóahọc Trong trường THCS, sử dụng thí nghiệm có thể được thực hiện theo những cáchsau:

+ Thí nghiệm để nêu vấn đề hoặc làm xuất hiện vấn đề.

+ Thí nghiệm để giải quyết vấn đề đặt ra: thí nghiệm nghiên cứu, thí nghiệm

để giải quyết giả thuyết đặt ra

+ Thí nghiệm chứng minh cho vấn đề đã được khẳng định

+ Thí nghiệm thực hành: Củng cố lý thuyết, rèn luyện kỹ năng thực hành.Phương pháp dạy học sử dụng thí nghiệm được sử dụng phần lớn trong các bàithuộc chương trình môn Hóa học THCS

Ví dụ 1 Ở bài 1: Tìm hiểu về công việc của các nhà khoa học trong nghiên

cứu thế giới tự nhiên; môn KHTN 8 Bài học này lý thuyết khá là trừu tượng, khôkhan Khi học bài này, đa phần các em đều cảm thấy nhàm chán, “buồn ngủ” Để đạtđược mục tiêu tạo hứng thú, đam mê nghiên cứu của học sinh, theo tôi ở phần B-Hoạt động hình thành kiến thức, giáo viên nên tạo tình huống thí nghiệm cho họcsinh như sau:

Nước vôi trong, sau một thời gian để ngoài không khí thì có lớp váng, màutrắng đục nổi lên trên bề mặt Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên, sẽ tiếnhành các bước:

+ Xác định vấn đề nghiên cứu: Lớp váng trắng đục là gì? Vì sao lại xuất hiệnlớp váng trắng đục?

+ Giả thuyết nghiên cứu: Nước vôi trong Ca(OH)2 có thể tác dụng với CO2trong không khí

+ Phương pháp nghiên cứu: Tiến hành thí nghiệm để kiểm chứng

+ Sản phẩm nghiên cứu: Sau khi sục khí CO2 vào nước vôi trong thì thấy xuấthiện lớp váng, màu trắng đục nổi lên trên bề mặt là do khí CO2 có trong không khítác dụng với nước vôi trong Ca(OH)2, tạo thành kết tủa CaCO3 màu trắng đục

Ví dụ 2 Ở bài 3: Oxi – Không khí, môn khoa học tự nhiên 8 Phần B Hoạt

động hình thành kiến thức, mục 2 Tính chất hóa học của oxi, phần b- Oxi có tác dụngvới hợp chất không?

Theo sách hướng dẫn thì không sử dụng thí nghiệm, chỉ đề cập thông tin là: “Khí metan(có trong khí bùn, ao…) cháy trong không khí do tác dụng với khí oxi sinh

ra khí cacbonic và nước, đồng thời sinh ra nhiệt” Việc học nhưng không có thínghiệm, chỉ đọc nội dung SHD, khiến học sinh cảm thấy khô khan, không hấp dẫn

bài học

Ta có thể sử dụng thí nghiệm đơn giản, dễ làm, nguyên liệu có sẵn để tiến hànhthí nghiệm sau:

- Chuẩn bị: một hũ thủy tinh có nắp đậy kín, nắp có khoan 1 lỗ với đường kính

1 cm, khò lửa, rượu etylic

- Thực hiện: Cho khoảng 5-10 ml rượu vào lọ thủy tinh, đậy nắp, lấy khò lửabắt trên nắp bình (đã khoan)

- Hiện tượng: Phản ứng cháy xảy ra mãnh liệt, ngọn l ửa cháy màu xanh trong

cả bình đẹp mắt, dễ quan sát

- Kết quả: Học sinh thu được kiến thức về phản ứng cháy của rượu, sự lan tỏacủa rượu trong không khí

Ví dụ 3 Ở bài 6: Oxit, môn khoa học tự nhiên 8

Hầu hết giáo viên đều không điều chế khí Cacbonic, học sinh mường tượng vềtính chất vật lý qua màu sắc của không khí

Giáo viên thực hiện một thí nghiệm vui điều chế khí cacbonic từ giấm ăn

- Chuẩn bị: Giấm, chai nhựa, bóng bay, backing soda

- Thực hiện: Đổ giấm vào 1/4 chai nhựa, cho một muỗng canh baking sodavào trong quả bóng, rồi nhẹ nhàng đặt miệng bóng bao quanh cổ chai

