tiểu luận phân tích quan hệ quản lí nền kinh tế trong nền kinh tế thi trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở vn liên hệ thực tế thực tiễn quan hệ quản lý ở vn từ năm 2020 đến nay giải pháp đề nâng cao hiệu quả quản

TRƯỜNG KHOA TIỂU LUẬN PHÂN TÍCH QUAN HỆ QUẢN LÍ NỀN KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM LIÊN HỆ THỰC TẾ THỰC TIỄN QUAN HỆ QUẢN LÝ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 2020 ĐẾN NAY GIẢI PHÁP ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NỀN KINH TẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Họ tên học viên Lớp , 2022 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 1 Kinh tế thi trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 2 2 Phân tích quan hệ quản lí nền kinh tế trong nền kinh tế thi trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt N.

KHOA …



TIỂU LUẬN

PHÂN TÍCH QUAN HỆ QUẢN LÍ NỀN KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG CHỦ NGHĨA

XÃ HỘI Ở VIỆT NAM LIÊN HỆ THỰC TẾ THỰC TIỄN QUAN HỆ QUẢN LÝ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 2020 ĐẾN NAY GIẢI PHÁP ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ

NỀN KINH TẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Họ tên học viên:……….

Lớp:……….,

- 2022

MỤC LỤC

1 Kinh tế thi trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 2

2 Phân tích quan hệ quản lí nền kinh tế trong nền kinh tế thi

trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 3

3 Liên hệ thực tế thực tiễn quan hệ quản lý ở Việt Nam từ

4 Giải pháp đề nâng cao hiệu quả quản lý nền kinh tế ở Việt

MỞ ĐẦU

Trong đổi mới, Đảng cộng sản Việt Nam đã bước đầu đề ra nội dung, hình thức và bước đi cụ thể, thích hợp Từng bước chuyển nền kinh tế từ tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa Thực hiện đường lối đó, Nhà nước Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam đóng vai trò hết sức quan trọng - quản lý và điều tiết nền kinh tế thị trường, bảo đảm quá trình phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa

Thực tiễn từ 1986 đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nước, sự nghiệp đổi mới của nhân dân ta đã và đang đạt được nhiều thành tựu có ý nghĩa quan trọng, song cũng đặt ra nhiều vấn đề phức tạp - những thách thức, trở ngại lớn như nghị quyết Hội nghị giữa nhiệm kỳ - khóa VII đã chỉ rõ, đặc biệt là nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa Cùng với nguy cơ, thách thức trong nước, những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới - xu hướng khu vực hóa, quốc tế hóa và toàn cầu hóa đời sống kinh tế thế giới đem đến thời cơ, vận hội mới và những thách thức lớn cho nước đang ta

Trước thực trạng đó, đặt ra vấn đề khách quan là Nhà nước phải tự đổi mới và hoàn thiện mình như thế nào? Điều tiết, quản lý và can thiệp vào kinh tế bằng những nội dung, giải pháp nào để phát huy vai trò, hiệu lực quản lý của Nhà nước, bảo đảm quyền lực chính trị của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và phát triển nền kinh tế thị trường đúng định hướng xã hội chủ nghĩa Vì

vậy, nghiên cứu vấn đề “Phân tích quan hệ quản lí nền kinh tế trong nền kinh

tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Liên hệ thực tế thực tiễn quan hệ quản lý ở Việt Nam từ năm 2020 đến nay Giải pháp đề nâng cao hiệu quả quản lý nền kinh tế ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài tiểu luận có ý

nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc

NỘI DUNG

1 Kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Mô hình kinh tế hiện tại của nước ta là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa do Đảng ta đặt ra, nó được mô tả với đặc trưng một nền kinh tế thị trường với nhiều thành phần, trong đó thành phần khu vực kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo, mục tiêu cao nhất là xây dựng thành công mô hình chủ nghĩa xã hội mà nước ta đang theo đuổi Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là “sản phẩm của thời kỳ đổi mới, thay thế nền kinh tế kế hoạch bằng nền kinh tế hỗn hợp hoạt động theo cơ chế thị trường Đây là một kiểu kinh tế thị trường mới trong lịch sử phát triển của kinh tế thị trường Cũng có thể nói kinh tế thị trường là cái phổ biến, còn kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là cái đặc thù của Việt Nam, phù hợp với điều kiện và đặc điểm cụ thể của Việt Nam Nó có hệ thống thể chế riêng không giống với kinh tế thị trường của các nước khác” [2, tr.98]

Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam được hiểu là hệ thống các bộ quy tắc kinh tế thị trường, được vận hành bởi các chủ thể kinh tế thị trường khác nhau, với các cơ chế, cách thức được xác định rõ theo hướng vừa đảm bảo phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường, vừa đảm bảo công bằng xã hội và phát huy vai trò quản lý của Nhà nước, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với nền kinh tế thị trường

Quan niệm này chỉ rõ thể chế kinh tế thị trường là sản phẩm của sự vận dụng các qui luật kinh tế trong nền kinh tế thành các qui định của nhà nước để tạo điều kiện cho sự vận động thống nhất và phát triển của nền kinh tế thị trường Mục đích xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường nhằm phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta Bản chất nền kinh tế thị trường ở nước ta là thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta đưa ra đưa ra khái niệm

“Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” [1, tr.12] Đây là bước phát

triển mới trong nhận thức tư duy lý luận của Đảng về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta trong thời kỳ quá độ Và từ đó đến nay, nó là vấn đề trọng tâm trong việc hoạch định kế hoạch, đường lối phát triển kinh tế xã hội của Đảng, Nhà nước ta Việc chuyển đổi nền kinh tế nước ta sang nền kinh tế thị trường là đúng đắn Nó phù hợp với thực tế của đất nước, phù hợp với các quy luật kinh tế và với xu thế của thời đại

Nếu vẫn giữ cơ chế kinh tế cũ thì không thể nào có đủ sản phẩm để tiêu dùng chứ chưa muốn nói đến tích lũy vốn để mở rộng sản xuất Bên cạnh đó xu hướng chung phát triển kinh tế của thế giới là sự phát triển kinh tế của mỗi nước không thể tách rời sự phát triển và hòa nhập sự cạnh tranh giữa các quốc gia đã thay đổi hẳn về chất Mục đích của các chính sách, của các quốc gia là tạo ra được nhiều của cải vật chất trong quốc gia của mình, là tốc độ phát triển kinh tế cao, đời sống nhân dân được cải thiện, thất nghiệp thấp Tiềm lực kinh tế đã trở

thành thước đo chủ yếu, vai trò và sức mạnh của mỗi dân tộc Vì vậy, chuyển

sang nền kinh tế thị trường là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển nền kinh tế đất nước

Để nền kinh tế thị trường phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, điều kiện bảo đảm tiên quyết chính là phát triển cân đối, đồng hướng, đồng nhịp một cách bền vững giữa các bộ phận cấu thành nói riêng và cấu trúc tổng thể nói chung Phải ngăn chặn một cách hiệu quả và chắc chắn xu hướng phục hồi trở lại của các yếu tố thuộc về cơ chế cũ như bao cấp, độc quyền và bảo hộ tràn lan, xác định rõ phương hướng và cơ chế đầu tư của Nhà nước trong môi trường thị trường - hội nhập và phù hợp với các nguyên tắc thị trường

2 Phân tích quan hệ quản lí nền kinh tế trong nền kinh tế thi trường định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Vai trò nhà nước thể hiện rõ trong quản lý nền kinh tế bằng kế hoạch hóa toàn bộ nền kinh tế quốc dân, quản lý nền kinh tế tập trung thống nhất từ trung ương đến địa phương Tuy nhiên, với cơ chế quản lý kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, cùng với sai lầm khuyết điểm nóng vội, chủ quan duy ý chí, can thiệp vào tất cả các hoạt động kinh tế (trói buộc các chủ thể kinh tế trong một cơ chế

quản lý, kế hoạch hóa sản xuất cứng nhắc), kết quả là sản xuất trì trệ, dẫn đến khủng hoảng kinh tế - xã hội

