skkn Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi

Do đó chúng ta cần phải coi trọngviệc tạo môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triểnmột cách toàn diện cho trẻ về các mặt; Đức, trí, thể, mỹ...Từ đó giúp tr

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1 trường mầm non Yên Lư”

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xu thế của thời đại ngày nay, đất nước ta đang trên đường đổi mới, hộinhập và phát triển Song song với sự phát triển không ngừng của khoa học côngnghệ và sự du nhập văn hóa từ các nước trên thế giới, thì văn hóa nghệ thuật giữvai trò vô cùng quan trọng, trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dântộc, tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa của nhân loại Thế nên, việc giữgìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn trướcnhững thử thách mới Chính vì thế, đòi hỏi thế hệ trẻ phải là những con người cótrí tuệ cao, giàu tính sáng tạo, giàu tính nhân văn nhưng cũng phải giàu cảm xúcthẩm mỹ

Giáo dục mầm non được coi là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dụcquốc dân Mục tiêu của giáo dục mầm non là giáo dục toàn diện cho trẻ, hình thànhnhững cơ sở đầu tiên về nhân cách con người Do đó chúng ta cần phải coi trọngviệc tạo môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triểnmột cách toàn diện cho trẻ về các mặt; Đức, trí, thể, mỹ Từ đó giúp trẻ hoàn thiệnnhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành giao tiếp ứng xử.Một nhà giáo dục Xô Viết đã nói “Phải giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp ngay từ tuổi

bé nhất, vì nó là cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người”

Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em thì hoạt độngtạo hình có một vị trí rất quan trọng, hoạt động tạo hình cũng chính là một môitrường, một phương tiện để hình thành ở trẻ những cơ sở ban đầu của hoạt độnghọc tập trong trường phổ thông Đặc biệt là phát triển thẩm mỹ - nghệ thuật, tínhsáng tạo phản ánh thế giới xung quanh một cách tích cực, biết yêu quý và trântrọng cái đẹp (tình yêu con người, yêu thiên nhiên, con vật, cỏ cây, hoa lá…) Hoạt động tạo hình là một hoạt động mang tính nghệ thuật, tạo điều kiện chotrẻ phát triển năng khiếu của mình và hình thành cho trẻ kỹ năng cảm thụ cái đẹptrong nghệ thuật, nó có tác dụng to lớn trong việc giáo dục, phát triển nhân cáchcho trẻ Hình thành ở trẻ những kỹ năng, kỹ sảo, năng lực quan sát, phát triển trínhớ, trí tưởng tượng, óc sáng tạo, phát triển khả năng tri giác về hình dạng, cấutrúc, màu sắc của đồ vật bằng mắt có mục đích Khi tham gia hoạt động tạo hìnhtrẻ tái tạo lại bằng hình tượng của đồ vật mà trước đó trẻ tri giác được

Trong trường mầm non hoạt động tạo hình có ý nghĩa hết sức quan trọng

đánh giá cái đẹp, sự say mê, sáng tạo ra cái đẹp, thông qua hoạt động tạo hình trẻđược thử sức mình, trong việc thể hiện và sáng tạo thế giới riêng theo tư duy củamình, nhất là với trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi, trẻ có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xungquanh, thế giới xung quanh chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn trẻ, trẻ dễ bị cuốnhút trước cảnh vật đẹp, những bức tranh sinh động hay những con vật ngộ nghĩnh,đáng yêu Chính vì vậy hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫnnhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cáchsinh động những gì trẻ nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rungđộng mạnh mẽ và gây cho trẻ những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực.

Trong trường mầm non hoạt động tạo hình bao gồm nhiều thể loại như: Vẽ,nặn, xé dán, cắt dán đã góp phần đáng kể đến việc hình thành ở trẻ những trithức, ngôn ngữ cũng phát triển hoàn thiện cảm xúc, thẩm mỹ, tính kiên trì, bền bỉ,khéo léo, giáo dục trẻ có ý thức tập thể, biết tương trợ giúp đỡ lẫn nhau, cởi mở,hòa đồng, có tinh thần đoàn kết, hoạt động giúp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng

về tự nhiên, xã hội để trẻ nhanh chóng bắt nhịp cùng các môn học ở trường tiểuhọc

Việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non hiện nay là phát huy tính tíchcực của trẻ cao hơn, phương pháp dạy và học phong phú hơn, có sự lồng ghép bám

sát nội dung “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm phát huy

tính mạnh dạn, phối hợp đoàn kết, học hỏi lẫn nhau Do nắm vững được tầm quantrọng của hoạt động tạo hình là một môn học giúp trẻ phát triển một cách toàndiện, vì vậy trong những năm học qua trường mầm non Yên Lư đã quan tâm chỉđạo, nâng cao chất lượng chuyên đề tạo hình lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹcho đội ngũ giáo viên, đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài liệu Xong việcthực hiện chuyên đề của đội ngũ giáo viên vẫn còn nhiều mặt hạn chế, dẫn đến kếtquả đạt được trên trẻ còn thấp như trẻ không hứng thú với hoạt động tạo hình, sảnphẩm trẻ tạo ra còn ít và chưa thể hiện sự sáng tạo, tính thẩm mỹ, tỷ lệ bé khéo taycấp trường còn thấp;

Nhận thức rõ trách nhiệm của giáo viên mầm non trong giai đoạn phát triểnhiện nay Như Nghị Quyết hội nghị lần thứ hai BCH TƯ Đảng (khóa VIII) đã nêu

“Giáo viên mầm non là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn

vinh, giáo viên phải có đủ đức, đủ tài” Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy trên

lớp, tôi thấy việc giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình

là một việc không thể thiếu được ở trường mầm non, vì nó góp phần phát triển toàndiện cho trẻ, làm nảy sinh tình yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp, thích tạo ra cái đẹp

Vì vậy trong năm học 2019-2020 tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình tại lớp Mẫu giáo 5-6 tuổi A1 trường mầm non Yên Lư”

2 Mục đích nghiên cứu

- Giúp trẻ biết sử dụng phối hợp giữa màu sắc, hình khối, đường nét để tạo ra

sản phẩm có nội dung và bố cục cân đối hài hòa

- Giúp giáo viên mầm non và các bậc phụ huynh có được một số phươngpháp và biện pháp tốt để nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hoạt độngtạo hình

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5-6 tuổi A1 trườngmầm non Yên Lư thông qua hoạt động tạo hình tại lớp

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu cơ sở lí luận về sự hứng thú và đặc điểm nhận thức của trẻ vềphương pháp dạy hoạt động tạo hình

- Điều tra đánh giá thực trạng của việc áp dụng các phương pháp trong môntạo hình và hứng thú của trẻ với môn học

- Đề xuất một số biện pháp thông qua việc nghiên cứu đánh giá đúng để rút

ra kết luận, tìm ra được những biện pháp hay, phương pháp tích cực tác động tốtđến trẻ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và phát huy hết khả năng của trẻ

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực nghiệm

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp ứng dụng thực nghiệm giáo dục

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp đánh giá kết quả

PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG

1 Một số vấn đề có liên quan.

Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt,hình thành những yếu tố đầu tiên về nhân cách Mục tiêu đó được thể hiện trongmôn học hằng ngày, hằng tuần ở trường mầm non Hoạt động taọ hình giúp trẻphát triển khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo, khả năng cơ bản trong cáchoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé dán) Giờ hoạt động tạo hình mang lại cho trẻ những

năng vẽ, xé dan…Nó giúp trẻ hoàn thiện những sản phẩm nghệ thuật triển và phátcác cơ ngón tay và bàn tay Với hoạt động tạo hình không phải là vấn đề mới, nó

là công việc thường xuyên của mỗi giáo viên đứng lớp Tôi thấy đây là hoạt độngkhó, rất phức tạp, đa dạng Trong quá trình hình thành, rèn luyện, củng cố các kĩnăng các bé không thể tránh khỏi những khó khăn, sai lầm Vì thế người giáo viênđóng vai trò quan trọng là cầu nối học sinh với những kiến thức mới của bài học,giúp bé học tốt, nắm vững kiến thức và biết cách thực hiện yêu cầu của bài học,của hoạt động Qua đó tạo được một không khí hoạt động mà ở đó mọi trẻ đềuhăng hái, hứng thú tham gia

2 Thực trạng học.

* Về trường lớp:

Trường Mầm non Yên Lư nằm ở trung tâm xã Yên Lư, sống nhân dân gặpnhiều khó khăn mức thu nhập thấp nên ảnh hưởng phần nào đến tình hình muasắm đồ dùng học tập của trẻ Cơ sở vật chất nhà trường còn khó khăn, khuôn viêntrường chật hẹp, các trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học còn nhiều thiếuthốn Tuy còn có nhiều khó khăn như vậy nhưng nhà trường luôn thực hiện tốtchương trình giáo dục mầm non, nhà trường luôn thực hiện đúng quy chế chuyênmôn, tổ chức các hoạt động sư phạm theo chế độ sinh hoạt trong ngày của bé theothời khóa biể u, theo sự chỉ đạo của phòng giáo dục đào tạo Yên Dũng