- Hiện tượng: Phản ứng hóa học giữa baking soda và giấm tạo ra khí CO2,lượng khí này tăng dần và thoát ra khỏi chai, khiến bóng tự thổi phồng

- Kết quả: Học sinh biết được cách điều chế khí cacbonic đơn giản, quan sátđược khí cacbonic, biết được khí cacbonic nặng hơn không khí qua thực tế

-2.2 Phương pháp góc

a Nội dung, vai trò của phương pháp góc

Dạy học theo góc là một hình thức tổ chức hoạt động học tập thay thế cho dạyhọc truyền thống, theo đó học sinh thực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại các vị trí cụthể trong không gian lớp nhưng cùng hướng tới chiếm lĩnh một nội dung học tập.Trong đó, quá trình học được chia thành các khu vực (các góc) bằng cách phân chianhiệm vụ và tài liệu học tập nhằm đạt cùng một kiến thức cụ thể Cùng nghiên cứumột nội dung, nhưng học sinh chọn phong cách học khác nhau Phương pháp này tôn

trọng phong cách học tập của người học, vì mỗi người học có cách xử lý thông tinkhác nhau

Các tư liệu và nhiệm vụ học tập ở mỗi góc giúp học sinh khám phá, xây dựngkiến thức và hình thành kĩ năng theo các cách tiếp cận khác nhau Học sinh có thểđộc lập lựa chọn cách thức học tập riêng Các hoạt động có tính đa dạng cao về nộidung và bản chất

b Quy trình học theo góc

* Chuẩn bị:

+ Bước 1: Xem xét các yếu tố cần thiết để học theo góc đạt hiệu quả

Lựa chọn nội dung bài học phù hợp: không phải bài học nào cũng có thể tổ

chức cho HS học theo góc có hiệu quả Tùy theo môn học, dạng bài học, GV cần cânnhắc xác định những nội dung học tập sao cho việc áp dụng dạy học theo góc có hiệuquả hơn so với việc sử dụng phương pháp dạy học khác

Thời gian học tập: Việc học theo góc không chỉ tính đến thời gian học sinh

thực hiện nhiệm vụ học tập mà GV cần tính đến thời gian GV hướng dẫn giớithiệu, thời gian HS lựa chọn góc xuất phát, thời gian HS luân chuyển góc,…

Không gian lớp học: Nếu không gian lớp học quá nhỏ sẽ khó có thể bố trí các

góc/khu vực học tập riêng biệt

Sĩ số: Nếu số lượng học sinh quá đông thì GV sẽ gặp nhiều khó khăn trong

việc tổ chức và quản lý các hoạt động học tập của HS ở mỗi góc

Ý thức và khả năng học độc lập của học sinh: Mức độ tự định hướng và mức

độ học độc lập của học sinh như thế nào chỉ có thể trả lời một cách thỏa đáng khi tổchức cho HS học theo góc Khả năng tự định hướng, tính tự giác của học sinh càngcao thì việc tổ chức lớp học theo góc càng thuận tiện

+ Bước 2: Xác đinh nhiệm vụ và hoạt động cụ thể cho từng góc

Đặt tên góc sao cho thể hiện rõ đặc thù của hoạt động học tập ở mỗi góc vàhấp dẫn với HS

Thiết kế nhiệm vụ ở mỗi góc, quy định thời gian tối đa cho hoạt động ở mỗigóc và các cách hướng dẫn để học sinh chọn góc, luân chuyển góc cho hiệu quả (nếubài học yêu cầu học sinh học theo hệ thống quay vòng các góc)

Biên soạn phiếu học tập, văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ, bản hướngdẫn tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng, đáp án, phiếu hỗ trợ học tập ở các mức độ khácnhau (nếu cần),…

- Văn bản hướng dẫn cần đề cập đến các việc sau:

+ Những nhiệm vụ HS phải làm và nhiệm vụ HS có thể làm

+ Ai sẽ chữa bài tập

+ Có thể tìm tài liệu cần thiết ở đâu

+ HS làm bài tập cá nhân hay theo nhóm

+ Sản phẩm HS cần có sau hoạt động tại góc này

c Tổ chức cho học sinh học theo góc

+ Bước 1: Sắp xếp không gian lớp học

- Bố trí góc/khu vực học tập phù hợp với nhiệm vụ, hoạt động học tập và phùhợp với không gian lớp học Việc này cần tiến hành trước khi có tiết học

- Đảm bảo có đủ tài liệu phương tiện, đồ dùng học tập cần thiết ở mỗi góc

- Lưu ý đến tuyến di chuyển giữa các góc

+ Bước 2: Giới thiệu bài học/nội dung học tập và các góc học tập

- Giới thiệu tên bài học/nội dung học tập; tên và vị trí các góc

- Nêu sơ lược nhiệm vụ mỗi góc, thời gian tối đa thực hiện nhiệm vụ tại cácgóc

- Dành thời gian cho HS chọn góc xuất phát , GV có thể điều chỉnh nếu có quánhiều HS cùng chọn một góc

- GV có thể giới thiệu sơ đồ luân chuyển các góc để tránh lộn xộn Khi HS đãquen với phương pháp học tập này, GV có thể cho HS lựa chọn thứ tự các góc (xem

sơ đồ dưới đây)

+ Bước 3: Tổ chức cho học sinh học tập tại các góc

- HS có thể làm việc cá nhân, cặp hay nhóm nhỏ tại mỗi góc theo yêu cầu củahoạt động

- GV cần theo dõi, phát hiện khó khăn của HS để hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời

- Nhắc nhở thời gian để HS hoàn thành nhiệm vụ và chuẩn bị luân chuyển góc.+ Bước 4: Tổ chức cho HS trao đổi và đánh giá kết quả học tập (nếu cần)

d Ví dụ:

Khi dạy phần Điều chế hiđrô trong phòng thí nghiệm bài 4: Hiđrô – Nước, bộmôn KHTN 8 Nhằm mục đích đa dạng hóa cách tiếp cận thông tin bài học, giúp họcsinh dễ dàng tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả nhất, giáo viên có thể áp dụngphương pháp góc như sau:

Bước 1: Nêu mục tiêu và giao nhiệm vụ, nêu rõ nội dung và cách thực hiện ởcác góc Nội dung: Nêu được nguyên tắc điều chế khí hiđrô trong phòng thí nghiệm,cách thu khí như thế nào?

- Góc phân tích: Tại đây học sinh sử dụng sách giáo khoa để tìm hiểu về cáchđiều chế hidro, màu ngọn lửa, chất rắn sau khi cô cạn dung dịch, cách thu khí hidrô

- Góc quan sát: Cho học sinh quan sát video thí nghiệm ảo về cách điều chế khíHiđrô trong phòng thí nghiệm trên máy vi tính Sau đó rút ra kết luận và hoàn thànhtrong phiếu học tập số 1

- Góc thực hành, trải nghiệm : Giáo viên chuẩn bị sẵn các dụng cụ, hóa chấtcần thiết dùng để điều chế khí Hiđrô trong phòng thí nghiệm Tại đây học sinh làmthí nghiệm điều chế hidro và tiến hành đốt khí hidro tinh khiết thoát ra( có hướng dẫntrước đó), sau đó học sinh thực hiện thu khí hidro bằng cách đẩy nước Học sinh thựchiện và hoàn thành phiếu học tập số 1

- Góc vận dụng: Sau khi tìm hiểu xong 2 nội dung GV giao, các em di chuyểnsang góc ứng dụng để Học sinh làm một số bài tập vận dụng trong phiếu học tập số2

Bước 2: Cho học sinh chọn góc

Bước 3: Học sinh thực hiện nhiệm vụ, giáo viên theo dõi hướng dẫn và điềukhiển

Bước 4: Sau khi hoàn thành 2 nhiệm vụ, yêu cầu các em về chỗ ngồi Lúc nàygiáo viên có thể cho học sinh bốc thăm trả lời các kiến thức bài học, điểm tính cho cánhân

