Tiểu luận môn học Ngân hàng thương mại: Sản phẩm huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam

Ngày nay, hội nhập quốc tế đã trở thành một xu thế tất yếu đối với mỗi quốc gia, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đòi hỏi Việt Nam không ngừng đổi mới và vận hành nền kinh tế theo xu hướng hội nhập đó. Trên thị trường tài chính ngày càng xuất hiện nhiều ngân hàng, tổ chức tín dụng mới khiến cho môi trường cạnh tranh lại càng thêm gay gắt. Hơn thế nữa, để có thể phát triển trong thời kỳ hiện nay, các ngân hàng Việt Nam cũng phải ra sức mở rộng quy mô, chiếm lĩnh thị phần để có đủ sức cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài dựa trên cơ sở phát triển bến vững và an toàn. Tuy nhiên, để làm được điều đó thì các ngân hàng cần huy động một lượng vốn lớn từ thị trường mà chủ yếu là từ dân cư và các tổ chức kinh tế. Với những lý do trên ta có thể thấy việc thu hút vốn của các NHTM chưa bao giờ là dễ dàng. Không chỉ vậy, những biến động xấu trong môi trường kinh tế xã hội sẽ còn là một thách thức lớn trong tương lai bởi những ảnh hưởng tiêu cực của nó, đòi hỏi ngân hàng cần có một định hướng hợp lí, một chính sách phù hợp trong lãi suất cũng như là các chương trình khuyến mãi, các sản phẩm tiền gửi, các chính sách chăm sóc khách hàng…. Có thể nói nghiệp vụ huy động vốn là một trong những nghiệp vụ quan trọng nhất của mỗi ngân hàng. Nguồn vốn huy động được là cơ sở, là nguyên liệu đầu vào để từ đó ngân hàng thực hiện những công tác luân chuyển và điều phối vốn trên thị tường tài chính nhằm tạo ra lợi nhuận, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đối với, Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam, ngân hàng không chú trọng cạnh tranh bằng lãi suất, mà chủ yếu cân đối giữa nhu cầu nguồn vốn và sử dụng vốn nhằm vừa đảm bảo quyền lợi của khách hàng mà vẫn đạt hiệu quả kinh doanh. Trên thực tế, Vietcombank ngoài việc xây dựng uy tín thương hiệu vươn cao từng ngày thì còn có những chính sách chăm sóc khách hàng rất tốt. Có thể nói, các sản phẩm huy động vốn của Vietcombank rất đa dạng như: chương trình tặng thêm lãi suất đối với người cao tuổi, lạm phát vẫn có lãi, tích lũy học tập, chiếc ví thông minh, tiền gửi rút gốc từng phần hưởng lãi suất bậc thang… . Tuy nhiên, liệu những sản phẩm này có đáp ứng được nhu cầu vốn ngày càng đa dạng của nhiều đối tượng trong nền kinh tế không và nó tác động như thế nào đến tình hình kinh doanh của Ngân hàng Vietcombank. Ta sẽ làm rõ hơn vấn đề trên qua những phân tích trong đề tài: “Sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phân Việt Nam”.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TIỂU LUẬN MÔN HỌC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

ĐỀ TÀI SẢN PHẨM HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ

PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM

Giảng viên phụ trách : Sinh viên thực hiện :

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành tốt bài tiểu luận lần này, trước tiên em xin gửi đến thầy Nguyễn Thanh Phong – giảng viên bộ môn Ngân hàng thương mại, lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất Cảm ơn thầy vì đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình, cũng như truyền đạt vốn kiến thức quý báu của mình cho chúng em

Tiếp đến, em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và các anh chị khóa trên, những người đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để giúp em hoàn thành bài tiểu luận một cách tốt nhất

Vì kiến thức của bản thân em còn hạn chế nên trong quá trình thực hiện dự án không tránh khỏi những sai sót Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ thầy để em có thể học hỏi thêm nhiều kỹ năng, kinh nghiệm để có thể hoàn thành tốt hơn trong những bài tiểu luận và dự án sắp tới

Một lần nữa, em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến thầy, gia đình

và những người bạn đã giúp đỡ em hoàn thành tốt bài tiểu luận này

Mục lục

GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1

PHẦN 1 TỒNG QUAN VỀ SẢN PHẨM HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIETCOMBANK 2

1.1 Khái niệm về huy động vốn trong Ngân hàng thương mại 2

1.1.1 Nguồn vốn 2

1.1.2 Huy động vốn 2

1.2 Đặc điểm của sản phẩm huy động vốn 2

1.3 Vai trò của sản phẩm huy động vốn 3

1.3.1 Đối với nền kinh tế 3

1.3.2 Đối với NHTM 4

1.3.3 Đối với khách hàng 4

1.4 Phân loại các sản phẩm huy động vốn 5

1.4.1 Căn cứ theo đối tượng khách hàng 5

1.4.2 Căn cứ theo mục đích 6

1.4.3 Căn cứ vào kỳ hạn 7

1.4.4 Căn cứ vào loại tiền huy động 8

1.4.5 Căn cứ vào tính chất 8

1.5 Bộ tiêu chí đánh giá 9

1.5.1 Chỉ tiêu về lượng vốn huy động 9

1.5.2 Chỉ tiêu về chất lượng vốn huy động 11

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn 13

1.6.1 Các nhân tố khách quan 13

1.6.2 Các nhân tố chủ quan 14

PHẦN 2 SẢN PHẨM HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM 16

2.1 Giới thiệu khái quát về Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 16

2.1.1 Lịch sử hình thành 16

2.1.2 Bộ máy tổ chức 18

2.1.3 Hoạt động kinh doanh 20

2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh 22

2.2 Sản phẩm huy động vốn tại ngân hàng thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 27 2.2.1 Quy định chung về sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 27

2.2.2 Quy trình cung cấp sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 28

2.2.3 Phân loại sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 29

2.2.4 Kết quả cung ứng sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 33

2.3 Nhận xét đánh giá về sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 35

PHẦN 3 GIẢI PHÁP CHO SẢN PHẨM HUY ĐỘNG VỐN NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM 37

3.1 Tiềm năng phát triển sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 37

3.1.1 Về uy tín 37

3.1.2 Sản phẩm và dịch vụ thẻ mạnh nhất Việt Nam, mạng lưới rộng khắp 37

3.2 Giải pháp cho sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 38

3.2.1 Giải pháp chung 38

3.2.2 Giải pháp cụ thể 38

PHẦN 4 KẾT LUẬN 41

PHẦN 5 TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Vietcombank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

