SKKN Một số biện pháp ghi nhớ tên nốt nhạc cho học sinh lớp 6 trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana

PHÒNG GDĐT CAM RANH SKKN Một số biện pháp ghi nhớ tên nốt nhạc cho học sinh lớp 6 trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana I PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài “Người tràn ngập âm nhạc trong lòng mới có thể tràn ngập lòng yêu mến đối với những thứ đẹp đẽ nhất ( Plato người Hy Lạp)” Đây là một câu nói tôi rất thích bởi lẽ nó nói lên được tầm quan trọng của âm nhạc đối với tâm hồn của con người Và Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, nó thuộc loại văn hóa phi vật thể, có tác động mạnh mẽ đến tình cảm, cảm.

SKKN Một số biện pháp ghi nhớ tên nốt nhạc cho học sinh lớp 6

trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana

Với học sinh Trung học sơ sở môn âm nhạc là một trong những phương tiệnhiệu quả nhất để thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cho học sinh nhằmgiáo dục toàn diện theo mục tiêu đào tạo, tạo cơ sở hình thành nhân cách con ngườimới

Theo điều 2 chương I của luật giáo dục số 38/2005/QH11 mục tiêu giáo dục

là: “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công

dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” Từ đó đã góp

phần thúc đẩy ngành giáo dục và đào tạo phải thay đổi, phát triển để đáp ứng nhucầu đặt ra

Muốn cho học sinh, nhất là học sinh bậc Trung học cơ sở có tính tích cực, tựgiác, say mê với môn học, đòi hỏi giáo viên phải có một số phương pháp dạy họcnhằm tạo sự hứng khởi, lôi cuốn các em vào tiết học

Để hướng tới và đạt được mục đích cuối cùng của mục tiêu và nhiệm vụ củamôn Âm nhạc ở trường THCS là tạo nên một “Trình độ văn hoá Âm nhạc nhất định”bao gồm sự hiểu biết, năng lực thực hành tối thiểu và năng lực cảm thụ Âm nhạc củahọc sinh Do đó, đòi hỏi người giáo viên trực tiếp đứng lớp phải có sự đầu tư thờigian thích đáng để tìm tòi, nghiên cứu nhằm tìm ra phương pháp tối ưu trong quátrình tổ chức hoạt động học tập cho các em

Ở tiểu học âm nhạc là một phần của môn nghệ thuật (gồm cả mĩ thuật và thủcông), các em không chỉ học hát là chủ yếu, ngoài ra các em còn bước đầu làm quenvới một số kí hiệu âm nhạc như: tên nốt nhạc, hình nốt nhạc, khuông nhạc, khóaSon, những kiến thức đó rất quan trọng trong việc hỗ trợ cho các em học tập đọcnhạc xuyên suốt chương trình âm nhạc THCS sau này Tuy nhiên, trên thực tế giảngdạy âm nhạc ở trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana, các em từ tiểu học mới lênlớp 6 nhưng hầu như không còn nhớ về các kiến thức đã được học, hầu hết học sinhkhông thuộc tên các nốt nhạc trên khuông, các em thường viết tên nốt nhạc ở dướikhuông nhạc và nhìn vào đó để đọc nhạc Một số em còn chưa biết vẽ khóa nhạc và

vẽ sai khuông nhạc

Sách giáo khoa của các em đếu ghi tên nốt nhạc phía dưới khuông nhạc

Từ thực tế đó, để giúp học sinh thuộc tên nốt nhạc và đọc tốt tên nốt, tôi chọn

đề tài “Một số biện pháp ghi nhớ tên nốt nhạc cho học sinh lớp 6 trường PTDT

Nội Trú THCS Krông Ana” như là một sáng kiến kinh nghiệm của mình để giúp

các em nắm bắt tốt, tiếp thu nhanh kiến thức bài học, đồng thời giúp học sinh cảmthấy ghi nhớ tên nốt nhạc là đơn giản và dễ dàng, phát huy được tính tích cực củabản thân, hứng thú hơn trong mỗi tiết học

2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài

a Mục tiêu:

Hiện nay, môn âm nhạc đã được đưa vào chương trình chính khóa Bằng ngônngữ và đặc thù riêng, âm nhạc không chỉ mang lại những xúc động, niềm vui sướngtrong cuộc sống tinh thần mà còn giúp các em học sinh mở rộng tầm hiểu biết về thếgiới xung quanh Thông qua âm nhạc giúp các em có thêm nghị lực vươn tới nhữngước mơ tươi đẹp, biết ghét bỏ và loại trừ những thói hư, tật xấu, biết yêu cuộc sống

và yêu lao động, yêu trường lớp, yêu thầy cô, có tình thân ái với bạn bè, tạo đượchứng thú học tập nhằm nâng cao chất lượng bộ môn âm nhạc.

b Nhiệm vụ:

nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu một số kinh nghiệm giúp họcsinh lớp 6 ghi nhớ và đọc tốt tên nốt nhạc trong môn âm nhạc ở trường PTDT NộiTrú THCS Krông Ana Làm thế nào để tiết dạy và học tập đọc nhạc đạt hiệu quả cao,giúp học sinh hiểu bài tốt và mang lại hứng thú học tập cho học sinh? Làm sao đểviệc dạy nốt nhạc trên khuông nhạc bàn tay thật sự phổ biến, gắn liền vào mỗi tiếtdạy, bài dạy có liên quan đến nốt nhạc của bộ môn âm nhạc 6

3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp ghi nhớ tên nốt nhạc cho học sinh lớp 6 trường PTDT NộiTrú THCS Krông Ana

4 Giới hạn của đề tài:

Phạm vi nghiên cứu là học sinh khối 6 trường PTDT Nội Trú THCS KrôngAna Học sinh khối 6 là đối tượng tiếp thu, lĩnh hội thông qua hoạt động dạy họcbằng giáo án điện tử

Đề tài được nghiên cứu từ tháng 01/2013 đến tháng 19/2016 được chia làm 3 giaiđoạn: Giai đoạn 1: Từ tháng 01/2013 đến tháng 1/2014 chọn đề tài

Giai đoạn 2: Từ tháng 08/2014 đến 01/2015 đi sâu vào nghiên cứu đề tài

Giai đoạn 3: Từ tháng 02/2015 đến tháng 9/2016 đưa đề tài vào thực tế và hoànthành sáng kiến

* Trang thiết bị sử dụng: Đàn oorgan; Giáo án Âm nhạc về Dân ca; Tranh ảnh

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận

a Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, đọc sách, tìm hiếu tổng hợp trên các thôngtin đại chúng Tham khảo qua báo chí băng đĩa, các chương trình truyền hình dân ca

- Đúc rút kinh nghiệm của bản thân trong quá trình công tác

b Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động trong quá trìnhhọc phân môn Tập đọc nhạc:

c Phương pháp quan sát

d Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm:

- Sử dụng phương pháp thống kê toán học bằng phiếu điều tra và tổng hợp kếtquả đối chiếu số liệu

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận:

- Căn cứ vào nhiệm vụ, yêu cầu bộ môn

- Căn cứ vào nội dung chương trình sách giáo khoa

- Căn cứ vào chương trình của Bộ giáo dục và đào tạo

- Xuất phát từ thực tế hiện nay là đang đổi mới phương pháp dạy học, họcsinh tự chủ động chiếm lĩnh kiến thức, giáo viên là người hướng dẫn điều khiển việctạo hứng thú học tập cho các em có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao hiệuquả chất lượng dạy học

Trong âm nhạc, nốt nhạc có 2 ý nghĩa chính:

+ Nó là một kí hiệu dùng kí hiệu nhạc để biểu thị thời gian tương đối về độcao (âm nhạc) của âm thanh

+ Một âm thanh cao độ của chính nó

Để ghi lại một bản nhạc một cách chính xác, người ta dùng sử dụng các kíhiệu âm nhạc như khuông nhạc, khóa nhạc và nốt nhạc Nốt nhạc giúp nhận biếtđược cao độ và trường độ của âm thanh

