ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN. Chủ nhiệm đề tài: ThS. Phạm Tùng Hương

SHCB: Là những hoạt động tập thể do chi bộ tiến hành như sinh hoạt định kỳ để thông báo tình hình thời sự chính trị, thảo luận các biện pháp xây dựng nội bộ…hay sinh hoạt học tập về văn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

Mã số: T2021-08.GV

Chủ nhiệm đề tài: ThS Phạm Tùng Hương

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2021

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

Mã số: T2021-08.GV

Chủ nhiệm đề tài Xác nhận của Chủ tịch hội đồng (Ký, họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)

Thái Nguyên, tháng 12/2021

THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

VÀ ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH

STT Họ tên người tham

gia/đơn vị phối hợp Đơn vị công tác

Nội dung nghiên cứu cụ thể được giao

1 Văn phòng Đảng uỷ

Trường ĐH Nông Lâm - ĐH Thái Nguyên

Cung cấp tài liệu, tham vấn

2 TS Dương Thị Kim Huệ

Trường ĐH Nông Lâm –ĐH Thái Nguyên

- Xây dựng đề cương chi tiết

- Thu thập tài liệu

- Tham gia xây dựng bảng hỏi và xử lý thông tin

- Viết đề tài

MỤC LỤC

THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC BẢNG BIỂU iv

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG vi

INFORMATION ON RESEARCH RESULTS vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu đề tài: 2

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁCH TIẾP CẬN 3

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài 3

1.2 Các tiếp cận của đề tài 4

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6

2.1 Đối tượng nghiên cứu 6

2.2 Phạm vi nghiên cứu 6

2.3 Phương pháp nghiên cứu 6

2.3.1 Cơ sở lý luận nghiên cứu 6

2.3.2 Phương pháp nghiên cứu 6

CHƯƠNG 3: CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC………8

3.1 Một số vấn đề lý luận về SHCB 8

3.1.1 SHCB - Khái niệm, vai trò, nội dung, tính chất và hình thức 8

3.1.2 Chất lượng SHCB và tiêu chí đánh giá 15

3.2 Tình hình SHCB tại trường đại học Nông Lâm 19

3.2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng SHCB tại Đảng bộ trường Đại học

Nông Lâm hiện nay 19

3.2.2 Thực trạng chất lượng SHCB tại Đảng bộ Trường ĐHNL 21

3.3 Những giải pháp nâng cao chất lượng SHCB tại Trường ĐHNL hiện nay 33

3.3.1 Nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên về SHCB 33

3.3.2 Đổi mới nội dung, hình thức SHCB 35

3.3.3 Xây dựng đội ngũ lãnh đạo cấp chi bộ có đủ năng lực, phẩm chất và uy tín 38

3.3.4 Thực hiện tốt nguyên tắc sinh hoạt Đảng 39

3.3.5 Tăng cường sự chỉ đạo, kiểm trả, giám sát của cấp ủy cấp trên đối với công tác nâng cao chất lượng SHCB 41

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45

1 Kết luận 45

2 Kiến nghị 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

PHỤ LỤC 48

Phụ lục 4 Mẫu phiếu số 2

5 Trường ĐHNL Trường Đại học Nông Lâm

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG

1 Thông tin chung:

- Tên đề tài: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sinh

hoạt chi bộ trong Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

- Mã số: T2021-08.GV

- Chủ nhiệm: ThS Phạm Tùng Hương

Điện thoại: 0988053890 Email: phamtunghuong@tuaf.edu.vn

- Cơ quan chủ trì: TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

- Cơ quan và cá nhân phối hợp thực hiện:

+ Văn phòng Đảng uỷ trường ĐH Nông Lâm – ĐH Thái Nguyên + TS Dương Thị Kim Huệ

- Thời gian thực hiện: Từ tháng 01 năm 2021 đến tháng 12 năm 2021

2 Mục tiêu:

- Phân tích một số vấn đề lý luận về công tác SHCB, chỉ ra thực trạng về công tác

SHCB ở Đảng bộ trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (Trường ĐHNL

- Những giải pháp nâng cao chất lượng SHCB tại Trường ĐHNL hiện nay

4 Kết quả nghiên cứu đã đạt được:

Tìm hiểu được thực trạng SHCB và đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng

cao chất lượng SHCB tại Trường ĐHNL hiện nay

5 Sản phẩm:

- Báo cáo khoa học

- Bài báo khoa học đăng trên tạp chí Thiết bị giáo dục, số tháng 10 năm 2021

6 Hiệu quả và khả năng áp dụng:

Dùng làm tài liệu tham khảo công tác SHCB ở Trường ĐHNL

INFORMATION ON RESEARCH RESULTS

1 General information:

- Title: Assessing the current situation and proposing solutions to improve the

quality of the activities of the Party cell in Thai Nguyen University of Agriculture and

Forestry

- Code: T2021-08.GV

- Director: MA Pham Tung Huong

Phone: 0988053890 Email: phamtunghuong@tuaf.edu.vn

- Lead agency: THAI NGUYEN UNIVERSITY OF AGRICULTURE AND FORESTRY

- Agencies and individuals to cooperate in implementation: Office of the Party Committee of Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry

Dr Duong Thi Kim Hue

- Implementation period: From January 2021 to December 2021

2 Objectives:

- Analysis of some theoretical issues about the activities of the Party cell, pointing out the actual situation of the Party cell's activities in the Party Committee Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry - Thai Nguyen University

- Proposing some basic solutions to improve the quality of activities of the Party cell at the Party Committee of Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry - Thai Nguyen University

3 Main content:

- Systemizing theoretical issues about the activities of the branch

- The situation of activities of the branch at the University of Agriculture and Forestry

- Solutions to improve the quality of life of the branch at Thai Nguyen University

of Agriculture and Forestry today

4 Research results achieved:

Find out the current situation of the branch's activities and propose some basic solutions to improve the quality of life of the branch at the University of Agriculture and Forestry currently

5 Products:

- Scientific reports

- Scientific article published in the Educational Equipment Journal, October 2021

6 Efficacy and applicability:

Used as a reference for the activities of the branch at Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chi bộ là nhân tố chính trị lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ công tác của đơn vị, cầu nối trực tiếp giữa Đảng với nhân dân Đồng thời, chi bộ là nơi để đảng viên bày tỏ những quan điểm, tâm tư, nguyện vọng của bản thân, từ đó chi bộ nắm bắt

tư tưởng, tình cảm của đảng viên để có những chia sẻ, định hướng đúng đắn, kịp thời

Do vậy, Đảng xác định chi bộ là tế bào của Đảng và Đảng chỉ mạnh khi có các chi bộ mạnh Chi bộ có mạnh thì nền tảng của Đảng mới vững chắc Để xây dựng được nội

bộ Đảng vững mạnh, tăng cường sự đoàn kết thì sinh hoạt chi bộ (SHCB) đóng một vai trò vô cùng quan trọng Nhận thức rõ điều này, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa ra nhiều chủ trương, giải pháp để xây dựng, nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng ở cơ sở

