Slide 1 PHÒNG GDĐT TP HƯNG YÊN Giáo viên Đỗ Thị Song Thành Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thường thức tranh dân gian Việt Nam A PHẦN MỞ ĐẦU I LỊCH SỬ ĐỀ TÀI II LÝ DO CHỌN ĐỀTÀI III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU IV ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VI NHỮNG DỰ KIẾN ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI VII KẾT QUẢ ĐIỀU TRA B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ KÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN NGHIÊN CỨU Thuyết trình SKKN Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thưởng thức tranh dân gian Việt NamThuyết trình SKKN Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thưởng thức tranh dân gian Việt NamThuyết trình SKKN Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thưởng thức tranh dân gian Việt NamThuyết trình SKKN Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thưởng thức tranh dân gian Việt NamThuyết trình SKKN Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thưởng thức tranh dân gian Việt Nam CHƯƠNG II THỰC TRẠNG SỰ HIỂU BIẾT VỀ TÍNH NHÂN VĂN T.
Trang 1PHÒNG GD&ĐT TP HƯNG YÊN
Giáo viên: Đỗ Thị Song Thành
Trang 2Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian
để giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học
trong bài thường thức tranh dân gian Việt Nam
Trang 3A- PHẦN MỞ ĐẦU.
I- LỊCH SỬ ĐỀ TÀI
II- LÝ DO CHỌN ĐỀTÀI
III- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
IV- ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
V- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
VI- NHỮNG DỰ KIẾN ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
VII- KẾT QUẢ ĐIỀU TRA
B- PHẦN NỘI DUNG.
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG II- THỰC TRẠNG SỰ HIỂU BIẾT VỀ TÍNH NHÂN VĂN TRONG TRANH
DÂN GIAN VIỆT NAM
CHƯƠNG III- NHỮNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH CHƯƠNG IV KẾT QUẢ CỦA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
C- PHẦN KẾT LUẬN
I BÀI HỌC KINH NGHIỆM
II HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
III ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI
IV HƯỚNG TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
V KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
VI KẾT LUẬN CHUNG
Trang 4A- PHẦN MỞ ĐẦU.
LÝ DO CHỌN ĐỀTÀI.
Qua quá trình giảng dạy, nhiều lần tìm hiểu nhận thức về đạo đức của học sinh tôi thấy phần lớn học các em đều cảm nhận về tinh thần dân tộc, đạo đức con người thông qua môn Đạo đức, Văn học, Lịch sử chứ chưa thực sự cảm nhận chúng qua những môn học khác Chính vì
vậy mà tôi mạnh dạn đưa đề tài “Tìm hiểu tính nhân văn trong tranh dân gian để giáo dục
đạo đức cho học sinh tiểu học trong bài thường thức tranh dân gian Việt Nam” để tìm hiểu
kĩ hơn về việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong chủ đề “Em với tranh dân gian” của môn Mĩ thuật
Trang 5KẾT QUẢ ĐIỀU TRA
Trước khi nghiên cứu đề tài tôi tiến hành điều tra mức độ nhận thức của học sinh trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học trong chủ đề “Em với tranh dân gian” như sau:
Câu hỏi: Em thấy việc giáo dục đạo đức từ chủ đề “Em với tranh dân gian” trong môn Mĩ thuật
đạt hiệu quả như thế nào?
Nội dung
HS tham gia
Trang 6B- PHẦN NỘI DUNG.
Thực trạng về hành vi đạo đức của học sinh trong trường tiểu học.
Bản thân tôi được phụ trách dạy môn Mĩ thuật tại trường hơn mười năm, tôi nhận thấy có nhiều em học sinh vẫn còn hành vi cố tình không cho bạn mượn đồ dùng học tập, thấy bạn rơi sách vở tung tóe ngay chân mình mà không giúp bạn, nhặt được đồ của bạn nhưng không trả còn nhận là của mình, hay thấy bạn bị đánh không can ngăn mà còn cổ vũ, thậm chí đánh thêm,
… Có nhiều em học sinh nam còn coi thường các bạn nữ, hay bắt nạt các bạn nữ như giật đồ, đánh, mắng, chửi bậy Khi hỏi thì các em đều biết việc làm đó của em là chưa đúng nhưng
để các em thực sự hiểu và sửa chữa thì cần phải có minh họa cụ thể và phải được giáo dục từ nhiều phía Mà những hành vi đạo đức đó được giáo dục ngay trong những bức tranh dân gian
mà không phải ai cũng nhận ra điều đó
Trang 7
1- Tranh chúc tụng.
Thông qua hình ảnh và tư tưởng trong tranh dân gian giáo dục học sinh những đức tính cao đẹp như: văn, võ, dũng, nhân, tín; tinh thần thương người như thể thương thân; bình đẳng trong xã hội, giúp nhau cùng tiến bộ
từ đây hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh
SỰ TRUYỀN TẢI TÍNH NHÂN VĂN CỦA CÁC THỂ LOẠI TRANH DÂN GIAN VIỆT NAM TRONG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH.
Trang 82- Tranh tôn giáo thờ cúng.
