TRƯỜNG KHOA TIỂU LUẬN PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẤT NƯỚC Họ tên học viên Lớp , 2022 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA VÀ VAI TRÒ VĂN HÓA 2 1 1 Văn hóa 2 1 2 Vai trò của văn hóa 4 II PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẤT NƯỚC 8 2 1 Quan điểm của Đảng ta về phát huy giá trị văn hóa tại Đại hội XIII 8 2 2 Vai trò của văn hóa đối với sự phát triển con.
Trang 1KHOA …
TIỂU LUẬN PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN
VỮNG ĐẤT NƯỚC
Họ tên học viên:……….
Lớp:……….,
- 2022
Trang 22.1 Quan điểm của Đảng ta về phát huy giá trị văn hóa tạiĐại hội XIII 82.2 Vai trò của văn hóa đối với sự phát triển con người 122.3 Vai trò của văn hóa trong quá trình phát triển bền vững đất nước 14
Trang 3MỞ ĐẦU
Phát triển bền vững là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển củamọi quốc gia dân tộc nói chung và Việt Nam nói riêng, đó là quá trình kết hợpchặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển xã hội và bảo vệtài nguyên, môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội,nhằm tạo dựng một xã hội ổn định, văn minh và hạnh phúc ở cả hiện tại và trongtương lai xa của đất nước
Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới, hội nhập và phát triển đấtnước gần ba thập kỷ qua của nước ta, ngoài việc đem lại những thành tựu quantrọng trên tất cả các lĩnh vực theo hướng phát triển bền vững, cũng đã và đangđặt ra nhiều thách thức không nhỏ: sự phát triển “nhanh” và “nóng” của nềnkinh tế, ô nhiễm môi trường đang trở nên ngày càng bức xúc, nhất là ở đô thị vàcác khu công nghiệp đang gia tăng một cách nhanh chóng Đặc biệt, sự tác độngcủa biến đổi khí hậu đang trở thành một vấn đề nóng bỏng, đe dọa quá trình pháttriển bền vững của cả đất nước Vì vậy, vấn đề đặt ra đối với chúng ta hiện nay
là làm thế nào để vừa giữ được sự tăng trưởng kinh tế cao, vừa đảm bảo đảm ổnđịnh chính trị và an sinh xã hội, đồng thời bảo vệ được môi trường và ứng phó
có hiệu quả với tác động của biến đổi khí hậu để phát triển bền vững như Đảng
ta khẳng định
Trong những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo Đảng và Nhà nước,
sự nỗ lực vươn lên của nhân dân các dân tộc, Việt Nam đã có bước phát triểnvượt bậc về mọi mặt, đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của nhân dân ngày càngđược nâng lên, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo.Tuy nhiên, bện cạnh đó vẫn còn những tồn tại, hạn chế trong tất cả các lĩnh vực
của đời sống xã hội, trong đó có văn hóa Vì vậy, nghiên cứu vấn đề “Phân tích
vai trò của văn hóa đối với sự phát triển con người và phát triển bền vững đất nước” làm đề tài tiểu luận có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
Trang 4Ở phương Tây, từ văn hoá xuất hiện sớm trong đời sống ngôn ngữ Nhà
ngôn ngữ học người Đức W Wundt cho rằng: Văn hoá là một từ có từ căn gốc
Latinh: Colere, sau trở thành Cultura nghĩa là cày cấy, gieo trồng Từ nét nghĩa
này về sau dẫn đến nghĩa rộng hơn là sự hoàn thiện, vun trồng tinh thần, trí tuệ.Thế kỷ thứ nhất trước công nguyên, Cicéron, nhà hùng biện thời La Mã từng cócâu nói nổi tiếng: Triết học là văn hoá (sự vun trồng) tinh thần (Filosofia culturaanimi est)
Ở Trung Quốc, từ văn hoá đã xuất hiện trong đời sống ngôn ngữ ở thời
Tây Hán (206 trước công nguyên - 25 năm sau công nguyên) Lưu Hướng viết
trong sách Thuyết uyển bài Chỉ vũ: Thánh nhân cai trị thiên hạ, trước dùng văn