Nốt nhạc là thành phần cơ bản của âm nhạc phương Tây: phân tích âm nhạccủa hiện tượng âm nhạc để tiện trình bày, hiểu rõ, và phân tích âm nhạc

Để ghi lại độ cao thấp của âm thanh người ta dùng 7 âm, thứ tự từ thấp đếncao là: Đồ (C), Rê (D), Mi (E), Fa (F), Son (G), La (A), Si (B) Nốt thứ 8, hay quãngtám, có tên giống hệt như nốt thứ nhất, nhưng gấp đôi tần số so với nốt thứ nhất Đểphân biệt, người ta thường ghép chữ cái Latin kí hiệu nốt và số thứ tự

VD:

Xuất phát từ thực trạng giảng dạy âm nhạc cho học sinh Vấn đề học và kếtquả học tập của các em là hết sức quan trọng, điều đó không chỉ phụ thuộc vào

người thầy Hơn nữa còn phụ thuộc vào ý thức học tập của các em cùng với sự quantâm chăm sóc, tạo điều kiện của gia đình và toàn thể xã hội.

Bản thân tôi là giáo viên được phân công giảng dạy bộ môn âm nhạc, tôi nhậnthấy đại đa số các em rất thích ca hát nhưng lại ngại tập đọc nhạc vì lí do khôngthuộc tên nốt nhạc Qua thực tế giảng dạy từ những năm trước đây Tôi nhận thấyrằng trước một bài tập đọc nhạc, ghi chép nhạc, để các em hiểu, nắm được và thựchiện tốt yêu cầu của bài người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướngdẫn thật tốt , đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất, để giúp các em nắm bắt, tiếp thunhanh nhất kiến thức bài học, tạo cho tiết học trở nên sinh động và thú vị hơn

Đây là một môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phươngchâm “ học vui – vui học” Do đó, việc dạy nốt nhạc trên khuông nhạc bàn tay tráiđược áp dụng như một trò chơi vào phân môn tập đọc nhạc là rất cần thiết đối vớihọc sinh trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana, lĩnh hội tốt kiến thức sẽ mang đếncho các em lòng say mê, hứng thú trong học tập

2 Thực trạng

a Thuận lợi

Được sự quan tâm của các cáp lãnh đạo, BGH nhà trường, trường đã trang bịđược nhiều trang thiết bị phục vụ cho việc dạy học như: máy tính, máy chiếu, kết nốiinternet, tranh ảnh, bảng phụ Ngoài ra trang thiết bị phục vụ cho môn âm nhạc còn

có đàn organ, máy nghe nhạc…

Giáo viên được dạy đúng chuyên môn nghiệp vụ của mình đã được đào tạo.Giáo viên quan tâm tới học sinh, tận tâm với nghề, có sáng tạo trong việc đổimới phương pháp dạy học

Hầu hết các em rất yêu thích môn Âm nhạc.

Khả năng cảm thụ âm nhạc khá tốt Bắt nhạc và thực hiện được các bài hát vàtập đọc nhạc với đàn ( đĩa) tương đối tốt

b Khó khăn

Đa phần các em là con em các dân tộc trên đianj bàn huyện và hầu hết là con

em nông thôn, điều kiện chưa được đầy đủ, việc học thêm các môn văn hoá khác đôikhi còn chưa đủ điều kiện thì làm gì nói đến chuyện học thêm các môn năng khiếukhác như âm nhạc – mỹ thuật…

HS bị chi phối, ảnh hưởng về các môn chính, lo cho thi, lo đánh giá, phần nàosao nhãng việc học môn âm nhạc

Phụ huynh học sinh chỉ quan tâm đến các môn học chính như Văn, Toán, màchưa quan tâm đến bộ môn Âm nhạc

Một số học sinh chưa nắm chắc vị trí nốt nhạc, hình nốt tên nốt nhạc trênkhuông, chưa thể hiện được cao độ trường độ bài tập đọc nhạc theo yêu cầu và ghéplời ca chưa đồng đều

