Bài giảng dịch tiêu chảy cấp do vi rút

TRIỆU CHỨNG• Cần lưu ý: PED có biểu hiện lâm sàng không phân biệt được với bệnh Viêm dạ dày ruột truyền nhiễm trên heo Transmissible gastroenteritis of swine - TGE.. Heo lớn hơn 1 tuần t

Dịch tiêu chảy cấp trên heo

Do 2 loại virus thuộc h ọ Corona: PEDV hoặc TGEV

Cấu trúc của virus Corona (Kathryn V.Holmes,

2003)

Việt Nam

2008/2009

Anh/Bỉ 1971/1978/1992 Italia

2005/2006

Thái Lan

1995/1996 2007/2008

Mexico; USA,

2004 2006

China

Hàn Quốc 1992 1997/199 9

Nhật 1982 1993/1994 Philippines 2006/2007

(Oldham, 1972; Pensaert and Debouck, 1978; Takahashi et al., 1983; Qinghua et al., 1992; Morales et al., 2007 Chen et al., 2008 and Puran5aveja

2009, Song and Park., 2012)

1 Dịch tiêu chảy cấp do PEDV

Mầm bệnh

• Virus PED t n t i trong phân, đ t (82 ngày) ồ ạ ấ (Soo Dong Jeon – APVS 2015)

• Heo nhi m b nh bài th i virus trong vòng 42 ngàyễ ệ ả

• Xâm nh p vào tr i: ậ ạ

- Nh p heo t tr i đã phát b nh trong vòng 42 ngàyậ ừ ạ ệ

– Virus trong môi trường theo v t mang trùng nh ậ ư

ru i, chim, ngồ ười, phương ti n v n chuy n vào tr i.ệ ậ ể ạ

ĐIỀU KIỆN PHÁT BỆNH

• Đàn heo không có kháng th kháng PED ể

• Heo con theo m r t nh y c m v i b nh ẹ ấ ạ ả ớ ệ

• Virus xâm nh p qua đ ậ ườ ng tiêu hóa (th c ăn, ứ

n ướ c u ng), sau 2-4 ngày nung b nh, phát ra ố ệ

đ u tiên trên heo con, r i lây nhanh sang heo ầ ồ con khác, nái, sau cai s a, th t ữ ị

• B nh kéo dài nhi u tu n tùy đi u ki n v sinh và ệ ề ầ ề ệ ệ

qu n lý cho đ n ả ế khi trong đàn đ t đ ạ ượ c m c ứ kháng th kháng b nh ể ệ

Cơ chế gây bệnh

Nhiễm vào đường miệng

Nhân lên biểu mô ruột

biểu mô ruột

Hội chứng giảm hấp thu

(mất nước nặng, chết)

Nhung mao ruột non heo bình thường

Nhung mao ruột non heo mắc bệnh

TRIỆU CHỨNG

• Cần lưu ý: PED có biểu hiện lâm sàng không phân biệt được với bệnh Viêm dạ dày ruột truyền nhiễm trên heo (Transmissible gastroenteritis of swine - TGE)

• Cách duy nhất để phân biệt bệnh PED và TGE làxét

nghiệm virus PED và TGE

Trại phát bệnh lần đầu

• Tiêu chảy xảy ra trên toàn đàn, heo mọi lứa tuổi, kể cả heo nái và heo nọc với thời gian lây lan rất nhanh (2 - 3 ngày đến 1 tuần)

• Heo con theo mẹ bị bệnh sẽ ngưng bú, ói, tiêu chảy

• Heo con teo lại do mất nước, chết nhanh

• Tỷ lệ chết rất cao ở heo con theo mẹ (đến 100% ở heo dưới 1 tuần tuổi)

• Heo mẹ giảm sữa, mất sữa.

• Điều trị bằng kháng sinh không hiệu quả.

