ĐỀ CƯƠNG ôn tập tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1 Những cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Bài làm Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại nhằm giải phóng dân tộc Để đi đến được khái niệm về tư tưởng HCM, ta phải trải qua quá trình nhận thức lâu.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Những cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Bài làm:

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kếthừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhânloại… nhằm giải phóng dân tộc Để đi đến được khái niệm về tư tưởng HCM, taphải trải qua quá trình nhận thức lâu dài và đã có rất nhiều định nghĩa Tuynhiên, chúng ta không thể bỏ qua cơ sở lý luận hình thành nên tư tưởng HCM

- Các giá trị truyền thống của dân tộc:

Đó là chủ nghĩa yêu nước, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử dân tộc dân tộcViệt Nam, là động lực, sức mạnh giúp dân tộc Việt Nam tồn tại vượt qua mọikhó khăn trong dựng nước và giữ nước mà phát triển và hơn hết, đó là nền tảng

tư tưởng, điểm xuất phát và động lực thúc đẩy Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứunước để tìm thấy chủ nghĩa Mác-Lênin “Không có gì quý hơn độc lập tự do” –chân lý lớn của thời đại được Hồ Chí Minh khẳng định, đồng thời cũng chính làmột điểm cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong truyền thống dân tộc Việt Nam thường trực một niềm tự hào về lịch

sử, trân trọng văn hoá, phong tục tập quán, về tinh thần đoàn kết, nhân nghĩa

Đó chính là một cơ sở hình thành nên tư tưởng, phẩm chất văn hoá kiệt xuất HồChí Minh với chủ trương văn hoá là mục tiêu, động lực cách mạng

- Tinh hoa văn hóa nhân loại: Kết hợp các giá trị truyền thống của văn hóaphương Đông với các thành tựu hiện đại của văn minh phương Tây chính là nétđặc sắc trong quá trình hình thành tư tưởng, văn hóa, nhân cách Hồ Chí Minh

Đối với Nho giáo: Hồ Chí Minh kế thừa tư tưởng dùng nhân trị, đức trị để

quản lý xã hội, xây dựng một xã hội bình dị, hòa đồng, về một thế giới đại đồngvới những triết lý nhân sinh, nhưng bên cạnh đó, Người cũng hạn chế nhữngkhuyết điểm của Nho giáo như trọng nam khinh nữ, coi thường lao động chântay

Đối với Phật giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng từ bi, vị

tha, yêu thương con người, khuyến khích làm việc thiện, chống lại điều ác; đềcao quyền bình đẳng của con người và chân lý; khuyên con người sống hoàđồng, gắn bó

Đối với Lão Giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng của Lão

Tử, khuyên con người nên sống gắn bó với thiên nhiên, biết bảo vệ môi trườngsống Hồ Chí Minh tổ chức “Tết trồng cây” để bảo vệ môi trường sinh thái chochính cuộc sống con người Người khuyên cán bộ ít lòng tham muốn về vậtchất; thực hiện cần kiệm liêm chính, chí công vô tư

Không những vậy, Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo các quan điểm vềdân tộc, dân quyền, dân sinh của Tôn Trung Sơn trong cách mạng dân chủ tư sảnthành tư tưởng đấu tranh cho Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc của con người vàcách mạng Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản Chính Người là mộtbiểu tượng cao đẹp của sư tích hợp tinh hoa văn hoá phương Đông và phươngTây

- Chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tưtưởng Hồ Chí Minh Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc đã đọc được “Luận cương

về những vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin Từ đây Người sáng tỏ đượcnhiều điều đã tìm ra con đường để giải phóng dân tộc mình Người đã rút ra kếtluận: Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác conđường cách mạng vô sản Đó là đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội, kết hợp chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế của giaicấp công nhân, kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại nhằm đi tới mụctiêu cao cả là giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người.Chủ nghĩa Mác-Lênin đã trở thành cơ sở lý luận cho hệ tư tưởng Hồ Chí Minhnói chung và về cách mạng giải phóng dân tộc nói riêng Việc tiếp thu chủ nghĩaMác - Lênin ở Hồ Chí Minh diễn ra trên nền tảng của những tri thức văn hóatinh túy được chắt lọc, hấp thụ và vốn hiểu biết phong phú, tích lũy qua thực tiễnđấu tranh vì mục tiêu cứu nước và giải phóng dân tộc

2 Quan điểm của HCM về cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợiphải đi theo con đường cách mạng vô sản

Phan Châu Trinh cũng chẳng khác gì "xin giặc rủ lòng thương"; con đường củaHoàng Hoa Thám tuy có phần thực tế hơn nhưng vẫn mang nặng cốt cách phongkiến.