Việc nhận biết các nốt nhạc trên khuông để thực hành tập đọc nhạc của các emcòn chậm, không đồng đều, do đó một số em có tâm lí chán nản và lười học, không

có sự cố gắng

Học sinh còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trước tập thể

Một số học sinh còn có tâm lí coi đây là môn phụ nên không có sự đầu tư họcbài ở nhà, mà tập đọc nhạc lại cần có nhiều thời gian luyện đọc ở nhà

Sách đọc thêm và các tài liệu tham khảo khác rất hiếm Giáo viên phải tự tìm

Để cung cấp kiến thức khoa học, giáo dục tư tưởng và rèn luyện kỹ năng chohọc sinh, giáo viên cần phải làm cho học sinh đam mê và hứng thú học tập, làm choquá trình học tập của các em trở nên tự giác, tạo niềm vui trong sáng và bổ ích Bảnthân nghệ thuật âm nhạc nói chung và môn nhạc ở trường THCS nói riêng là nguồncảm hứng, là sự kích thích, sự say mê học tập của học sinh nhưng không phải dạynhư thế nào cũng gây được hứng thú cho học sinh vì theo từng khối lớp, từng lứatuổi và đặc biệt là đối với học sinh dân tộc thiểu số.

2.Nội dung và hình thức Giải pháp.

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:

- Để góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy phân môn Tậpđọc nhạc Giải quyết tình trạng học sinh xem nhẹ môn học, học đối phó Tôi luôn đặt

ra cho mình một mục tiêu hàng đầu là làm thế nào để học sinh thay đổi nhận thức vềmôn học và thấy rằng môn âm nhạc có cái hay của riêng nó, vẫn còn nhiều điều thú

vị cần khám phá

- Để thực hiện mục tiêu tôi luôn chú trọng đến giải pháp mà tôi cho rằng đây

là giải pháp căn bản để hướng tới nâng cao chất lượng dạy học, đó là việc tố chứccác hoạt động gây hứng thú học tập cho học sinh Nhưng làm thế nào để hoạt độngnày có hiệu quả, học sinh thực sự hứng thú, say mê trong học tập thì người giáo viênphải hiểu đúng quy trình tổ chức hoạt động dạy học phân môn TĐN, có như vậy mớigây được sự hứng thú, say mê cho học sinh

- Để có một tiết học nhạc hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh trước tiênngười giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên, cụ thể nhưxác định thái độ, ý thức học tập đối với môn Âm nhạc Chính vì vậy, giáo viên phải

nắm vững các phương pháp và các bước trong giảng dạy để truyền thụ lại cho các

em các kiến thức của bài học cũng như phát triển các kỹ năng đã có của các em mộtcách tốt nhất

- Với lí do, thực trạng và mục tiêu đã nêu tôi mạnh dạn đưa ra một số giảipháp và biện pháp sau:

b Nội dung và cách thức thực hiện:

Bước 1: Hướng dẫn học sinh nắm rõ lý thuyết nhạc lí

- Nhạc lý là nội dung tương đối khó dạy, vì học sinh không được học thườngxuyên, thời gian dạy ít và các em ít có điều kiện vận dụng Bên cạnh đó, một số kiếnthức còn xa lạ, khó tiếp thu với nhiều em nên chúng ta phải có giải pháp như sau:

- Khi dạy nhạc lý, giáo viên cần dạy chính xác, đầy đủ về kiến thức, ngắn gọn

và dễ hiểu, cần tạo điều kiện cho học sinh được quan sát, lắng nghe, trả lời, nhận xét,

so sánh, được thực hành bằng những bài hát, bài tập đọc nhạc cụ thể

- Khi dạy giáo viên cần cho học sinh ghi nhớ tên, đặc điểm, tính chất, tácdụng của kiến thức nhạc lý Trong quá trình dạy giáo viên nên vừa thuyết trình vừagợi mở, để giúp học sinh vừa nghe và vừa tư duy bài học một cách tự nhiên, bằngcách giới thiệu hoặc liên hệ những điều học sinh đã biết để giới thiệu kiến thức mới.Trong khi dạy giáo viên cần tránh những lỗi sau:

- Dạy sai về kiến thức, giáo viên phân tích, giải thích không đúng về bản chấtkiến thức

- Dạy lý thuyết suông, giáo viên chỉ nói, không cho học sinh nghe âm thanh,được quan sát hay làm bài tập

- Không nên phân tích sâu, mở rộng kiến thức về nhạc lý, làm nội dung trởnên rườm rà.

