tiểu luận quản lý giáo dục giáo dục là quốc sách hàng đầu dựa vào các quan điểm của tứ thụ tam phi bất tứ tôn ngũ quy

TRƯỜNG KHOA TIỂU LUẬN Nêu lại các thông điệp trong Tứ thụ Tam phi bất Tứ tôn Ngũ Quy Chọn những thông điệp liên quan nhiều đến phát triển giáo dục Viết một bình luận cho chủ đề Giáo dục là Quốc sách hàng đầu dựa vào các quan điểm của Tứ thụ Tam phi bất Tứ tôn Ngũ Quy Họ tên học viên Lớp , 2022 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 3 Chương 1 NÊU LẠI CÁC THÔNG ĐIỆP TRONG TỨ THỤ TAM PHI BẤT TỨ TÔN NGŨ QUY CHỌN NHỮNG THÔNG ĐIỆP LIÊN QUAN NHIỀU ĐẾN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC 3 1 1 Thông điệp trong Tứ thụ Tam phi.

KHOA …



TIỂU LUẬN Nêu lại các thông điệp trong Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ tôn - Ngũ Quy Chọn những thông điệp liên quan nhiều đến phát triển giáo dục Viết một bình luận cho chủ đề: Giáo dục là Quốc sách hàng đầu dựa vào các quan điểm của Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ tôn - Ngũ Quy

Họ tên học viên:……….

Lớp:……….,

- 2022

MỤC LỤC

Trang

Chương 1.

NÊU LẠI CÁC THÔNG ĐIỆP TRONG TỨ THỤ -TAM PHI BẤT - TỨ TÔN - NGŨ QUY CHỌN NHỮNG THÔNG ĐIỆP LIÊN QUAN NHIỀU ĐẾN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC

3

1.1 Thông điệp trong Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ Tôn - Ngũ qui 3 1.2 Luận đề liên quan nhiều đến giáo dục 3

Chương 2.

VIẾT MỘT BÌNH LUẬN CHO CHỦ ĐỀ: GIÁO DỤC LÀ QUỐC SÁCH HÀNG ĐẦU DỰA VÀO CÁC QUAN ĐIỂM CỦA TỨ THỤ - TAM PHI BẤT

- TỨ TÔN - NGŨ QUY

4

2.1 Luận đề “Qui trí tất hưng” và “Tôn tài đại thịnh” 4 2.2 Phân tích quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”

dựa theo luận đề “Qui trí tất hưng” và “Tôn tài đại thịnh” 5

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trải qua quá trình lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, “dân tộc Việt Nam đã hình thành một nền giáo dục đặc sắc, đó là truyền thống dạy chữ để làm người” Những người yêu nước Việt Nam từ xưa đến nay bao giờ cũng chăm lo đến sự nghiệp giáo dục, tiêu biểu nhất là Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh Theo Người: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, vì thế trong thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập tháng

9-1945, Người đã viết: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang hay không một phần lớn là nhờ công lao học tập của các em” [6, tr.33]

Trong những năm qua, “với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, toàn xã hội

và sự nỗ lực phấn đấu của ngành giáo dục, sự nghiệp giáo dục và đào tạo đã có một số tiến bộ mới: Ngân sách đầu tư cho giáo dục nhiều hơn, cơ sở vật chất kỹ thuật được tăng cường, quy mô giáo dục được mở rộng, trình độ dân trí được nâng cao Những tiến bộ ấy đã góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, cho đến nay, nền giáo dục và đào tạo của nước nhà vẫn tồn tại nhiều yếu kém, bất cập, từ việc xác định quan điểm và mục tiêu giáo dục đào tạo, xây dựng chương trình, nội dung, phương pháp, đội ngũ thầy giáo, hệ thống tổ chức cho đến công tác quản lý Chất lượng giáo dục và đào tạo ở cả phổ thông và đại học đều thấp Sự bất cập thể hiện ở cả ba phương diện: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài” [4, tr.146] Từ những bất cập trên đặt ra yêu cầu cấp thiết cho Đảng và Nhà nước ta phải tiếp tục lãnh đạo, đề ta những chủ trương, giải pháp phát triển giáo dục trong thời gian sắp tới

Đại hội lần thứ XIII của Đảng đặt ra mục tiêu không phải chỉ cho nhiệm

kỳ 2021 - 2025 mà còn tầm nhìn tới 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng vào năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Một trong những vấn đề đặc biệt ở bất kỳ Đại hội lần nào Đảng ta cũng vẫn khẳng định tầm quan trọng hàng đầu,