ATM Máy rút tiền tự động

ROA Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản

ROE Tỷ suất sinh lợi trên tổng vốn chủ sở hữu

TCTD Tổ chức tín dụng

ĐHĐCĐ Đại Hội đồng Cổ đông

Internet Banking Dịch vụ Ngân hàng điện tử

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương

Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 22

Bảng 2.2: Kết quả hoạt động tín dụng 27

Bảng 2.3: Kết quả huy động vốn trên thị trường I 33

Bảng 2.4: Cơ cấu huy động vốn theo đối tượng 33

Bảng 2.5: Cơ cấu huy động vốn theo loại tiền gửi 34

Biểu đồ 2.1: So sánh lợi nhuận ròng giai đoạn 2016 - 2020 23

Biểu đồ 2.2: So sánh tổng tài sản giai đoạn 2016 - 2020 24

Biểu đồ 2.3: So sánh Vốn chủ sở hữu giai đoạn 2016 - 2020 25

Biểu đồ 2.4: So sánh chỉ số ROA giai đoạn 2016 - 2020 25

Biểu đồ 2.5: So sánh chỉ số ROE giai đoạn 2016 - 2020 26

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức 18

GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI

Ngày nay, hội nhập quốc tế đã trở thành một xu thế tất yếu đối với mỗi quốc gia, điều này đặt

ra yêu cầu cấp thiết đòi hỏi Việt Nam không ngừng đổi mới và vận hành nền kinh tế theo xu hướng hội nhập đó Trên thị trường tài chính ngày càng xuất hiện nhiều ngân hàng, tổ chức tín dụng mới khiến cho môi trường cạnh tranh lại càng thêm gay gắt Hơn thế nữa, để có thể phát triển trong thời kỳ hiện nay, các ngân hàng Việt Nam cũng phải ra sức mở rộng quy mô, chiếm lĩnh thị phần

để có đủ sức cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài dựa trên cơ sở phát triển bến vững và an toàn Tuy nhiên, để làm được điều đó thì các ngân hàng cần huy động một lượng vốn lớn từ thị trường mà chủ yếu là từ dân cư và các tổ chức kinh tế Với những lý do trên ta có thể thấy việc thu hút vốn của các NHTM chưa bao giờ là dễ dàng Không chỉ vậy, những biến động xấu trong môi trường kinh tế - xã hội sẽ còn là một thách thức lớn trong tương lai bởi những ảnh hưởng tiêu cực của nó, đòi hỏi ngân hàng cần có một định hướng hợp lí, một chính sách phù hợp trong lãi suất cũng như là các chương trình khuyến mãi, các sản phẩm tiền gửi, các chính sách chăm sóc khách hàng…

Có thể nói nghiệp vụ huy động vốn là một trong những nghiệp vụ quan trọng nhất của mỗi ngân hàng Nguồn vốn huy động được là cơ sở, là nguyên liệu đầu vào để từ đó ngân hàng thực hiện những công tác luân chuyển và điều phối vốn trên thị tường tài chính nhằm tạo ra lợi nhuận, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển Đối với, Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam, ngân hàng không chú trọng cạnh tranh bằng lãi suất, mà chủ yếu cân đối giữa nhu cầu nguồn vốn

và sử dụng vốn nhằm vừa đảm bảo quyền lợi của khách hàng mà vẫn đạt hiệu quả kinh doanh Trên thực tế, Vietcombank ngoài việc xây dựng uy tín thương hiệu vươn cao từng ngày thì còn có những chính sách chăm sóc khách hàng rất tốt Có thể nói, các sản phẩm huy động vốn của Vietcombank rất đa dạng như: chương trình tặng thêm lãi suất đối với người cao tuổi, lạm phát vẫn có lãi, tích lũy học tập, chiếc ví thông minh, tiền gửi rút gốc từng phần hưởng lãi suất bậc thang… Tuy nhiên, liệu những sản phẩm này có đáp ứng được nhu cầu vốn ngày càng đa dạng của nhiều đối tượng trong nền kinh tế không và nó tác động như thế nào đến tình hình kinh doanh của Ngân hàng Vietcombank Ta sẽ làm rõ hơn vấn đề trên qua những phân tích trong đề tài: “Sản phẩm huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phân Việt Nam”

PHẦN 1 TỒNG QUAN VỀ SẢN PHẨM HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG

1.2 Đặc điểm của sản phẩm huy động vốn

Nghiệp vụ huy động vốn bao gồm các chủ thể sau: NHTM trong vai trò là người huy odonjg vốn và khách hàng (tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, cá nhân,…) với vai trò là người cung cấp vốn huy động cho ngân hàng

Hiện nay, nền kinh tế ngày càng phát triển và có những bước tiến vượt bậc, đòi hỏi các NHTM phải đa dạng hóa các hình thức huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu của các chủ thể trong nền kinh tế và bắt kịp xu hướng thời đại NHTM ngày nay đã có thể huy động vốn bằng nhiều hình thức như: Nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn và phát hành giấy tờ có giá Khi thực hiện nghiệp

vụ huy động vốn, NHTM được xem như là đã mua quyền sử dụng các khoản tiền nhàn rỗi tạm thời của khách hàng trong một khoảng thời gian Khi khách hàng yêu cầu rút tiền thì ngân hàng sẽ hoàn trả đầy đủ khoản tiền gốc đã huy động và trả thêm cho khách hàng một khoản lãi phát sinh Khoản lãi này chính là phần chi phí mà ngân hàng phải trả cho sử dụng khoản tiền gửi của khách hàng trong một thời gian nhất định

Huy động vốn là nghiệp vụ có tính hoàn trả, bởi NHTM là người huy động vốn, không có quyền sở hữu trên khoản vốn huy động được mà chỉ được quyền sử dụng nó trong một thời gian nhất định Do đó, đòi hỏi ngân hàng phải có trách nhiệm hoàn trả số tiền gửi đó cho chủ sở hữu khi đến ngày đáo hạn hoặc ngay cả khi khách hàng yêu cầu rút tiền Trong nền kinh tế thị trường như hiện nay thì các hình thức huy động vốn được đánh giá là lựa chọn đầu tư an toàn và phù hợp Trong đó, lãi suất là yếu tố kích thích các chủ thể trong nền kinh tế tham gia hoạt động huy động vốn

Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM, luôn đóng một vai trò quan trọng nhưng không kém phần rủi ro Điều này đòi hỏi ngân hàng luôn phải vạch

ra chiến lược quản trị thanh khoản tối ưu nhằm hạn chế tình trạng dư thừa hay thiếu hụt thanh khoản vượt mức cho phép Một rủi ro khác là khi khách hàng rút vốn hàng loạt trong cùng một thời điểm, rất có thể dẫn đến sự sụp đổ và phá sản của hệ thống ngân hàng