- Yêu cầu học sinh làm bài tập không đúng với năng lực

Ví dụ:

- Trong tiết 3- âm nhạc 6, ở phần nội dung nhạc lí có học về “ Những thuộctính của âm thanh – các kí hiệu âm nhạc” giáo viên không nên chỉ sử dụng cách dạyđịnh nghĩa suông, không phát huy đồ dùng dạy học như bảng phụ, hình ảnh minhhọa, đàn, hay không đưa ra các ví dụ sinh động để học sinh nhận biết và rút ra kếtluận Những tiết dạy như vậy thường kém hiệu quả, không phát huy được sự hiểubiết của học sinh trong mỗi tiết dạy

+ Dạy về những thuộc tính âm thanh giáo viên nên đưa ra 2 ví dụ về 2 âmthanh: một tiếng không có độ cao thấp rõ rệt ( một vật rơi xuống đất) và một có độtrầm bổng rất rõ ( giai điệu một bản nhạc quen thuộc) => Học sinh dễ dàng nhận biết

rõ sự khác biệt và rút ra kết luận về cao độ, trường độ

+ Dạy về các kí hiệu âm nhạc giáo viên nên phát huy đồ dùng dạy học nhưbảng phụ có hình ảnh minh họa như:

=> Giảng giải kèm hình ảnh trực quan và đàn minh họa cho ví dụ như vậy họcsinh mới dễ dàng tiếp thu kiến thức và ghi nhớ bài học tốt hơn.

Bước 2: Xây dựng phương pháp ghi chép nhạc

Ghi chép lại các bài nhạc đã học giúp các em nắm chắc vị trí các nốt trênkhuông cũng như nhớ các hình nốt, kí hiệu đã học Nếu như tập đọc nhạc mang tínhchất trừu tượng thì chép nhạc mang tính cụ thể hơn, hiện thực hơn Do vậy, việchướng dẫn các em ghi chép sẽ đơn giản và dễ thực hiện hơn Tuy nhiên, đơn giảnkhông có nghĩa là không quan trọng, ngược lại tập ghi chép nhạc là sự đút kết giữahai phân môn học hát và tập đọc nhạc để khác sâu kiến thức Do đó đòi hỏi phải có

sự chính xác tuyệt đối từng vị trí nốt trên khuông nhạc, quan trọng hơn nữa là quachép nhạc các em phải nhớ được tên nốt nhạc là gì? Nằm ở vị trí nào? Cách viết cáchình nốt ra sao? Các hình nốt đó có ý nghĩa gì và phải thực hiện thế nào? Việc ghichép nhạc còn giúp các em ghi nhớ các kí hiệu khác về âm nhạc như: dấu luyến, dấuláy, dấu lặng, dấu quay lại, khung thay đổi,…

Rèn luyện cho các em thoi quen tập chép các bài TĐN vào vở bài tập

Việc ghi chép nhạc là công việc đòi hỏi phải hướng dẫn các em thực hiện mộtcách thường xuyên Tuy nhiên không nhất thiết lúc nào cũng phải thực hiện ngay tạilớp vì như thế sẽ mất rất nhiều thời gian Ở lớp chỉ hướng dẫn các em cách thực hiệnviệc ghi chép, nhận ra cách trình bày như thế nào cho đúng, đẹp, còn việc ghi chéplại bài nên cho các em thực hiện ở nhà

Bước 3: Treo bảng phụ bài tập đọc nhạc trong mỗi tiết dạy để học sinh

luôn luôn được tiếp xúc với khuông nhạc bàn tay nhằm mục đích xác định tên nốt nhạc

Vai trò của tập đọc nhạc là rất quan trọng, phản ánh khả năng tiếp thu kiếnthức âm nhạc của học sinh vừa rèn luyện tai nghe, giọng hát, vừa nâng cao cảm thụ

âm nhạc cho học sinh Thông thường khi học đến TĐN hầu như các em ghi tên nốttrực tiếp vào sách giáo khoa, chính vì thế ở các tiết học sau các em không phát huy

được khả năng tìm tòi của mình, không tự nghiên cứu để tìm ra tên nốt nhạc mà chỉdựa trên các nốt đã ghi sẵn để học thuộc lòng nên việc treo bảng phụ bài tập đọcnhạc là rất cần thiết.