đó là lĩnh vực giáo dục và đào tạo Vì vậy, Đại hội tiếp tục khẳng định: “Giáo

dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, đây cũng là “quan điểm xuyên suốt nhiều kỳ Đại hội Đảng cũng như nhiều Hội nghị Trung ương của Đảng, quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu không thay đổi Giáo dục phải

vì sự phát triển bền vững hướng tới các giá trị và năng lực hành động để thực hiện các mục tiêu quốc gia, đồng thời phải tạo đột phá trong đổi mới căn bản,

toàn diện giáo dục và đào tạo” [4, tr.147] Đồng thời, Đảng ta xác định: “Tạo đột

phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài” [3, tr.48]

Quan điểm coi “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” không chỉ bây giờ chúng ta mới có, ngay từ những buổi đầu lập nước, các bậc thánh hiền, bậc đại sĩ phu yêu nước luôn coi giao dục là quốc sách, đề cao người tài, những người trí thức Tiêu biểu cho những tư tưởng đó là nhà bác học Lê Quý Đôn Vì vậy,

nghiên cứu vấn đề “Giáo dục là Quốc sách hàng đầu dựa vào các quan điểm

của Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ tôn - Ngũ Quy” làm đề tài tiểu luận có ý nghĩa

lý luận và thực tiễn sâu sắc

2 Mục đích nghiên cứu

Phân tích làm rõ các thông điệp trong Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ tôn - Ngũ Quy, từ đó chọn những thông điệp liên quan nhiều đến phát triển giáo dục Trên

cơ sở đó viết một bình luận cho chủ đề: Giáo dục là Quốc sách hàng đầu dựa vào các quan điểm của Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ tôn - Ngũ Quy

3 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khác như: nghiên cứu lý thuyết, phương pháp logic, phân tích, tổng hợp, thống kê, mô tả, so sánh

NỘI DUNG Chương 1 NÊU LẠI CÁC THÔNG ĐIỆP TRONG TỨ THỤ - TAM PHI BẤT - TỨ TÔN - NGŨ QUY CHỌN NHỮNG THÔNG ĐIỆP LIÊN QUAN NHIỀU ĐẾN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC

1.1 Thông điệp trong Tứ thụ - Tam phi bất - Tứ Tôn - Ngũ qui

Tư thụ (Quản Trọng):

“Nhất niên thụ cốc Thập niên thụ mộc Bách niên thụ nhân Thiên niên thụ Đức”

Tam phi bất (Khổng Tử):

“Phi phụ bất sinh Phi sư bất thành Phi quân bất vinh”

Tư tôn (Lê Quý Đôn):

“Tôn tộc đại quý Tôn lộc đại suy Tôn tài đại thịnh Tôn nịnh đại nguy”

Ngũ qui (Lê Quý Đôn):

“Qui nông tất ổn Qui công tất phú Qui thương tất hoạt Qui trí tất hưng Qui pháp tất bình”

1.2 Luận đề liên quan nhiều đến giáo dục

Tứ tôn (Lê Quý Đôn): “Tôn tài đại thịnh”.

Ngũ qui (Lê Quý Đôn): “Qui trí tất hưng”.

Chương 2 VIẾT MỘT BÌNH LUẬN CHO CHỦ ĐỀ: GIÁO DỤC LÀ QUỐC SÁCH HÀNG ĐẦU DỰA VÀO CÁC QUAN ĐIỂM CỦA TỨ THỤ -TAM PHI BẤT - TỨ TÔN - NGŨ QUY

2.1 Luận đề “Qui trí tất hưng” và “Tôn tài đại thịnh”

Nhà bác học Lê Quý Đôn đã luận về các nguyên tắc “Tứ tôn” và Ngũ quy”, trong đó nhấn mạnh đến việc tôn trọng và sử dụng người tài; những hệ lụy của nó Tứ tôn gồm: “Tôn tộc đại quý, tôn lộc đại suy, tôn tài đại thịnh, tôn nịnh đại nguy” Ngũ quy gồm: “Quy nông tất ổn, quy công tất phú, quy thương tất hoạt, quy trí tất hưng, quy pháp tất bình” Trong tứ tôn thì “tôn tài đại thịnh” Trong ngũ quy thì “quy trí tất hưng” Trong đó đặc biệt coi trọng người có tri thức, có tài có thể giúp nước hưng thịnh