Tuy nhiên, vẫn còn không ít chi bộ và tổ chức cơ sở Đảng bộc lộ những khuyết điểm, yếu kém trong công tác SHCB như: nhiều lúc, nhiều nơi chưa chú trọng đến đổi mới, nâng cao chất lượng SHCB mà nặng theo lối cũ, chỉ phổ biến ít trao đổi; dành nhiều thời gian cho thảo luận công tác chuyên môn; cách phân bổ thời gian cho từng nội dung chưa khoa học; thời gian sinh hoạt có nơi rất ngắn Ý thức tổ chức kỷ luật, tính Đảng của một số đảng viên trong sinh hoạt chưa cao; việc phát hiện, đấu tranh, xử

lý đảng viên vi phạm có lúc chưa kịp thời Nhiều chi bộ chưa quan tâm phân công nhiệm vụ cho đảng viên; chưa thực hiện việc kiểm tra, giám sát đối với đảng viên hoặc

có kiểm tra, giám sát nhưng còn hình thức

Tại trường ĐHNL- ĐHTN, Ban Chấp hành (BCH) Đảng bộ Trường đã thông

qua và đang triển khai đề án “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nhiệm kỳ 2020 - 2025” Một trong những giải

pháp căn bản để thực hiện Đề án là cần đổi mới nội dung, phương thức sinh hoạt Đảng

từ các chi bộ Nâng cao chất lượng SHCB là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn, mang tính tất yếu khách quan, là yếu tố quyết định để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng

Từ thực tế đó, tôi chọn vấn đề: "Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng SHCB trong Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên” làm đề

tài nghiên cứu khoa học cấp Trường năm 2021

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁCH TIẾP CẬN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài

Nâng cao chất lượng SHCB là nhiệm vụ cơ bản trong công tác xây dựng Đảng Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến đề tài đã được Đảng đề cập thường xuyên thông qua các văn kiện, Nghị quyết của đại hội Đảng, hội nghị các cấp, Chỉ thị của Ban Bí thư, Hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương Bên cạnh đó, trong lĩnh vực nghiên cứu xây dựng Đảng và Nhà nước, vấn đề này cũng nhận được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học Sau đây là một số công trình tiêu biểu:

- Luận văn thạc sĩ:

Lê Đình Thọ (2015), “Chất lượng SHCB tại Đảng bộ trường Trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng tăng thiết giáp hiện nay”, Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng, Học viện Báo chí & Tuyên truyền

Tác giả đi sâu phân tích vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của chi bộ; nội dung, tính chất của SHCB và đưa ra các tiêu chí đánh giá chất lượng SHCB Đánh giá đúng thực trạng SHCB tại Đảng bộ trường Trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng tăng thiết giáp hiện nay Từ đó dự báo những yếu tố tác động đến phương hướng, mục tiêu

và đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng SHCB tại Đảng bộ trường Trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng tăng thiết giáp trong thời gian tới

Đậu Thị Như Trang (2016), "Chất lượng SHCB ở Đảng bộ Học viện Chính trị Công an nhân dân hiện nay", Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Báo chí & Tuyên truyền

Từ những cơ sở lý luận về chất lượng SHCB, tác giả đánh giá đúng chất lượng SHCB ở Đảng bộ Học viện Chính trị Công an nhân dân và đưa ra giải pháp để nâng cao chất lượng SHCB thời gian tới

Nguyễn Thị Loan (2019), “Chất lượng SHCB ở Đảng bộ Đại học Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay”, Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Luận văn đi sâu nghiên cứu về thực trạng SHCB tại Đảng bộ của 1 Đại học Vùng, nơi tập trung đội ngũ cán bộ đảng viên có trình độ cao Từ đó đề xuất giải pháp

để đổi mới và nâng cao hiệu quả của SHCB

- Các bài viết trên báo, tạp chí:

Vũ Thị Thủy (2014), “Kinh nghiệm phát huy dân chủ trong SHCB”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 10 Nội dung bài báo gồm 3 phần: một là, tăng cường nhận thức về tác dụng và bản chất của phát huy dân chủ trong SHCB; hai là, phát huy dân chủ trở thành nền nếp; ba là, phát huy dân chủ trong SHCB, kịp thời tổng kết, rút kinh nghiệm

Từ tổng kết của bài báo là một kinh nghiệm để Đảng có thể vận dụng trong thực tiễn

Hồng Văn (2017), “Để nâng cao vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 3 Bài báo nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của chi bộ; sự quan tâm của Đảng đến nâng cao năng lực và sức chiến đấu của chi bộ Chỉ rõ những khuyết điểm, nguyên nhân và đưa ra 8 nội dung cần thực hiện để nâng cao năng lực và sức chiến đấu của chi bộ

Nguyễn Thị Mai Anh (2018), “Bệnh hình thức trong SHCB và giải pháp khắc phục”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 04/1/2018 Bài báo đã phân tích quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của chi bộ; nêu thực trạng SHCB hiện nay, có

ưu và nhược; đồng thời chỉ ra 5 giải pháp để nâng cao chất lượng SHCB

Tựu chung, các công trình khoa học nêu trên đã bàn về vấn đề SHCB ở nhiều góc độ khác nhau, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng SHCB Trong quá trình thực hiện đề tài, đây là những tài liệu mà tác giả có thể tham khảo Tuy nhiên, chưa có công trình nào đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng SHCB tại các chi bộ trực thuộc Đảng bộ một trường Đại học

1.2 Các tiếp cận của đề tài

Để thực hiện các mục tiêu đề tài đặt ra, tác giả sử dụng các cách tiếp cận sau:

Cách tiếp cận chính trị: Tiếp cận chính trị cho phép nhận thức được bản chất

vấn đề đảng cầm quyền, chỉ đạo, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách

từ Trung ương đến cơ sở Căn cứ vào Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết, Chỉ thị, Hướng dẫn của Đảng ủy các cấp, tác giả xem xét một cách đầy đủ nhất cho nghiên cứu của mình

Cách tiếp cận kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng: Định tính là cách

tiếp cận theo hướng thăm dò, giải thích và mô tả dựa vào các phương tiện khảo sát kinh nghiệm, nhận thức, động cơ thúc đẩy, dự định, hành vi, thái độ, từ đó xác định các tiêu chí thể hiện bản chất của các sự vật, hiện tượng Định lượng là việc sử dụng các phương pháp khác nhau để lượng hóa, đo lường và phản ánh mối quan hệ giữa các nhân tố với nhau và làm rõ các vấn đề đã được làm rõ vấn đề bản chất đã được phát

hiện từ cách tiếp cận định tính Trong đề tài, tác giả sử dụng linh hoạt cách tiếp cận nghiên cứu định tính và định lượng nhằm xác định được các tiêu chí đánh giá chất lượng SHCB

Cách tiếp cận lịch sử: nhìn nhận sự phát triển, hoạt động của chi bộ trong từng

giai đoạn phát triển Từ đó chỉ ra những ưu, nhược điểm, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm Tổng kết đề xuất giải pháp để chi bộ nâng cao chất lượng sinh hoạt trong thời gian tới

CHƯƠNG 2:

ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng SHCB tại các chi bộ trực thuộc Đảng bộ Trường ĐHNL – ĐHTN

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Cơ sở lý luận nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng và công tác xây dựng Đảng; các chủ trương, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác xây dựng Đảng; các Chỉ thị, Nghị quyết, Hướng dẫn của BCH Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Tổ chức Trung ương, Ban Tuyên giáo về xây dựng chi bộ, tổ chức cơ sở Đảng và phát triển đảng viên

2.3.2 Phương pháp nghiên cứu

2.3.2.1 Phương pháp lịch sử và logic

Phương pháp lịch sử là phương pháp tái hiện trung thực bức tranh quá khứ của

sự vật, hiện tượng theo đúng trình tự thời gian và không gian như nó đã từng diễn ra Thông qua các nguồn tư liệu để nghiên cứu và phục dựng đầy đủ các điều kiện hình thành, quá trình ra đời, phát triển từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp của các sự kiện, hiện tượng, đồng thời đặt quá trình phát triển đó trong mối quan hệ tác động qua lại với các nhân tố liên quan khác trong suốt quá trình vận động của chúng, từ đó có thể dựng lại bức tranh chân thực của sự vật, hiện tượng như đã xảy ra