Trình chiếu các bài TĐN để các em tập trung chú ý vào vị trí và tên nốt trên khuông nhạc

Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của nghệ thuật, của nhiều lĩnh vực kháctrong xã hội, nhu cầu học tập của con người nâng dần số lượng và chất lượng, do đóngười giáo viên cần phải cải tiến phương pháp dạy học “Lấy học sinh làm trungtâm”, kích thích sự say mê, phát triển tư duy của học sinh, hình thành thói quen tựgiác học tập để đạt kết quả cao nhất Thế thì để đạt được yêu cầu đó, việc đổi mớiphương pháp dạy và học như thế nào? Thực hiện ra sao? Đó là vấn đề cần quan tâmtrong các giờ lên lớp Việc phát huy đồ dùng dạy học sẽ giúp cho chúng ta khắc phụcđược lối “dạy chay”, không gây hứng thú trong học sinh, không phát huy hết vai tròcủa các em trong việc tự giành lấy kiến thức mới Qua phương pháp dạy học tíchcực sẽ dần dần giúp giáo viên tự hoàn thiện mình về trình độ chuyên môn, một yếu

tố không thể thiếu của thầy cô giáo

Bước 4: Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc tích cực hóa hoạt động nhậnthức của học sinh, nghĩa là hướng vào phát huy tính tích cực, chủ động của ngườihọc chứ không chỉ hướng vào việc phát huy tích cực của người dạy Muốn đổi mớicách học, phải đổi mới cách dạy Cách dạy quyết định cách học: giáo viên dạy họctích cực thì học sinh sẽ học tập tích cực và ngược lại Do vậy, giáo viên cần phải bồidưỡng, tiếp thu và tiến hành thường xuyên, liên tục các phương pháp dạy học tíchcực để đáp ứng nhu cầu đổi mới mà tình hình giáo dục hiện tại đặt ra.

Tuy nhiên mỗi phương pháp dạy học đều có mặt tích cực và hạn chế riêng,phù hợp với từng loại bài và đòi hỏi những điều kiện thực hiện riêng Vì vậy, giáoviên không nên phủ định hoặc lạm dụng phương pháp nào Điều quan trọng là căn

cứ vào nội dung, tính chất của từng bài, căn cứ vào trình độ nhận thức của học sinh

và năng lực, sở trường của giáo viên, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể củalớp, của trường mà lựa chọn và sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học mộtcách hợp lý Như vậy, với những biện pháp đã vận dụng vào từng thời điểm, mụcđích, nội dung khác nhau thật sự phát huy tác dụng, giờ dạy học thực sự là giờ “vừahọc, vừa chơi”, kết hợp được giữa “học và hành”, hấp dẫn học sinh và gây sự chú ýhọc hơn nhiều

Bước 5: Thường xuyên củng cố kiến thức và phát huy tính tích cực, chủ

động, sáng tạo của học sinh nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong từng giờ học âm nhạc.

Như chúng ta đã biết, xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổinhạy cảm, hiếu động Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho họcsinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu quả Thực tế cho

thấy, nếu trong một tiết học giáo viên đặt ra những yêu cầu vừa sức đối với học sinh,học sinh sẽ tham gia sôi nổi, mạnh dạn thể hiện mình trước tập thể, sự hứng thú họctập và giờ dạy sẽ đạt kết quả cao.