“Tôn tài đại thịnh” - vì “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, đó là một

chân lý vĩnh hằng Coi thường trí thức, gạt tầng lớp trí thức ra ngoài hành trình của đất nước, nhất định đất nước suy vong Trí thức thường là những người có

cá tính, không phải loại người gọi dạ, bảo vâng, lại là những người hay nêu ý kiến phản biện, không biết phản biện không phải là trí thức, nên hay làm cho lãnh đạo ghét Người lãnh đạo giỏi là người biết trọng tài năng, tập hợp nhân tài phục vụ quốc gia, lúc đó đất nước mới vững mạnh lên được Nhà ta coi chữ hơn

vàng/Coi tài hơn cả giàu sang trên đời, Thơ Nguyễn Bính, nhưng là tự bạch chân

tình của ông Soi vào lịch sử, càng rõ các bậc tiền bối khai quốc công thần luôn rạng ngời phẩm chất đạo đức cách mạng, thanh bần, đạm bạc, mẫu mực trong cuộc sống đời thường Âu cũng là nét tài, nét đẹp Tài năng, trí tuệ, hiểu biết, tư duy sắc sảo luôn là phương châm cứu thế để thoát khỏi vận hạn, để bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước” [9, tr.57]

Cho nên, cách nay hơn 500 năm, cụ Thân Nhân Trung đã nói: Hiền tài là nguyên khí quốc gia Dân tộc ta luôn trọng người tài Bởi người tài là người có

bản lĩnh, cá tính, minh triết, ngay thẳng Họ luôn luôn để chúng ta nể trọng, giàu sang không thể cám dỗ, nghèo hèn không lung lay, quyền quý không khuất phục Cái tài của người lãnh đạo là biết nghe, dám nghe những lời phản biện, dám cãi, dám làm và dám chịu trách nhiệm Hơn nữa cũng phải biết nhìn, biết

phát hiện và biết sử dụng người tài, đồng thời phải là người có ý chí mạnh mẽ” [9, tr.58)

Vận dụng quan điểm này của nhà bác học Lê Quý Đôn, xuất thân từ trí thức Nho học, văn hóa truyền thống Việt, tự bổ sung bằng tri thức khoa học, xã hội, văn hóa, chính trị phương Tây không chỉ qua lý luận, mà cả bằng thực tiễn hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh hơn ai hết hiểu rõ giá trị của tri thức khoa học và lực lượng trí thức Trí thức theo Hồ Chủ tịch là những người lao động trí óc, có cống hiến cho xã hội, đất nước, là “thầy giáo, thầy thuốc, kỹ

sư, những nhà khoa học, văn nghệ, những người làm bàn giấy…” [7, tr.189] Người cho rằng trí thức và thành quả của tri thức, trí tuệ là cái giúp cho xã hội phát triển, “cách mạng rất cần trí thức và chính ra chỉ có cách mạng mới biết trọng trí thức” [7, tr.190] Người lại nói: “Trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc, ở nước khác như thế, ở Việt Nam càng như thế” [7, tr.193]

Bác của chúng ta cụ thể, sát thực hơn về tài đức cần có của người cán bộ

cách mạng: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”! Dùng người tài, không chỉ do phát hiện ra mà phải bồi dưỡng, dạy dỗ Sách (Sửa đổi lối làm việc), Người viết: “Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”! Cho nên, Đảng phải luôn nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu “Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung của chúng ta” “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” [8, tr.314] Đó là phương

sách, là nghệ thuật, là phong cách khoa học dùng người của Bác mà Đảng ta phải nghiêm túc thực hiện

2.2 Phân tích quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” dựa theo luận đề “Qui trí tất hưng” và “Tôn tài đại thịnh”

Từ truyền thống trọng tri thức, coi trong giáo dục của các thế hệ đi trước, đặc biệt là kế thừa tư tưởng “Qui trí tất hưng” và “Tôn tài đại thịnh” trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng và Nhà nước đã luôn khẳng định: “giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là những chính sách trọng tâm, có vai trò chính yếu của Nhà nước, được ưu tiên đi trước một bước so với các chính sách phát triển

kinh tế - xã hội khác Kế thừa những tư tưởng cơ bản của các kỳ đại hội Đảng và các nghị quyết về giáo dục và đào tạo trước đây, Đại hội XIII của Đảng tiếp tục khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu Giáo dục và đào tạo là chủ trương, chính sách được quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta Chính sách giáo dục và đào tạo là chính sách do Nhà nước đặt ra nhằm điều chỉnh lĩnh vực giáo dục và đào tạo theo những mục tiêu cụ thể” [5, tr.67]