Thờ cúng chính là việc con cháu thể hiện sự biết ơn của mình từ lòng tôn kính, sự mong muốn báo đáp cho tổ tiên ở nơi “chín suối” Qua đây ta thấy vai trò của sự giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua thể loại tranh tôn giáo thờ cúng chính là
sự tu thân tích đức của mỗi người, nhắc nhở cho con cháu nhớ về cội nguồn của dòng họ và ghi nhớ việc báo hiếu với tiên tổ, đồng thời nhớ làm việc thiện, phải tự tu dưỡng bản thân mình không chỉ vì người khác mà còn vì chính bản thân mình
Trang 93- Tranh cảnh vật.
Nếu nhìn bề ngoài thì tranh cảnh vật đâu có giáo dục đạo đức được cho học sinh, nhưng thực tế nếu xét kỹ thì tranh cảnh vật giáo dục học sinh tình yêu quê hương đất nước tươi đẹp của chúng ta, giáo dục học sinh tinh thần bảo vệ môi trường sống xung quanh Như vậy việc truyền đạt tính nhân văn trong tranh dân gian Việt Nam ở thể loại tranh cảnh vật cũng đã thể hiện được thông qua hành động thực tiễn của các em sau bài học như: Yêu quê hương, phấn đấu học tập, lao động, bảo vệ môi trường
Trang 104- Tranh lịch sử.
Thông qua thể loại tranh lịch sử ta thấy sự giáo dục cho học sinh rất lớn về mặt đạo đức, đó chính là đức tính quật cường không ngại gian khó, đức tính đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, lòng tự hào, tự tôn dân tộc Qua đây giúp các em không ngừng phấn đấu rèn luyện bản thân để trở thành chủ nhân tương lai của đất nước, hết mình bảo vệ Tổ quốc thân yêu
Trang 115- Tranh truyện.
Tranh truyện kết thúc mỗi câu chuyện luôn có hậu, người tốt sẽ được hạnh phúc, còn người làm việc xấu
sẽ nhận những hậu quả không tốt đẹp Điều đó giúp các em hiểu mình nên làm những việc thiện, biết giúp
đỡ người khác, không âm mưu tính toán làm những việc xấu, hại người khác và phấn đấu sống tốt hơn, hướng thiện hơn
Trang 126- Tranh sinh hoạt xã hội.
Thông qua thể loại tranh sinh hoạt xã hội ta thấy tính giáo dục rất cao ở đây, từ những hình ảnh
cụ thể mà giáo dục học sinh phải có những đức tính đoàn kết, lao động hết mình nhưng cũng phải biết nghỉ ngơi đúng lúc, phải biết lạc quan tin vào cuộc sống và đặc biệt không được đi theo những con đường tệ nạn xã hội khiến cho bản thân đi vào ngõ cụt, mang lại bất hạnh cho bản thân, gia đình và xã hội.
Trang 13
7- Tranh châm biếm đả kích
Qua thể loại tranh châm biếm đả kích, ta thấy tính giáo dục cao trong việc giáo dục học sinh những đức tính như: Thật thà, chịu khó, cần cù, ngay thẳng và bình đẳng Đây
là những đức tính rất cần thiết cho một con người dù là trong xã hội nào cũng vậy
Trang 14NHỮNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRONG CHỦ ĐỀ “EM VỚI TRANH DÂN GIAN”.
I GIẢI PHÁP 1: Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm và các giáo viên bộ môn khác thông qua quá trình dạy học.
Giáo viên chủ nhiệm đóng một vai trò rất lớn với việc giáo dục đạo đức cho họa sinh Bởi giáo viên chủ nhiệm dạy hầu hết các môn học, nên hiểu rất rõ tính cách của từng em học sinh Điều này rất thuận lợi cho việc nắm bắt được tâm tư tình cảm của các em từ đó có biện pháp giáo dục kịp thời
Môn Âm nhạc giúp các em yêu ca hát, thông qua lời ca tiếng hát để giáo dục các em truyền thống tôn sư trọng đạo, ghi nhớ công ơn của những anh hùng liệt sĩ, giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc, vv… Môn Mĩ thuật ngoài việc thông qua nội dung tranh dân gian để giáo dục đạo đức cho các em ra, trong các quy trình khác còn giáo dục các em biết bảo vệ môi trường, biết tôn trọng ý thức tự quản, tôn trọng ý kiến của các bạn trong nhóm,… Môn Thể dục giáo dục các
em biết quý trọng sức khỏe, rèn luyện bản thân để đem sức trẻ bảo vệ tổ quốc khi đất nước cần,
… Môn Tin học giáo không lạm dụng môn học này để chơi game, hay chat online mà quên nhiệm vụ chính là học tập
Trang 15II GIẢI PHÁP 2: Kết hợp với cha mẹ học sinh.