Việc gây hứng thú cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà phải rènluyện thường xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học Giáo viên sáng tạo thì họcsinh mới sáng tạo Hơn nữa phải làm cho mức độ hứng thú ngày càng tăng đến nổicác em không để ý thời gian trôi đi nhanh chóng và đến khi giờ học kết thúc họcsinh còn luyến tiếc

Đối với học sinh lớp 6, đặc điểm tâm lí các em còn luôn thích vận động, chính

vì vậy “ vừa học vừa chơi” là một phương pháp giảng dạy rất có hiệu quả

Ví Dụ:

Việc sử dụng một số trò chơi âm nhạc trong tiết dạy không những củng cốkiến thức, ghi nhớ tên nốt nhạc mà còn phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạocủa học sinh

7 bạn đóng vai 7 nôt nhạc vui

* Trò chơi 2: “ 5 ngón tay xinh”

- Cách chơi: Hướng dẫn học sinh xòe bàn tay trái ra phía trước tượng trưngcho 5 dòng kẻ của khuông nhạc, lòng bàn tay hướng vào Dùng ngón trỏ của bàn tayphải chỉ vào “ khuông nhạc bàn tay trái” theo TĐN số 3 “ Thật là hay”– âm nhạc 6,đọc đến nốt nào thì các em phải lấy ngón trỏ của tay phải chỉ vào vị trí nốt đó trên “khuông nhạc bàn tay trái” Giáo viên chia nhóm học sinh tự luyện tập sau đó gọitừng nhóm lên bảng trình bày Các thành viên của nhóm nào thực hiện đều và đẹpnhất thì sẽ có thưởng, còn lại giáo viên sẽ tuyên dương tinh thần cố gắng của cácnhóm còn lại

Hoạt động nhóm của các em học sinh trong tiết học TĐN

Tôi đã linh hoạt sử dụng trò chơi âm nhạc tùy vào từng bài học, mục tiêu tiếthọc, cảm nhận của học sinh Học sinh rất hưng phấn mỗi khi học tiết âm nhạc và còngiúp các em thư giãn sau các tiết học căng thẳng.

Với khả năng nhận thức của các em qua môn âm nhạc tôi đã đưa vào thực tếcác biện pháp trên nhằm hướng học sinh tiếp thu và đạt được kết quả tốt trong họctập Tôi nhận thấy rằng, học sinh càng yêu mến môn học, các em càng mạnh dạn tựtin khi đứng trước tập thể lớp, hào hứng tham gia học tập Tuy nhiên, trong quá trìnhgiảng dạy người giáo viên cũng phải linh hoạt, tùy theo từng đối tượng học sinh mà

ta có những cách thức , biện pháp giảng dạy thích hợp để đạt hiệu quả cuối cùng làhọc sinh hiểu bài, nắm vững kiến thức, tiếp thu và thực hiện tốt yêu cầu của bài họcnói riêng và đạt được mục tiêu của môn học âm nhạc nói chung

c Mối quan hệ giữa biện pháp và giải pháp

Đề tài “Một số biện pháp ghi nhớ tên nốt nhạc cho học sinh lớp 6 trường

PTDT Nội Trú THCS Krông Ana” phải thực hiện năm giải pháp Các giải pháp

phải thực hiện theo trình tự từ phương pháp phù hợp, đến phương tiện dạy học hỗtrợ rồi lồng ghép trò chơi đễ mang lại tiết học đạt hiệu quả cao nhất.

d Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.

Bắt đầu từ năm học 2015- 2016, đề tài này đã được tôi nghiên cứu và đưa vàothực hiện đối với học sinh lớp 6, kết quả đạt được tương đối tốt Chính vì thế cácnăm học gần đây tôi cũng thực hiện áp dụng đối với học sinh lớp 6 mới vào trường

Tuy các em đã được tiếp xúc với việc học nốt nhạc từ năm học lớp 3 nhưngsau mỗi kỳ nghỉ hè hầu như các em không còn nhớ gì về kiến thức cũ Đặc biệt hơn,trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana đa số học sinh là người đồng bào dân tộcthiểu số, khả năng tiếp thu kiến thức của các em còn hạn chế Chính vì vậy, việc dạyTĐN phải thật nhẹ nhàng, dễ học đối với đại đa số học sinh