Tất cả các phong trào yêu nước vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, mặc

dù đã diễn ra vô cùng anh dũng với tinh thần "người trước ngã, người sau đứngdậy", nhưng rốt cuộc đều bị thực dân Pháp dìm trong biển máu do các phongtrào này chưa tìm được đường lối đấu tranh đúng đắn, còn ảnh hưởng bởi hệ tưtưởng phong kiến lỗi thời Cũng chính vì thế mà những phong trào này khôngxác định rõ được nhiệm vụ của cuộc đấu tranh là giải quyết những mâu thuẫn cơbản nào, không có khả năng tập hợp được lực lượng toàn dân tộc Trong khi đóchủ nghĩa đế quốc ngày càng bành trướng trở thành một hệ thống thế giới hùngmạnh Đất nước lâm vào "tình hình đen tối tưởng như không có đường ra" Đó

là tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước ở Việt Nam vào đầu thế kỷ

XX Nó đặt ra yêu cầu bức thiết phải tìm một con đường cứu nước mới Chính

vì vậy, Hồ Chí Minh đã quyết tâm ra đi tìm một con đường mới

Trong khoảng 10 năm vượt qua các đại dương, đến với nhân loại cần laođang tranh đấu ở nhiều châu lục và quốc gia trên thế giới Nguyễn Ái Quốc đãkết hợp tìm hiểu lý luận và khảo sát thực tiễn, nhất là ở ba nước tư bản pháttriển: Anh Pháp, Mỹ

Người đọc Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ, tìm hiểu thực tiễn cuộc cáchmạng tư sản Mỹ; đọc Tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền của cách mạngPháp, tìm hiểu cách mạng tư sản Pháp Người nhận thấy: "Cách mệnh Phápcũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi,tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì

nó áp bức thuộc địa" Bởi lẽ đó, Người không đi theo con đường cách mạng tưsản

Vượt qua sự hạn chế về tư tưởng của các sĩ phu và của các nhà cách mạng

có xu hướng tư sản đương thời, năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủnghĩa Mác - Lênin và tìm ra con đường cách mạng đúng đắn - con đường cáchmạng vô sản Người khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không

có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Người nhận ra lựa chọncon đường cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường Cách mạng ThángMười Nga là con đường đúng đắn Đây là cuộc cách mạng toàn diện, sâu sắc vàtriệt để Cuộc cách mạng đó không chỉ giải phóng giai cấp, mà còn là giải phóngdân tộc, giải phóng xã hội

Hồ Chí Minh xác định cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cáchmạng vô sản ở chính quốc có chung một kẻ thù đó là chủ nghĩa đế quốc thựcdân Người nhận định rằng: “Chủ nghĩa đế quốc như một con đỉa hai vòi, mộtvòi bám vào chính quốc, một vòi bám vào thuộc địa, chúng bóc lột người laođộng cả hai nơi Muốn đánh thắng chủ nghĩa đế quốc thì phải đồng thời cắt cảhai vòi của nó đi, tức là phải thực hiện phối hợp chặt chẽ giữa cách mạng vô sản

ở chính quốc với cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa” Người "hoàn toàntin theo Lênin và Quốc tế thứ ba" bởi vì V.I.Lênin và Quốc tế thứ ba đã "bênhvực cho các dân tộc bị áp bức" Và bởi lẽ ở Việt Nam và các nước thuộc địa cóhoàn cảnh lịch sử- chính trị khác với Châu Âu nên giải phóng dân tộc gắn vớigiải phóng giai cấp, trong đó giải phóng dân tộc là trước hết, trên hết

Những sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộcmang tính thời đại thể hiện đậm nét ở chỗ đã tác động sâu sắc đến phong tràogiải phóng dân tộc trên thế giới Nếu như thắng lợi của Cách mạng Tháng Támnăm 1945 đã thức tỉnh các dân tộc trên thế giới về quyền tự do, độc lập của mỗidân tộc, thì thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, vớiđỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ đã làm “chấn động địa cầu”, thức tỉnh cácdân tộc ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ - Latinh vùng lên đánh đuổi thực dân, đếquốc, giành lại độc lập nước nhà

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng đã kiên định con đường cáchmạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn là: độc lập dân tộc gắn liền vớiCNXH, kiên trì mục tiêu: “Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” Hiện nay, tư tưởngcủa Người vẫn soi sáng con đường đi lên của cách mạng Việt Nam