Để làm tốt việc phối hợp giữa nhà trường và cha mẹ học sinh, giáo viên cần chủ động thu hút cha mẹ học sinh tích cực tham gia công tác giáo dục bằng cách cùng phụ huynh học sinh xây dựng những hình thức phối hợp nhằm đảm bảo mối quan hệ thường xuyên giữa gia đình, nhà trường Hình thức trao đổi trực tiếp được thực hiện qua các cuộc họp cha mẹ học sinh, qua điện thoại, tạo được mối quan hệ thân mật, hiểu biết lẫn nhau giữa giáo viên và cha mẹ học sinh, giúp giáo viên hiểu rõ hoàn cảnh của từng học sinh, nhờ đó đưa ra những lời khuyên phù hợp cho gia đình
Trang 16
III GIẢI PHÁP 3: Giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động tập thể, hoạt động ngoại khóa.
Qua hoạt động tập thể, lòng nhân ái, tính vị tha, tinh thần dũng cảm, trách nhiệm
vì tập thể được thể hiện rõ và chính những hoạt động đó đã đẩy mạnh phong trào học tập của các em hơn.
Ngoài ra các hoạt động ngoại khóa qua các ngày lễ lớn trong năm học, hay buổi sinh hoạt dưới cờ vào mỗi thứ hai hàng tuần, là hình thức giáo dục học sinh thiết thực nhất, gần gũi nhất Sau một tuần học tập, rèn luyện, các bạn trong Ban chỉ huy liên đội lên tổng hợp, biểu dương các lớp chấp hành nội quy trường lớp tốt nhất để các lớp thi đua phấn đấu, các bạn có gương tốt, việc tốt điển hình để học tập Đồng thời cũng chỉ
ra những lớp, những bạn còn hạn chế về thi đua làm ảnh hưởng đến thành tích của lớp
để uốn nắn những thiếu sót và giới thiệu, định hướng những nội dung cần giáo dục cho học sinh.
Trang 17IV GIẢI PHÁP 4: Giáo dục đạo đức thông qua trò chơi.
Khi đề cập đến vấn đề giáo dục đạo đức thông qua trò chơi, nhiều người cho rằng trò chơi chỉ có tác dụng giúp học sinh vận động nhẹ nhàng và tạo hứng thú cho học sinh lôi cuốn vào vào bài học Nhưng xét về mặt giáo dục đạo đức thì không mấy ai để ý đến Thật
ra, trò chơi trong học tập giáo dục hành vi tuân theo luật: Có nghĩa là học sinh chơi hiểu các luật lệ, quy tắc của trò chơi để tránh vi phạm luật Đồng thời giáo dục học sinh biết chịu trách nhiệm, trung thực trong quá trình chơi, nếu thua thì chịu phạt một cách vui vẻ Nhiều trò chơi mang tính đồng đội còn giáo dục các em tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau để đạt kết quả tốt nhất
Trang 18V GIẢI PHÁP 5: Giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động từ thiện.
Những món quà đóng góp của các em tuy nhỏ nhưng mang lại giá trị tinh thần rất lớn: Lòng nhân ái, sự sẻ chia và đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau giữa con người với con người Thông qua hoạt động này, học sinh được nghe những câu chuyện, được tận mắt chứng kiến về hoàn cảnh, cuộc sống, những khó khăn và thiếu thốn mà các bạn nhỏ phải đối diện Các em thấy được mình thật
sự may mắn hơn các bạn ấy, mình có đủ điều kiện về sức khỏe, về kinh tế, được sống trong gia đình có đủ cả bố cả mẹ, được tạo mọi điều kiện học tập, vui chơi,… những khó khăn của mình thật nhỏ bé và bản thân cần phải phấn đấu nhiều hơn nữa trong học tập Từ đó, các em xây dựng tính cộng đồng, sẻ chia tinh thần thương người và giúp người, phát triển toàn diện tri thức và đạo đức để trở thành những công dân ưu tú và có ích cho xã hội
Trang 19CHƯƠNG IV KẾT QUẢ CỦA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRONG CHỦ ĐỀ “EM VỚI TRANH DÂN GIAN”.
Câu hỏi: Em thấy việc giáo dục đạo đức từ chủ đề “Em với tranh dân gian” trong môn Mĩ thuật
được áp dụng vào thực tế đạt hiệu quả như thế nào?
Nội dung
HS tham gia
Như vậy qua kết quả kiểm tra, đối chiếu với kết quả kiểm tra khi chưa áp dụng việc giáo dục đạo đức trong tranh dân gian ta thấy số lượng học sinh lúc đầu cho rằng chỉ ở mức độ “Tốt”
và “Trung bình”, sau khi được trải nghiệm, các em đã nhận thức được là “Rất tốt” Như vậy có thể khẳng định: Việc đưa giáo dục đạo đức cho học sinh trong bài thường thức tranh dân gian Việt Nam môn Mĩ thuật đạt kết quả cao và nó góp phần tác động trực tiếp vào công tác giáo dục đạo đức và phát triển nhân cách toàn diện cho các em
Trang 20XIN KÍNH CHÚC BAN GIÁM KHẢO CÙNG TOÀN THỂ CÁC THẦY CÔ
MẠNH KHỎE, HẠNH PHÚC!
Chúc hội thi thành công tốt đẹp!