Cuối cùng, nghiệp vụ huy động vốn chỉ có thể tiến hành thuận lợi khi có sự tin tưởng, tín nhiệm của khách hàng Nói cách khác, hiệu quả huy động vốn bị ảnh hưởng lớn bởi uy tín của ngân hàng Vì vậy, trong bất kỳ giao dịch nào, ngân hàng cũng phải đảm bảo nghiêm ngặt quy định về bảo mật thông tin khách hàng; kiểm soát chặt chẽ quy trình huy động và sử dụng vốn; hạn chế các sai phạm và rủi ro mắc phải nhằm đảm bảo an toàn cho phần tài sản cũng như bảo vệ lợi ích của khách hàng

1.3 Vai trò của sản phẩm huy động vốn

Đối với nền kinh tế

NHTM là kênh cung ứng vốn lớn hàng đầu trong nền kinh tế NHTM thông qua hoạt động huy động vốn, tập trung các khoản tiền gửi nhỏ, lẻ từ nhiều đối tượng khác nhau trong nền kinh tế thành một khối lượng vốn lớn, sau đó cung cấp cho các nhà đầu tư có nhu cầu vốn, phục vụ cho các hoạt động đầu tư và sản xuất kinh doanh, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Nguồn vốn huy động trong các NHTM thuộc hầu hết các quốc gia trên thế giới đều chiếm một tỷ trọng rất lớn trong tổng nguồn vốn Do đó, huy động vốn trở thành hoạt động quan trọng và góp phần đáng kể trong việc thúc đẩy sự phát triển không ngừng của nền kinh tế

Nhờ nghiệp vụ huy động vốn, NHTM có cơ hội được tiếp cận nhiều đối tượng khác nhau

và có điều kiện đưa khách hàng đến gần hơn với NHTM; có tác dụng kích thích, khai thác các tiềm năng vốn huy động đến mức tối ưu từ các nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế Bên cạnh đó, việc quản lý khoản tiền gwuir của khách hàng, NHTM góp phần điều tiết thu, chi cho khách hàng, giúp kiểm soát lạm phát và các hoạt động kinh tế; từ đó, nắm bắt được xu hướng biến động trong nền kinh tế, giúp Nhà nước có những phản ứng kịp thời và đưa ra giải pháp hợp lý

Thông qua huy động vốn, NHTM phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếu góp phần đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường tài chính

Huy động vốn cũng là tiền đề, là cơ sở ngân hàng thu hút khách hàng thực hiện giao dịch, thực hiện tốt hoạt động huy động vốn góp phần nâng cao uy tín và thương hiệu của ngân hàng

Đối với khách hàng

Nghiệp vụ huy động vốn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích lũy khoản thu nhập nhàn rỗi của khách hàng khi chưa có nhu cầu tài chính hay mục đích đầu tư; đồng thời, ngân hàng còn mang đến cho khách hàng một khoản lãi dựa trên nguồn tiền đó

Với sự phong phú và đa dạng các hình thức huy động vốn, khách hàng có thể tự do lựa chọn một hình thức phù hợp với yêu cầu của mình về cả lãi suất, thời hạn, mục đích,… Bên cạnh

đó, khách hàng còn được đảm bảo về quyền lợi chính đáng về việc hưởng lãi và đảm bảo an toàn

về mặt tài sản thông qua việc ký kết hợp đồng với ngân hàng Đối với các nhà đầu tư trên thị trường tài chính mà nói, thì đây là một hình thức đầu tư khá an toàn và hơn thế, nó sẽ là lựa chọn không thể thiếu trong các danh mục đầu tư của những đối tượng mới tham gia hoặc chưa có kinh nghiệm nhiều trong thị trường tài chính Trong bất kỳ trường nào, khi nhà đầu tư đưa ra quyết định

lựa chọn hình thức đầu tư hợp lý thì lãi suất ngân hàng chính là cơ sở để so sánh với thu nhập của các hình thức đầu tư khác trên thị trường Bởi lãi suất ngân hàng được coi là thu nhập tối thiểu, nó

có thể thấp nhưng luôn là giải pháp an toàn

Đối với khách hàng, ngoài việc được hưởng lãi trên các chứng chỉ tiền gửi, sổ tiết kiệm, hay các chứng từ có giá khác,… mà họ nắm giữ, thì họ còn có thể dễ dàng mua bán chuyển nhượng chúng trên thị trường Nhờ tính thanh khoản cao của các loại tài sản này mà khách hàng có thể dễ dàng chuyển đổi chúng thành tiền mặt bất cứ lúc nào thông qua các hình thức khác nhau: có thể mang đi cầm cố, chiết khấu cho NHTM hay bán lại trên thị tường tiền tệ, …

Thông qua việc thực hiện nghiệp vụ huy động vốn với NHTM, khách hàng có điều kiện tiếp cận những tiện ích và các loại sản phẩm khác của ngân hàng, đảm bảo đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú và đa dạng của nhiều đối tượng khách hàng khi thực hiện giao dịch với NHTM

1.4 Phân loại các sản phẩm huy động vốn

Trong xu thế thị trường tài chính phát triển không ngừng như hiện nay, các chủ thể trong nền kinh

tế có nhiều cơ hội lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp và an toàn để thu lợi trên nguồn vốn của mình.Điều này đòi hỏi các NHTM phải đa dạng hóa các loại hình sản phẩm huy động vốn nằm thu hút khách hàng và đáp ứng các nhu cầu của họ Có thế chia các hình thức huy động vốn thành nhiều loại sau đây:

Căn cứ theo đối tượng khách hàng

1.4.1.1 Huy động vốn từ dân cư

Có thể nói, đây là đối tượng tiềm năng của các ngân hàng trong hoạt động huy động vốn Các khoản tiền nhàn rỗi của dân chúng gửi vào ngân hàng, được các ngân hàng tập trung và chuyển đến cho những người có nhu cầu vay vốn để mở rộng đầu tư, sản xuất kinh doanh Nguồn huy động vốn từ dân cư thường khá ổn định