Số lượng: 2 giáo viên/1lớp

Trình độ chuyên môn: 2/2 giáo viên có trình độ đại học

Với những đặc điểm tình hình đó trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi đãgặp những thuận lợi và khó khăn sau:

2.1 Thuận lợi:

Xã Yên Lư là một xã được nhiều sự quan tâm hỗ trợ của nhà nước và đâycũng là một xã hiếu học nên thu hút được nhiều trẻ đến trường, trẻ đi học đều Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường về cơ sở vật chất,trang thiết bị dạy học, bồi dưỡng chuyên môn để xây dựng những phương phápmới nhằm thực hiện tốt mục tiêu đã đặt ra

Bản thân là một giáo viên đã đứng lớp nhiều năm, tôi tự tìm tòi trau rồi kiếnthức để nâng cao trình độ chuyên môn, được tham dự những lớp tập huấn chuyên

đề, tôi đã rút ra cho mình nhiều bài học kinh nghiệm về công tác chăm sóc giáodục trẻ, cũng như việc tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình sao cho hiệu quả nhất Các cháu trong lớp phần lớn nhanh nhẹn, bạo dạn, nhận thức nhanh, tích cựctham gia vào các hoạt động, trẻ rất hứng thú khi được tham gia các hoạt động tạohình

Lớp đã được trang cấp tương đối đầy đủ đồ dùng, thiết bị để phục vụ choviệc dạy và học, không gian lớp học thoáng, rộng dễ tạo góc mở cho trẻ hoạtđộng

Được sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh: Ủng hộ những nguyên vậtliệu phế thải, tranh truyện góp phần không nhỏ vào công tác làm đồ dùng đồ chơiphục vụ cho các hoạt động của trẻ

2.2 Khó khăn:

Về cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ riêng cho hoạt động tạo hình còn hạnchế, chưa được phong phú như: các tác phẩm nghệ thuật đẹp còn chưa có, Khuônviên nhà trường còn chật hẹp chưa có nhiều cây, hoa, đồ chơi ngoài trời Chính vìvậy các cháu không được làm quen tiếp xúc nên rất hạn chế trong việc làm giàucác biểu tượng, cảm xúc tạo hình cho trẻ

Còn một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tạo hình của trẻ,còn xem nhẹ việc đầu tư cho trẻ học tạo hình Cho nên việc kết hợp giữa gia đình

và nhà trường trong việc rèn kỹ năng cho trẻ trong hoạt động tạo hình còn hạn chế Nhận thức của trẻ không đồng đều, một số trẻ chưa có hứng thú, tập trungtrong khi thể hiện sản phẩm của mình

Với đặc điểm tình hình của nhà trường nói chung và tình hình của lớp 5 tuổiA1 nói riêng, cũng đã có những thuận lợi và những vướng mắc trong việc tổ chứccho trẻ hoạt động tạo hình

Đánh giá việc hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình tại lớp đầu năm học nhưsau:

2.2.1 Công tác chuẩn bị

Giáo viên chưa biết tận dụng, sử dụng những đồ dùng vật liệu khác nhau đểdạy trẻ trong các giờ học cũng như mọi hoạt động khác như: nguyên vật liệu thiênnhiên, đồ phế thải, tranh ảnh, đĩa tư liệu, đặc biệt ít đưa công nghệ thông tin vàocác hoạt động

Các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động tạo hình còn ít, chưa được

Về việc xây dựng kế hoạch hoạt động còn chưa có sự đầu tư, khô khan cứngnhắc.

Cách gây hứng thú cho trẻ còn khô khan chưa đủ hấp dẫn, thu hút trẻ tham

ra vào hoạt động

2.2.2 Hướng dẫn trẻ hoạt động

Việc tổ chức các hoạt động chung của giáo viên còn gò bó, chưa có sự sángtạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ còn áp đặt trẻ theo khuôn mẫu, chưa biết cáchhướng dẫn trẻ thể hiện được tính sáng tạo khi tham gia hoạt động tạo hình, chưabiết tận dụng môi trường xung quanh để làm giàu biểu tượng tạo hình cho trẻ; Giáo viên chưa biết rèn và củng cố kỹ năng tạo hình cho trẻ thông qua cáchoạt động khác, một số trẻ còn nhút nhát, khả năng tạo ra sản phẩm còn hạn chế.Công tác tuyên truyền vận động phụ huynh quan tâm đến trẻ trong hoạt độngtạo hình đôi khi chưa thật sự hiệu quả, một số phụ huynh bận công việc ít có thờigian quan tâm đến việc rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ

2.2.3 Khảo sát tình hình thực tế

Nhiều bài vẽ, nặn, xé dán của trẻ chưa đạt yêu cầu, chưa có sự sáng tạo,chưa biết bố cục tranh, chưa biết phối hợp các màu sắc để tạo nên các sản phẩm,

kỹ năng xé dán còn hạn chế, trẻ chưa biết nhận xét sản phẩm tạo hình

Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng một số hoạt động tạo hình của trẻ đầu năm.