Trong nghiên cứu khoa học, việc sử dụng phương pháp lịch sử chỉ giúp người nghiên cứu dừng lại ở việc phục dựng quá khứ của các sự vật, hiện tượng Để tìm ra bản chất, quy luật vận động và phát triển của chúng, người nghiên cứu cần kết hợp vận dụng phương pháp logic và một số phương pháp khác Phương pháp logic là phương pháp nghiên cứu tổng quát các sự kiện, hiện tượng lịch sử, loại bỏ các yếu tố ngẫu nhiên, không cơ bản để làm bộc lộ bản chất, tính tất yếu và quy luật vận động và phát triển khách quan của sự kiện, hiện tượng lịch sử đang “ẩn mình” trong các yếu tố tất

nhiên lẫn ngẫu nhiên phức tạp ấy Đề tài sử dụng phương pháp lịch sử và logic để hệ thống những lý luận cơ bản về chi bộ, SHCB; từ đó đánh giá thực trạng công tác SHCB tại các chi bộ trực thuộc Trường ĐHNL – ĐHTN

2.3.2.2 Phương pháp phân tích tổng hợp lý thuyết

Là phương pháp phân tích lý thuyết thành những mặt, những bộ phận, những mối quan hệ theo lịch sử thời gian để nhận thức, phát hiện và khai thác các khía cạnh khác nhau của lý thuyết từ đó chọn lọc những thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài nghiên cứu Từ nguồn tài liệu: bài báo, đề tài, luận văn, báo cáo ….tác giả phân chia các vấn đề của đề tài thành những phần nhỏ có mối quan hệ từ lý luận đến thực tiễn, từ

hệ thống văn bản chỉ đạo của cấp ủy cấp trên, đến thực hiện tại các chi bộ cơ sở Phân tích từng yếu tố tác động đến chất lượng SHCB; bao gồm cả ưu và nhược điểm để chỉ

ra nguyên nhân hạn chế và cách khắc phục

2.3.2.3 Phương pháp thống kê mô tả

Đề tài sử dụng phương pháp này cho phép thông qua tất cả số liệu thống kê mô

tả về thực trạng chất lượng SHCB ở Đảng bộ Trường ĐHNL – ĐHTN, từ số liệu sẽ biểu thị được kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của Đảng bộ tới các chi bộ

2.3.2.4 Phương pháp điều tra bảng hỏi

Là một trong những phương pháp thuộc tiếp cận định tính Phương pháp điều

tra bằng bảng hỏi (phương pháp ăng két) là một phương pháp phỏng vấn viết, được thực hiện cùng một lúc với nhiều người theo một bảng hỏi in sẵn Người được hỏi trả

lời ý kiến của mình bằng cách đánh dấu vào các ô tương ứng theo một quy ước nào đó

Thông qua bảng hỏi, người tiến hành khảo sát sẽ thu thập được thông tin cần thiết Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã tiến hành điều tra 2 nhóm đối tượng với 2 mẫu phiếu khảo sát Một là, 300 đảng viên của Đảng bộ Trường; hai là, 30 đồng chí Bí thư hoặc Phó Bí thư chi bộ

CHƯƠNG 3: CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

3.1 Một số vấn đề lý luận về SHCB

3.1.1 SHCB - Khái niệm, vai trò, nội dung, tính chất và hình thức

3.1.1.1 Khái niệm

Chi bộ: Có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm chi bộ Theo C.Mác và

Ph.Ăngghen, chi bộ là “trung tâm hạt nhân của các hiệp hội công nhân, là mắt xích quan trọng, là chỗ dựa vững chắc của Đảng”[19,tr.348] Đến Lênin, ông cho rằng:

“Chi bộ là nơi rèn luyện, phân công công tác, quản lý, sàng lọc đảng viên để họ luôn

là người chiến sĩ tiên phong của giai cấp Chi bộ còn là nền tảng của quần chúng, là hạt nhân chính trị của các tập thể lao động"[20,tr.170] Kế thừa tư tưởng của các lãnh

tụ đi trước, chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Chi bộ là đồn lũy của Đảng chiến đấu ở trong quần chúng, là sợi dây chuyền để liên hệ Đảng với quần chúng "[22,tr.288- 289] Như vậy, có thể hiểu: Chi bộ là một hình thái tổ chức cấp cở sở, nơi khởi nguồn

cho mọi hoạt động và sức chiến đấu của Đảng

Sinh hoạt: là“những hoạt động thuộc về đời sống hằng ngày của một người

hay một cộng đồng người” như ăn, mặc, ở, đi lại của cá nhân; hoặc “những hoạt động tập thể của một tổ chức” như chào cờ đầu tuần, họp định kỳ của câu lạc bộ, tổ chức

giải thể thao cán bộ của công đoàn, lao động dọn vệ sinh nhiệm sở…

SHCB: Là những hoạt động tập thể do chi bộ tiến hành như sinh hoạt định kỳ

để thông báo tình hình thời sự chính trị, thảo luận các biện pháp xây dựng nội bộ…hay sinh hoạt học tập về văn kiện đại hội Đảng; do chi uỷ tổ chức; về thời gian: mỗi tháng một lần hoặc đột xuất của toàn thể đảng viên chi bộ, nhằm thực hiện những nhiệm vụ của chi bộ

3.1.1.2 Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của chi bộ

Vị trí, vai trò của chi bộ: Theo Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, chi bộ cơ

sở, Đảng bộ cơ sở gọi chung là tổ chức cơ sở Đảng, giữ vị trí, vai trò nền tảng, hạt nhân chính trị ở cơ sở

Chi bộ là nơi trực tiếp gắn bó với quần chúng, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của đảng viên; nơi cụ thể hoá đường lối, chính sách của Đảng, từ lý thuyết thành hành động cụ thể; tập hợp ý kiến, sáng kiến của đảng viên, đúc rút thành quan điểm, chủ trương của Đảng Đảng có mạnh hay không chủ yếu là nhờ ở các chi bộ có vững mạnh hay không

Chức năng của chi bộ: được quy định tại Khoản 2, Điều 24 của Điều lệ Đảng:

+ Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị

+ Giáo dục, quản lý, phân công công tác cho đảng viên

+ Làm công tác vận động quần chúng, phát triển đảng viên

+ Kiểm tra, thi hành kỷ luật đảng viên

+ Thu nộp đảng phí

+ Chi bộ, chi ủy họp thường lệ mỗi tháng 1 lần

Nhiệm vụ của chi bộ: Được nêu tại Điều 23 trong Điều lệ Đảng, cụ thể như sau:

+ Chi bộ là nơi chấp hành mọi đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đồng thời đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của chi bộ và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả những nội dung này Ví dụ tại chi bộ Khoa Khoa học cơ bản, nhiệm

vụ chính trị của Khoa là công tác tạo nguồn nhân lực, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, phát triển đảng viên…

+ Xây dựng chi bộ về chính trị, tư tưởng, tổ chức trong sạch, vững mạnh; nguyên tắc tập trung dân chủ được thực hiện đúng; nâng cao chất lượng SHCB, tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng nhưng vẫn giữ đúng tinh thần phê bình và tự phê bình, đảm bảo kỷ luật; tiếp tục giáo dục, rèn luyện, quản lý thường xuyên cán bộ đảng viên, nâng cao phẩm chất của người đảng viên về đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác và làm tốt công tác phát triển đảng

+ Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội như Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ… trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

+ Có mối liên hệ mật thiết, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; luôn gìn giữ và thắt chặt mối quan hệ giữa Đảng với dân

về pháp lý cũng như đạo lý; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật chung

+ Kiểm tra việc thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước, bảo đảm các tổ chức Đảng, đảng viên nghiêm chỉnh chấp hành Thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, giám sát của Đảng theo thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, giám sát của Đảng theo quy định, nhất là kiểm tra đảng viên chấp hành Điều

lệ Đảng; nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình của cán bộ, đảng viên