1.4.1.2 Huy động vốn từ các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội

Vốn được huy động từ đối tượng này được đánh giá là rất lớn và chiếm một tỷ trọng khá cao trong tổng nguồn vốn của NHTM Dự trữ một lượng lớn tiền mặt thường mang lại nhiều rủi

ro và không tạo được lợi nhuận Do đó, hầu hết các doanh nghiệp đều mở tài khoản trong ngân hàng nhằm thuận tiện hơn khi thực hiện giao dịch mua bán hay cung cấp dịch vụ cho khách hàng của họ Bên cạnh đó, chu kỳ rút tiền của các doanh nghiệp và tổ chức xã hội thường không giống nhau Vì vậy, NHTM luôn có sẵn một lượng tiền lớn để có thể sử dụng một cách thuận lợi và kịp thời đáp ứng nhu cầu vay vốn của khách hàng khác Tuy nhiên, độ lớn của khoản tiền này còn phụ

thuộc nhiều vào những tiện ích mà ngân hàng mang lại Điều này cũng lí giải tại sao trong NHTM nghiệp vụ huy động vốn từ các doanh nghiệp thường gắn liền với việc cải tiến, nâng cao các dịch

vụ ngân hàng

1.4.1.3 Huy động vốn từ các ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác

Một điều thú vị là trong quá trình hoạt động, các NHTM cũng có khoản tiền gửi ở các ngân hàng khác Một mặt giúp tạo điều kiện thuận lợi trong các giao dịch, thanh toán,…, mặt khác làm tăng nguồn vốn huy động Tuy không thường xuyên xảy ra, song điều này là cần thiết đối với mỗi NHTM Trong hoạt động kinh doanh, khi có dấu hiệu thiếu hụt dự trữ hay khả năng thanh toán bị

đe dọa … các NHTM hoàn toàn có thể vay lẫn nhau, đây là một thỏa thuận tín dụng giữa hai bên Trong số những người cho ngân hàng vay, có một đối tượng đặc biệt, đó là ngân hàng trung ương Ngân hàng trung ương đóng vai trò quan trọng trong hệ thống ngân hàng, giúp điều tiết các hoạt động tại các NHTM và cũng là người cho vay cuối cùng, cứu các NHTM thoát khỏi những trục trặc Huy động vốn từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng tuy khá dễ dàng nhưng vốn huy động được không nhiều và chi phí thường khá cao Do đó, các NHTM thường không chuộng hình tức huy động này

Căn cứ theo mục đích

Nếu phân loại theo mục đích huy động thì bao gôm các hình thức sau:

1.4.2.1 Tiền gửi không kỳ hạn

Đây là khoản tiền được doanh nghiệp hoặc cá nhân gửi vào ngân hàng không để hưởng lãi

mà với mục đích là nhờ ngân hàng giữ và thanh toán hộ Trong phạm vi số dư cho phép, ngân hàng

sẽ sử dụng tài khoản của khách hàng và thay họ thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ,… khi khách hàng yêu cầu Người gửi có thể rút tiền bất cứ lúc nào thông qua giao dịch tại ngân hàng hoặc các máy rút tiền tự động Nhìn chung, tiền gửi không kỳ hạn thường có mức lãi suất thấp, nhưng thay vào đó, người gửi có thể hưởng những dịch vụ ngân hàng vưới mức chi phí thấp Tỷ lệ huy động

từ nguồn này sẽ là khá cao nếu ngân hàng đáp ứng tốt nhu cầu của người gửi với hệ thống các sản phẩm và dịch vụ đa dạng, chất lượng

1.4.2.2 Tiền gửi có kỳ hạn

Là khoản tiền mà các tổ chức kinh tế, cá nhân gửi vào ngân hàng và rút ra sau một thời gian nhất định Vì phần tiền gửi này có kỳ hạn xác định, ít có sự biến động, được ngân hàng sử dụng dễ dàng nên lãi suất được trả thường khá cao Vì mục đích chủ yếu của người gửi là kiếm lời nên lãi suất là nhân tố quan trọng, chi phối lượng vốn có thể huy động của NHTM

1.4.2.3 Tiền gửi tiết kiệm

Đây là hình thức khá phổ biến bởi các tầng lớp dân cư có xu hưởng tích lũy khoản tiền nhàn rỗi của mình và gửi vào ngân hàng với mục đích sinh lời Tiền gửi tiết kiệm cũng bao gồm hai loại:

Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn

Tương tự như tiền gửi không kỳ hạn Tuy nhiên số dư của tài khoản tiết kiệm thường ổn định hơn nên ngân hàng cũng có một mức lãi suất cao hơn

Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn

Là hình thức tiết kiệm quen thuộc tại Việt Nam Người gửi sẽ gửi tiền vào ngân hàng và rút ra sau các kỳ hạn xác định với một mức lãi suất thường khá cao Nếu rút trước kỳ hạn, khách hàng có thể sẽ chỉ được hưởng lãi suất thấp hơn rất nhiều và có thể bị phạt Do đó, số dư tài khoản tiết kiệm thường ổn định và ít biến động Tuy nhiên, để tăng sức cạnh tranh và thu hút nhiều vốn hơn, các ngân hàng cần phát triển các sản phẩm huy động với lãi suất hấp dẫn và có một chính sách linh hoạt trong việc khách hàng rút tiền trước hạn

1.4.2.4 Phát hành giấy tờ có giá

Trong quá trình hoạt động, khi cảm thấy cần thiết phải huy động vốn trước những cơ hội kinh doanh hấp dẫn, các NHTM hoàn toàn có thể chủ động phát hành các giấy tờ có giá, hay còn gọi là các công cụ nợ để huy động vốn trên thị trường Hình thức huy động vốn này có hiệu quả khá cao và tương đối ổn định Lãi suất của các công cụ nợ này thường phụ thuộc vào tính cấp thiết của việc huy động vốn nên có xu hướng cao hơn lãi suất thông thường của tiền gửi có kỳ hạn Các giấy tờ có giá do NHTM phát hành bao gồm kỳ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi

Căn cứ vào kỳ hạn

1.4.3.1 Huy động vốn ngắn hạn

Đây là hình thức huy động chủ yếu của các NHTM thường với lãi suất thấp, nguồn vốn được các NHTM huy động trong một thời gian ngắn (dưới 12 tháng), thông qua nghiệp vụ nhận tiền gửi thanh toán, tiền gửi ngắn hạn,… hay bằng việc phát hành các công cụ nợ ngắn hạn Phần lớn, nguồn vốn này được sử dụng để cấp tín dụng ngắn hạn

1.4.3.2 Huy động vốn trung hạn

NHTM huy động vốn thông qua việc nhận tiền gửi trung hạn hoặc phát hành các công cụ

nợ trung hạn (từ 1 đến 5 năm) Đối với loại huy động vốn trung hạn cho phép các NHTM sử dụng

vốn một cách lâu dài và thuận tiện Tuy lãi suất huy động theo hình thức này thường cao do thời hạn dài, nhưng nó đóng vai trò quan trọng giúp ngân hàng cải tiến công nghệ, phục vụ cho các hoạt động đầu tư và cho vay khác

1.4.3.3 Huy động dài hạn

Với hình thức huy động này, các ngân hàng có thể sử dụng nguồn vốn huy động dễ dàng với tính ổn định cao thông qua việc nhận tiền gửi với thời gian trên 5 năm Vì thời hạn kéo dài nên lãi suất mà ngân hàng phải trả cũng rất cao