Nội dung

Tổng

số trẻ

Mức độ đánh giá Đạt Tỷ lệ

( % )

Chưa đạt

Tỷ lệ ( % )

3 Đề xuất các giải pháp.

3.1 Giải pháp1: Xây dựng môi trường giúp trẻ hoạt động tạo hình

Thực hiện theo thông tư số 36/TT- BGD về phổ cập giáo dục mầm non chotrẻ em 5 tuổi Được sự quan tâm của các cấp, các ngành đầu tư về cơ sở vật chất,trang thiết bị dạy học, trường mầm non Yên Lư đã luôn ưu tiên, đầu tư cho các lớp

5 tuổi về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học tương đối đầy đủ so với cáclớp khác trong toàn trường Do vậy đã tạo môi trường tốt cho trẻ được khám phá,được trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực của trẻ trong các hoạt động

Trẻ thường thích quan sát những gì xung quanh trẻ, khi trẻ thấy cô trang trígóc tạo hình phong phú, với nhiều đồ dùng hấp dẫn sẽ tạo cho trẻ thích tìm tòikhám phá Từ đó phát triển ở trẻ khả năng tư duy, sáng tạo Đối với trẻ 5-6 tuổiviệc phát triển thẩm mỹ, khả năng sáng tạo chỉ thực sự có hiệu quả khi nó đượctiến hành một cách thường xuyên thông qua các hoạt động của trẻ ở trường mầmnon, trong đó có hoạt động tạo hình Một trong những biện pháp tốt nhất là tạo môitrường tạo hình cần phải đảm bảo về mặt thẩm mỹ (Đẹp, màu sắc sặc sỡ, các hìnhảnh phải ngộ nghĩnh, đa dạng về chủng loại ) Đồng thời giáo viên cần phải luôngợi mở để trẻ chú ý đến môi trường mà giáo viên đã tạo, và thường xuyên thay đổinội dung trang trí theo từng chủ đề để trẻ không bị nhàm chán.Vì vậy tôi đã xâydựng riêng một góc tạo hình để trẻ chơi vào các giờ hoạt động góc, tôi đã bố trínhư sau:

Trong không gian chung của lớp học tôi bố trí góc gần cửa để tập chung tối đaánh sáng tự nhiên và giúp trẻ có được trạng thái tích cực khi tham gia vào hoạtđộng tạo hình Sau mỗi chủ đề tôi tổ chức cho trẻ cùng tham gia vào vào việc bố tríxắp xếp lại các góc để tạo cảm giác mới lạ kích thích hứng thú cho trẻ ở góc tạohình, tôi luôn trưng bày các sản phẩm của trẻ, các đồ dùng để trẻ hoạt động như:Bút sáp, màu nước, giấy A4, giấy màu, bìa các tông, lá cây, hột hạt, len vụn, hồdán, kéo, đất nặn và được thay đổi theo từng chủ đề

Với chủ đề: “giới động vật” ở góc tạo hình tôi nặn một số con vật mẫu to, mịnđẹp có màu sắc như: thỏ, trâu, hươu cao cổ, gà, tôm bày ở giá trưng bày sản phẩmhay treo tranh vẽ hoặc xé dán về các con vật để cung cấp kiến thức cho trẻ, khi trẻvào góc chơi hay giờ đón, trả trẻ tôi thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó

và đặt câu hỏi (Đây là con gì? Con vật này sống ở đâu? Cô nặn con vật này như thếnào?) Từ đó kích thích lòng ham muốn say mê tạo hình cho trẻ

Với chủ đề “Thế giới thực vật” tôi nhặt các lá khô, hột hạt sơn màu lại đểcho trẻ hoạt động

Với chủ đề “Nghề nghiệp” tôi sưu tầm các loại len, sợi, vải vụn Và sự thayđổi đó được trẻ rất tò mò muốn khám phá Ngoài ra tôi còn trưng bày một số tranhmẫu của cô và được thay đổi theo mỗi chủ đề để cho trẻ quan sát

Ngoài ra tôi dành một mảng tường để treo những bức tranh vẽ, xé dán của trẻ

để trẻ có thể tự so sánh bài của ai đẹp hơn, ai gần đẹp, nếu bài của trẻ chưa đẹp thìlần sau trẻ sẽ phải cố gắng hơn

Vì vậy việc tạo môi trường tạo hình hấp dẫn cho trẻ chính là một việc làm rấtquan trọng góp phần nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ

Biện pháp 2: Tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc và khắc sâu các biểu tượng tạo hình.