Những nhiệm vụ trên có mối quan hệ mật thiết với nhau, để thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình, Đảng bộ Trường phải hết sức quan tâm đến việc

chăm lo xây dựng chi bộ, chất lượng hoạt động của chi bộ, chi ủy và đặc biệt quan trọng là SHCB

3.1.1.3 Vai trò, nội dung, tính chất và hình thức SHCB

Vai trò: Là hình thức lãnh đạo chính, là hoạt động thường xuyên của chi bộ

Thể hiện ở những nội dung sau:

Thứ nhất, là nơi quán triệt, triển khai thực hiện mọi đường lối, chủ trương, chỉ

thị, nghị quyết, văn bản của Đảng, của cấp trên đến đảng viên Thông qua SHCB, các nội dung triển khai được thảo luận công khai và đúc kết thành chủ trương, biện pháp công tác cụ thể phù hợp với đặc thù từng tổ chức, đơn vị Một trong những bài học kinh nghiệm quý báu trong quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam là: từ chi bộ, mọi đường lối, chính sách chung của Đảng trở thành hành động của quần chúng, tạo nên sức mạnh tổng hợp, nâng cao sức chiến đấu của Đảng, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao SHCB là kênh truyền thông hiệu quả nhất mọi đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chủ trương của cấp ủy cấp trên đến đảng viên thực hiện

Thứ hai, SHCB là nơi để đảng viên thảo luận, trao đổi, nêu ý kiến; chi ủy tiếp

thu, tổng hợp, đưa ra phương hướng, nhiệm vụ, biện pháp công tác của chi bộ; chi bộ biểu quyết thông qua nghị quyết hành động Từ kết quả thực hiện nhiệm vụ của chi bộ,

sẽ đánh giá những ưu, nhược điểm và rút ra nguyên nhân, bài học kinh nghiệm

Thứ ba, nơi cung cấp thông tin chính thống, chính xác về tình hình chính trị,

kinh tế, xã hội trong nước, quốc tế, bản tin nội bộ Đảng Từ đó nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên Nắm bắt, tìm hiểu, phản ánh suy nghĩ, nguyện vọng của đảng viên Mỗi tháng 1 lần, đảng viên dự sinh hoạt Từ nội dung chi ủy thông báo, đảng viên trình bày ý kiến, nêu nguyện vọng chính đảng của từng cá nhân để tổ chức đảng ghi nhận và đề ra các nhiệm vụ tiếp theo

Thứ tư, nơi thực hành dân chủ trong Đảng Mỗi đảng viên trong chi bộ có hoàn

cảnh, suy nghĩ, lối sống, tác phong, trình độ khác nhau Để thực hành dân chủ trong Đảng, một mặt chi bộ cần thường xuyên tổ chức giáo dục tư tưởng chính trị, ý thức kỷ luật; mặt khác, rèn luyện cho đảng viên bản lĩnh, tính tiên phong, tính chiến đấu và một số kỹ năng mềm như: khả năng thuyết trình, vận động quần chúng…Hội tụ đủ những yếu tố trên sẽ giúp đảng viên chia sẻ hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng của bản thân thông qua SHCB Từ đó, chi bộ cũng nắm bắt được thông tin, cùng chia sẻ, động viên, giúp đỡ khó khăn cho từng đảng viên Với diễn đàn lý luận này, đảng viên nêu ý

kiến về công việc của bản thân đồng thời tiếp thu, ghi nhận đóng góp ý kiến của đồng chí; đảng viên thực hành dân chủ, phát huy tính sáng tạo, tìm ra những giải pháp thực hiện các nhiệm vụ chính trị của đơn vị Quá trình thảo luận và quyết nghị các vấn đề được đưa ra thảo luận tại SHCB là quá trình nguyên tắc tập trung dân chủ được thể hiện và thực hiện sinh động Căn cứ các nguyên tắc sinh hoạt Đảng như: tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình… thông qua SHCB kịp thời biểu dương gương người tốt việc tốt, đồng thời giúp nhau nhận ra và sửa chữa thiếu sót, khuyết điểm, nâng cao ý thức kỷ luật của từng đảng viên

Thứ năm, thông qua SHCB, chi ủy phân công và kiểm tra công tác đảng viên

BCU căn cứ khả năng, trình độ, sở trường của từng cán bộ đảng viên để phân công công tác cụ thể cho từng đảng viên; phát huy được thế mạnh của đảng viên, tạo động lực để các đồng chí thực hiên nhiệm vụ; phân công rõ ràng, minh bạch, đồng đều; quản

lý chặt chẽ đảng viên

Thứ sáu, nơi tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng như: thực hành 5 nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng: nguyên tắc tập trung dân chủ - đây là nguyên tắc đã có ngay từ khi Đảng ra đời năm 1930; nguyên tắc tự phê bình và phê bình (bắt đầu từ đại hội Đảng lần thứ II); nguyên tắc đoàn kết thống nhất trong Đảng

(bổ sung ở Đại hội III, năm 1960); và 2 nguyên tắc được bổ sung tại Đại hội X là Đảng

gắn bó mật thiết với nhân dân và Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật; từ quần chúng ưu tú có nguyện vọng, phấn đấu trở thành đảng viên, chi bộ tiến

hành kết nạp đảng viên; hoạt động đánh giá phân loại đảng viên

Có thể nói, SHCB là một khâu vô cùng quan trọng trong hoạt động của Đảng Chất lượng SHCB là nội dung chính yếu, quyết định bản lĩnh chiến đấu, khả năng lãnh đạo toàn diện của chi bộ cơ sở

Nội dung SHCB:

Nội dung SHCB là những công việc, nhiệm vụ chi bộ đưa ra để đảng viên thảo luận, tìm biện pháp giải quyết, thông qua Nghị quyết xây dựng nội bộ Đảng Hiện nay, công tác SHCB được thực hiện theo Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW ngày 6/7/2018 Ban Tổ chức Trung ương, trong đó hướng dẫn cụ thể về nội dung sinh hoạt thường kỳ

và sinh hoạt chuyên đề

Đối với sinh hoạt thường kỳ, gồm 2 nội dung:

Một là, công tác chính trị, tư tưởng

Mỗi thời điểm khác nhau, sẽ có nhiều thông tin về thời sự trong nước, quốc tế; tình hình chính trị địa phương, đơn vị; chi bộ cần chọn lọc thông tin bám sát với đặc điểm và phù hợp chức năng, nhiệm vụ của chi bộ để phổ biến, trao đổi Những thông tin Chi uỷ cung cấp càng nổi bật, có sự gắn kết chặt chẽ với công tác của đơn vị thì càng thu hút đảng viên trong chi bộ lắng nghe và đóng góp ý kiến xây dựng

Tại buổi sinh hoạt, nếu có đường lối, chủ trương mới của Đảng, cấp ủy; văn bản mới của chính quyền nhà nước và các đoàn thể chính trị xã hội, chi bộ cần kịp thời phổ biến đến đảng viên Nhấn mạnh nội dung quan trọng để đảng viên nắm bắt, thực hiện nghiêm túc

Trong phạm vi lãnh đạo, quản lý của mình, chi bộ cần nắm bắt và đánh giá tư tưởng đảng viên, quần chúng ưu tú và những nội dung chi bộ quan tâm Nếu có tư tưởng sai lệch, chi bộ cần kịp thời định hướng lại Chuẩn bị các phương án để giáo dục, định hướng tư tưởng với những đồng chí có suy nghĩ, biểu hiện sai trái, chưa chủ động thực hiện nhiệm vụ mà chi bộ giao phó