Quốc sách hàng đầu là “những chính sách trọng tâm, có vai trò chính yếu của Nhà nước, luôn dành được sự quan tâm hàng đầu, ưu tiên đặc biệt của Nhà nước trong việc tiến hành một loạt các biện pháp và phạm vi thực hiện, nguồn ngân sách chi cho các chính sách đó Giáo dục và đào tạo có vai trò quan trọng trong việc xây dựng con người mới Việt Nam nói chung, trong đào tạo nguồn nhân lực và nguồn nhân lực chất lượng cao - một trong ba đột phá chiến lược mà Đại hội XI của Đảng đã xác định để phục vụ cho sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước và hội nhập quốc tế” [9, tr.59]

Thực tế cho thấy, “tất cả các nước phát triển hàng đầu trên thế giới, đều là những nước có nền giáo dục hàng đầu và có hệ thống đào tạo tiên tiến, hiện đại Đầu tư cho giáo dục và đào tạo ở các nước này đều ở mức cao, chẳng hạn ở Mỹ, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Xingapo… Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Vấn đề phát triển giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực là một

bộ phận rất quan trọng của chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phải được ưu tiên và quan tâm thực sự” [9, tr.60]

Đáp ứng với tình hình phát triển mới của đất nước, nhất là yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế hiện nay, trên lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển con người” [3, tr.136] Đây là quan điểm, chủ trương lớn của Đảng, thể hiện sự nhất quán của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân

lực, phát triển con người qua các kỳ Đại hội, song đã có những phát triển mới

đáp ứng với sự phát triển của tình hình thế giới và đất nước Sự nhất quán và những phát triển mới đáp ứng yêu cầu của thực tiễn trên lĩnh vực giáo dục và đào tạo trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng được thể hiện trên một số nội dung cơ bản sau

Đảng ta khẳng định rõ giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ

là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước Báo cáo chính trị tại Đại hội XIII chỉ rõ: “Xây dựng đồng bộ thể chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả chủ trương giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước” [3, tr.136] Đây là sự nhất quán quan điểm của Đảng về vị trí, vai trò của giáo dục và đào tạo cùng với khoa học cộng nghệ gắn với yêu cầu của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Trong Văn kiện Đại hội XII, Đảng ta đã xác định: “Giáo dục

là quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” [2, tr.114]; đồng thời cũng chỉ rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với tiến bộ của khoa học - công nghệ, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động” [2, tr.114-115]

Sự phát triển mới trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng thể hiện ở sự khẳng định rõ hơn quan điểm về vị trí, vai trò của giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt

để phát triển đất nước, đặc biệt là đáp ứng với yêu cầu của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế Đồng thời, cũng chỉ rõ việc thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo phải gắn với mục tiêu, nội dung, chương trình, phương thức, phương pháp theo hướng hiện đại, hội nhập quốc tế, phát triển con người toàn diện đáp ứng với yêu cầu của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế Văn kiện Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới đồng bộ mục tiêu, nội dung, chương trình, phương thức, phương pháp giáo dục và đào tạo theo hướng hiện đại, hội nhập quốc tế, phát triển con người toàn diện, đáp ứng những yêu cầu mới của phát triển kinh tế xã hội, khoa học và

công nghệ, thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư” [3, tr.175] Đây là nội dung mới, thể hiện sự nhạy bén về tư duy lãnh đạo, tầm nhìn và chỉ đạo chiến lược của Đảng đáp ứng với tình hình phát triển của thế giới và trong nước, bởi các kỳ đại hội trước đây chưa chịu tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế của nước ta chưa sâu, rộng như hiện nay

Nghị quyết số 29 của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm coi trọng giáo dục: “Phát triển giáo dục phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, nâng cao vai trò các tổ chức, đoàn thể chính trị, kinh tế, xã hội trong phát triển giáo dục Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển Thực hiện các chính sách ưu đãi đối với giáo dục, đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương; ưu tiên ngân sách nhà nước dành cho phát triển giáo dục phổ cập và các đối tượng đặc thù Xây dựng nền giáo dục có tính nhân dân, dân tộc, tiên tiến, hiện đại, xã hội chủ nghĩa, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó để đạt được mặt bằng chung, đồng thời tạo điều kiện

để các địa phương và các cơ sở giáo dục có điều kiện bứt phá nhanh, đi trước một bước, đạt trình độ ngang bằng với các nước có nền giáo dục” [1, tr.9]

Mục tiêu hướng đến xây dựng con người Việt nam đáp ứng với thời kỳ mới, Đại hội XII của Đảng chỉ rõ: “Coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, Đảng và Nhà nước ta hướng đến xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện Điều này sẽ tạo nên sự chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện

và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả Phấn đấu đến năm

2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực là mục tiêu tổng quát của sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo nước nhà trong những năm tới” [2, tr.145]