Để trẻ có được những kỹ năng, kỹ xảo, có hứng thú tích cực tham gia các hoạtđộng tạo hình và thể hiện sự sáng tạo trong sản phẩm tạo hình thì điều trước tiêncần phải giúp trẻ có được các biểu tượng, có được những xúc cảm về các đối tượng

mà trẻ cần tái tạo

2.1 Cung cấp biểu tượng trong tiết học.

Ví dụ 1: Trước khi cho trẻ xé, vẽ “thuyền trên biển”, thì trong các ngày trước

đó tôi đều dành thời gian cho trẻ quan sát một số hình ảnh các loại thuyền, buồmđang hoạt động trên biển qua màn hình và nhận xét xem các loại tàu thuyền hoạtđộng như thế nào? Khi nhìn thuyền ở gần thì như thế nào? Thuyền ở xa thì như thếnào? Đồng thời tôi sưu tầm các loại tranh, ảnh đẹp về biển có màusắc tươi sáng đểcho trẻ qua sát trong các giờ đón và trả trẻ

Hình ảnh tranh thuyền trên biển (Thể hiện luật xa-gần)

Ví dụ 2: Để trẻ có thể nặn, vẽ được đàn gà con với các hình ảnh sinh động vàngộ nghĩnh thì trước đó tôi đã quay phim về đàn gà con đang hoạt động ngoài sânvườn, với các hình ảnh có chú gà con mỏ đang quắp con giun, có chú gà con gianghai cánh chạy… Khi cho trẻ xem đoạn băng đã quay, tôi đặt câu hỏi để trẻ tậptrung vào một số chi tiết như: Các con thấy hình dáng các chú gà con như thế nào?(Đầu như thế nào? Mình như thế nào?) chú gà con này đang làm gì? khi chạy cánhcủa chú gà như thế nào? trông giống cái gì?

Ví dụ 3: Trước khi cho trẻ xé dán, vẽ “vườn hoa” tôi cho trẻ dạo chơi xungquanh trường tìm hiểu về các loại hoa, cho trẻ quan sát, sờ, ngửi, để trẻ nhận xét về

sự giống và khác nhau về màu sắc, hình dáng giữa các giữa các loài hoa như: Hoahồng màu đỏ, cánh tròn, lá có răng cưa, thân cành có nhiều gai Hoa cúc màu vàng,cánh hoa nhỏ và dài các loài hoa đều có cánh, nhụy, đài, lá, cành và làm đẹp chothiên nhiên Chính việc làm náy sẽ giúp cho trẻ thể hiện lại những nét độc đáoriêng của mình, thông qua việc quan sát tận mắt mà không tạo ra một cách máymóc

Hình ảnh trẻ quan sát vườn hoa

2.2 Cung cấp biểu tượng ngoài tiết học

Ví dụ ngoài lớp học: Tôi dành một mảng tường dùng treo những bức tranh vẽcủa trẻ để trẻ có thể tự so sánh bài của ai đẹp hơn, ai chưa đẹp, nếu bài của ai chưađẹp thì lần sau trẻ sẽ phải cố gắng hơn

Với giờ hoạt động ngoài trời tôi tạo môi trường cho trẻ băng cách cho trẻdùng phấn vẽ trên sân các loại cây, hoa, quả… hoặc xếp những hột hạt tạo thànhcái nhà, các con vật hay cho trẻ nhặt các lá rụng để làm con trâu, con bọ ngựa…thỏa sức cho trẻ sáng tạo và thể hiện các sản phẩm tạo hình

Hình ảnh trẻ tạo hình bằng các nguyên liệu mở trên sân

Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng và diễn đạt cảm súc của mình về đốitượng trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình, tôi cho trẻnhững nét đặc trưng nổi bật Đồng thời giúp trẻ phân tích, so sánh, tổng hợp tìmnhững đặc điểm riêng, chung của những đồ vật cùng nhóm cùng loại Từ đó giúptrẻ định hướng được khi thể hiện sản phẩm tạo hình