Nhận thức được những sai lầm khuyết điểm trên, bắt đầu từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V (3/1982), Đảng Cộng sản Việt Nam bước đầu đề ra và từng bước thực hiện đổi mới chính sách kinh tế và quản lý kinh tế Thực hiện chủ trương đó, vai trò nhà nước trong kinh tế cũng từng bước được chuyển đổi, từ quyết định toàn bộ các hoạt động kinh tế chuyển dần sang quản lý kinh tế ở tầm

vĩ mô

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta yêu cầu tất yếu phải nâng cao năng lực tự chủ của các chủ thể sản xuất kinh doanh, đồng thời xác lập đầy đủ vai trò quản lý vĩ mô của nhà nước nhằm phát huy tác dụng đi đôi với ngăn ngừa hạn chế tiêu cực của nó Điều đó đã được Đảng ta xác định như là vấn đề có tính nguyên tắc trong đổi mới kinh tế và đổi mới nhận thức về vai trò nhà nuớc trong kinh tế thị trường: “Nhà nước quản lý thị trường bằng pháp luật, kế hoạch, chính sách, các công cụ đòn bẩy kinh tế và các nguồn lực của khu vực kinh tế nhà nước” [3, tr.60]

Để thực hiện các chủ trương đó, nhà nước phải tăng cường vai trò quản

lý của mình, xây dựng các thể chế kinh tế phù hợp với các quan hệ kinh tế thị trường Nhà nước phải tạo lập đồng bộ các yếu tố của thị trường, các loại hình thị trường như: thị trường hàng hóa - dịch vụ; thị trường lao động; thị trường bất động sản; thị trường vốn; thị trường tài chính, tiền tệ

Nhà nước phải hoàn chỉnh hệ thống pháp luật về kinh tế, tạo hành lang pháp lý cho các chủ thể kinh tế hoạt động sản xuất kinh doanh Pháp luật phải thực sự trở thành công cụ để nhà nước quản lý nền kinh tế

Cùng với hệ thống pháp luật đồng bộ, nhà nước phải tiếp tục đổi mới công tác kế hoạch hóa điều tiết nền kinh tế thị trường hướng theo mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Hệ thống kế hoạch phải quán triệt đường lối chủ trương của Đảng, đưa ra các mục tiêu vĩ mô, xác định tốc độ phát triển, cơ chế và các cân đối lớn, xác định chính sách, giải pháp để dẫn dắt thị trường hoạt động theo hướng phát huy mặt tích cực hạn chế mặt tiêu cực của kinh tế thị trường

Nhà nước phải thực hiện tốt các chức năng định hướng sự phát triển bằng cách đổi mới và hoàn thiện các thể chế tài chính, tiền tệ, trực tiếp đầu tư vào một số lĩnh vực mà tư nhân không muốn đầu tư hoặc không thể kinh doanh được, một số lĩnh vực có vai trò dẫn dắt nền kinh tế phát triển theo định hướng

xã hội chủ nghĩa, thiết lập khuôn khổ pháp luật; hoạch định hệ thống chính sách nhất quán, tạo môi trường thể chế ổn định thuận lợi cho sản xuất kinh doanh; khắc phục những hạn chế của kinh tế thị trường; phân phối và phân phối lại thu nhập quốc dân, bảo đảm về mặt xã hội cho công dân

Thực chất chức năng của nhà nước theo quan điểm của Đảng ta: Nhà nước vừa là chủ thể kinh tế vừa là cơ quan duy nhất có quyền lực quản lý nhà nước nền kinh tế, định hướng và điều tiết nền kinh tế phát triển theo định hướng

xã hội chủ nghĩa Sự thành bại trong quá trình quản lý, điều tiết trong nền kinh

tế thị trường của nhà nước xã hội chủ nghĩa sẽ quyết định quy mô năng lực của

nó trong đời sống chính trị xã hội và tính định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế nước ta

3 Liên hệ thực tế thực tiễn quan hệ quản lý ở Việt Nam từ năm 2020 đến nay

Từ năm 2020, nước ta chịu ảnh hưởng nặng nề từ địa dịch Covid-19, tuy nhiên nước ta là một trong những nền kinh tế trên thế giới duy trì được đà tăng trưởng, nhưng tăng trưởng kinh tế chỉ đạt 2,91%, thấp nhất trong giai đoạn 2011