Để đạt được điều đó, hơn lúc nào hết, chúng ta cần phải nắm chắc hạt nhân

tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc, giải phóng con người, nắm vữngphương thức giải quyết mối quan hệ dân tộc - con người trên cơ sở nhận thứcchính xác đặc điểm của dân tộc và sự vận động, phát triển của thời đại Chỉ cónhư vậy, chúng ta mới thành công trong nhiệm vụ đưa tư tưởng Hồ Chí Minhvào cuộc sống để giải quyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra Đó cũng là mộttrong những điều kiện quan trọng nhất bảo đảm cho thắng lợi của cách mạngViệt Nam trong hiện tại và tương lai

3 Quan điểm của HCM về động lực của CNXH ở Việt Nam

Bài làm:

Để hoàn thành được những mục tiêu của CNXH, HCM cần phải nhận thức,vận dụng và phát huy được tất cả các động lực của CNXH Động lực ở đây được

hiểu là những nhân tố góp phần thúc đẩy sự phát triển KT-XH thông qua hoạtđộng của con người Những động lực đó được biểu hiện rõ nhất trên phươngdiện: động lực vật chất và động lực tinh thần trong đó quan trọng nhất là conngười, là nhân dân lao động, nòng cốt là liên minh công- nông- trí thức.

Hệ thống các động lực của CNXH trong tư tưởng HCM rất phong phúnhưng suy đến cùng, các động lực muốn phát huy tác dụng đều phải thông quacon người, do đó bao trùm lên vẫn là động lực con người trên cả hai bình diệncộng đồng và cá nhân

Về lợi ích của dân, Hồ Chí Minh quan tâm đến lợi ích của cả cộng đồngngười và lợi ích của những con người cụ thể vì Người cho rằng đây là đây làmột trong những điểm khác nhau cơ bản của chủ nghĩa xã hội với những chế độtrước nó Người nhận thấy trong xã hội xã hội chủ nghĩa mỗi người giữ một vịtrí nhất định, đóng góp một phần công lao nhất định vì nhân dân lao động đãthoát khỏi bần cùng, có công ăn việc làm, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mỗingười có điều kiện cải thiện cuộc sống riêng của mình

Về dân chủ, theo Hồ Chí Minh, dân chủ trong chủ nghĩa xã hội là dân chủcủa nhân dân, là của quý báu của nhân dân; công việc đổi mới và xây dựng mới

là công việc của dân, là trách nhiệm của dân Với tư cách là những động lực thúcđẩy tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, lợi ích của dân và dân chủ của dânkhông thể tách rời nhau

Về sức mạnh đoàn kết toàn dân, Hồ Chí Minh cho rằng đây là lực lượngmạnh nhất trong tất cả các lực lượng và chủ nghĩa xã hội chỉ có thể xây dựngđược với sự giác ngộ đầy đủ nhân dân về quyền lợi và quyền hạn, trách nhiệm

và địa vị dân chủ của mình Chính vì vậy ngay trong buổi ra mắt Đảng Lao động

VN (1951), Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Mục đích của đảng lao động việt nam cóthể gồm trong 8 chữ là: đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ Quốc”

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, lợi ích, dân chủ của dân, đoàn kết toàn dângắn bó hữu cơ với nhau, là cơ sở, là tiền đề tạo nên những động lực mạnh mẽnhất trong hệ thống những động lực của chủ nghĩa xã hội, song những yếu tố chỉ

có thể phát huy sức mạnh thông qua hoạt động của cộng đồng người và nhữngcon người Việt Nam cụ thể

Về hoạt động của những tổ chức, trước hết là Đảng Cộng sản Việt Nam,sau đến Nhà nước và các tổ chức kinh tế - chính trị giữ vai trò quyết định Theo

Hồ Chí Minh, Đảng như người cầm lái, cầm lái có vững thì thuyền mới chạy.Các tổ chức chính trị- xã hội tuy có những nội dung và phương thức hoạt độngkhác nhau nhưng đều nhất quán về tư tưởng và chính trị, hoạt động vì lợi ích của

các thành viên của mình trong sự thống nhất lợi ích dân tộc Với những cộngđồng này, Người cũng luôn nhắc nhở phải không ngừng nêu cao cảnh giác, phảichống lại những kẻ địch bên ngoài tìm cách quá hoại thành quả của cách mạng

và phải chống lại những kẻ địch tù bên trong là chủ nghĩa cá nhân; chống tưtưởng “ làm quan cách mạng”

Về con người Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định: “muốn xây dựng chủnghĩa xã hội, trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa” Đây là nhữngcon người của chủ nghĩa xã hội có tư tưởng và tác phong xã hội chủ nghĩa.Người khái quát: những tư tưởng và tác phong mới mà mỗi người bồi dưỡng chomình là: có ý thức làm chủ nhà nước, có ý thức tinh thần tập thể xã hội chủnghĩa và tư tưởng: “vì mọi người và mọi người vì mình”, có ý thức cần kiệmxây dựng nước nhà, có tinh thần tiến nhanh, mạnh, vững chắc lên chủ nghĩa xãhội