Ví dụ: Vẽ “vườn hoa” có bông cao, bông thấp, bông tròn, bông mầu vàng,bông mầu đỏ…Khi tôi đã cho trẻ quan sát trực tiếp, gián tiếp thì trẻ sẽ biết sử dụngcác nét cong, nét xiên, nét thẳng vả mầu để vườn hoa sinh động và đẹp

Khi có tiết tạo tôi trang trí sinh động để tạo nguồn cảm hứng, khơi gợi lên

sự sáng tạo của trẻ

Ví dụ: Với đề tài “Cắt đèn lồng” tôi làm nhiều loại đèn treo xung quanh lớp

để cho trẻ có húng thú tạo ra sản phẩm

3.3 pháp 3: Sáng tạo trong tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ trong tiết học

Trong quá trình tổ chức các hoạt động tạo hình việc sử dụng một cách linhhoạt các phương pháp, tình huống để lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động cũng rất quantrọng Đế tổ chức giờ hoạt động tạo hình đạt hiệu quả cao người giáo viên cần phảitìm tòi những sáng kiến mới, có được các hình thức vào bài khác nhau, phù hợpvới từng tiết dạy để gây được hứng thú và thu hút được sự chú ý cho trẻ vào giờhọc, giáo viên phải tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái, không gò ép, mọiphương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng và nhận thức của trẻ, phải có tácdụng phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ Trong một tiết hoạt động tạo hình tôi

có thể tích hợp lồng ghép các bài hát, bài thơ, câu đố hoặc trò chuyện cùng trẻ đểcho giờ hoạt động tạo hình diễn ra một cách nhẹ nhàng hơn

Hình ảnh cô và trẻ trò chuyện về chiếc hộp bí ẩn để gây hứng thú và tò tò cho trẻ

Ví dụ 1: Xé dán hoa (chủ đề ngày 8/3) Vào bài cô cho trẻ xem một số hìnhảnh về ngày 8/3 với các hoạt động tổ chức (mít tinh, tặng hoa cô giáo) Cô cùng trẻtrò chuyện về ý nghĩa ngày 8/3 sau đó cô cùng trẻ đọc thơ: “Mẹ của em” và đàmthoại về nội dung bài thơ

Sắp đến ngày 8/3 rồi cô cũng đã chuẩn bị một số bức tranh để tặng mẹ cô rồiđấy, cô cho trẻ quan sát tranh và đàm thoại về nội dung tranh

Tranh 1: Xé dán hoa bằng các loại lá khô đã sơn màu (2 tranh)

Tranh 2: Xé dán hoa bằng các loại giấy màu

- Các con thấy các bức tranh như thế nào?

- Cô đã dùng nguyên vật liệu gì để tạo nên bức tranh?

- Tranh xé dán hoa gì? Xé như thế nào?

Cô gợi ý trẻ cách xếp hình trước khi dán, cách chọn màu giấy khi xé hoa, rồihỏi trẻ xem hôm nay con định xé dán tặng mẹ hoa gì? Cách bố cục và sử dụng màusắc như thế nào?

Khi trẻ thực hiện cô mở nhạc các bài về ngày 8/3 để tạo cảm xúc cho trẻ Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ treo tranh và cùng nhận xét, cho trẻ tự giới thiệutranh của mình về bố cục, ý tưởng bức tranh

Con thích bức tranh nào nhất? Tại sao con thích?

Sau buổi học cho trẻ mang tranh về tặng mẹ Sau tiết học như vậy tôi thấy trẻrất hứng thú và đã tạo ra được những sản phẩm đẹp, sáng tạo Việc xây dựng thiết

kế nội dung hoạt động, tiết học tích hợp nhẹ nhàng, không gò ép Đưa các câu hỏigợi mở giúp trẻ phát huy tính tích cực, khả năng quan sát, tư duy tưởng tượng.Trang trí môi trường học đẹp, thẩm mỹ, thường xuyên thay đổi theo chủ điểm, kíchthích trẻ và phụ huynh quan sát, ngắm nghía Thông qua hoạt động tạo hình đãgiúp cô và trẻ làm được nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ các môn học khác Tậndụng từ 1 số vật liệu đã qua sử dụng đảm bảo vệ sinh, an toàn, thẩm mỹ

Ví dụ 2: Vẽ “Phương tiện giao thông” tôi chuẩn bị rất nhiều phương tiện giaothông (đồ chơi) và chuẩn bị từ 4 tranh vẽ phương tiện giao thông cho trẻ quan sát

Hình ảnh một số phương tiện giao thông cho trẻ quan sát

* Khi vào bài cho trẻ hát bài “em tập lái ô tô” sau đó tôi hỏi trẻ:

+ Cả lớp vừa hát bài hát gì?