đức rồi sau mới dùng vũ lực Phàm dùng vũ lực đều để đối phó kẻ bất phục tùng,dùng văn hoá không thay đổi được thì sau đó sẽ chinh phạt Như vậy, trong cáchnghĩ của Lưu Hướng, từ văn hoá được hiểu như một cách giáo hoá đối lập với
vũ lực, văn hoá gần nghĩa với giáo hoá
Mặc dù có mặt sớm trong đời sống ngôn ngữ phương Tây cũng như
phương Đông như vậy, nhưng phải đến thế kỷ XVIII, từ văn hoá mới được đưa
vào khoa học, sử dụng như thuật ngữ khoa học Năm 1774, từ này mới đượcxuất hiện trong thư tịch và ghi vào từ điển năm 1783 ở Đức Người đầu tiên sử
dụng từ văn hoá trong khoa học là Pufendorf, người Đức Ông cho rằng văn hoá
là toàn bộ những gì được tạo ra do hoạt động xã hội, nghĩa là văn hoá đối lập vớitrạng thái tự nhiên Sau ông, nhà triết học Herder (1744 - 1803) cho rằng: vănhoá là sự hình thành lần thứ hai của con người Theo ông, lần thứ nhất, con
Trang 5người xuất hiện với tư cách là một thực thể sinh vật tự nhiên; lần thứ hai conngười hình thành như một thực thể xã hội, tức là một nhân cách văn hoá, theonghĩa toàn vẹn của từ này.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, văn hóa là toàn bộ những giátrị vật chất và tinh thần mà con người đã và đang sáng tạo ra trong quá trình hoạtđộng thực tiễn xã hội để phục vụ nhu cầu tồn tại và phát triển của con người
Ở Việt Nam, trong công trình Việt Nam văn hóa sử cương xuất bản năm
1938, học giả Đào Duy Anh cho rằng: “Văn hóa là cách sinh hoạt của con người[1, tr.10] Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đíchcủa cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạođức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinhhoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sángtạo và phát minh đó tức là văn hóa” [5, tr.431]
Trong tuyên bố toàn cầu của UNESCO về đa dạng văn hóa do Đại hộiđồng UNESCO lần thứ 31 (tháng 11 - 2001) đã định nghĩa: Văn hóa nên đượcxem là một tập hợp các đặc điểm nổi bật về tinh thần, vật chất, tri thức và tìnhcảm của xã hội hay một nhóm xã hội và ngoài văn học và nghệ thuật, nó còn baogồm cả lối sống, cách thức cùng chung sống, các hệ thống giá trị, các truyềnthống và các tín ngưỡng
Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII của Đảng đãđưa ra nội hàm của khái niệm văn hoá theo nghĩa rộng: “trong đó đề cập tám
lĩnh vực lớn, trong tám lĩnh vực này thì tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hoá được coi là những lĩnh vực quan trọng nhất hiện nay cần đặc biệt quan
tâm” [2, tr.19-20]
Theo đó, Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo của cánhân và cộng đồng trong quá khứ và trong hiện tại Qua các thế kỷ, hoạt độngsáng tạo ấy đã hình thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị hiếu -những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc
Như vậy, văn hóa bao gồm các giá trị vật chất và tinh thần do con ngườisáng tạo ra nhằm mục đích phục vụ sự tồn tại và phát triển của cộng đồng loài
Trang 6người Văn hóa là thiên nhiên thứ hai do con người tạo ra để phục vụ nhu cầutồn tại và phát triển của chính con người Văn hóa là sản phẩm của con ngườiđược tạo ra trong qua trình lao động (từ lao động trí óc đến lao động chân tay),được chi phối bởi môi trường (môi tự nhiên và xã hội) xung quanh và tính cáchcủa từng tộc người Nhờ có văn hóa mà con người trở nên khác biệt so với cácloài động vật khác; và do được chi phối bởi môi trường xung quanh và tính cáchtộc người nên văn hóa ở mỗi tộc người sẽ có những đặc trưng riêng Hơn nữa,văn hóa chính là nấc thang đưa con người vượt lên trên những loài động vậtkhác; và văn hóa là sản phẩm do con người tạo ra trong quá trình lao động nhằmmục đích sinh tồn.