Đặc biệt, chúng ta phải chống lại những tư tưởng, tác phong xấu như: quanliêu, tham ô, lãng phí, nhất là chủ nghĩa cá nhân Đây là tư tưởng lỗi thời, cũ kĩcủa giai cấp tư sản bảo thủ, chậm tiến, là gốc rễ đẻ ra hàng trăm căn bệnh, cầnphải loại bỏ ngay lập tức Nếu để lâu, chúng sẽ gặm nhấm và ăn mòn chúng ta.Như vậy, cùng với việc xác định và định hướng phát huy sức mạnh nhữngđộng lực của CNXH, đối với các cộng đồng người và với những con người VN

cụ thể, HCM luôn nhắc nhở phải ngăn chặn, loại trừ những lực cản của nhữngđộng lực này Có thể nói rằng, quan điểm “ xây” đi đôi với “chống” cũng là 1trong những quan điểm xuyên suốt tư tưởng HCM, là 1 trong những nét đặc sắccủa tư tưởng HCM

4 Quan điểm của HCM về tính tất yếu và vai trò của Đảng Cộng sản VN

Bài làm:

Trong các chính thể hiện đại, bất luận nhà nước và xã hội nào cũng đều dogiai cấp nhất định lãnh đạo thông qua chính đảng đại diện cho giai cấp ấy Mộtđảng duy nhất cầm quyền hay lưỡng đảng, đa đảng thay nhau cầm quyền là dotương quan lực lượng chính trị ở từng quốc gia quy định Đảng Cộng sản ViệtNam là chính đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, do tươngquan lực lượng chính trị Việt Nam quy định, được lịch sử lựa chọn, được nhândân tin tưởng, trao gửi trọng trách bằng hiến định và được khẳng định bằng nănglực, hiệu quả lãnh đạo

Sự thâm nhập của chủ nghĩa Mác vào phong trào công nhân dẫn đến sựhình thành chính đảng của giai cấp công nhân V I Lênin chỉ ra rằng, ĐảngCộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân.Nhưng trong mỗi nước, sự kết hợp ấy là sản phẩm của lịch sử lại được thựchiện bằng những con đường đặc biệt, tùy theo điều kiện không gian và thời gian.

Ở Việt Nam và nhiều nước thuộc địa, nửa thuộc địa thì Đảng Cộng sản ra đời làkết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước Như vậy, so với học thuyết Mác- Lenin, Hồ Chí Minh đưathêm vào yếu tố thứ ba nữa, đó là phong trào yêu nước

Quan điểm của Hồ Chí Minh trên đây hoàn toàn phù hợp với xã hội thuộcđịa và phong kiến Việt Nam khi mọi giai cấp, tầng lớp đều có mâu thuẫn dântộc Đó là mâu thuẫn cơ bản giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với các thế lực đếquốc và tay sai Đầu thế kỷ XX, trước thách đố lịch sử đặt ra là giải phóng dântộc gắn liền với giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người,hàng loạt tổ chức yêu nước ra đời Tuy lực lượng, phương thức đấu tranh cókhác nhau nhưng mục tiêu chung đều là: Giành độc lập, tự do cho dân tộc ĐảngCộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại và phát triển chính là do nhu cầu tất yếu của

xã hội Việt Nam bấy giờ, bước lên vũ đài chính trị, nắm lấy sứ mệnh lãnh đạodân tộc, lôi cuốn không ít nhà yêu nước tiến bộ phấn đấu đứng vào hàng ngũ củaĐảng Chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng chính trị duy nhất đủ nănglực và phẩm chất để lãnh đạo, được nhân dân tuyệt đối tin tưởng và đi theo làmcách mạng tự giải phóng, đánh dấu sự phát triển nhảy vọt của phong trào côngnhân từ tự phát lên tự giác, cuộc đấu tranh vì lợi ích kinh tế của chủ nghĩa tư bảnchuyển sang cuộc đấu tranh chính trị lật đổ giai cấp tư sản, xóa bỏ chủ nghĩa tưbản, xây dựng chủ nghĩa xã hội

Khẳng định Đảng cộng sản như “người cầm lái” cho con thuyền là quanđiểm nhất quán của Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam trong suốt quá trình cách mạng, cả trong các mạng dân tộc dân chủ nhândân và cả trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

Một đảng mới 15 năm tuổi, chỉ với khoảng 5 nghìn đảng viên, đã lãnh đạonhân dân ta làm nên Cách mạng Tháng Tám 1945, “phá tan gông xiềng nô lệhơn 80 năm của chế độ thực dân, xóa bỏ chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìnnăm, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một thời đại mới rực rỡnhất trong lịch sử quang vinh của dân tộc” Vai trò lãnh đạo của Đảng đã đượckhẳng định bằng uy tín, sự hy sinh của biết bao đảng viên trong nhà tù đế quốc

thực dân; bằng bản lĩnh và trí tuệ, dám đối mặt và giải quyết có hiệu quả nhữngthách thức đe dọa sự tồn vong của quốc gia - dân tộc.

