TIỂU LUẬN CUỐI kỳ môn kỹ năng tư vấn pháp luật đề tài 2 HÌNH THỨC tư vấn PHÁP LUẬT

Để hoạt động có hiệu quả và duy trì được hoạt động tư vấn pháp luật, ngoài việc thường xuyên tìm hiểu pháp luật, trau dồi kiến thức, luật sư tư vấn cần rèn cho mình những kỹ năng tư vấn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

*********

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ Môn: Kỹ năng tư vấn pháp luật

Đề tài 2: HÌNH THỨC TƯ VẤN PHÁP LUẬT

Giảng viên: TS Trần Trí Trung

Họ và tên sinh viên: Bùi Quang Hưng

MSSV: 17031771

Hà Nội, 1/2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

I Khái quát chung về kỹ năng tư vấn pháp luật và hình thức tư vấn pháp luật 4

1 Định nghĩa kỹ năng tư vấn pháp luật 4

2 Định nghĩa hình thức tư vấn pháp luật 5

3 Đặc điểm 5

II Kỹ năng tư vấn pháp luật bằng lời nói 5

1 Quá trình tư vấn bằng lời nói 5

2 Các kỹ năng ảnh hưởng đến việc tư vấn pháp luật trực tiếp bằng lời nói 7

3 Ưu điểm và nhược điểm của hình thức tư vấn pháp luật bằng lời nói 10

III Tình huống thực tiễn 12

1 Tình huống 12

2 Giải quyết tình huống 12

KẾT LUẬN 13

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

Trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường ngày nay, vai trò tư vấn của luật sự ngày càng trở nên quan trọng Trong đời sống xã hội nói chung và các hoạt động kinh tế, kinh doanh nói riêng, tư vấn pháp luật mang lại hiệu quả rất lớn, bởi

tư vấn là một trong các biện pháp có ý nghĩa quan trong đảm bảo an toàn pháp lý cho các giao dịch, đặc biệt là các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp để ngăn ngừa và giảm thiểu rủi ro pháp lý Để hoạt động có hiệu quả và duy trì được hoạt động tư vấn pháp luật, ngoài việc thường xuyên tìm hiểu pháp luật, trau dồi kiến thức, luật sư tư vấn cần rèn cho mình những kỹ năng tư vấn để vận dụng những kỹ năng ấy một cách khéo léo, linh hoạt và có hiệu quả trong việc thực hiện hoạt động tư vấn

Điều 28 Luật luật sư năm 2006 quy định về tư vấn pháp luật như sau: “Tư vấn pháp luật là việc luật sư hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp khách hàng soạn thảo các giấy tờ liên quan đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ Luật sư thực hiện

tư vấn pháp luật trong tất cả các lĩnh vực pháp luật.” Tư vấn pháp luật được hiểu

là việc người có chuyên môn về pháp luật đưa ra ý kiến để tham khảo khi giải quyết, quyết định công việc,người tư vấn sẽ đưa ra những giải đáp pháp luật,

hướng dẫn ứng xử đúng pháp luật, cung cấp dịch vụ pháp lý nhằm giúp người được tư vấn thực hiện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ

Khoản 1 Điều 32 Luật trợ giúp pháp lý năm 2017 cũng nghi nhận: “Người thực hiện trợ giúp pháp lý tư vấn pháp luật cho người được trợ giúp pháp lý bằng việc hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp soạn thảo văn bản liên quan đến tranh chấp, khiếu nại, vướng mắc pháp luật; hướng dẫn giúp các bên hòa giải, thương lượng, thống nhất hướng giải quyết vụ việc.”

Như vậy, tư vấn pháp luật là việc giải đáp pháp luật, hướng dẫn cá nhân, tổ chức trong nước và nước ngoài xử sự đúng pháp luật; cung cấp dịch vụ pháp lý

giúp cho các cá nhân, tổ chức thực hiện và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình Tư vấn pháp luật bằng lời nói là việc người tư vấn pháp luật sử dụng ngôn từ trong hoạt động nghề nghiệp để giải đáp pháp luật, hướng dẫn cá nhân, tổ chức trong nước và nước ngoài xử sự đúng pháp luật; cung cấp dịch vụ pháp lý và