Triệu chứng trên heo con theo mẹ

mửa

heo con

- Heo con m t nấ ước, khô người

- Ti lê ch t cao trên heo con d̉ ̣ ế ưới 1 tu n: 100%ầ

- M khám: ru t m ng, căng ph ngổ ộ ỏ ồ

- B nh lây qua heo nái và các heo khác và kéo dài cho ệ

đ nế

khi đàn heo có mi n d chễ ị

Heo con o í

Heo con theo

mẹ tiêu chảy

Mổ khám trên heo con

Thành ruột rất m ng, c ỏ ăng hơi

Rột chứa nhiều hơi, căng bóng Dùng kháng sinh điều trị không khỏi

Thành ruột rất mỏng Rột chứa nhiều hơi,

Triệu chứng trên heo thịt, heo nái

Tiêu chảy kèm theo ói mữa, lây lan nhanh trong trại sau khi heo con phát b nh ệ

Ti l m c b nh : 30-50%̉ ệ ắ ệ

Heo th t, heo nái tiêu ch y trong 3-4 ngày s t kh i ị ả ẽ ự ỏ

Heo nái phát b nh thệ ường ăn y u ho c b ăn.ế ặ ỏ

Nái đang nuơi con kém , ho c m t s aặ ấ ữ

Ti l ch t trên heo th t, heo nái:̉ ệ ế ị (0- 5%)

Heo nọc, heo nái tiêu

chảy

D

Tỉ lệ bệnh, tỷ lệ chết trong Dịch tiêu chảy cấp

(PED) tại Việt Nam

40.00

31.33

21.64

19.3 3

%

K t qu đi u tra 110 Tr i (~57.000 heo) qui mô v a và nh ế ả ề ạ ừ ỏ (<50 Nái, 38 tr i), qui mô trung bình (50-200 Nái, 59 Tr i) ạ ạ

và qui mô l n (>200 Nái, 13 Tr i) ớ ạ

Heo theo me Cai s aữ Choai Th tị Cái tơ

T l b nh ỷ ệ ệ

T l ch t ỷ ệ ế

Nái khô Nái b uầ Nái đẻ Đ cự

Nguyễn Tất Toàn và ctv, 2012

Trại đã từng bị bệnh PED

Tuỳ theo tình trạng miễn dịch của đàn, chăm sóc và các biện pháp an toàn sinh học

Heo con theo mẹ, tiêu chảy xuất hiện lẻ tẻ ở một số bầy

và trên một vài heo, và xuất hiện muộn hơn, ở 3- 5

ngày tuổi, tuy nhiên tỷ lệ chết ở heo con theo mẹ dưới

1 tuần bị bệnh vẫn khá cao, khoảng 50 %

Heo lớn hơn 1 tuần tuổi tỷ lệ bệnh và tỷ lệ chết rất thấp (10 – 20%) so với dịch cấp tính, có thể nhầm lẫn với

bệnh tiêu chảy do Rotavirus hoặc do E coli.

Chẩn đoán phân biệt PED với các bệnh khác

Tên bệnh Các đặc điểm phân biệt

PED

- Mọi loại heo đều nhiễm bệnh.

- Tiêu chảy và nôn.

- Lạnh, nằm chồng lên nhau và thích nằm trên bụng mẹ.

- Phân: heo con màu vàng lỏng và có chứa sữa chưa tiêu hóa hết, các loại heo khác phân màu xi măng.

- Thành ruột mỏng.

TGE (Viêm

dạ dày,

ruột)

- Nôn và tiêu chảy dữ dội cùng lúc.

- Phân: heo con màu vàng, lỏng, tanh, dạ giày chứa sữa không tiêu hóa hết; heo mẹ phân màu xanh đen, xanh nâu.

Tiêu chảy

Rotavirrus

- Heo nhiễm bệnh chủ yếu ở 7-41 ngày tuổi.

- Bệnh diễn ra trong khoảng 7 ngày.

- Đầu tiên heo Nôn, đầy hơi sau 1-2 ngày thì tiêu chảy.

Tiêu chảy do cầu

trùng

- Phân ban đầu dẻo, màu trắng kem hoặc vàng trong 3 ngày à sau đó phân cứng và có màu nâu đỏ.

Tiêu chảy do

clostridium

- Phân: lúc đầu màu vàng sẫm, sau đó có màu nâu Trong phân có lẫn máu, màng nhầy, mùi thối Heo nái phân màu đen socola.

- Sau khi chết heo chướng hơi nhanh.

- Thành ruột sưng phồng giống PED nhưng có màu đỏ do có xuất huyết trong ruột.