Căn cứ vào loại tiền huy động

1.4.4.1 Huy động bằng nội tệ

Với mục đích sử dụng khác nhau, NHTM có thể huy động vốn nội tệ bằng tất cả các hình thức huy động vốn Nguồn vốn huy động bằng nội tệ luôn chiếm tỷ trọng cao trong tổng nguồn vốn của NHTM nhằm đáp ứng như cầu đa dạng của các khách hàng nội địa

1.4.4.2 Huy động bằng ngoại tệ

Ngoài huy động vốn bàng nội tệ, NHTM còn huy động vốn bằng ngoại tệ nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán quốc tế cũng như các hoạt động kinh doanh ngoại tệ

Căn cứ vào tính chất

1.4.5.1 Vốn huy động thường xuyên

Bởi sự thuận tiện trong việc gửi và rút tiền, huy động bằng tiền gửi là hình thức huy động thường xuyên Từ thời điểm hệ thống ngân hàng ra đời và trải qua quá trình phát triển, nhận tiền gửi đã là nghiệp vụ vốn có của NHTM, là cơ sở cho vay và thực hiện thanh toán

Tiền gửi luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn là nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của NHTM, đồng thời là yếu tố khiến cho NHTM khác biệt với các định chế tài chính khác

1.4.5.2 Vốn huy động không thường xuyên

Là hình thức huy động vốn thông qua việc phát hành các giấy tờ có giá như: kỳ phiếu, trái phiếu, các chứng chỉ tiền gửi Đến ngày đáo hạn, ngân hàng sẽ hoàn cả vốn gốc lẫn lãi cho người

sở hữu chứng từ có giá NHTM phải lên kế hoạch rõ ràng về mục đích, lãi suất, tổng giá trị phát hành,… Tùy theo pháp luật của mỗi nước, giấy tờ có giá được chào bán trên thị trường cần tuân

theo những quy định riêng Tại Việt Nam khi phát hành trái phiếu cần phải có sự chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước và ủy ban chứng khoán

Chính vì vậy khách hàng không phải lúc nào cũng có thể mua được giấy tờ có giá mà buộc phải chờ đến thời điểm ngân hàng phát hành chứng từ có giá, với mục đích sử dụng vốn hợp pháp Chính vì lẽ đó mà, huy động dưới hình thức phát hành chứng từ có giá có tính không thường xuyên

1.5 Bộ tiêu chí đánh giá

Chỉ tiêu về lượng vốn huy động

1.5.1.1 Quy mô nguồn vốn huy động

Quy mô là một trong những chỉ tiêu phản ánh lượng vốn huy động được của một NHTM Với sự gia tăng về quy mô huy động vốn sẽ tạo điều kiện thu hút nhiều nguồn vốn khác nhau cho ngân hàng, phát triển và mở rộng phạm vi hoạt động của mình Quy mô cũng là yếu tố giúp nâng cao tính thanh khoản và ổn định, tạo niềm tin đối với khách hàng

Qua từng giai đoạn khác nhau mà nguồn vốn huy động được cũng có quy mô khác nhau Các ngân hàng có quy mô lớn thường chiếm ưu thế hơn Trong thị trường tài chính, lãi suất thường không có sự chênh lệch lớn bởi sự cạnh tranh gay gắt về thị phần khách hàng giữa các NHTM Vì vậy mà khách hàng có thiên hướng lựa chọn các ngân hàng với quy mô lớn nhằm đảm bảo tính an toàn và thanh khoản cho tài sản của mình

1.5.1.2 Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động

Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động thể hiện khả năng mở rộng quy mô vốn huy động của ngân hàng qua các năm, cho thấy nguồn vốn biến đổi theo xu hướng như thế nào và khả năng kiểm soát của ngân hàng đến nguồn vốn huy động Điều đó ảnh hưởng tới khả năng tăng cường

và mở rộng thị trường hoạt động của mình Nếu tốc độ tăng trưởng ổn định sẽ tạo thế chủ động cho ngân hàng trong việc hoạch định chiến lược phát triển lâu dài cũng như tạo sự yên tâm tin tưởng tới khách hàng gửi tiền và đầu tư vào ngân hàng Mặt khác chỉ tiêu này thể hiện khả năng cạnh tranh của ngân hàng đối với các NHTM khác trong hoạt động huy động vốn

Về mặt lượng, chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động thường được đánh giá thông qua:

Tốc độ tăng trưởng VHĐ = Tổng VHĐ kỳ này − Tổng VHĐ kỳ trước

Tổng VHĐ kỳ trước × 100

Sự thay đổi về quy mô nguồn vốn huy động được phản ánh qua chỉ tiêu này Vởi tỷ lệ lớn hơn 100% thì quy mô nguồn vốn của ngân hàng đã được mở rộng Quy mô vốn được mở rộng liên tục với tốc độ tăng trưởng vốn cao là minh chứng cho thấy quy mô hoạt động của ngân hàng ngày càng lớn, hiệu quả huy động vốn của ngân hàng được nâng cao Ngoài ra, có thể so sánh chỉ tiêu này với tốc độc tăng trưởng vốn bình quân hệ thống hoặc tốc độ tăng trưởng vốn của ngân hàng 1.5.1.3 Cơ cấu nguồn vốn huy động

Cơ cấu nguồn vốn là nhân tố tác động đến cơ cấu tài sản và thậm chí là chi phí hoạt động bình quân của ngân hàng, từ đó làm biến động lãi suất cho vay của ngân hàng Cơ cấu huy động phải đáp ứng được yêu cầu sử dụng và phù hợp với cơ cấu sử dụng nhằm tối đa dư nợ tín dụng và đầu tư, tạo điều kiện tối đa hóa lợi nhuận mà không phải trả lãi suất trên phần vốn huy động thừa Trong hoạt động kinh doanh, ta có thể xác định được ưu, nhược điểm của một ngân hàng thông qua cơ cấu vốn của ngân hàng đó

Cơ cấu nguồn vốn ngân hàng được đánh giá là hợp lí nếu các thành phần của nó đáp ứng được kế hoạch sử dụng vốn và có chi phí huy động thấp nhất Nguồn vốn phong phú tạo điều kiện cho ngân hàng hoạt động thuận lợi, giúp ngân hàng có thể tái cơ cấu nguồn vốn, mở rộng quy mô hoạt động và tạo thế chủ động trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh, nâng cao uy tín và sức cạnh tranh Ta dùng chỉ tiêu tỷ trọng nguồn vốn huy động để ddanhs giá cơ cấu nguồn vốn huy động của ngân hàng