truyền đạt thông tin đến người được tư vấn nhằm cung cấp ý kiến pháp lý của mình

về một vấn đề, một sự việc hay một tình huống pháp luật cụ thể

NỘI DUNG

I Khái quát chung về kỹ năng tư vấn pháp luật và hình thức tư vấn pháp luật

1 Định nghĩa kỹ năng tư vấn pháp luật

Kỹ năng tư vấn pháp luật là khả năng của người thực hiện tư vấn vận dụng kiến thức pháp luật, đạo đức xã hội và kinh nghiệm cuộc sống để tư vấn, hướng dẫn, giải đáp pháp luật, đưa ra lời khuyên hoặc cung cấp các dịch vụ pháp lý cho người được tư vấn để họ biết cách xử sự hoặc giải quyết những vấn đề vướng mắc

về mặt pháp luật nhằm giúp cho họ thực hiện hoặc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Kỹ năng tư vấn pháp luật là loại kỹ năng gắn với một nghề nghiệp cụ thể nên nó thuộc loại kỹ năng hỗn hợp, gồm nhiều kiểu kỹ năng được sử dụng đồng thời trong mỗi giai đoạn giải quyết vụ việc tư vấn, khó chuẩn hóa và không thể áp dụng một cách cứng nhắc, máy móc mà phải sử dụng linh hoạt phụ thuộc vào vụ việc và khách hàng Được hình thành và phát triển trong khoảng thời gian dài và không có điểm kết thúc mà thường xuyên bổ sung phát triển qua học tập, rèn luyện

và trải nghiệm và đúc rút từ thực tiễn cuộc sống

Tư vấn pháp luật bằng lời nói là người tư vấn pháp luật sử dụng ngôn từ trong hoạt động nghề nghiệp truyền đạt các vấn đề liên quan đến pháp luật hoặc trong quá trình thực hiện các công việc chuyên môn khác ngoài tố tụng theo yêu cầu của khách hàng

2 Định nghĩa hình thức tư vấn pháp luật

Khi khách hàng gặp phải những vấn đề vướng mắc về luật pháp và cần đến

sự giúp đỡ của luật sư thì có nhiều sự lựa chọn về hình thức tư vấn sao cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, thời gian của bản thân Hình thức tư vấn pháp luật chính là cách, phương thức người luật sư, văn phòng luật liên hệ với khách hàng, cung cấp thông tin, đưa ra các giải pháp pháp luật, cung cấp những dịch vụ pháp lý cho khách hàng Hiện nay có 2 hình thức tư vấn pháp luật chủ yếu được cung cấp tại các văn phòng luật chính là hình thức tư vấn pháp luật trực tiếp và hình thức tư vấn gián tiếp Hình thức tư vấn trực tiếp và hình thức tự vấn gián tiếp (tư vấn thông qua điện thoại và tư vấn thông qua mạng thư điện tử)

3 Đặc điểm

Thứ nhất, tư vấn pháp luật bằng lời nói thì đương nhiên phải sử dụng ngôn

ngữ nói

Thứ hai, có thể sử dụng một số kỹ năng bổ trợ để làm tăng hiệu quả giao tiếp

như trang phục, thái độ, nét mặt, cử chỉ

Thứ ba, người tư vấn phải có tư duy chuyển hóa thông tin rất nhanh.

Thứ tư, dùng nhiều công cụ giao tiếp như đối thoại hoặc hộp thư thoại

II Kỹ năng tư vấn pháp luật bằng lời nói

1 Quá trình tư vấn bằng lời nói

2.1 Nghe khách hàng trình bày

Bất luận vấn đề cần tư vấn là gì, người tư vấn vẫn phải chăm chú lắng nghe trình bày tóm tắt của khách hàng Trong quá trình khách hàng trình bày, người tư vấn cần chú ý lắng nghe và ghi chép những nội dung chính, sau đó có thể đặt những câu hỏi để khách hàng làm rõ thêm

2.2 Tóm tắt lại các yêu cầu của khách hàng, các tình tiết liên quan theo cách hiểu của luật sư

Sau khi nghe khách hàng trình bày xong, người tư vấn nên diễn đạt lại câu chuyện của khách hàng theo cách hiểu của mình Việc làm này nhằm mục đích bảo đảm rằng người tư vấn đã hiểu đúng câu chuyện của khách hàng và nếu phát hiện điểm nào nhầm lẫn hoặc chưa rõ, khách hàng sẽ kịp thời đính chính ngay