Hai là, thực hiện nhiệm vụ chính trị

Căn cứ đặc điểm, tình hình của mỗi đơn vị, chi bộ sẽ đưa ra những công việc, nhiệm vụ cụ thể của từng tháng Do đó, sinh hoạt định kì hàng tháng phải đánh giá kết quả công tác lãnh đạo này; đồng thời kiểm tra việc thực hiện của đảng viên Có tổng kết, rút kinh nghiệm, tìm ra nguyên nhân Thời gian tiếp theo đưa ra biện pháp khắc phục

Tiếp tục triển khai, đánh giá thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI; Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII; Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị Toàn bộ đảng viên, nhất là đồng chí Bí thư - người đứng đầu chi bộ, cần thực sự nghiêm túc kiểm điểm những ưu điểm, nhược điểm của bản thân với những nội dung đã cam kết thực hiện như: tăng cường xây dựng, chỉnh đốn nội bộ Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống, chống lại những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; phòng chống tham nhũng, từ tham nhũng nhỏ đến lớn; chống nạn chạy chức chạy quyền, chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, xa rời quần chúng Trách nhiệm nêu gương với tư cách người đảng viên Mỗi cá nhân thực sự nghiêm túc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Chi bộ đánh giá kết quả lãnh đạo chính quyền, các đoàn thể chính trị - xã hội trong tháng và xác định nhiệm vụ tháng tiếp theo Nêu ra biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo chi bộ; phân công nhiệm vụ cho từng đảng viên

Đối với sinh hoạt chuyên đề:

Mỗi quý ít nhất một lần chi bộ tổ chức sinh hoạt Căn cứ đặc điểm, tình hình của chi bộ, chỉ thị, nghị quyết, định hướng của cấp trên, chi uỷ chuẩn bị nội dung sinh hoạt theo những nhóm vấn đề sau:

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với một nội dung cụ thể như: ý chí tự lực tự cường; khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc….Tuyên truyền, giáo dục truyền thống tốt đẹp, thế mạnh của địa phương Thực hành nêu gương những đảng viên thực hiện tốt

Giải pháp nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên như đăng ký thời gian, lớp học trong thời gian sắp tới; ưu tiên phân công nhiệm vụ với những đồng chí đi học các lớp bồi dưỡng…

Triển khai thực hiện những chủ trương, đường lối, văn bản của Đảng, Nhà nước

có liên quan trực tiếp đến sự lãnh, chỉ đạo của chi bộ cơ sở Như chủ trương cải cách giáo dục; tích cực sử dụng công nghệ trong dạy học; trong tình hình dịch bệnh linh động phương thức sinh hoạt Đảng: họp trực tiếp đảm bảo an toàn, 5K với chi bộ dưới

20 đảng viên; họp trực tuyến khi không đủ điều kiện phòng chống dịch…

Giải pháp, biện pháp cụ thể để phòng, chống, khắc phục, sửa chữa các biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện của cá nhân "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" như tham nhũng, lãng phí, quan liêu, chủ nghĩa cá nhân,

xa rời quần chúng… trong chi bộ để xây dựng nội bộ chi bộ, cơ quan vững mạnh

Một số nội dung khác theo đặc điểm của từng loại hình chi bộ

Trên đây là một số nội dung chính thuộc về SHCB theo 2 hình thức: định kỳ và chuyên đề Vì có sự khác nhau trong tình hình, đặc điểm các chi bộ nên mỗi chi uỷ cần lựa chọn những nội dung phù hợp gắn với thực tiễn Nên ưu tiên giải quyết những vấn

đề cấp bách tại từng thời điểm Một buổi sinh hoạt không nhất thiết có tất cả các nội dung mà có thể chỉ là một hoặc hai nội dung chính

nghiêm chỉnh các nguyên tắc sinh hoạt Đảng như tập trung dân chủ, mở rộng dân chủ gắn liền với tăng cường sự lãnh đạo tập trung thống nhất Căn cứ vào điều kiện cụ thể của địa phương, đơn vị phải định hướng được những hoạt động chủ yếu trên các mặt kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội, bảo đảm cho đơn vị phát triển được trong một thời gian nhất định cũng như thông qua đó để giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn

Tính giáo dục: Một trong những nội dung chính yếu của SHCB là quản lý, giáo

dục, rèn luyện cho đảng viên Qua mỗi kỳ sinh hoạt, nhận thức về thời sự chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội; trách nhiệm của bản thân trong thực hiện chức trách, nhiệm

vụ được nâng lên Đó là điều kiện cần để mỗi đồng chí hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; điều kiện đủ xuất phát từ nội dung chi bộ truyền đạt, chi bộ chú trọng nghiên cứu, thảo luận nghiêm túc các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các Chỉ thị, Nghị quyết của cấp uỷ cấp trên; sinh hoạt nghiêm túc, giao việc phải có nghiệm thu, tránh tình trạng phân công để có, không xem xét kết quả, tạo động lực để đảng viên phát huy sở trường, yêu việc, mến nghề, trân trọng tình đồng chí Trong chi bộ nếu có đảng viên mắc sai lầm, khuyết điểm kịp thời phê bình đồng thời nêu gương điển hình

Tính chiến đấu: Tính chất này luôn có hai mặt: một là thực hiện tốt cần phát

huy dân chủ, nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá khách quan mọi đảng viên theo các tiêu chí đã đề ra Có thưởng, phạt công minh Tuy nhiên mặt khác, một số cá nhân lợi dụng dân chủ để đả kích, lôi kéo bè phái, gây mất đoàn kết nội bộ Do đó, để tăng cường tính chiến đấu phát huy sức mạnh của chi bộ cần duy trì đều đặn việc thảo luận công khai, cởi mở, nghiêm túc thực hiện quyền và nghĩa vụ của đảng viên, nội dung phê và

tự phê trên tinh thần thẳng thắn, khách quan, công tâm, trung thực, tôn trọng bản thân

và đồng chí Góp ý để đồng chí hoàn thiện mình hơn không phải dìm đồng đội xuống Triệt để xử lý lợi dụng dân chủ với mục đích tư lợi cá nhân

Ba tính chất trên của SHCB có mối quan hệ mật thiết, quan hệ biện chứng với nhau Nó có tác động qua lại, tạo điều kiện, tạo cơ sở hoặc có thể kìm hãm nhau tùy theo cách nhận thức, tổ chức điều hành của chi bộ Vậy nên, đảm bảo tốt 3 tính chất là

cơ sở nâng cao chất lượng SHCB

Hình thức của SHCB

Hình thức SHCB rất đa dạng, khái quát lại có ba hình thức chủ yếu: Sinh hoạt chính trị, sinh hoạt chuyên đề và sinh hoạt học tập

Sinh hoạt chính trị: Là hình thức sinh hoạt phổ biến nhất vì dễ áp dụng; chủ yếu

để chi bộ thảo luận, đưa ra chủ trương, giải pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ; Như: tuần sinh hoạt chính trị đầu khóa của sinh viên khóa mới; sinh hoạt chính trị về đại hội Đảng bộ các cấp trước, trong và sau đại hội, hay quán triệt bài viết của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng…

Sinh hoạt chuyên đề: Căn cứ Chỉ thị, chủ trương của cấp uỷ cấp trên, chi bộ đi

sâu một nội dung, tìm biện pháp giải quyết Ví dụ: công tác tuyển sinh, phát triển đảng trong sinh viên, kết nối việc làm cho sinh viên, SHCB trong tình hình dịch căng thẳng, học tập, làm theo gương chủ tịch Hồ Chí Minh…