- 2020; tốc độ tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm 2021 chỉ đạt 5,64%, thấp hơn mục tiêu đề ra Mặc dù được cải thiện đáng kể so với cùng kỳ năm 2020 (1,82%), nhưng vẫn chưa hồi phục được tốc độ tăng như cùng kỳ các năm 2018

và 2019 (7,05% và 6,77%) Thu hút vốn đầu tư phát triển của khu vực ngoài nhà nước và khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt thấp

Để khắc phục khó khăn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, nhà nước ta

đã thực hiện nhiều chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý như: Tiếp tục chỉ đạo tổ chức thực hiện có hiệu quả các cơ chế, chính sách theo Nghị quyết số 63-NQ/CP, Nghị quyết số 68/NQ-CP và các văn bản có liên quan, nhất là những chính sách mới (như hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề,

giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, giảm cước viễn thông ) Thường xuyên nắm bắt tình hình triển khai, tiến hành tổng kết, đánh giá về tính hiệu quả, khả thi, xác định những vướng mắc, bất cập để kịp thời điều chỉnh, bảo đảm các chính sách được thực hiện đầy đủ, đáp ứng mục tiêu đã

đề ra nhằm duy trì niềm tin xã hội Tiếp tục nghiên cứu, sớm ban hành các chính sách hỗ trợ các đối tượng chịu ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid-19 theo hướng làm rõ đối tượng, lĩnh vực phù hợp tình hình thực tiễn và các quan điểm, chiến lược về phòng, chống dịch, mục tiêu phục hồi kinh tế và bảo đảm an sinh

xã hội trong từng giai đoạn

Nhà nước khẩn trương nghiên cứu, xây dựng chương trình phục hồi và phát triển kinh tế khả thi Nghiên cứu ban hành hoặc đề xuất ban hành các chính sách tài khóa, tiền tệ và an sinh xã hội mang tính dài hạn cho giai đoạn 2021

-2025 nhằm kích thích nền kinh tế hơn là đơn thuần hỗ trợ (cho phép cơ cấu lại những khoản vay, tiếp tục giãn nợ, giảm, miễn một số loại thuế, phí, lệ phí, miễn

và giãn thời gian áp dụng một số quy định gia tăng chi phí cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, giảm lãi suất cho vay, cho vay mới, bổ sung vốn lưu động để giúp doanh nghiệp, hợp tác xã khôi phục hoạt động sản xuất, kinh doanh, kích cầu nội địa…

Tổ chức thực hiện nghiêm các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật Tích cực triển khai thi hành các luật có liên quan nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh Bảo đảm tiến độ hoàn thiện dự án Luật Đất đai (sửa đổi) Đẩy nhanh tiến độ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế hoặc sửa đổi toàn diện các luật về thuế Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật để phát hiện những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn, qua đó khẩn trương xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật, đáp ứng yêu cầu khai thông điểm nghẽn, hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh…

Bên cạnh đó, hệ thống thể chế và pháp luật kinh tế ngày càng đồng bộ hơn và hoàn thiện hơn đã tạo môi trường cho các chủ thể kinh tế và công dân tự

do sản xuất kinh doanh (theo pháp luật) tạo ra sự phát triển của lực lượng sản xuất tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, quan hệ xã hội lành mạnh

và giữ được ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng an ninh được đảm bảo

Điều tiết và quản lý nền kinh tế có hiệu quả hơn, kinh tế phát triển, chính quyền nhà nước được củng cố từ trung ương đến địa phương, nhà nước nắm được dân, và dân tin tưởng hơn vào sự lãnh đạo của Đảng, làm theo chính sách

và pháp luật của nhà nước Quyền lực nhà nước được củng cố và tăng cường về chất, dân chủ mở rộng vì vậy quyền lực chính trị của nhân dân được thực hiện tốt hơn trên thực tế, thông qua quyền lực nhà nước, tạo môi trường chính trị ổn định và phát triển