2.3 Yêu cầu khách hàng cung cấp các tài liệu liên quan đến việc cần tư vấn

Khách hàng là người trong cuộc, vì vậy mà trong phần lớn các việc mà họ yêu cầu tư vấn thường có các tài liệu, văn bản, thư từ giao dịch, liên quan đến vụ việc Những giấy tờ, tài liệu này phản ánh diễn biến của quá trình tranh chấp hoặc bản chất của vụ việc Nếu người tư vấn không có được những tài liệu này có thể việc tư vấn sẽ không được chính xác Sau khi khách hàng đã cung cấp đầy đủ các văn bản, giấy tờ, tài liệu có liên quan, người tư vấn cần dành thời gian để đọc các giấy tờ, tài liệu đó Khi đọc có thể hình thành luôn giải pháp trên cơ sở sắp xếp các tài liệu theo tầm quan trọng của nó Có những tài liệu, người tư vấn không hiểu, đọc không được hoặc nghi ngờ về tính chân thực của nó thì người tư vấn sẽ hỏi lại khách hàng để khẳng định ngay Nếu sau khi nghe khách hàng trình bày và nghiên cứu các tài liệu được cung cấp mà không thể trả lời ngay được thì cần thiết phải thông báo điều đó cho khách hàng và hẹn khách hàng gặp vào một ngày khác Trong bất kỳ trường hợp nào khi chưa tin tưởng và chắc chắn về giải pháp mà mình sẽ đưa ra cho khách hàng thì người tư vấn không nên đưa ra giải pháp một cách vội vã

2.4 Tra cứu tài liệu tham khảo

Việc dùng các quy định của pháp luật để làm cơ sở cho các kết luận của mình là điều bắt buộc Bởi vì: thứ nhất, để khẳng định với khách hàng rằng người

tư vấn đang tư vấn dựa trên quy định của pháp luật chứ không phải theo cảm tính chủ quan của mình; thứ hai, tra cứu tài liệu tham khảo giúp người tư vấn khẳng định chính những suy nghĩ của mình vì không phải bao giờ họ cũng có thể nhớ chính xác cá quy định của pháp luật về tất cả các vấn đề mà khách hàng yêu cầu

2.5 Định hướng cho khách hàng

Về thực chất việc đưa ra định hướng cho khách hàng là việc đưa ra giải pháp cho khách hàng để trả lời các vấn đề mà khách hàng yêu cầu Tuy vậy, việc trả lời trực tiếp bằng miệng cũng chỉ mang tính định hướng trên cơ sở đó còn tạo cơ hội

để khách hàng lựa chọn phương thức bảo vệ quyền của mình một cách tốt nhất Nếu qua việc tư vấn trực tiếp nằng lời nói mà khách hàng yêu cầu tư vấn bằng văn bản thì người tư vấn sẽ giúp họ làm điều đó

2 Các kỹ năng ảnh hưởng đến việc tư vấn pháp luật trực tiếp bằng lời nói

2.1 Kỹ năng tiếp xúc khách hàng

Bước 1- Chuẩn bị

Một buổi làm việc được chuẩn bị tốt không những tạo cho người tư vấn tâm

lý tự tin khi làm việc mà còn tạo ra ấn tượng tốt đối với khách hàng về sự tôn trọng của người tư vấn đối với khách hàng Trong đó, bước chuẩn bị bao gồm: Chuẩn bị

về văn phòng, chuẩn bị tài liệu liên quan đến người tư vấn và Tổ chức nơi người tư vấn đang làm việc; xác định mục đích của khách hàng; tra cứu hiệu lực các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản, tài liệu khác liên quan đến yêu cầu của khách hàng; kiểm tra thông tin về vụ việc và khách hàng, chuẩn bị bảng hỏi dự kiến sẽ áp dụng đối với khách hàng, chuẩn bị các mẫu, biểu, hợp đồng dịch vụ pháp lý; chuẩn bị một số chủ đề tạo môi trường giao tiếp; chuẩn bị về nhân sự ; chuẩn bị về trang phục