Bước vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, vai trò lãnh đạo củaĐảng tiếp tục được nhân dân thừa nhận, tin tưởng tuyệt đối và tự nguyện đứngdưới ngọn cờ của Đảng; được khẳng định bằng đường lối và phương pháp cáchmạng đúng đắn, sáng tạo; bằng sự dấn thân, hy sinh của những người đảng viêncộng sản trên những mặt trận gian khổ nhất; bằng thực tiễn cuộc đấu tranh cáchmạng sinh tử mà không lực lượng chính trị nào có thể thay thế được; bằng sựdũng cảm thừa nhận những sai lầm, khuyết điểm trước nhân dân để khôngngừng hoàn thiện và lãnh đạo cách mạng tiến lên

Từ khi ra đời đến nay, năng lực lãnh đạo và uy tín của Đảng đã được khẳngđịnh trong suốt tiến trình cách mạng Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vàvai trò lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa là tất yếu khách quan, đáp ứng yêu cầu lịch sử của cáchmạng Thực tiễn đã khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyếtđịnh mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam

5 Quan điểm của HCM về vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc

Chính vì vậy, đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược,quyết định thành công của cách mạng Trong tư tưởng HCM, đại đoàn kết toàndân tộc không phải là sách lược hay thủ đoạn chính trị mà là chiến lược lâu dài,nhất quán của cách mạng Việt Nam Người nói rõ: ‘‘Lúc nào dân ta đoàn kếtmuôn người như một thì nước ta độc lập tự do Trái lại khi nào dân ta khôngđoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn” Đây là vấn đề mang tính sống còn của dântộc nên chiến lược này được duy trì trong cả cách mạng dân tộc dân chủ nhândân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong mỗi giai đoạn cách mạng, trướcnhững yêu cầu và nhiệm vụ khác nhau, chính sách phương pháp tập hợp đạiđoàn kết có thể điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng khác nhau song

không bao giờ thay đổi chủ trương đại đoàn kết dân tộc, vì đó là nhân tố quyếtđịnh sự thành bại của cách mạng.

Năm 1940, quân Nhật kéo vào Đông dương, thực dân Pháp đầu hàng vàlàm tay sai cho phát xít Nhật Tại Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản ĐôngDương lần thứ 8, Mặt trận dân tộc thống nhất chống phát xít Pháp- Nhật với têngọi Việt Nam Độc lập đồng minh (Việt minh) đã ra đời ngày 19 tháng 5

Sau thành công của Cách mạng tháng Tám, giữa lúc nước ta vừa ra đờiphải đương đầu với nhiều khó khăn lớn, Hội Liên Việt được thành lập nhằm mởrộng hơn nữa khối đoàn kết dân tộc, cùng làm chỗ dựa vững chắc cho chínhquyền Cách mạng non trẻ đối phó có hiệu lực với thù trong, giặc ngoài

Năm 1951, trong lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi vào giaiđoạn quyết liệt, hai tổ chức Mặt trận được hợp nhất thành Mặt trận Liên Việt,góp phần động viên công sức của toàn quân lập nên chiến thắng lịch sử ĐiệnBiên phủ, đưa đến việc ký kết hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 công nhận chủquyền, độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam

Thống nhất chưa được bao lâu, Đế quốc Mỹ nhảy vào miền Nam ViệtNam, hất cẳng thực dân Pháp và phá hoại hiệp định Giơ-ne-vơ, âm mưu chia cắtlâu dài nước ta Trong bối cảnh đó, ngày 10.9.1955, Mặt trận Tổ quốc Việt nam

ra đời với mục đích đoàn kết mọi lực lượng dân tộc và dân chủ, đấu tranh đánhbại đế quốc Mỹ xâm lược và tay sai, xây dựng một nước Việt nam hoà bìnhthống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh

Trong cao trào đồng khởi của đồng bào miền Nam, Mặt trận Dân tộc Giảiphóng miền Nam ra đời (20-12-1960) nhằm đoàn kết toàn dân đánh bại chiếntranh xâm lược của đế quốc Mỹ, đánh đổ nguỵ quyền tay sai của chúng, giảiphóng miền Nam, tiến tới thống nhất Tổ quốc