Sinh hoạt học tập: Hình thức này phần lớn được tổ chức từ Đảng uỷ cấp trên để

nghiên cứu, quán triệt Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng; thông tin thời sự như: sinh hoạt học tập, triển khai Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị; học tập, quán triệt Nghị quyết đại hội XIII của Đảng Thông qua những buổi sinh hoạt học tập, đảng viên tiếp thu kiến thức mới, là hình thức sinh hoạt rất cần thiết và bổ ích

3.1.2 Chất lượng SHCB và tiêu chí đánh giá

3.1.2.1 Chất lượng SHCB

Chất lượng: là thuật ngữ được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau Theo Từ

điển Bách khoa Việt Nam: “chất lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật để phân biệt nó với các sự vật khác”[24,tr419] Trong kinh doanh, A.Feigenbaum đã đưa ra khái niệm “Chất lượng là khi sử dụng sản phẩm hay dịch vụ, đáp ứng được sự mong đợi của khách hàng”

Đánh giá chất lượng sự vật, sự việc, sản phẩm cần căn cứ các yếu tố tạo nên bản chất của đối tượng, làm nên tác dụng cũng như giá trị tương đối của nó Chất lượng chính là chuẩn mực cần đạt đến Phân tích khái niệm chất lượng, có thể quan niệm “chất lượng SHCB là tổng hợp kết quả các mặt hoạt động SHCB nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ được giao” Chất lượng SHCB có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng các biện pháp, chương trình hành động, tổ chức thực hiện Nghị quyết, quyết định của chi bộ

SHCB có chất lượng sẽ triển khai, quán triệt tốt đường lối, chính sách của Đảng, phân công nhiệm vụ rõ ràng, nâng cao tính trách nhiệm của đảng viên, tăng

cường mối quan hệ giữa Đảng với quần chúng Đảm bảo chất lượng SHCB là yếu tố quan trọng quyết định sự tồn tại, phát triển; tính lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai,

đề ra biện pháp giải quyết các hoạt động của chi bộ như: xây dựng về chính trị, tư tưởng và tổ chức, lãnh đạo chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội

Các nhân tố chính tạo nên chất lượng SHCB là: Số lượng đảng viên dự sinh hoạt, ý thức kỷ luật; công tác chuẩn bị; năng lực điều hành chủ trì SHCB của BCU; việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng; sự chỉ đạo, thanh- kiểm tra của cấp ủy cấp trên

3.1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng SHCB

Việc đánh giá chất lượng SHCB hiện nay theo Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW, ngày 06/7/2018 Căn cứ nội dung Hướng dẫn, tìm hiểu các quan điểm của Đảng, tác giả đưa ra một số tiêu chí sau:

Thứ nhất, tỷ lệ đảng viên tham dự, nền nếp sinh hoạt, ý thức tổ chức kỷ luật

trong SHCB

Tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt thể hiện ý thức kỷ luật của đảng viên và chi bộ

Theo HD số 12- “mỗi buổi sinh hoạt phải đạt tỷ lệ trên 85% đảng viên dự họp; không

có trường hợp vắng mặt không có lý do hoặc vắng mặt có lý do quá 03 lần liên tiếp trong năm (trừ trường hợp được miễn theo quy định)”[4] Bí thư chi bộ cần quán triệt

rõ nội dung này để đảng viên hiểu và thực hiện

Về nền nếp sinh hoạt: đây là yếu tố hàng đầu để đánh giá chất lượng cuộc họp Duy trì tốt nền nếp sẽ góp phần đề cao trách nhiệm của BCU và đảng viên Muốn làm được điều này, các chi bộ phải xây dựng quy chế sinh hoạt và hoạt động khoa học, rõ ràng Chi uỷ cụ thể hoá Điều lệ Đảng về thời gian họp “thường lệ mỗi tháng 1 lần, họp bất thường khi cần” trong đó quy định thống nhất ngày sinh hoạt định kỳ, nếu có thay đổi thì đồng chí bí thư cần thông báo trước cho đảng viên ít nhất 1 ngày để các đồng chí chủ động sắp xếp, chủ động công việc đến dự họp

Đảng viên tham gia SHCB là quyền và nghĩa vụ được cụ thể hoá tại tất cả các văn bản của Đảng Những trường hợp không sinh hoạt Đảng 3 tháng hoặc không đóng đảng phí liên tục mà không đưa ra được lý do chính đáng, chi bộ có thẩm quyền xóa tên khỏi danh sách đảng viên

Ý thức, tổ chức kỷ luật trong SHCB của đảng viên: một đảng viên có ý thức, tinh thần trách nhiệm sẽ tham gia SHCB đúng giờ, đầy đủ; không tìm lý do vắng mặt; không bao biện việc sai giờ Trong cuộc họp, ý thức tốt thì tinh thần tham gia đóng góp ý kiến, thảo luận sôi nổi, mang tính chất xây dựng cho đồng chí và chi bộ phát

triển Thể hiện được điều này cũng chính là thực hành tính chiến đấu của người đảng viên Không vì lợi ích cá nhân mà dĩ hoà vi quý, nể nang, ba phải; không có tinh thần đấu tranh, phê bình khuyết điểm của đồng chí hay cấp trên vì e sợ bị trù dập

Thứ hai, nội dung, hình thức SHCB

Đây là yếu tố quyết định nhất chất lượng SHCB Chi uỷ phải lựa chọn nội dung phù hợp và thiết thực với tình hình cụ thể của chi bộ Để SHCB có chất lượng, BCU nhất là đồng chí Bí thư cần chuẩn bị tốt nội dung trước mỗi cuộc họp; xác định rõ nội dung trọng tâm, đưa ra bàn bạc, thảo luận và quyết định công khai Nội dung sinh hoạt phải thông báo trước những vấn đề cần thiết cho đảng viên để họ có sự tìm hiểu Một

số nội dung phải đảm bảo trong SHCB là: thông tin mới của địa phương; bản tin trong nước, quốc tế; phổ biến, quán triệt những chủ trương, chính sách, Chỉ thị, Hướng dẫn, văn bản mới của Đảng, Nhà nước, cấp ủy cấp trên Bên cạnh đó, nắm bắt tình hình tư tưởng chính trị của đảng viên, quần chúng thuộc phạm vi lãnh đạo của chi bộ Đánh giá việc nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nêu gương điển hình tiên tiến trong chi bộ, có biện pháp giáo dục, giúp đỡ những đảng viên sai phạm (nếu có)

Về hình thức SHCB: đây là một trong những căn cứ, tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng sinh hoạt Đảng Sử dụng hình thức sinh hoạt phù hợp với nội dung, luôn luôn đổi mới sẽ có tác dụng khích lệ đảng viên chú ý lắng nghe, chủ động tìm hiểu kiến thức, tích cực thảo luận, đề xuất các giải pháp giải quyết có hiệu quả cao những vấn đề nảy sinh trong chi bộ Nếu hình thức không phù hợp thì buổi sinh hoạt trở nên nhàm chán, vô bổ, không có ý nghĩa

Thứ ba, việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, quy trình sinh hoạt Đảng

Thực hiện nguyên tắc tổ chức, quy trình sinh hoạt Đảng là tiêu chí bất di bất dịch để đảm bảo tính Đảng trong chi bộ

Một quy trình đúng cần thực hiện đủ ba bước: chuẩn bị sinh hoạt; sinh hoạt và

tổ chức thực hiện Nghị quyết, kết luận của chi bộ Trong đó vai trò chuẩn bị, điều hành của Bí thư tác động lớn đến chất lượng SHCB Người điều hành buổi họp cần sắp xếp hợp lý, khoa học, định hướng nội dung thảo luận, khơi gợi ý kiến từ đảng viên, xác định nhiệm vụ, giải pháp khả thi