Tỷ trọng từng NVHĐ = Khối lượng từng NVHĐ

Tổng NVHĐ × 100

Chỉ tiêu này phản ánh mối quan hệ giữa các loại huy động vốn, tính hợp lí trong quá trình thực hiện công tác huy động Cần xây dựng cơ cấu vốn hợp lí và đa dạng, đảm bảo tỷ lệ hợp lí giữa các loại vốn được huy động, giữa ngắn hạn và trung, dài hạn; giữa nội tệ và ngoại tệ,… giúp ngân hàng khai thác triệt để những điểm mạnh từ các loại vốn Sự thay đổi cơ cấu vốn dẫn đến sự biến đổi của cơ cấu sử dụng vốn, từ đó keo theo sự biến động về lợi nhuận cũng như độ an toàn của ngân hàng

Chỉ tiêu về chất lượng vốn huy động

1.5.2.1 Chi phí huy động vốn

Chi phí huy động vốn là toàn bộ chi phí ngân hàng bỏ ra trong quá trình huy động vốn Chi phí huy động vốn bao gồm 2 phần: chi phí trả lãi (trả lãi suất huy động) và chi phí phi lãi Chi trả lãi chiếm phần lớn trong chi phí huy động, ngoài ra là các chi phí phi lãi như: Chi phí lương công nhân viên, chi phí quảng cáo marketing, chi phí máy móc địa điểm, cơ sở hạ tầng, …

Chi phí trả lãi là khoản phí mà ngân hàng cân nhắc kĩ lưỡng Quan hệ cung cầu trên thị trường quyết định mức lãi suất huy động vốn cảu ngân hàng, tình trạng khách hàng tiếp tục gửi tiền khi vốn tại các ngân hàng đã dư thừa, hay còn gọi là cung tiền lớn hơn cầu tiền thì lãi suất huy động sẽ thấp Ngược lại, khi nên kinh tế giảm sút hoặc Chính phủ có các chính sách thắt chặt tiền

tệ, nguồn cầu tiền lớn hơn cung tiền dẫn đến sự thiếu hụt vốn khả dụng tại các ngân hàng kéo theo mức lãi suất huy động vốn tăng cao Ngoài ra tùy theo chiến lược cạnh tranh của mỗi ngân hàng

để quyết định mức lãi suất phù hợp, có thể cao hay thấp hơn mức lãi suất thị trường

Xác định chi phí huy động vốn là bước không thể bỏ qua trong quá trình xây dựng chính sách kinh doanh Các ngân hàng thường xác định chi phí huy động vốn thông qua chỉ tiêu: chi phí trả lãi bình quân và chi phí phi lãi

Chi phí trả lãi bình quân = Chi phí trả lãi

Tổng NVHĐ

Chỉ tiêu này phản ánh số tiền ngân hàng phải bỏ ra cho một đồng vốn huy động được Chi phí trả lãi bình quân giảm sẽ kéo theo sự mở rộng trong quy mô nguồn vốn, chứng tỏ công tác huy động vốn của ngân hàng đã được tổ chức một cách hiệu quả

Chi phí phi lãi bình quân = Chi phí phi lãi

Tổng NVHĐ

1.5.2.2 Chênh lệch từ lãi thu từ hoạt động cho vay và lãi chi cho hoạt động huy động vốn

Về cơ bản, NHTM huy động vốn từ khách hàng với mức lãi suất thấp và sau đó dùng số vốn đó để cho vay với lãi suất cao hơn nhằm thu lợi nhuận Do vậy, chỉ tiêu này càng cao chứng

tỏ ngân hàng càng hoạt động có lãi

Nếu chỉ tiêu này nhỏ hơn hoặc bằng 0 cho thấy ngân hàng đang lãng phí vốn huy động được hoặc xảy ra một số tục trặc trong hoạt động tín dụng vì thế dẫn đến tình trạng lãi chi cho hoạt động huy động vốn cao hơn lãi thu được từ hoạt động cho vay

1.5.2.3 Rủi ro lãi suất và rủi ro kỳ hạn

Rủi ro lãi suất là rủi ro phát sinh khi có sự biến động trong lãi suất cho vay và lãi suất phải trả khiến cho thu nhập ngân hàng giảm sút Trong quá trình hoạt động kinh doanh, các ngân hàng

sẽ thường xuyên gặp phải loại rủi ro này bởi sự nhạy cảm của nó trước những biến động kinh tế

dù lớn hay nhỏ Bên cạnh đó, tình trạng rủi ro lãi suất cũng sẽ phụ thuộc nhiều vào sự cân đối giữa tài sản Nợ và Có của ngân hàng mà điển hình là khi ngân hàng đầu tư vào tài sản Có dài hạn với lãi suất cố định, bằng một khoản tài sản Nợ ngắn hạn với lãi suất không cố định Do đó, trong ngắn hạn khi lãi suất tăng lên khiến chi phí ngân hàng tăng trong khi phần thu nhập ở tài sản Có dài hạn vẫn không đổi Phần chênh lệch này nếu không bù bắp được cho nhau thì phần vốn của ngân hàng

sẽ bị ăn mòn Ngược lại, khi nhận lại vốn với một thời hạn và lãi suất ấn định, lợi nhuận ngân hàng

sẽ bị giảm khi lãi suất thị trường bị giảm xuống

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn

Các nhân tố khách quan

1.6.1.1 Môi trường pháp lý

Môi trường pháp lí tác động rất lớn đến các nghiệp vụ huy động vốn tịa các NHTM Các

Bộ luật như Luật các TCTD, Luật NHNN… có những tác động trực tiếp như quy định tỷ lệ huy động vốn của ngân hàng so với vốn tự có, quy định về việc nhận tiền gửi và sử dụng nguồn vốn,

…Bên cạnh đó, còn có những Bộ Luật tác động gián tiếp đến hoạt động ngân hàng như Luật đầu

tư nước ngoài hoặc các NHTM không được nhận tiền gửi hoặc cho vay bằng cách tăng giảm lãi suất, mà phải dựa vào lãi suất do NHNN đưa ra và chỉ được xê dịch trong biên độ nhất định mà NHNN cho phép Qua đó cho thấy quá trình huy động vốn của NHTM luôn bị chi phối bởi môi trường pháp lí Việc xây dựng các điều lệ và mục tiêu hoạt động của NHTM luôn phải dựa trên các các quy định, qui chế của Nhà nước để đảm bảo an toàn và nâng cao niềm tin từ khách hàng 1.6.1.2 Môi trường kinh tế xã hội