Sau khi cả nước đã được độc lập, nước ta thống nhất lấy tên là Mặt trận Tổquốc Việt Nam với "Mục đích phấn đấu của Mặt trận Dân tộc thống nhất là xâydựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh"

Từ thực tiễn xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh đã khái quátnhiều luận điểm mang tính chất chân lý về vai trò và sức mạnh của khối đạiđoàn kết toàn dân tộc: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta”, “Đoàn kết là mộtlực lượng vô định của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”.Như vậy, có thể khẳng định rằng, không có gì quý bằng lòng dân, sức dân

Hơn thế nữa, đại đoàn kết toàn dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầucủa CM Việt Nam

Đối với Hồ Chí Minh đại đoàn kết không chỉ là khẩu lệnh mà còn là mụctiêu lâu dài của cách mạng Đảng là lực lượng lãnh đạo Việt Nam nên đại đoànkết dân tộc được xác định là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng quán triệt cho tất cảmọi lĩnh vực, từ đường lối, chủ trương, chính sách, tới mọi hoạt động thực tiễncủa Đảng Trong lời kết thúc buổi ra mắt Đảng Lao Động Việt Nam (1951), HồChí Minh tuyên bố: “mục tiêu của Đảng lao động Việt Nam gồm 8 chữ: ĐoànKết Toàn Dân Phụng Sự Tổ Quốc”

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, do quần chúng và vì quần chúng.Đại đoàn kết là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, là đòi hỏi kháchquan của quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh tự giải phóng bởi nếukhông đoàn kết thì chính họ sẽ thất bại trong cuộc đấu tranh vì lợi ích của mình.Nhận thức rõ điều đó, Đảng cộng sản Việt Nam phải có sứ mệnh thức tỉnh, tậphợp, hướng dẫn quần chúng, chuyển những đòi hỏi khách quan, tự phát của quầnchúng thành hiện thực

Như vậy, “ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đạithành công” là một chiến lược, sợi chỉ đỏi xuyên suốt quá trình cách mạng ViệtNam Đại đoàn kết trở thành cội nguồn thắng lợi của CM nước ta, gắn với têntuổi và sự nghiệp của HCM

6 Quan điểm của HCM về lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Bài làm:

Muốn đưa cách mạng đến thành công phải có lực lượng cách mạng đủmạnh để chiến thắng kẻ thù và xây dựng thành công xã hội mới, muốn có lựclượng cách mạng mạnh phải thực hiện đại đoàn kết, quy tụ mọi lực lượng cáchmạng thành một khối vững chắc Do đó, đoàn kết trở thành vấn đề chiến lượclâu dài của cách mạng, là nhân tốt bảo đảm cho thắng lợi của CM

Chính vì vậy, chủ thể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, theo Hồ ChíMinh, bao gồm toàn thể nhân dân, tất cả những người Việt Nam yêu nước ở cáccấp, các tầng lớp trong xã hội “Nhân dân” trong tư tưởng Hồ Chí Minh vừađược hiểu với nghĩa là con người Việt Nam cụ thể, vừa là một tập hợp đồng bàoquần chúng nhân dân và cả hai đều là chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc Nóiđại đoàn kết dân tộc tức là phải tập hợp, đại kết được tất cả mọi dân vào mộtkhối thống nhất, cùng hướng vào mục tiêu chung “ai có tài, có đức, có lòngphụng sự Tổ Quốc, phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”

Hồ Chí Minh còn chỉ rõ, trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết toàndân tộc, phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, giải quyết hài hoàmối quan hệ giai cấp, dân tộc để tập hợp lực lượng, không bỏ sót một lực lượngnào miễn là họ có lòng trung thành và sẵn sàng phụng sự Tổ quốc không phảnbội lại quyền lợi nhân dân Tư tưởng của Người đã định hướng cho việc xâydựng khối đại đoàn kết dân tộc trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, từcách mạng dân tộc dân chủ đến cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Muốn xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, phải xác định rõ đâu là nền tảngcủa khối đại đoàn kết toàn dân tộc và lực lượng nào tạo nên nền tảng đó Hồ ChíMinh chỉ rõ: “Đại đoàn kết là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhâ dân, mà đại