Bước 5: Giáo viên chốt kiến thức về 2 nội dung trên

Bước 6: Có thể củng cố kiến thức cho học sinh bằng trò chơi

Góc phân tích

Sơ đồ di chuyển các góc

Hình 1 Cách bố trí các góc trong phòng học

Hình 2 Học sinh đang hoạt động tại các góc

Hình 3 Học sinh đang hoạt động tại các góc

VD: Khi dạy bài tỉ khối, giáo viên có thể chia lớp thành 4 góc: Góc khoa học, góc toán học, góc kĩ thuật, góc công nghệ

- Góc khoa học: Làm thí nghiệm tạo bóng CO2 từ giấm và baking soda và thảo luận theo PHT của nhóm

- Góc toán học: Tính toán va thảo luận theo yêu cầu GV và PHT của nhóm

- Góc kĩ thuật: Lắp đặt dụng cụ mô phỏng thu khí CO2 và thu khí H2 và thảo luận nhiệm vụ trong PHT của nhóm

- Góc công nghê: Dựa vào các nguồn tài liệu thảo luận về

+ Khí nào thường được dùng để dập tắt đám cháy? Giải thích lí do

+ Tại sao khi thoát khỏi các đám cháy có nhiều khói và khí độc nên giữ cơ thể ở vị trí

thấp gần sàn nhà (đi thấp, bò trên sàn nhà…)?

+ Bỏng vì bóng bay phát nổ - lí giải hiện tượng này

Sau khi các nhóm làm việc xong thì từng nhóm một lên báo cáo kết quả:

Nhóm 1: Biểu diễn lại TN, nêu hiện tượng và giải thích

Nhóm 2: Tính khối lượng mol của CO2, không khí và kết luận khí nào nặng hơnNhóm 3: Trình bày mô hình thu khí và giải thích tại sao khí đó lại đc thu như thếNhóm 4: Báo cáo kết quả thảo luận của nhóm

Giáo viên chốt ý

2.3 Phương pháp dạy học nhóm

a Nội dung, vai trò của phương pháp dạy học nhóm

Dạy học nhóm còn được gọi bằng những tên khác nhau như: Dạy học hợp tác,Dạy học theo nhóm nhỏ, trong đó HS của một lớp học được chia thành các nhómnhỏ, trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ họctập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quả làm việc của nhóm sau đó

được trình bày và đánh giá trước toàn lớp Dạy học nhóm nếu được tổ chức tốt sẽ

phát huy được tính tích cực, tính trách nhiệm; phát triển năng lực cộng tác làm việc

và năng lực giao tiếp của HS

b Quy trình thực hiện

Tiến trình dạy học nhóm có thể được chia thành 3 giai đoạn cơ bản:

Giai đoạn 1 Làm việc toàn lớp

+ Lập kế hoạch làm việc

+ Thoả thuận quy tắc làm việc

+ Tiến hành giải quyết các nhiệm vụ

+ Chuẩn bị báo cáo kết quả

Giai đoạn 3 Trình bày kết quả, đánh giá

+ Các nhóm trình bày kết quả

+ Đánh giá kết quả.

c Một số lưu ý:

Có rất nhiều cách để thành lập nhóm theo các tiêu chí khác nhau, không nên ápdụng một tiêu chí duy nhất trong cả năm học Số lượng HS/1 nhóm nên từ 4- 6 HS

Nhiệm vụ của các nhóm có thể giống nhau, hoặc mỗi nhóm nhận một nhiệm

vụ khác nhau, là các phần trong một chủ đề chung

Dạy học nhóm thường được áp dụng để đi sâu, luyện tập, củng cố một chủ đề

đã học hoặc cũng có thể tìm hiểu một chủ đề mới

Các câu hỏi kiểm tra dùng cho việc chuẩn bị dạy học nhóm:

+ Chủ đề có hợp với dạy học nhóm không?

+ Các nhóm làm việc với nhiệm vụ giống hay khác nhau?

+ HS đã có đủ kiến thức điều kiện cho công việc nhóm chưa?

+ Cần trình bày nhiệm vụ làm việc nhóm như thế nào?

+ Cần chia nhóm theo tiêu chí nào?