* Kết quả so sánh khả năng tiếp thu kiến thức về “ Tên nốt nhạc” của học sinh lớp 6 trước và sau khi thực hiện đề tài:

Trước khi thực hiện đề tài Sau khi thực hiện đề tài

- Học sinh thụ động, tiếp thu kiến

- Học sinh chưa thích thú trong việc

tiếp thu kiến thức nhạc lí

- Học sinh chủ động, nhanh chóngtiếp thu kiến thức mới

- Đa phần học sinh nhận biết tên nốtnhạc nhanh hơn

- Không khí học tập sôi nổi, học sinhtích cực

- Học sinh hứng thú học tập môn âmnhạc với bất kì nội dung nào

- Học sinh còn rụt rè, chưa tích cực

tham gia các hoạt động trong lớp học

- Kết quả học tập môn âm nhạc chưa

cao

- Học sinh mạnh dạn, tự tin khi thamgia vào các hoạt động tập thể cũngnhư cá nhân

- Kết quả học tập có nhiều tiến bộ

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA TRONG TIẾT HỌC ÂM NHẠC CỦA CÁC

BẠN HỌC SINH TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ THCS

III KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ

1 Kết luận:

Từ những kiến thức được đào tạo khi còn học ở trường, bản thân tôi là mộtgiáo viên trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, khi tiếp cận với thực tếqua các kỳ thực tập sư phạm và giờ đây khi được giảng dạy môn âm nhạc ở trườngPTDT Nội Trú THCS Krông Ana, được tiếp xúc với đối tượng học sinh của mình tôi

đã rút ra một số kinh nghiệm quý báu cho bản thân Việc đưa kinh nghiệm dạy nốtnhạc trên khuông nhạc bàn tay trái vào giảng dạy ở khối lớp 6 tôi nhận thấy kết quả

và hứng thú học tập của học sinh tăng lên rõ rệt nên có thể áp dụng xuyên suốt quátrình học nội dung tập đọc nhạc ở trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana cho tất

cả các khối lớp đến khi nào các em đọc tên nốt một cách thuần thục mà không cần

sự hỗ trợ của khuông nhạc bàn tay, đồng thời tiếp tục phát huy sáng kiến này chonhững năm học tiếp theo

Có thể nói: “ Phần lớn các yếu tố làm cho học sinh hứng thú học tập đều phụ thuộc vào vai trò của người giáo viên”.

Trên đây là một số kinh nghiệm về việc nâng cao kĩ năng ghi nhớ tên nốt nhạccho học sinh lớp 6 trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana Tôi rất mong nhậnđược sự đóng góp của bạn bè, đồng nghiệp cơ quan cũng như các cấp lãnh đạo để

kinh nghiệm giảng dạy bộ môn âm nhạc ngày càng phong phú hơn Xin chân thànhcảm ơn!

Krông Ana, tháng 04 năm 2019

NGƯỜI THỰC HIỆN

Trần Thị Ngọc Tú

NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ THẨM ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ THẨM ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP HUYỆN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sách giáo khoa, sách giáo viên âm nhạc 6

2 Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng môn âm nhạc THCS

3 Chỉ thị số 55/2008/CT – BGĐT ngày 30/9/2008 về tăng cường giảng dạy, đào tạo

và ứng dụng CNTT trong ngày giáo dục giai đoạn 2008 – 2013

4 Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS

Theo thông tư số 31/2011/TT-BGDĐT

5 Phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông

Tác giả: Lê Văn Dũng – Nguyễn Thị Kim Cúc

6 Đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS

Tác giả: PGS – PTS Trần Kiều – Viện khoa học giáo dục

7 Phương pháp dạy học âm nhạc, NXB Đại học Sư Phạm 2005

Tác giả: Hoàng Long – Hoàng Lân

8 Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn âm nhạc ở trường THCS

Tác giả: Trần Đình Quảng – Luận văn thạc sĩ 2011

9 Tài liệu thu thập từ internet: ( trang wed hổ trợ tìm kiếm Google.vn)

- http://www.violet.vn

- http://www.tailieu.vn

- http://diendankienthuc.net

- http://dayvahoc.info