Phòng bệnh bằng autovaccine

-Cho nái ăn ruột/phân heo con bệnh (tiêu

chảy trong vòng 24-36 giờ)

-1 bộ ruột/5-7 heo nái, xay/bằm và trộn với

200 ml nước muối sinh lý, nước đun sôi để nguội, sữa (trộn kháng sinh phòng phụ

PHÒNG VÀ KHỐNG CHẾ BỆNH

Vaccin PED và TGE

• Vaccin: PED (cho ăn ho c tiêm) ặ

• Vaccin TGE

• Vaccin k t h p PED và TGE (Provac ế ợ TP)

Hiệu quả của vaccin Provac TP

L n 2: 2-3 ầ

tu n tr ầ ướ c đẻ

Đ ẻ

VACCINE PROGRAM

NHỎ 4 ML CHO LỢN

CON

NGAY SAU KHI SINH

NHỎ 2ML

CHO

LỢN

CON 1 LẦN DUY NHẤT Ở

3 NGÀY TUỔI

CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý LẮNG NGHE

0982.348.406

e

2 DỊCH TIÊU CHẢY CẤP DO TGEV

• Mầm bệnh: Virus TGE cùng họ với PED

• Không có miễm dịch chéo giửa TGE và PED

• Triệu chứng 2 bệnh gần giống nhau

• Xác định virus bằng PCR

• Các ổ dịch tiêu chảy tại VN chủ yếu do PEDV

Một số trại nhiễm ghép PEDV và TGEV

TRIỆU CHỨNG TGE

• Mặc dù cùng chung họ Corona virues.

• PED có biểu hiện rất giống TGE

(Transmissible gastroenteritis of swine).

• Cách duy nhất để phân biệt: xét

nghiệm virus PED và TGE bằng

phương pháp PCR

• Một số ổ dịch tại VN dương tính với

cả PED và TGE

Đặc điểm gây bệnh của PED rất giống với

TGE

Tu i mă c b nh ổ ́ ệ 2-3 ngày tr lên ở 2-3 ngày tr lênở

Th i gian nung b nh ờ ệ 12-24 giờ 12-24 giờ

Ti lê mă c b nh̉ ̣ ́ ệ

Heo con theo m : ẹ 100% Heo l n : 20- ớ 30%

Heo con theo m : ẹ 100% Heo l n : 50- ớ

Miễn dịch trong bệnh PED VÀ TGE

• Mi m d ch không chă c chă n kéo dài sau khi phát ễ ị ́ ́

b nh trong tr i B nh có th tái phát trên heo m i ệ ạ ệ ể ớ

nh p tr iậ ạ

• Auto vaccin (mi n d ch ngă n)ễ ị ́

• Vaccin (mi n d ch ngă n 3-4 tháng).ễ ị ́

• Kháng th qua s a đ u b o v t t heo conể ữ ầ ả ệ ố

• (L u ý: cho heo con bú đ s a đ u)ư ủ ữ ầ

Phòng tiêu chảy cấp

• Áp dụng tuyệt đối an toàn sinh học (người, xe, vật truyền bệnh)

• Heo mới nhập vào trại phải ở khu cách ly 30 ngày

• Vệ sinh – sát trùng chuồng cách ly hàng ngày - thật kỹ

• Tiêm phòng vaccin cho heo nái theo lịch

AN TOÀN SINH HỌC

PRO-VAC® TP

Porcine Transmissible Gastroenteritis

and Porcine Epidemic diarrhea

combined inactivated vaccine

ƯU ĐIỂM CỦA PROVAC TP

Ch a 2 kháng nguyên TGE và PEDứ

•Kháng nguyên TGE ( dòng 175L)

•Kháng nguyên PED (dòng SM98P)

•Cả 2 dòng virus trên r t g n v i virus th c ấ ầ ớ ự

đ a gây TGE và PED t i các n ị ạ ướ c châu Á

Hiệu quả của vaccin Provac TP

Thông tin sản phẩm

• D ch tiêu ch y c p gây thi t h i r t l nị ả ấ ệ ạ ấ ớ

• M t s tr i phát b nh do nhi m kép PED và TGEộ ố ạ ệ ễ

• R t khó phân bi t tiêu ch y c p do PED hay TGE ấ ệ ả ấ

n u chi d a vào tri u ch ng b nhế ̉ ự ệ ứ ệ

• Các vaccin hi n nay : chi có PED ho c TGEệ ̉ ặ

• Vaccin 2 trong 1: PROVAC TP phòng ng a PED ừ

và TGE

Kết luận

Xin cảm ơn