+ Vậy trong lớp có những đồ chơi gì là phương tiện giao thông?

+ Cho trẻ nói tên và đếm các phương tiện giao thông

Sau đó tôi cho trẻ quan sát bức tranh mà trẻ vừa được mô tả qua đồ chơi tronglớp

* Giới thiệu và đàm thoại với trẻ về các bức tranh mẫu (từ 2-4 tranh)

* Trẻ thực hiện: Tôi mở băng có các bài hát trong chủ điểm gợi cho trẻ say

mê làm việc Trong khi trẻ thực hiện tôi đến từng bàn động viên khuyến khích đốivới những trẻ còn lúng túng, gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức tạp Đối vớitrẻ khá tôi gợi ý để trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ

* Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ đem bài lên trưng bày, cho trẻ treo bài theo tổ,theo bàn và làm thành đoàn tầu đi quan sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà trẻthích nhất và hỏi trẻ:

+ Con thích bài nào nhất?

+ Vì sao con thích?

Sau đó cô phân tích ưu điểm của từng bức tranh ở từng nét vẽ, mầu sắc, bốcục hình dáng …cho trẻ đếm phương tiện đã vẽ được

* Kết thúc: Cho trẻ vận động bài “Đoàn tầu nhỏ xíu”

Với một tiết học như vậy, tôi đã thu được kết quả rất đáng mừng Xuyên suốttiết học là chủ điểm giao thông, trẻ rất hứng thú và tôi đã tích hợp được các mônnhư: toán, khám phá khoa học, âm nhạc

Và thường cuối một tháng thực hiện chương trình tạo hình tôi lại tổ chức mộtcuộc thi “Bé khéo tay” ngay tại lớp mình muốn vậy tôi phải tổ chức tốt khâuchuẩn bị, chuẩn bị phông màn dán chữ, trang trí thật giống một cuộc thi, cũng cónhững phần thưởng dù đó chỉ là chiếc đồng hồ, chong chóng …làm từ lá dừa haynhững con vật ngộ nghĩnh làm từ lá cây như: Con trâu, đuôi con mèo…cho những

ai đoạt giải Điều đó sẽ khuyến khích trẻ thi đua thực hiện Trong suốt tiết này côđóng vai trò là người dẫn chương trình cho hội thi

Ngoài ra với tiết học này tôi cũng còn có các môn học khác

Sau đây là một số ví dụ đối với tiết “Nặn các loại quả” (theo đề tài) tôi chuẩn

bị đấy đủ như đất nặn, tăm que, hột hạt, bảng con, ngoài ra tôi còn chuẩn bị mộtcửa hàng trưng bày các loại quả và một số quả cô nặn mẫu đẹp

Trước khi ổn định tổ chức tôi cho trẻ đi tham quan cửa hàng trưng bày cácloại quả ngay tại lớp Trẻ vừa quan sát vừa nhận xét so sánh sự giống và khác nhau

sự đa dạng, phong phú, muôn hình muôn vẻ và thật ngộ nghĩnh của thế giới quả.Tôi tiến hành phần này từ 2-3 phút Sau phần này tôi cho trẻ ngồi vào bàn, để thuhút trẻ vào chủ đề giờ học tôi nói: Loa loa loa loa…ngày mai trường mầm non Yên

Lư, sẽ mở cuộc triển lãm những về các loại quả, vì vậy hôm nay lớp 5 tuổi A1 sẽ

tổ chức cuộc thi “bé khéo tay” để chọn những “nghệ nhân” tài giỏi nhất, khéo taynhất nặn được nhiều quả đẹp sẽ được đi dự thi triển lãm ở trường và có phầnthưởng cao nhất, cũng có những phần thưởng cho đồng đội nữa

Vậy các “nghệ nhân” tí hon hãy cùng trổ tài xem thí sinh nào nặn giỏi nhất, tổthợ nào khéo tay nhất