Bước 2- Tạo môi trường tiếp xúc

Thông thường, đối với những khách hàng tiếp xúc lần đầu tiên, họ thường có

sự dè chừng, lo sợ, thậm chí là nghi nghờ về khả năng của người tư vấn Để khắc phục những trở ngại về mặt tâm lí này, người tư vấn phải có thái độ cởi mở, chân thành, nhiệt tình để lấy được thiện cảm cũng như sự tin tưởng từ khách hàng Từ

đó, khách hàng mới có thể an tâm cung cấp những thông tin chính xác nhất cho người tư vấn

Bước 3 – Tìm hiểu sự việc

Mỗi khách hàng đều mang trong mình những bối cảnh cần được tư vấn gắn liền với mong muốn đề xuất cung cấp dịch vụ pháp lý của họ Nhiệm vụ của người

tư vấn khi đó là phải lắng nghe, ghi chép và gợi mở vấn đề một cách hiệu quả nhất Khi tiếp xúc với khách hàng cần đặt ra những câu hỏi cơ bản để có thể nắm bắt được những thông tin cơ bản của vụ việc, qua đó nắm bắt được tình hình công việc

để có thể tiến hành hoạt động tư vấn một cách tốt nhất

Bước 4-Làm rõ vấn đề

Từ việc thu thập thông tin, người tư vấn sẽ có sự nhìn nhận, đánh giá về vụ việc một cách toàn diện nhất, từ đó làm rõ được vấn đề của khách hàng nhằm giải quyết thỏa đáng nhất những vấn đề mà khách hàng đang gặp phải

Bước 5- Xác định yêu cầu cung cấp dịch vụ pháp lý của khách hàng

Trên thực tế đối với vị khách hàng khác nhau sẽ có những yêu cầu về dịch

vụ pháp lý khác nhau tùy theo nguyện vọng, hoàn cảnh, khả năng tài chính của họ

Do đó, người tư vấn nên trao đổi với khách hàng để khách hàng lựa chọn phương thức cung cấp dịch vụ phù hợp với mình

Bước 6 - Thỏa thuận hợp đồng dịch vụ pháp lý

Để chuẩn bị cho bước này người tư vấn cần chuẩn bị những mẫu hợp đồng dịch vụ pháp lý với những điều khoản cơ bản để khách hàng dễ hình dung về phương thức làm việc của người tư vấn Những biểu giá, quy trình thực hiện một

số loại công việc nhất định có ý nghĩa đáp ứng yêu cầu cung cấp dịch vụ pháp lý của khách hàng sẽ giúp khách hàng hiểu rõ hơn về các công việc mà người tư vấn

sẽ tiến hành

Bước 7- Kết thúc cuộc gặp

Khi đi đến giai đoạn kết thúc cuộc gặp, nếu nhận thấy đề nghị cung cấp dịch

vụ pháp lý của khách hàng không thuộc phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của hãng luật thì người tư vấn nên từ chối lịch sự Hoặc khi kết thúc mà các bên đã kí hợp đồng hoặc cần trao đổi thêm thì người tư vấn nên gửi lời chào và lời cảm ơn Như vậy sẽ tạo cho khách hàng cảm giác được tôn trọng sau buổi làm việc với người tư vấn

2.2 Kỹ năng lắng nghe,

Khi tư vấn pháp luật trực tiếp bằng lời nói cho khách hàng, người tư vấn không nên phản đối, phê bình hay chê bai lời nói của khách hàng, không nên ngắt lời khi khách hàng đang trình bày vấn đề, trừ trường hợp khách hàng quá dài dòng thì nên khéo léo nhắc nhở, và cũng không nên nhìn nhận và đưa ra lời nói một cách chủ quan mà phải để khách hàng trình bày xong rồi mới hỏi rõ để giải đáp những thắc mắc

2.3 Kỹ năng giao tiếp

Là kĩ năng sẽ giúp khách hàng tin tưởng và thoải mái khi tiếp xúc Người tư vấn cần nắm bắt được những phép lịch sự tối thiểu như: phải biết chào hỏi lịch sự, biểu cảm phải hòa đồng để khách hàng và người tư vấn dễ tìm được tiếng nói chung, dễ dàng hơn trong việc chia sẻ vụ việc