Tình hình kinh tế - xã hội quốc tế nói chung và trong nước nói riêng luôn có những ảnh hưởng nhất định đến quá trình huy động vốn của các NHTM Những biểu hiện tăng, giảm trong nguồn vốn huy động của ngân hàng là kết quả của sự tăng trưởng hay suy thoái của nền kinh tế Khi có sự tăng trưởng trong nền kinh tế, sản xuất kinh doanh phát triển, tạo điều kiện cho các chủ thể kinh tế tích lũy được nhiều hơn, có nhiều nguồn tiền nhàn rỗi hơn và tạo thuận lợi cho việc thu hút vốn của ngân hàng Ngược lại, khi nền kinh tế có các biểu hiện suy thoái, lạm phát ở mức cao, lãi suất giảm khiến người dân có xu hướng giữ tiền thay vì gửi vào ngân hàng, khiến cho việc thu hút vốn gặp khó khăn

1.6.1.3 Sự phát triển công nghệ

Nền kinh tế - xã hội luôn chịu sự tác động mạnh mẽ bởi công nghệ phát triển Hoạt động ngân hàng cũng là một hoạt động không thể tách rời khỏi sự phát triển của công nghệ, bởi nó mang lại cho ngân hàng nhiều cơ hội đồng thời cũng tạo ra nhiều thách thức trong thời kỳ hiện nay Công nghệ phát triển cho phép ngân hàng đổi mới cách thức phân phối sản phẩm, đổi mới hình thức giao dịch cũng như phát triển các sản phẩm, dịch vụ,…Bên cạnh đó, nó còn giúp rút ngắn thời gian và chi phí khi thực hiện giao dịch, cải tiến huy động vốn,… nhằm thu hút khách hàng, tiếp cận được nhiều nguồn vốn, từ đó gia tăng lợi nhuận cũng như uy tín của ngân hàng

1.6.1.4 Tâm lý, thói quen khách hàng

Trên thực tế, thu nhập là yếu tố ảnh hưởng khá lớn đến nguồn huy động vốn tiềm năng của ngân hàng trong tương lai, còn yếu tố tâm lý thường gây ra những beiens động ra vào của nguồn tiền Khi khách hàng lạc quan đối với sự phát triển của nền kinh tế và giá trị đồng tiền trong tương lai, tin tưởng vào uy tín của ngân hàng, họ sẽ hạn chế những thay đổi trong việc gửi và rút tiền Tuy nhiên, nếu khách hàng mất niềm tin về giá trị đồng tiền trong tương lai sẽ gây ra hiện tượng rút tiền hàng loạt, khiến cho hệ thống ngân hàng bị rối loạn và có thể dẫn đến phá sản Một đặc điểm quan trọng nữa là thói quen sử dụng tiền của khách hàng, họ có xu hướng sử dụng tiền mặt nhiều hay thưởng xuyên sử dụng các dịch vụ ngân hàng Mức độ sử dụng dịch vụ cao sẽ tạo điều kiện cho các NHTM mở rộng việc huy động vốn

Một ngân hàng cung cấp được cho khách hàng các dịch vụ tốt và đa dạng hiển nhiên sẽ là một lợi thế lớn so với những ngân hàng có các dịch vụ kém chất lượng Với một hệ thống máy rút tiền tự động hiện đại và phân bố rộng khắp; nhân viên, cán bộ vui vẻ, niềm nở, tư vấn và phục vụ khách hàng tận tình là ưu thế đáng quan tâm của các NHTM Bên cạnh đó, cạnh tranh về dịch vụ ngân hàng là không giới hạn, do vậy, đây có thể là điểm cốt lõi giúp các ngân hàng giành thắng lợi trong cạnh tranh

Việc xây dựng và tổ chức các quỹ tiết kiệm là một trong những biểu hiện của mạng lưới huy động vốn Mở rộng mạng lưới huy động vốn một mặt nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người gửi, mặt khác, phát triển mạng lưới huy động ở những vùng sâu, vùng xa, mở rộng ở những nơi

xa trung tâm kinh tế nhằm tiếp cận nhiều loại khách hàng và nâng cao hiệu quả huy động vốn

Chính sách lãi suất cạnh tranh

Duy trì lãi suất cạnh tranh giữa các ngân hàng trở thành điều thiết yếu và đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn vốn mới và duy trì số tiền gửi hiện có Điều này đặc biệt đúng khi lãi suất thị trường đã ở vào mức tương đối cao Trong thị trường tài chính, các ngân hàng không chỉ cạnh tranh để giành vốn với các ngân hàng khác mà còn cạnh tranh với các tổ chức tiết kiệm, những người phát hành công cụ tài chính khác Việc duy trì mức lãi suất sẽ còn trở nên gay gắt hơn khi lãi suất tối đa bị loại bỏ Đặc biệt, trong giai đoạn tiền tệ khan hiếm, sự khác biệt tương đối nhỏ về lãi suất cũng sẽ kích thích nhà đầu tư chuyển vốn từ ngân hàng này sang ngân hàng khác hay từ công cụ này sang công cụ khác

1.6.2.2 Uy tín ngân hàng

Khi có nhu cầu cần đến ngân hàng giao dịch thì hầu hết các khách hàng đều có xu hướng chọn những ngân hàng thâm niên thay vì một ngân hàng chỉ vừa mới thành lập Đối với họ, một ngân hàng thâm niên sẽ luôn là ngân hàng có uy tín, an toàn và đáng tin cậy, nghiệp vụ vững vàng cũng như khả năng thanh toán cao Do vậy, ở một khía cạnh nào đó, mức độ thâm niên cũng tạo được lòng tin đối với khách hàng

1.6.2.3 Chiến lược kinh doanh

Quản lý tốt tài sản nợ và tài sản có chính là điều tiên quyết khi đề cập đến chiến lược kinh doanh Ngân hàng cần dự đoán và cảnh giác với những rủi ro sẽ xảy ra trong quá trình haojt động kinh doanh; đồng thời, nghiên cứu và phân tích tính hiệu quả của môi trường đầu tư nhằm đảm bảo được an toàn vốn, gia tăng sự tin cậy đối với khách hàng đồng thười, tạo điều kiện cho việc thu hút nguồn tiền gửi vào ngân hàng

Các ngân hàng sẽ xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp với vị thế của mình hiện tại trên thị trường tài chính, nắm bắt được những ưu, nhược điểm cũng như cơ hội và thách thức, có những phân tích và phán đoán thị trường chính xác hơn Có thể thấy, chiến lược kinh doanh là tiền

đề, là cơ sở để các chủ ngân hàng quyết định mở rộng hay thu hẹp nguồn vốn huy động, tăng giảm chi phí hoạt động,…Chiến lược kinh doanh nếu được xây dựng một cách đúng đắn, ngân hàng khai thác được tối đa nguồn vốn thì hiệu quả huy động vốn cũng sẽ được nâng cao đáng kể