Đề thi hôm nay là “Nặn các loại quả” Sau đó tôi cho trẻ đàm thoại hướng tới

đề tài bằng các câu hỏi, cho trẻ kể tên các loại quả mà trẻ đã được ăn, qua buổitham quan của hàng hoa quả mẫu ( được trưng bày hàng ngày ở lớp) trẻ kể đến đâu

cô đưa các mẫu quả cô nặn ra đến đó cho trẻ xem và kết hợp phân tích đặc điểm,hình dáng, phong phú của các loại quả …tôi cho trẻ đếm số quả cô nặn sau đó cấtcác quả đó đi cho trẻ thực hiện.Trong quá trình trẻ nặn cô nói những câu vui tươi,

dí dỏm( ngôn ngữ nghệ thuật, biểu cảm ) cùng với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để tạo

Khi nhận xét sản phẩm cho trẻ tự nhận xét đánh giá về sản phẩm của mình,của bạn Gợi ý để trẻ nhận xét về kỹ năng nặn như lăn dọc, xoay tròn, ấn bẹt, uốncong

Khi thực hiện tiết học cô bao quát chặt chẽ và đã phát hiện ra là khi thực hiệntheo nhóm thì trẻ có sự giao lưu thảo luận và cùng giúp đỡ, hướng dẫn kĩ năng chomột số bạn yếu tự nhìn cách làm và học luôn những bạn khá giỏi cùng nhóm Phần kết thúc nhận xét và trao phần thưởng cho các giải là những chiếc đồng

hồ, chong chóng là dừa, các con vật ngộ nghĩnh làm bằng lá cây…

Trong giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói riêng, muốn trẻ học tập tíchcực, tôi không dạy cái mà trẻ đã biết mà phải dạy cái mà trẻ cần, điều mà trẻ thích,hãy để trẻ tự thể hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo Trẻcần được động viên để thể hiện được ý muồn, tình cảm, cảm xúc và những hiểubiết của trẻ đối với sự vật, trẻ muốn được lựa chọn

+ Cái trẻ muốn làm (nội dung)

+ Làm thế nào để đạt được (quá trình)

+ Cái hoàn thành sẽ như thế nào (kết quả, sản phẩm)

Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hình khácnhau Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tính riêngcủa mình, chẳng hạn sau chuyến đi thăm quan “trường tiểu học’một nhóm trẻ đượckhuyến khích hoạt động tạo hình, một trẻ vẽ trường tiểu học, 5 trẻ khác lắp ghép,trẻ thì xé dán trường tiểu học Mỗi trẻ tự lựa chọn bằng cách được phản ánh bằng

xé dán, vẽ, lắp ghép và các hình thức khác nhau để thực hiện cái có ý nghĩa đối với

cá nhân trẻ Tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinhnghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm

dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ Hãy để trẻ tự miêu tả những gì trẻ biết và cóthể làm

Ví dụ: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “vì sao con lại biết”

“con có suy nghĩ gì”, “còn gì để” hay “có cách nào khác để”

Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh giátốt (khá) qua việc làm của trẻ Ví dụ: “ôi cô rất thích tô màu ngôi trường này” “bứctranh này trông đẹp quá!”

Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng ít

sử dụng vật mẫu sẽ càng giúp trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện

Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm tê liệt các cảm xúc đã có trước củatrẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, vì các hoạt động cần thiết đểtạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước Nếu có trường hợp

yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ đừng nên làm ngay: bắt đầu xé từ đâu, xé hình gì?

xé như thế nào Tạo tình huống để trẻ làm giúp Ví dụ: Để đất mềm ra chúng ta làmnhư thế nào? trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻphát triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ về nhiệm vụ Động viên kích thíchtrẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện

Sau đây là ví dụ về tiết hoạt động tạo hình mà tôi đã thực hiện ở lớp

Hoạt động: Làm con vật từ lá cây

Lĩnh vực: PTTMChủ đề: Thế giới thực vậtĐối tượng trẻ MG 5-6 tuổi A1

- Rèn cho trẻ sự tập chung, ghi nhớ có chủ định

- Rèn cho trẻ kỹ năng nói đủ câu, mạch lạc

- Giá trưng bày sản phẩm, kẹp

- Tranh con rùa làm từ lá cây

- Tranh con bướm làm từ lá cây

- Tranh con gà làm từ lá cây

- Tranh con cá làm từ lá câ

- Chào mừng đại biểu đến dự

- Cho trẻ hát và vận động bài “Con

bướm vàng”

- Chúng mình vừa hát bài hát gì?

Trong bài hát có con vật gì?

- Ngoài ra các con có biết có con vật

2 Hoạt động 2 : Bài mới

a Quan sát và đàm thoại : 6 phút

*Tranh con rùa

- Các con thấy cô có bức tranh gì

đây ?

- Chúng mình có nhận xét gì về bức

- 4-5 trẻ đưa ra ý kiến nhậnxét

-Tranh con rùa