+ Cần tổ chức phòng làm việc, kê bàn ghế như thế nào?

d Ví dụ:

Khi dạy bài 10 Phân bón hóa học- SHD môn Khoa học tự nhiên 8, giáo viên

có thể tiến hành hoạt động nhóm như sau:

- Chia lớp thành 4 nhóm (có thể tương ứng với 4 tổ) Mỗi nhóm sẽ chuẩn bịtrước nội dung ở nhà, lên lớp giáo viên có thể yêu cầu bất kỳ thành viên trong tổthuyết trình Các nhóm có nội dung chuẩn bị giống nhau

- Nội dung yêu cầu: Tìm hiểu về vai trò, công dụng của phân bón hóa học.Sưu tầm những loại phân bón hóa học thường dùng

Hình 4 Học sinh đang thuyết trình bài tập nhóm

Hình 5 Sản phẩm của học sinh

2.4 Phương pháp trò chơi

a Nội dung, vai trò của phương pháp trò chơi

Phương pháp trò chơi là phương pháp tổ chức cho HS tìm hiểu một vấn đề haythể nghiệm những hành động, những thái độ, những việc làm thông qua một trò chơi

nào đó Tùy thuộc vào nội dung bài học, điều kiện mà có thể tổ chức các trò chơikhác nhau: Giáo dục ý thức học sinh qua trò chơi, củng cố kiến thức bằng trò chơi

b Quy trình thực hiện

+ GV phổ biến tên trò chơi, nội dung và luật chơi cho HS

+ Chơi thử ( nếu cần thiết)

+ HS tiến hành chơi

+ Đánh giá sau trò chơi

+ Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò chơi

c Một số lưu ý

- Trò chơi phải dễ tổ chức và thực hiện, phải phù hợp với chủ đề bài học, vớiđặc điểm và trình độ HS, với quỹ thời gian, với hoàn cảnh, điều kiện thực tế của lớphọc, đồng thời phải không gây nguy hiểm cho HS

- HS phải nắm được quy tắc chơi và phải tôn trọng luật chơi

- Phải quy định rõ thời gian

- Trò chơi phải được luân phiên, thay đổi một cách hợp lí để không gây nhàmchán cho HS

- Sau khi chơi, giáo viên cần cho HS thảo luận để nhận ra ý nghĩa giáo dục củatrò chơi

d Ví dụ

Khi dạy bài 3: Oxi – không khí, Sách hướng dẫn KHTN 8; để củng cố bài tậpgiáo viên có thể tổ chức trò chơi, qua đó giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường.Trò chơi powerpoint với hệ thống các câu hỏi ôn tập, củng cố bài học

Hình 6 Trò chơi powerpoint Dọn sạch đại dương

Hình 7 Trò chơi powerpoint Dọn sạch đại dương

Ở bài 6 Oxit, sách hướng dẫn KHTN 8 Để củng cố kiến thức phần định nghĩa,gọi tên oxit, giáo viến có thể tổ chức cho học sinh chơi trò xếp hình Trò chơi đượctiến hành như sau:

- Giáo viên chia lớp thành 4 – 6 nhóm

- Phổ biến luật chơi: Trong thời gian 5 phút, các bạn hãy xếp các mảnh ghép

có tên và công thức các oxit với nhau, và nếu xếp hình chính xác sẽ thành hình dạngnhất định( con cá chẳng hạn) Nhóm nào nhanh và chính xác nhất sẽ giành chiếnthắng

- Học sinh tiến hành chơi

- Sau 5 phút, giáo viên thông báo kết quả

Hình 8.1 Học sinh đang chơi trò xếp hình

Hình 8.2 Sản phẩm sau khi hoàn thành trò chơi

Hình 9 Trò chơi powerpoint Cọp ơi, cậu ở đâu thế?