Về công tác chuẩn bị cho SHCB - trách nhiệm lớn nhất thuộc về Chi ủy, Bí thư, cùng với các đảng viên trong chi bộ Tiêu chí này được thể hiện ở các khía cạnh: Chi

ủy họp xác định thời gian, địa điểm, nội dung cho buổi sinh hoạt và thông báo trước ít

nhất 1 ngày cho đảng viên; Phân công một đồng chí trong BCU chuẩn bị nội dung và chủ trì cuộc họp chi bộ - điều này đảm bảo giao việc cụ thể, nâng tầm trách nhiệm cho đảng viên SHCB chất lượng thì luôn cần tuân thủ nghiêm chỉnh các nguyên tắc mà Điều lệ Đảng quy định

Thứ tư, không khí, tinh thần sinh hoạt Đảng trong SHCB

Là một hoạt động tập thể của chi bộ, có đặc thù phải đảm bảo tính định hướng của cấp ủy lãnh đạo, nhưng trong sinh hoạt cũng cần bảo đảm tính dân chủ tức là đảng viên được trao đổi, thảo luận thẳng thắn, cởi mở Không khí, tinh thần sinh hoạt sôi nổi, nhiều ý kiến đóng góp, tranh luận có tính xây dựng sẽ tạo nên chất lượng cho buổi sinh hoạt Những năm gần đây, đặc biệt sau Đại hội X (2006), tính dân chủ ngày càng được tăng cường Một chi bộ chỉ được đánh giá là trong sạch, vững mạnh khi đảm bảo tính dân chủ trong sinh hoạt Đảng Các buổi sinh hoạt theo hình thức độc thoại của Chi

ủy, người chủ trì cuộc họp, thiếu đi tính tranh biện, trao đổi, góp ý thì buổi sinh hoạt

đó chưa được coi là đạt yêu cầu Do đó, đây cũng được xác định là tiêu chí đánh giá chất lượng SHCB

Thứ năm, kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ

Yêu cầu đặt ra sau mỗi buổi SHCB là cần có Nghị quyết chi bộ và Nghị quyết

đó phải được tổ chức thực hiện trong thực tế Chất lượng Nghị quyết cùng với kết luận

và kết quả thực hiện Nghị quyết chính là tiêu chí bao trùm và tổng hợp nhất để đánh giá Nghị quyết Việc đánh giá được xác định trên các mặt sau:

Thông qua Nghị quyết, kết luận đảm bảo tính dân chủ, công khai, là tập hợp trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của toàn thể chi bộ;

Bước tiếp theo là tổ chức thực hiện: phân công đồng đều nhiệm vụ trên cơ sở năng lực, sở trường, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của đảng viên, tránh thấy khó mà đùn đẩy việc Giao việc đi đôi với trao quyền để đảm bảo gắn quyền lợi và trách nhiệm Người làm tốt sẽ được biểu dương, người làm không tốt chịu xử lý theo quy định Sau khi giao việc, chi ủy có kế hoạch kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện; đây là nguyên tắc, đồng thời là điều kiện cần để SHCB được tiến hành đúng hướng; đảng viên nếu có khó khăn báo cáo chi ủy để được hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời

Kết quả đạt được là cơ sở quan trọng nhất đánh giá mức độ hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của từng đảng viên và cả chi bộ Có được kết quả, cần coi trọng công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm Làm thế nào vừa phát huy được điểm mạnh, vừa khắc phục được điểm yếu

Tổng kết lại, để đánh giá chất lượng SHCB là một công việc không đơn giản

mà rất phức tạp Người đánh giá phải cẩn thận, tỉ mỉ, xem xét mọi điều kiện khách quan, chủ quan; đi từ khâu chuẩn bị đến bao quát toàn bộ quá trình; so sánh quy chuẩn của Nghị quyết đã thông qua để có kết luận chính xác nhất

3.2 Tình hình SHCB tại Đảng bộ trường đại học Nông Lâm

3.2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng SHCB tại Đảng bộ trường Đại học Nông Lâm hiện nay

3.2.1.1 Đặc điểm Đảng bộ Trường ĐHNL

Đảng bộ Trường ĐHNL là Đảng bộ cơ sở trực thuộc Đảng bộ ĐHTN Tính đến tháng 12 - 2020, Đảng bộ có có 24 chi bộ trực thuộc với 391 đảng viên Trong đó, 370 đảng viên chính thức, 21 đảng viên dự bị; 347 đảng viên là cán bộ viên chức, 44 đảng viên là sinh viên; 188 đảng viên nam, 203 đảng viên nữ Trình độ chuyên môn nghiệp

vụ của đảng viên là cán bộ giảng viên: 11 Giáo sư, 34 Phó giáo sư, 115 tiến sĩ, còn lại

là thạc sỹ Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên đạt 53%; tỷ lệ Giáo sư, Phó Giáo

sư đạt 15% [14,tr1]

Kết quả đánh giá, phân loại đảng viên và tổ chức Đảng từ năm 2015 đến năm

2020 là 100% chi bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ và liên tục đạt danh hiệu Đảng bộ trong sạch vững mạnh và trong sạch vững mạnh tiêu biểu [18,tr4]

Từ khi thành lập đến nay, Đảng bộ thực hiện chức năng là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ

và sứ mệnh của đơn vị là “Đào tạo trình độ đại học, sau đại học, nghiên cứu khoa học

và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực nông lâm nghiệp, phát triển nông thôn, tài nguyên, môi trường tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao và sản phẩm khoa học công nghệ có giá trị phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế cho khu vực trung du, miền núi phía Bắc và cả nước”

3.2.1.2 Đặc điểm đội ngũ đảng viên của Đảng bộ Trường ĐHNL

Phần lớn đội ngũ đảng viên của các chi bộ thuộc Đảng bộ Trường ĐHNL là cán

bộ, giảng viên có trình độ cao Điều này có ảnh hưởng rất quan trọng tới chất lượng SHCB:

Một là, với trình độ chuyên môn cao, năng lực tin học, ngoại ngữ tốt, nhiệt

huyết nghiên cứu khoa học và đặc thù công tác nghiên cứu, giảng dạy, nên đảng viên

dễ tiếp thu, nắm bắt đường lối, chủ trương chính sách của đảng, pháp luật của Nhà nước, của Ngành cũng như có khả năng truyền đạt lại một cách dễ hiểu

Hai là, đội ngũ này có ý thức tổ chức kỷ luật tốt trong SHCB, thực hiện các

nguyên tắc, tổ chức trong SHCB, kết luận, Nghị quyết của chi bộ và việc thực hành những quyết định của chi bộ thường đạt kết quả cao

Một bộ phận đảng viên là sinh viên: là đội ngũ trẻ, những tấm gương, người dẫn đầu, cổ vũ các cá nhân khác và trở thành nguồn lực quan trọng trong xây dựng nguồn cán bộ đảng viên; là những đồng chí gần gũi với sinh viên trong lớp, tiếp xúc liên tục, trực tiếp sẽ giúp cho việc nắm bắt tư tưởng và kỷ luật trong sinh viên được thuận lợi hơn rất nhiều Từ đó sẽ có tham mưu cho chi bộ và Nhà trường một cách hiệu quả Tuy nhiên, đội ngũ này có lịch học, ngoại khóa và lịch làm thêm… nên cần được thông báo lịch SHCB cụ thể để sắp xếp đến họp và cũng do tuổi đảng còn ít và sinh hoạt cùng các thầy cô nên đôi khi rụt rè, không mạnh dạn phát biểu ý kiến