1.2 Vai trò của văn hóa
Văn hóa là mục tiêu của sự phát triển bởi lẽ, văn hóa do con người sángtạo ra, chi phối toàn bộ hoạt động của con người, là hoạt động sản xuất nhằmcung cấp năng lượng tinh thần cho con người, làm cho con người ngày cànghoàn thiện, xa rời trạng thái nguyên sơ ban đầu khi từ con vật phát triển thànhcon người Con người tồn tại, không chỉ cần những sản phẩm vật chất mà còn cónhu cầu hưởng thụ sản phẩm văn hóa tinh thần, con người và xã hội loài ngườicàng phát triển thì nhu cầu văn hóa tinh thần đòi hỏi ngày càng cao Đáp ứngnhu cầu văn hóa tinh thần đó chính là đảm bảo sự phát triển ngày càng nhiều củacải vật chất cho con người và xã hội
Trên ý nghĩa đó, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời làmục tiêu của sự phát triển Vì xét cho cùng, mọi sự phát triển đều do con ngườiquyết định mà văn hóa thể hiện trình độ vun trồng ngày càng cao, càng toàn diệncon người và xã hội, làm cho con người và xã hội ngày càng phát triển, tiến bộ;điều đó nghĩa là ngày một xa rời trạng thái nguyên sơ, mông muội để tiến tớimột cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc và văn minh Trong đó, bản chất nhânvăn, nhân đạo của mỗi cá nhân cũng như của cả cộng đồng được bồi dưỡng,phát huy trở thành giá trị cao quý và chuẩn mực tốt đẹp của toàn xã hội Mụctiêu này phù hợp với khát vọng lâu đời của nhân loại và là mục đích phát triển
Trang 7bền vững, tiến bộ của các quốc gia, dân tộc Đây là một nội dung quan trọng củachủ nghĩa xã hội mà chúng ta đang xây dựng.
Văn hóa là động lực của sự phát triển, bởi lẽ mọi sự phát triển đều do conngười quyết định chi phối Văn hóa khơi dậy và nhân lên mọi tiềm năng sángtạo của con người, huy động sức mạnh nội sinh to lớn trong con người đóng gópvào sự phát triển xã hội
Trước đây, để phát triển kinh tế, người ta thường nhấn mạnh và khai thácyếu tố lao động của con người cho sự phát triển Ngày nay, trong điều kiện củacuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, yếu tố quyết định cho sự pháttriển là trí tuệ, là thông tin, là sáng tạo và đổi mới không ngừng nhằm tạo ranhững giá trị vật chất và tinh thần ngày càng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng vàphong phú của mỗi người cũng như của toàn xã hội
Trong thời đại ngày nay, một nước giàu hay nghèo không chỉ ở chỗ cónhiều hay ít lao động, vốn, kỹ thuật và tài nguyên thiên nhiên, mà chủ yếu ở chỗ
có khả năng phát huy đến mức cao nhất tiềm năng sáng tạo của nguồn lực conngười hay không? Tiềm năng sáng tạo này nằm trong các yếu tố cấu thành vănhóa, nghĩa là trong ý chí tự lực, tự cường và khả năng hiểu biết, trong tâm hồn,đạo lý, lối sống, trình độ thẩm mỹ của mỗi cá nhân và của cả cộng đồng
Một chính sách phát triển đúng đắn là chính sách làm cho các yếu tố cấuthành văn hóa thấm sâu vào tất cả các lĩnh vực sáng tạo của con người: Văn hóatrong sản xuất, văn hóa trong quản lý, văn hóa trong lối sống, văn hóa trong giaotiếp, văn hóa trong sinh hoạt gia đình, ngoài xã hội, văn hóa trong giao lưu vàhợp tác quốc tế… Nói cách khác, hàm lượng trí tuệ, hàm lượng văn hóa trongcác lĩnh vực của đời sống con người càng cao bao nhiêu thì khả năng phát triểnkinh tế - xã hội càng trở nên hiện thực bấy nhiêu
Văn hóa là hệ điều tiết của sự phát triển Bởi lẽ, văn hóa phát huy mặt tíchcực, hạn chế mặt tiêu cực của các nhân tố khách quan và chủ quan, của các điều kiệnbên trong và bên ngoài, bảo đảm cho sự phát triển được hài hòa, cân đối, lâu bền
Trong nền kinh tế thị trường, một mặt văn hóa dựa vào chuẩn mực của nó
là chân, thiện, mỹ (cái đúng, cái tốt, cái đẹp) để hướng dẫn và thúc đẩy người
Trang 8lao động không ngừng phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề,sản xuất hàng hóa với số lượng ngày càng nhiều với chất lượng ngày càng cao,đáp ứng nhu cầu không ngừng tăng lên của xã hội; mặt khác, văn hóa sử dụngsức mạnh của các giá trị truyền thống, của đạo lý, dân tộc để hạn chế xu hướngsùng bái hàng hóa, sùng bái tiền tệ, nghĩa là hạn chế xu hướng tiêu cực của hànghóa và đồng tiền “xuất hiện với tính cách là lực lượng có khả năng xuyên tạcbản chất con người, cũng như những mối liên hệ khác” Hạn chế những tiêu cựcnày chỉ có thể là văn hóa và chủ yếu bằng văn hóa.