IV Tính mới của giải pháp

Qua các năm trực tiếp dạy bộ môn Hóa học tại trường THCS Lương Thế Vinh,

và nhận thấy sau khi áp dụng đã đạt được kết quả khả quan Tôi đã đúc rút ra một sốkinh nghiệm trong việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học phânmôn Hóa học, bộ môn KHTN 8

- Vận dụng sáng tạo, linh hoạt một số phương pháp dạy học tích cực

- Sử dụng phương pháp dạy học đang được ít giáo viên sử dụng

- Giúp học sinh được tiếp cận đa dạng các phương pháp dạy học

V Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm

1 Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Các giải pháp, biện pháp luôn quan hệ chặt chẽ với nhau Giáo viên muốngiảng dạy một tiết dạy Hóa học thành công thì phải soạn bài chu đáo, đầy đủ, chuẩnxác nội dung kiến thức; học sinh phải chuẩn bị bài chu đáo Sau đó giáo viên vậndụng các phương pháp dạy học linh hoạt, tạo không khí học tập cho học sinh Trongmỗi phần, mỗi tiết dạy không chỉ có 1 phương pháp được áp dụng, mà có thể vậndụng linh hoạt 2, 3 phương pháp dạy hoc tích cực Để học sinh hiểu được bài học,giáo viên cần hướng dẫn học sinh thật kĩ qua tiết dạy chính khóa hay phụ đạo

2 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi

và hiệu quả ứng dụng, (cần xác định rõ thước đo hiệu quả của ứng dụng, có số liệu định tính, định lượng minh họa).

a Kết quả khảo nghiệm

Qua thực tế dạy học của bản thân tôi nhận thấy ở các em phải có sự đam mê tìm hiểu, học hỏi, sự hứng thú với các môn học mới đem lại hiệu quả học tập Cũng thông qua quá trình vận dụng kiến thức, học hỏi, tích lũy kinh nghiệm trong công tácgiảng dạy mà tôi nhận thấy kết quả trước và sau khi áp dụng đề tài nghiên cứu này có

sự tích cực hơn trong dạy học thông qua một số câu hỏi khảo nghiệm thực tế một số học sinh cụ thể như sau:

Câu hỏi thăm dò ý kiến Kết quả tổng hợp

1 Hãy cho biết ý kiến của em về môn học Hóa

học:

A Rất thích

B Thích

C Không thích

2 Vì sao em thích học môn Hóa học ?

A Thầy, cô dạy sinh động, dễ hiểu

B Có nhiều vấn đề liên quan thực tế

C Được làm nhiều thí nghiệm

3 Vì sao em không thích học môn Hóa học ?

A Do bộ môn nhiều phần trừu tượng khó hiểu

B Bài học Hóa học phải tư duy logic nhiều

4 Khó khăn của em trong môn Hóa học là gì:

A Quá nhiều công thức, tên phải ghi nhớ

B Mất rất nhiều thời gian để học

5 Sự giảng dạy của thầy, cô giáo môn Hóa học

8/10 10/10

8/10

6/105/10

6/104/10

5/104/101/10

6 Phương pháp tự học ở nhà có giúp em tiếp thu

A Phương pháp thảo luận nhóm

B Trả lời vấn đáp với thầy, cô giáo

C Trình bày hiểu biết của em về nội dung bài học

mới trước khi thầy, cô hướng dẫn học tập 8 Em

không thích cách dạy học môn Hóa học nào của thầy, cô

trên lớp:

A Luôn kiểm tra bài cũ đầu giờ học

B Luôn yêu cầu học sinh phải trả lời vấn đáp

C Luôn yêu cầu học sinh phải trình bày hiểu biết

của em về nội dung bài học mới trước khi thầy, cô hướng

6/102/102/10

8/105/105/10

8/10

5/107/10

6/104/10Kết quả thăm dò ý kiến Học sinh về bộ môn Hóa học

Đam mê bộ môn Hóa học Yêu thích bộ môn Không thích bộ môn

Đề tài nghiên cứu của bản thân là không mới nhưng nếu người dạy không cóbiện pháp duy trì và phát huy vai trò tự học của học sinh thông qua các phương phápdạy học tích cực thì sẽ ảnh hưởng lớn đến chất lượng bộ môn nói riêng và chất lượngdạy học nói chung Qua ý thức tự học của học sinh, giáo viên sẽ dễ dàng đánh giáhọc sinh và lựa chọn được được ngũ học sinh giỏi có chất lượng làm cơ sở, nền tảngcho học sinh phấn đấu học tập sau này

Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã thu được những kết quả khả quan nhấtđịnh Tỷ lệ học sinh khá giỏi tăng, học sinh yếu kém giảm, cụ thể:

b Giá trị khoa học: Đề tài “Kinh nghiêm vận dụng một số phương pháp

dạy học tích cực vào dạy học phân môn Hóa học, bộ môn KHTN 8 tại trường Trung học cơ sở Lương Thế Vinh, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk" có giá trị rất

lớn cho các giáo viên dạy môn Hóa học Qua đề tài giúp cho các giáo viên có đượccái nhìn bao quát và cụ thể trong việc dạy học môn Hóa học, tránh được sự lúngtúng, thiếu khoa học cho cả người dạy và người học Bên cạnh đó vấn đề mà đề tàinghiên cứu còn là một việc làm thiết thực góp phần vào việc thực hiện cuộc vậnđộng "Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo", hơn nữa làgóp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, đáp ứng yêucầu của giáo dục hiện nay

Qua việc vận dụng các phương pháp mang tính đặc thù và đổi mới phươngpháp trong giảng dạy môn Hóa học, chúng tôi đã thu được những những kết quả banđầu Học sinh qua các bài học không chỉ mạnh dạn, tự tin tích cực, chủ động mà cònthông hiểu mà còn nắm bắt vững vàng những kiến thức của môn học

Trên đây là kết quả thực tế mà chúng tôi đã áp dụng đề tài đối với học sinhkhối lớp 8 trường THCS Lương Thế Vinh Kết quả trên cho thấy học sinh đã có sựtiến bộ, số lượng học sinh khá, giỏi tăng lên, số học sinh trung bình, yếu giảm xuống

Phần thứ ba: Kết luận, kiến nghị

I Kết luận:

Qua quá trình tìm hiểu và ứng dụng, tôi nhận thấy việc ứng dụng các phươngpháp dạy học tích cực vào giảng dạy môn Hóa học ở THCS hiện nay là rất cần thiết;với việc trang bị thiết bị, đồ dùng dạy học phục vụ cho viêc cải cách giáo dục sẽ tạođiều kiện thuận lợi cho việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực Khi giảngdạy, giáo viên nên kết hợp linh hoạt các biện pháp sẽ mang lại hiệu quả tích cựctrong việc dạy và học cho thầy trò trường THCS Lương Thế Vinh Vai trò của mônHóa học đã được học sinh nhận thức một cách đúng đắn Tỷ lệ học sinh yêu thíchmôn học ngày càng tăng lên, chất lượng được củng cố và nhất là học sinh đã đượcrèn luyện, nắm bắt những kỹ năng học tập bộ môn

Từ đó chúng tôi có thể khẳng định, việc dạy học môn Hóa học cần có sự đổimới thường xuyên về phương pháp dạy học Việc dạy học phải lấy học sinh làmtrung tâm Quá trình dạy học phải hướng đến việc phát huy tính tích tích cực, chủđộng, sáng tạo của học sinh Đồng thời, người giáo viên trong dạy học Hóa học phảitạo mọi điều kiện tốt nhất để học sinh bộc lộ những suy nghĩ, ý kiến của mình.Khuyến khích động viên các em sự tự tin, mạnh dạn trước tập thể

II Kiến nghị

Để đề tài thực sự có hiệu quả, tôi có một số kiến nghị như sau:

- Đối với Phòng GD&ĐT: Tổ chức nhiều hơn nữa các chuyên đề về phươngpháp dạy học tích cực để giáo viên các trường có thêm cơ hội để trao đổi, chia sẻkinh nghiệm lẫn nhau

- Đối với lãnh đạo các trường:

+ Cần trang bị thêm các dụng cụ thí nghiệm, hóa chất trong phòng thực hành,

bổ sung, cập nhật mới thêm theo hằng năm các tài liệu tham khảo

+ Mở các chuyên đề về ứng dụng các phần mềm dạy học, phần mềm soạngiảng trợ giúp cho một số giáo viên chưa thành thạo về CNTT Bởi CNTT là mộtphần không thể thiếu trong thời đại CNTT- thời đại 4.0 hiện nay

+ Tạo điều kiện giúp thu hút học sinh tham gia Câu lạc bộ Hóa học vui, cáccuộc giao lưu kiến thức sẽ hình thành hứng thú cho học sinh một cách hiệu quả