Bên cạnh đó, chính sách quảng cáo phù hợp đóng vai trò to lớn mà không một ai có thể phủ nhận Cần có một chiến lược hợp lí và một nguồn phí nhất định cho công tác này Các NHTM

có thể áp dụng các hình thức khuyến mãi, các dịch vụ hậu mãi,… hay quảng cáo thông qua các kênh truyền hình, các áp phích, Pano,… nhằm đẩy mạnh công tác huy động vốn

PHẦN 2 SẢN PHẨM HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM

2.1 Giới thiệu khái quát về Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

Lịch sử hình thành

Ngày 01/4/1963, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) được thành lập

và chính thức đi vào hoạt động với tổ chức tiền thân là Cục Ngoại hối (trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) Là ngân hàng thương mại đối ngoại duy nhất tại Việt Nam trong thời kỳ này, Vietcombank đã hoàn thành tốt nhiệm vụ lịch sử, góp phần xây dựng nền kinh tế miền Bắc, đồng thời hỗ trợ chi viện cho miền Nam Năm 1990, Đề án đổi mới hoạt động ngân hàng được Hội đồng

Bộ trưởng thông qua, từ đây Vietcombank hoạt động với tư cách là ngân hàng thương mại nhà nước kinh doanh trong lĩnh vực đối ngoại Năm 2002, sau khi thành công đưa ứng dụng hệ thống ngân hàng lõi – Core Banking, Vietcombank trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam cung cấp các sản phẩm dịch vụ ngân hàng trực uyến, dịch vụ ATM và Internet Banking Năm 2007, Vietcombank là ngân hàng ngân hàng thương mại nhà nước đầu tiên được Chính phủ lựa chọn thực hiện thí điểm cổ phần hoá Và đến ngày 02/06/2008, sau khi thực hiện thành công kế hoạch

cổ phần hóa thông qua việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, Vietcombank chính thức hoạt động với tư cách là một ngân hàng thương mại cổ phần Ngày 30/6/2009, cổ phiếu Vietcombank (mã chứng khoán Vietcombank) chính thức được niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM Ngày 30/09/2011, Vietcombank lại một lần nữa tiên phong tạo ra bước ngoặt quan trọng trong việc bán vốn cho cổ đông chiến lược nước ngoài thông qua việc ký kết Hợp đồng

cổ đông chiến lược với Mizuho Corporate Bank của Nhật Bản Để kỷ niệm 50 năm thành lập, ngày 31/03/2013, Vietcombank cho ra mắt bộ nhận diện thương hiệu mới, ghi dấu cho những thành công và sự chuyên đổi quan trọng

Sở hữu hạ tầng kỹ thuật ngân hàng hiện đại với việc chuyển đổi thành công hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking) vào đầu năm 2020, Vietcombank có nhiều lợi thế trong ứng dụng công nghệ tiên tiến vào xử lý tự động các dịch vụ ngân hàng, phát triển các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng điện tử dựa trên nền tảng công nghệ cao Không gian giao dịch công nghệ số cùng các dịch

vụ ngân hàng số đa tiện ích cung cấp cho khách hàng cá nhân, doanh nghiệp như: Vietcombank

Digibank, Vietcombank Pay, Vietcombank - iB@nking, Vietcombank CashUp đã, đang và sẽ tiếp tục thu hút đông đảo khách hàng bằng sự tiện lợi, nhanh chóng, an toàn, hiệu quả, tạo thói quen thanh toán không dùng tiền mặt cho đông đảo khách hàng

Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động trên thị trường, Vietcombank hiện là một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam Vietcombank hiện có gần 600 chi nhánh/phòng giao dịch/văn phòng đại diện/đơn vị thành viên trong và ngoài nước Về nhân sự, Vietcombank hiện có trên 20.000 cán bộ nhân viên Bên cạnh đó, Vietcombank còn phát triển một hệ thống Autobank với hơn 2.500 máy ATM và trên 60.000 đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ trên toàn quốc Hoạt động ngân hàng còn được hỗ trợ bởi mạng lưới 1.249 ngân hàng đại lý tại 102 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới…

Vietcombank cũng là ngân hàng đầu tiên và duy nhất của Việt Nam có mặt trong Top 500 Ngân hàng hàng đầu thế giới theo kết quả bình chọn do Tạp chí The Banker công bố; ngân hàng duy nhất của Việt Nam vào Top 30 ngân hàng mạnh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương theo đánh giá của The Asian Banker; là đại diện duy nhất của Việt Nam có mặt trong Top 1.000 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất toàn cầu xếp thứ 937 do Tạp chí Forbes bình chọn Năm 2020, trong danh sách 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam (do Công ty Anphabe - đơn vị tư vấn tiên phong về giải pháp thương hiệu nhà tuyển dụng và môi trường làm việc hạnh phúc tại Việt Nam cùng Intage – Công ty nghiên cứu thị trường hàng đầu Nhật Bản công bố), Vietcombank được bình chọn xếp thứ 1 toàn ngành ngân hàng, xếp thứ 2 toàn thị trường Việt Nam, duy trì vị thế dẫn đầu 5 năm liên tiếp là ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

Bằng trí tuệ và tâm huyết, các thế hệ cán bộ Vietcombank đã, đang và sẽ luôn nỗ lực để xây dựng Vietcombank phát triển ngày một bền vững, với mục tiêu đến năm 2025 giữ vững vị trí là ngân hàng số 1 Việt Nam; trở thành một trong 100 ngân hàng lớn nhất khu vực Châu Á; một trong

300 tập đoàn tài chính ngân hàng lớn nhất thế giới, một trong 1.000 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất toàn cầu, có đóng góp lớn vào sự phát triển của Việt Nam

Bộ máy tổ chức

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức

Chức năng của các phòng ban

Đứng đầu ngân hàng là ban giám đốc Các phòng ban đều mang một chức năng riêng với trình độ chuyên môn khác nhau, cùng hỗ trợ, tham mưu cho ban giám đốc thực hiện các nhiệm vụ kinh doanh

2.1.2.1 Ban giám đốc: gồm có một giám đốc và hai phó giám đốc

Là người đưa ra mọi quyết định trong những vấn đề liên quan đến cán bộ, nhân viên thuộc bộ máy ngân hàng; Giám sát hướng dẫn và thực hiện đúng chức năng phạm vi hoạt động của nhân viên

Phó giám đốc: Hỗ trợ giám đốc, giúp giám đốc quản lý và điều hành công việc; Ký kết hợp đồng thay và chịu trách nhiệm trước giám đốc; Tham gia bàn bạc, chỉ đạo công tác quản lý điều hành