Toàn cầu hóa kinh tế quốc tế là một xu thế, đòi hỏi chúng ta phải chủđộng và tích cực hội nhập Đây là cơ hội để chúng ta phát triển nhanh có hiệuquả, nhưng cũng là thách thức rất lớn với nước ta trên nhiều mặt, trong đó có cảvăn hóa Sự thâm nhập của văn hóa độc hại, của sự lai căng văn hóa, của lốisống thực dụng và những tiêu cực khác của kinh tế thị trường…, đã và đang ảnhhưởng, làm băng hoại những giá trị văn hóa truyền thống, ảnh hưởng tới sự pháttriển bền vững của đất nước…
Cần phải hiểu rằng về mặt kinh tế, việc thực hiện chính sách hội nhập đểtăng cường liên kết, liên doanh với nước ngoài là rất cần thiết Song, mọi yếu tốngoại sinh như vốn, kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm quản lý và thị trường củanước ngoài chỉ có thể biến thành động lực bên trong của sự phát triển, nếuchúng được vận dụng phù hợp và trở thành các yếu tố nội sinh của con ngườiViệt Nam với truyền thống văn hóa, đạo đức, tâm hồn, lối sống của dân tộc ViệtNam Trên cơ sở kiến thức khoa học, kinh nghiệm và sự tỉnh táo, khôn ngoan,chúng ta cần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình hộinhập, phát triển Bởi lẽ, nền văn hóa dân tộc sẽ đóng vai trò định hướng và điềutiết để hội nhập và phát triển bền vững, hội nhập để phát triển nhưng vẫn giữvững được độc lập, tự chủ Hợp tác kinh tế với nước ngoài mà không bị người talợi dụng, biến mình thành kẻ đi vay nặng lãi, thành nơi cung cấp nguyên liệu vànhân công giá rẻ, thành nơi tiêu thụ hàng hóa ế thừa và tiếp nhận chuyển giaonhững công nghệ lạc hậu, tiếp nhận lối sống không lành mạnh với những ảnhhưởng văn hóa độc hại…
Trang 9Vì sự phát triển bền vững, văn hóa phê phán lối sống thực dụng, chụpgiật, chạy theo ham muốn quá mức của “xã hội tiêu thụ”, dẫn đến chỗ làm cạnkiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường sinh thái Như vậy, văn hóa đã góp phầnquan trọng vào vấn đề bảo vệ môi trường và sự phát triển bền vững
Văn hóa truyền thống Việt Nam hướng dẫn và cổ vũ một lối sống hòahợp, hài hòa với thiên nhiên Nó đưa ra mô hình ứng xử có văn hóa của conngười đối với thiên nhiên, vì sự phát triển bền vững của thế hệ hiện nay và cácthế hệ con cháu mai sau
Phát triển tách khỏi cội nguồn dân tộc thì nhất định sẽ lâm vào nguy cơtha hóa Thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước mà xa rời những giá trị văn hóa truyền thống sẽ làmmất đi bản sắc dân tộc, đánh mất bản thân mình, trở thành cái bóng mờ củangười khác, của dân tộc khác
Nhận thức sâu sắc giá trị của văn hóa trong quá trình phát triển, Đảng taxác định tiến hành đồng bộ và gắn kết chặt chẽ ba lĩnh vực: Phát triển kinh tế lànhiệm vụ trọng tâm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt cùng vớiviệc xây dựng văn hóa, nền tảng tinh thần của xã hội nhằm tạo nên sự phát triểnnhanh, hiệu quả và bền vững của đất nước Trong đó, nội dung xây dựng vănhóa được xác định: “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc”, một định hướng quan trọng để đất nước phát triển bền vững
Xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc lànội dung cốt lõi trong đời sống tinh thần xã hội, là nhiệm vụ quan trọng trong sựnghiệp xây dựng xã hội mới Quan điểm xây dựng và phát triển nền văn tiêntiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã được Đảng ta đề cập đến từ rất sớm, được phảnánh trong Đề cương văn Việt Nam (năm 1943), trong các văn kiện sau đó củaĐảng Ngay trong Đề cương văn hoá Việt Nam, Đảng ta đã xác định văn hoá làmột trong ba mặt trận: kinh tế, chính trị, văn hoá và ba mặt trận này có quan hệbiện chứng với nhau, tạo thành động lực đưa cách mạng tới thành công Và cũng
ở đây, văn hoá được xác định “gồm cả tư tưởng, học thuật, nghệ thuật” Nhưvậy, văn là cốt lõi của ý thức xã hội và xây dựng nền văn mới là cốt lõi của việc