3.2.1.3 Đặc điểm các chi bộ ở Đảng bộ Trường ĐHNL

Các chi bộ thuộc Đảng bộ Trường có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, thực hiện nhiệm vụ chính trị về công tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu, chuyển giao khoa học công nghệ Từ khi thành lập đến nay, Đảng bộ Trường đã lãnh đạo thực hiện công tác chuyên môn đạt nhiều kết quả cao: đào tạo hơn 50.000 kỹ sư, cử nhân, gần 4000 thạc sĩ và tiến sĩ thuộc các chuyên ngành: Chăn nuôi, Thú y, Khoa học cây trồng, Nông nghiệp công nghệ cao, Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Kinh doanh quốc tế, Khoa học môi trường, Công nghệ

kỹ thuật môi trường, Quản trị hệ thống thông tin, Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên

& du lịch, Bất động sản, Lâm sinh, Quản lý tài nguyên rừng, Nông lâm kết hợp, Công nghệ sinh học, Công nghệ thực phẩm, Công nghệ sau thu hoạch, Đảm bảo chất lượng

và an toàn thực phẩm Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ: Giai đoạn 2015-2020, Nhà trường đã triển khai 23 nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp Nhà nước (đạt 115% kế hoạch); 29 đề tài cấp Bộ Giáo dục & Đào tạo (đạt 145% kế hoạch); 433 đề tài cấp Trường (đạt 110% kế hoạch) Nhà trường đã hợp tác với các địa phương, doanh nghiệp trong cả nước triển khai 203 chương trình chuyển giao (đạt 306% kế hoạch) Kết quả đã tạo ra 13 sản phẩm khoa học công nghệ đã được cấp bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ (đạt 260% kế hoạch); 195 bài báo quốc tế (đạt 130% kế hoạch)

đã được công bố trên các tạp chí uy tín (ISI, Scopus…); 893 bài báo được đăng tải trên tạp chí chuyên ngành trong nước (đạt 119,0% kế hoạch) [18, tr5-6]

Thứ hai, nơi tập trung nhiều đảng viên là cán bộ, nhà giáo có trình độ chuyên môn cao, có năng lực ngoại ngữ và tin học tốt, đam mê nghiên cứu khoa học nên dễ tiếp thu đường lối, chủ trương, văn bản… của Đảng, Nhà nước và Ngành Giáo dục; có điều kiện nhanh chóng nắm bắt được tình hình biến động trên cả hai mặt tích cực và tiêu cực, trong nước và quốc tế

Bên cạnh đó, việc thực hiện các kết luận, Nghị quyết của chi bộ thường đạt kết quả tốt Điều này có ảnh hưởng rất quan trọng tới chất lượng sinh hoạt, ý thức tổ chức

kỷ luật của đảng viên trong SHCB cũng như việc thực hiện các nguyên tắc, tổ chức trong SHCB

Nội dung sinh hoạt tại các chi bộ tập trung vào một số vấn đề chính như: quán triệt nhiệm vụ chính trị, kế hoạch công tác của cơ quan; chủ trương, Chỉ thị mới; tin tức thời sự nổi bật có liên quan trực tiếp đến đơn vị; xây dựng, lãnh đạo nội bộ; phê và

tự phê bình

Từ những đặc điểm, chức năng, nội dung đã nêu trên, có thể thấy vị trí, vai trò của các chi bộ tại Đảng bộ Trường ĐHNL là vô cùng quan trọng Cụ thể:

Một là, với đảng cầm quyền, việc phòng và chống nguy cơ đảng viên sai lệch

đường lối, có biểu hiện thoái hoá, biến chất, xa rời quần chúng là trách nhiệm chung của toàn Đảng; đặc biệt là các khoa, phòng, trung tâm, viện của Trường - nơi trực tiếp triển khai mọi hoạt động dạy, học, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ

Hai là, các chi bộ đảm bảo cho mọi chủ trương, đường lối của Đảng được quán

triệt trong kế hoạch, nhiệm vụ chính trị của cơ quan; giáo dục tư tưởng cho đảng viên, quần chúng, sinh viên của Trường; động viên, đoàn kết tất cả mọi người để tích cực hoàn thành nhiệm vụ được giao

Ba là, chi bộ bảo đảm công bằng, khách quan cho mọi đảng viên trong công tác

thanh, kiểm tra, giám sát Tạo động lực để đảng viên cống hiến hết mình, xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện

Trên thực tế hiện nay, một số cán bộ lãnh đạo, đảng viên ở các chi bộ chưa nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng của SHCB, coi công tác xây dựng Đảng và công tác quần chúng của chi bộ chỉ là những việc đơn thuần về đảng vụ nên ít chú trọng mà chỉ tập trung công tác chuyên môn

3.2.2 Thực trạng chất lượng SHCB tại Đảng bộ Trường ĐHNL

3.2.2.1 Ưu điểm

Trong thời gian qua, thực hiện sự chỉ đạo của Đảng bộ ĐHTN, Đảng ủy Trường ĐHNL đã có nhiều biện pháp để đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng Nghiêm túc thực hiện các Chỉ thị số 10 - CT/TW (2007) của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Hướng dẫn số 09-HD/BTCTW (2012) và Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW (2018) của Ban Tổ chức Trung ương, các Nghị quyết và các văn bản Hướng dẫn của Đảng ủy Đại học, Đảng ủy Trường có sự chuyển biến tích cực trong xây dựng chi bộ, đặc biệt là trong đổi mới SHCB, góp phần củng cố nền nếp sinh hoạt, tạo sự chuyển biến tích cực đối với hoạt động của các tổ chức đảng trong toàn Đảng bộ, thể hiện trên các mặt ưu điểm sau:

Một là, tỷ lệ đảng viên tham dự và duy trì nền nếp SHCB

* Tỷ lệ đảng viên dự SHCB

Theo báo cáo tổng kết hàng năm, tỷ lệ đảng viên tham gia thường xuyên các kỳ SHCB trên 85% Một số chi bộ luôn duy trì tỷ lệ đảng viên tham dự sinh hoạt cao trên 90% Tại tất cả các chi bộ, vì những lý do khách quan như trùng giờ lên lớp, đi công tác…những đảng viên vắng mặt đều chủ động liên lạc với cấp ủy để xin phép, thể hiện

ý thức và trách nhiệm của đảng viên đối với SHCB Nhìn chung số lượng đảng viên tham gia sinh hoạt tại các chi bộ trong Đảng bộ Trường trong những năm qua đều thực hiện đúng theo quy định

* Duy trì nền nếp SHCB:

Đặc điểm của các chi bộ trong Đảng bộ Trường chủ yếu là hoạt động tập trung nên việc tổ chức sinh hoạt về cơ bản thuận lợi Đa số chi bộ đều sắp xếp thời gian, địa điểm sinh hoạt ổn định, phù hợp với điều kiện hoạt động của cơ quan và công tác của đảng viên; duy trì sinh hoạt định kỳ mỗi tháng theo quy định của Điều lệ Đảng Qua báo cáo tổng kết công tác Đảng hàng năm, phần lớn các chi bộ duy trì nền nếp sinh hoạt 12 kỳ/năm và tổ chức sinh hoạt chuyên đề đảm bảo chất lượng và số lượng theo Hướng dẫn của Đảng ủy Do đặc điểm yêu cầu công việc, một số chi bộ tổ chức sinh hoạt đột xuất khi cần thiết theo các yêu cầu của tình hình, nhiệm vụ chính trị, chuyên môn: như công tác tuyển sinh trong tình hình mới, công tác chuẩn bị kiểm tra đánh giá ngoài… nhằm tăng cường sự lãnh đạo của chi bộ trước những vấn đề mới này sinh, những vấn đề nổi cộm, bức xúc, các văn bản quản lý, vụ việc tồn đọng hoặc tìm giải pháp để thực hiện nhiệm vụ chính trị đột xuất của cơ quan, đơn vị Nghiêm túc thực hiện kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo chỉ đạo từ Trung ương SHCB dưới hình