đa số nhân dân là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác

Đó là nền, gốc của đại đoàn kết Nó cũng như cái nền nhà, gốc của cây…” Nhưvậy, lực lượng làm nền tảng cho khối đại đoàn kết dân tộc theo quan điểm củaNgười là công nhân- nông dân- tri thức Nền tảng này càng được củng có vữngchắc thì khối đại đoàn kết toàn dân tộc càng có thể mở rộng, khi đó không có thếlực nào có thể làm suy yếu được khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Trong khối đại đoàn kết dân tộc, phải đặc biệt chú trọng yếu tố “hạt nhân”

là sự đoàn kết ngoài xã hội Sự đoàn kết của Đảng càng được củng cố thì sựđoàn kết toàn dân tộc càng được tăng cường, Đảng đoàn kết, dân tộc đoàn kết và

sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân đã tạo nên sức mạnh bên trong củacách mạng Việt Nam để vượt qua khó khăn, thử thách, chiến thắng mọi kẻ thù,

đi tới thắng lợi cuối cùng cùng của cách mạng

7 Quan điểm của HCM về nhà nước dân chủ

Bài làm:

Dân chủ là một vấn đề có tính thời đại và thời sự sâu sắc, nhất là trong sựphát triển của xã hội hiện đại ngày nay Dân chủ là tiêu chuẩn cơ bản, để đánhgiá sự tiến bộ của mọi thời đại Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: dân chủ làcái quý báu nhất của nhân dân, nó có vai trò tác động to lớn đối với sự phát triểncủa con người và xã hội Tư tưởng dân chủ chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minhvừa thấm nhuần sâu sắc bản chất giai cấp công nhân và tinh thần thời đại, vừathể hiện đặc sắc những giá trị truyền thống của dân tộc, đồng thời tiếp thu mộtcách sáng tạo những tinh hoa của giá trị dân chủ nhân loại

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước Việt Nam là nhà nước dân chủ,nhưng không phải là “Nhà nước toàn dân” Nhà nước ở đâu và bao giờ cũng

mang bản chất của một giai cấp nhất định Nhà nước Việt Nam là một nhà nướcmang bản chất giai cấp công nhân Bản chất giai cấp công nhân Việt Nam thểhiện trên phương diện:

Một là, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vị trí và vai trò cầm quyền Nhà nước

do dân là người làm chủ nắm chính quyền, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh nòng cốtcủa nhân dân là liên minh công – nông – trí, do giai cấp công nhân mà đội tiênphong của nó là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo

Hai là, bản chất giai cấp của Nhà nước Việt Nam thể hiện ở tính địnhhướng xã hội chủ nghĩa trong sự phát triển đất nước Đưa đất nước đi lên chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là mục tiêu cách mạng nhất quán của Hồ ChíMinh

Ba là, bản chất giai cấp của giai cấp công nhân của Nhà nước thể hiện ởnguyên tắc tổ chức và hoạt động của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ Ngườinhấn mạnh đến sự cần thiết phải phát huy cao độ dân chủ, đồng thời cũng nhấnmạnh phải phát huy cao độ tập trung, thống nhất quyền lực để tất cả mọi quyềnlực thuộc về nhân dân

Trong Nhà nước Việt Nam, bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tínhnhân dân và tính dân tộc Trong tư tưởng của Người về Nhà nước mới ở ViệtNam, bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước thống nhất với tính nhân dân,tính dân tộc thể hiện cụ thể như sau:

Một là, Nhà nước Việt Nam ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài,gian khổ của rất nhiều thể hệ người Việt Nam, của toàn thể dân tộc Từ khi ĐảngCộng sản Việt Nam ra đời trở thành lực lượng lãnh đạo sự nghiệp cạch mạngcủa dân tộc, với chiến lược đại đoàn kết đúng đắn, sức mạnh của toàn dân tộc đãđược tập hợp và phát huy cao độ, chiến thắng ngoại xâm, giành lại độc lập, tự

do, lập nên Nhà nước Việt nam Dân chủ Cộng hoà Nhà nước Việt nam mới,không phải của riêng giai cấp, tầng lớp nào, mà thuộc về nhân dân

Hai là, Nhà nước Việt Nam ngay từ khi ra đời đã xác định rõ và luôn kiêntrì, nhất quán mục tiêu vì quyền lợi của nhân dân, lấy quyền lợi của dân tộc làmnền tảng Nhà nước Việt nam mới là người đại diện, bảo vệ, đấu tranh không chỉ

có lợi ích của giai cấp công nhân, mà còn của nhân dân lao động và toàn thể dântộc

Ba là, Nhà nước mới ở Việt Nam đã đảm đương nhiệm vụ mà toàn thể dântộc giao phó là tổ chức nhân dân tiến hành các cuộc kháng chiến để bảo vệ độclập, tự do của Tổ quốc, xây dựng một Việt Nam mới hoà bình, thống nhất Con

đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội và đi đến chủ nghĩa Cộng sản là sự nghiệpchính của Nhà nước.

Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, nhà nước của nhân là nhà nước mà tất

cả mọi quyền lực trong nhà nước và trong xã hội đều thuộc về nhân dân Nhànước của dân tức là:“ dân là chủ” Khẳng định vị trí chủ thể tối cao là nhân dân Trong nhà nước dân chủ, nhân dân thực thi quyền lực thông qua hai hìnhthức dân chủ trực tiếp và gián tiếp Dân chủ trực tiếp là hình thức dân chủ trong

đó nhân dân trực tiếp quyết định mọi vấn đề liên quan đến vận mệnh quốc gia,dân tộc và quyền lợi của dân chúng Cùng với dân chủ trực tiếp, dân chủ giántiếp hay dân chủ đại diện là hình thức dân chủ được sử dụng rộng rãi nhằm thựchiện quyền lực của dân Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong hìnhthức dân chủ gián tiếp:

- Quyền lực nhà nước là “ thừa uỷ quyền”của nhân dân Quyền lực củanhà nước là do nhân dân uỷ do Theo Hồ Chí Minh: “Dân làm chủ thì Chủ tịch,

Bộ trưởng, thứ trưởng, uỷ viên thì uỷ viên này uỷ viên khác làm gì? Làm đầy tớ.Làm đầy tớ cho nhân dân, chứ không phải làm quan cách mạng” Hồ Chí Minhkịch liệt phê phán những cán bộ nhà nước thái hoá biến chất, đứng trên dân, coikhinh dân, “ cậy thế” với dân

- Nhân dân có quyền kiểm soát, phê bình nhà nước, có quyền bãi miễncác đại biểu mà họ đã lựa chọn, bầu ra và có quyền giải tán những thiết chếquyền lực mà họ đã lập ra Một nhà nước thực sự của dân, theo Hồ Chí Minh,luôn “mong đồng bào giúp đỡ, đon đốc, kiểm soát và phê bình dể làm trọnnhiệm vụ của mình là người đầy tớ trung thành của nhân dân

- Luật pháp dân chủ và công cụ quyền lực của nhân dân Luật pháp đó làcủa nhân dân, là công cụ thực thi quyền lực của nhân dân, là phương tiện kiểmsoát quyền lực của nhà nước

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nhà nước do nhân dân trước hết là nhà nước

do nhân dân lập nên sau thắng lợi của sự nghiệp cách mạng của toàn dân tộcdưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Nhà nước do nhân dân còn có nghĩa “dân làm chủ” Theo Người, dân cóquyền làm chủ thì phải có nghĩa vụ làm tròn bổn phân công dân, giữ đúng đạođức công dân Nhân dân phải tuân theo pháp luật của Nhà nước, giữ gìn trật tựchung để xây dựng lợi ích chung

Trong nhà nước do nhân dân làm chủ, nhà nước phải tạo mọi điều kiện đểnhân dân được thực thi những quyền mà Hiến pháp và pháp luật đã quy định,hưởng dụng đầy đủ quyền lợi và làm trọn nghĩa vụ làm chủ của mình

Nhà nước do nhân dân cần coi trọng việc giáo dục nhân dân, đồng thờinhân dân cũng phải tự giác phấn đấu để có đủ năng lực thực hiện quyền dân chủcủa mình Không chỉ tuyên bố quyền làm chủ của nhân dân, cũng không chỉ đưanhân dân tham gia công việc nhà nước mà còn chuẩn bị và động viên nhân dânchuẩn bị tốt năng lực làm chủ, quan điểm đó thể hiện tư tưởng dân chủ triệt đểcủa Hồ Chí Minh khi nói về nhà nước do nhân dân.

7* Quan điểm của HCM về Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhândân

Trước cách mạng tháng 8 năm 1945, cùng với việc đưa ra quan niệm về ýnghĩa của văn hoá, Hồ Chí Minh quan tâm đến việc xây dựng nền văn hoá dântộc với năm nội dung: Xây dựng tâm lý: Tinh thần độc lập tự cường Xây dựngluận lý: Biết hy sinh mình, làm lợi cho quần chúng Xây dựng xã hội: Mọi việcliên quan đến phúc lợi của nhân dân Xây dựng chính trị: dân quyền Xây dựngkinh tế

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp: Khi cả dân tộc bước vào cuộckháng chiến trường kỳ, gian khổ, Người khẳng định lại quan điểm của Đảng từnăm 1943 trong đề cương văn hoá Việt Nam về phương châm xây dựng nền vănhoá mới Đó là một nền văn hoá có tính chất dân tộc, khoa học đại chúng