Như vậy, từ năm 2020 đến nay, quan hệ quản lý ở nước ta tiếp tục được củng cố, kiện toàn, nâng cao hiệu quả quản lý nền kinh tế thích ứng với dịch Covid-19 Những kết quả tăng trưởng nền kinh tế thời gian qua đã cho thấy hiệu quả của các quan hệ quản lý nền kinh tế ở nước ta hiện nay

4 Giải pháp đề nâng cao hiệu quả quản lý nền kinh tế ở Việt Nam hiện nay

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, những năm qua chúng ta đã từng bước chuyển nền kinh tế từ cơ chế cũ sang cơ chế thị trường Theo hướng đó, vai trò nhà nước đã từng bước chuyển đổi từ chỉ huy mệnh lệnh hành chính sang quản lý hành chính nền kinh tế Với việc xác định đúng vai trò nhà nước trong kinh tế thị trường đã góp phần quan trọng khắc phục khủng hoảng kinh tế - xã hội và đã đạt được tăng trưởng kinh tế, cải thiện được đời sống nhân dân

Trong quá trình đổi mới vẫn còn tồn tại những quan điểm nhận thức lệch lạc về vai trò nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, dẫn đến trong tổ chức thực hiện ở một bộ phận cán bộ công chức vẫn nặng về quan liêu mệnh lệnh, can thiệp quá sâu, thậm chí làm thay cho các doanh nghiệp Để khắc phục những hạn chế trên, đồng thời để nâng cao hiệu quả quản lý nền kinh tế ở Việt Nam hiện nay cần phải thực hiện các nội dung sau:

- Nhà nước phải tạo lập được các thể chế, hệ thống pháp luật, tạo môi trường lành mạnh cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, thiết lập đồng bộ các yếu tố và cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- Nhà nước phải định hướng phát triển xã hội thông qua việc hoạch định các chính sách lâu dài, được cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch xây dựng phát triển kinh tế - xã hội nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đi đôi với công bằng và tiến bộ xã hội

- Nhà nước phải điều tiết, quản lý nền kinh tế bằng các công cụ vĩ mô (kế hoạch, pháp luật, chính sách) Kiểm soát được nền kinh tế, ngăn ngừa những tiêu cực, mặt trái của cơ chế thị trường, tích cực giải quyết những vấn đề xã hội

- Song song với việc thực hiện chức năng quản lý xã hội, nhà nước ta còn là người đại diện cho nhân dân thực hiện vai trò sở hữu đối với tài sản thuộc

sở hữu toàn dân Sử dụng các doanh nghiệp nhà nước trong việc đảm bảo hàng hóa và dịch vụ công cộng Coi đó là một trong những công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng Đây là một chức năng đặc thù của nhà nước ta, nắm giữ những bộ phận then chốt để chi phối nền kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- Nhà nước không chỉ quản lý điều tiết nền kinh tế bằng sức mạnh chính trị mà còn bằng sức mạnh kinh tế - “Nhà nước có vai trò nòng cốt, thực hiện quản lý nhà nước, tổ chức cho dân làm trong điều kiện cụ thể, tham gia cùng làm với dân, cũng không khoán trắng” [4, tr.54]

Nói tóm lại, trong nền kinh tế thị trường với tư cách vừa là chủ thể quản

lý, vừa là chủ thể kinh tế, nhà nước đóng vai trò là người “tạo ra sân chơi, luật chơi, tổ chức cuộc chơi và làm trọng tài các cuộc chơi” Để các chủ thể kinh tế tham gia cuộc chơi (sản xuất kinh doanh) một cách tin cậy, công bằng, hiệu quả Nhà nước cần có sự quản lý hành chính không chỉ “nền kinh tế mà còn với toàn

xã hội” nhưng không cần thiết quản lý kinh tế nền kinh tế thị trường nói chung

mà chỉ quản lý các xí nghiệp thuộc nhà nước mà thôi Vì vậy, trong nền kinh tế thị trường, nhà nước quản lý là quản lý hành chính nền kinh tế chứ không phải

là trực tiếp quản lý sản xuất kinh doanh