- Đối với giáo viên dạy bộ môn Hóa học:

+ Tăng cường công tác nghiên cứu, nâng cao kiến thức, tìm hiểu thêm về cácphương pháp dạy học tích cực Vận dụng sáng tạo, linh hoạt các phương pháp dạyhọc tích cực.đề tài, học hỏi đồng nghiệp để có tiết dạy lôi cuốn được học sinh

+ Tích cực dự giờ đồng nghiệp để trau dồi, học hỏi thêm về các phương dạyhọc tích cực

Trên đây là một vài kinh nghiệm của tôi trong việc vận dụng một số phương phápdạy học tích cực, đã đúc rút ra được sau những năm tháng trực tiếp giảng dạy tạitrường THCS Lương Thế Vinh Tôi rất mong nhận được sự góp ý quý báu của quýlãnh đạo cùng các đồng nghiệp để cùng hướng đến mục tiêu giáo dục hiện nay

Buôn Trấp, ngày 05 tháng 3 năm 2019

Người viết

Nguyễn Thị Thanh Ngọc

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Các công văn, hướng dẫn của Bộ giáo dục, Sở giáo dục và Phòng giáo dục

đổi mới phương pháp dạy học Công văn 5555/BGDĐT-GDTrH

2 Một số phương pháp dạy học tích cực (Nguồn mạng Internet)

Phụ lục số liệu

1 Câu hỏi trắc nghiệm trong trò chơi powerpoint Dọn sạch đại dương

Câu 1: Phát biểu nào sau đây về oxi là không đúng?

A.Oxi là phi kim hoạt động hoá học rất mạnh, nhất là ở nhịêt độ cao

B.Oxi tạo oxit axit với hầu hết kim loại

C.Oxi không có mùi và vị

D.Oxi cần thiết cho sự sống

Câu 2: Quá trình nào dưới đây không làm giảm lượng oxi trong không khí?

A Sự gỉ của các vật dụng bằng sắt B Sự cháy của than, củi, bếp ga

C Sự quang hợp của cây xanh D Sự hô hấp của động vật

Câu 3: Trong phòng thí nghiệm người ta điều chế oxi bằng cách nhiệt phân KClO3

hay KMnO4 hoặc KNO3 Vì lí do nào sau đây?

A Dễ kiếm, rẻ tiền B Giàu oxi và dễ phân huỷ ra oxi

C Phù hợp với thiết bị hiện đại D Không độc hại

Câu 4: Người ta thu khí oxi bằng cách đẩy nước là nhờ dựa vào tính chất:

A Khí oxi tan trong nước B Khí oxi ít tan trong nước

C Khí oxi khó hoá lỏng D Khí oxi nhẹ hơn nước

Câu 5: Người ta thu khí oxi bằng cách đẩy không khí là nhờ dựa vào tính chất:

A Khí oxi nhẹ hơn không khí B Khí oxi nặng hơn không khí

C Khí oxi dễ trộn lẫn với không khí D Khí oxi ít tan trong nước

Câu 17: Người ta thu khí oxi qua nước là do:

A Khí oxi nhẹ hơn nước B Khí oxi tan nhiều trong nước

C Khí O2 tan ít trong nước D Khí oxi khó hoá lỏng

Câu 18: Trong phòng thí nghiệm cần điều chế 4, 48lít O2 (đktc)

Dùng chất nào sau đây để có khối lượng nhỏ nhất :

A KClO3 B KMnO4 C KNO3 D H2O( điện phân)

Câu 34: Đốt chấy 3,2g lưu huỳnh trong một bình chứa 1,12 lít khí O2( đktc) Thể

tích khi SO2 thu được là:

A 4,48lít B 2,24 lít C 1,12 lít D 3,36 lít

Câu 35: Khi phân huỷ có xúc tác 122,5g KClO3, thể tích khí oxi thu được là:

A 33,6 lít B 3,36 lít C 11,2 lít D.1,12 lít

Câu 10: Chất nào sau đây dùng để điều chế khí oxi trong phòng thí nghiệm?

2 Phiếu học tập sử dụng trong bài 4 Hiđrô – Nước, SHD môn KHTN 8