Trang 10xây dựng ý thức xã hội mới Với quan niệm đó, Đảng ta đã xác định ba phươngchâm xây dựng văn mới là: dân tộc, khoa học và đại chúng Trong Cương lĩnhxây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thông qua tạiĐại hội VII (1991), Đảng ta đã chỉ rõ, xã hội mà chúng ta xây dựng là xã hội cónền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Mốc đánh giá sự đổi mới toàndiện trong tư duy về văn của Đảng thể hiện ở Nghị quyết Trung ương 5 khóaVIII Về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc Trong Văn kiện này, Đảng ta đã khẳng định: trong quá trình xây dựngnền văn mới, chúng ta không chỉ chú ý giữ gìn, kế thừa những giá trị và bản sắcvăn dân tộc, mà còn phải chú trọng tiếp thu, kế thừa tinh hoa văn của nhân loại
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Đảng ta khẳng định: “Phát triểnvăn hoá, xã hội hài hoà với phát triển kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xãhội trong từng bước và từng chính sách phát triển là thể hiện rõ nhất tính ưu việtcủa chế độ ta… Xây dựng con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có ý thứclàm chủ, trách nhiệm công dân, có tri thức, sức khoẻ, lao động giỏi, sống có vănhoá, nghĩa tình, có tinh thần quốc tế chân chính; xây dựng gia đình ấm no, tiến
bộ, hạnh phúc” [4, tr.90]
II PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẤT NƯỚC
2.1 Quan điểm của Đảng ta về phát huy giá trị văn hóa tại Đại hội XIII
Trải qua 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cươnglĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, lý luận vềđường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ởnước ta ngày càng được xác định rõ hơn và từng bước được hiện thực hóa Đấtnước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh
mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới Để khơi dậy khát vọng phát triểnđất nước phồn vinh, hạnh phúc, phấn đấu đến năm 2045 nước ta trở thành nướcphát triển, người dân có thu nhập cao thì phải huy động được sức mạnh tổnghợp, sức sáng tạo của mọi nguồn lực cho phát triển đất nước Trong đó nguồnlực văn hóa, con người có vai trò đặc biệt quan trọng Với ý nghĩa đó, văn kiện
Trang 11Đại hội XIII của Đảng đã đưa ra nhiều quan điểm mới về phát huy giá trị vănhóa và sức mạnh con người Việt Nam trong thời gian tới.
Trong Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, trong
phần VII Đại hội đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ “Xây dựng, phát triển văn hóa, con người” [3, tr.123] Đến Đại hội XIII của Đảng, Báo cáo chính trị tại phần VII đã nhấn mạnh nhiệm vụ “Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam” [4, tr.143] Như vậy, so với tiêu đề tại phần VII,
giữa hai Báo cáo chính trị đã có sự thay đổi không chỉ về mặt câu chữ mà còn
có sự bổ sung quan điểm, tư duy phát triển văn hóa Cụm từ “phát triển” được thay bằng cụm từ “phát huy” Không chỉ đề cập đến xây dựng, phát triển văn
hóa, con người nói chung, Đại hội XIII của Đảng đã tập trung nhấn mạnh vào
việc phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người Việt Nam Điều này phù
hợp với bối cảnh, tình hình đất nước trước những yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết đangđặt ra và phù hợp với chủ đề Đại hội đã xác định
Các kỳ đại hội trước đây xác định nhiệm vụ xây dựng, phát triển văn hóa
là hướng đến mục tiêu gìn giữ, lan tỏa những giá trị truyền thống, bản sắc dântộc độc đáo gắn với không ngừng tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại Đồngthời xác định xây dựng, phát triển văn hóa để chấn hưng sự xuống cấp về đạođức xã hội, văn hóa được coi là nền tảng tinh thần, là mục tiêu, động lực của sựphát triển Đến Đại hội XIII, bên cạnh những sứ mệnh, mục tiêu được xác định ởtrên, nhận thức về văn hóa của Đảng ngày càng toàn diện, sâu sắc hơn Vai trò,chức năng của văn hóa được Đảng xem xét ở nhiều chiều cạnh, góc độ với mốitương quan với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, phát triển con người
Trong mối quan hệ với kinh tế, văn hóa được xem là nguồn lực nội sinh,
là “sức mạnh mềm” để thúc đẩy quá trình phát triển nhanh và bền vững của đất
nước (sức mạnh mềm là thuật ngữ lần đầu tiên xuất hiện trong Văn kiện Đại
hội) Trong bối cảnh nguồn tài nguyên thiên nhiên khoáng sản của đất nước cóhạn và khai thác ngày càng cạn kiệt thì việc phát huy nguồn lực văn hóa, conngười có ý nghĩa hết sức quan trọng Bởi vì, đây là nguồn tài nguyên có giá trịđặc biệt Nó có thể tái tạo và không ngừng tạo ra những sản phẩm mới có giá trị