2.4 Kỹ năng ghi chép.

Để tránh tình trạng có thể quên hay là bỏ sót thì người tư vấn cần trang bị cho mình kỹ năng ghi chép Bởi kỹ năng này giúp người tư vấn có thể nắm được đầy đủ thông tin, tình tiết của vụ việc, tránh trường hợp quên mất để có thể giải quyết vụ việc đúng đắn nhất

2.5 Kỹ năng diễn giải và tổng hợp vấn đề.

Sau khi nghe khách hàng trình bày, người tư vấn cũng cần tóm tắt lại vấn đề một cách chắc chắn để xác định đúng yêu cầu của khách hàng Đồng thời, có kỹ năng diễn giải tốt để khách hàng có thể hiểu rõ hơn về vấn đề, tránh việc khách hàng hiểu sai hay hiểu không đúng vấn đề để có thể tư vấn đúng đắn nhất

2.6 Kỹ năng đặt câu hỏi và tìm hiểu vấn đề.

Việc đặt câu hỏi cũng cần có kỹ năng như là cần đặt câu hỏi đúng trọng tâm vấn đề, có sự logic, không nên đặt những câu hỏi không rõ ràng hay quá khó hiểu

để có cái nhìn khái quát hơn về vấn đề, ví dụ một số câu hỏi như: Các bên chủ thể

là những ai? Nội dung của sự việc là gì? Thời điểm xảy ra là khi nào? Diễn biến của vụ việc ra sao?

3 Ưu điểm và nhược điểm của hình thức tư vấn pháp luật bằng lời nói.

 Ưu điểm:

Thứ nhất, người tư vấn có thể quan sát trực tiếp cử chỉ, tâm lý khách hàng

để hiểu rõ hơn về tâm lý khách hàng, có thể tương tác với khách hàng một cách tích cực để tìm ra giải pháp phù hợp

Thứ hai, khi người tư vấn tư vấn trực tiếp bằng miệng: những thắc mắc của

khách hàng sẽ được giải đáp cặn kẽ, chi tiết nhất Được gặp và trao đổi trực tiếp với người tư vấn, khách hàng có thể có được câu trả lời nhanh nhất Hơn nữa,

khách hàng cũng có thể đưa ra các yêu cầu của mình dễ dàng hơn Trực tiếp đến gặp người tư vấn, khách hàng sẽ trao đổi được nhiều hơn, nhận được sự tư vấn rõ ràng hơn Đây là hình thức được sử dụng nhiều và mang lại hiệu quả cao nhất

Thứ ba, với hình thức tư vấn bằng lời nói qua điện thoại: hình thức này rất

tiện lợi cho khách hàng ở xa hay bận rộn không thể đến gặp trực tiếp người tư vấn Người tư vấn có thể nghe khách hàng trình bày thắc mắc cũng như đưa ra cho khách hàng lời khuyên qua điện thoại Hình thức này thực hiện nhanh chóng nhưng chỉ giải quyết được các tranh chấp, vấn đề không liên quan đến thủ tục

Hình thức tư vấn này ngày càng phổ biến vì hiện tại, điện thoại là phương tiện liên lạc nhanh và hữu hiệu Khách hàng có thể có được số điện thoại của người

tư vấn qua người quen, qua khách hàng cũ của người tư vấn hay họ thấy thông tin của chúng ta trên báo chí, trên mạng internet

 Nhược điểm:

Thứ nhất, hình thức này không chỉ đòi hỏi người tư vấn phải am hiểu pháp

luật mà còn phải có các kỹ năng giao tiếp với khách hàng, như các kỹ năng: tạo niềm tin cho khách hàng, đồng cảm, thuyết phục, tự chủ cảm xúc,… Ngoài ra, người tư vấn cũng cần phải am hiểu xã hội, tâm lý khách hàng

Thứ hai, đối với hình thức tư vấn qua điện thoại: những vấn đề liên quan

đến thủ tục, giấy tờ thì hình thức này không đạt được hiệu quả cao Bởi, người tư vấn không thể giới thiệu, tư vấn, hướng dẫn khách hàng một cách tỷ mỷ, khoa học

và chính xác

Thứ ba, kết quả tư vấn, hướng dẫn của người tư vấn chỉ có tính định hướng

cho khách hàng Do đó, khách hàng có thể làm theo hướng dẫn hoặc không làm theo Mặt khác, khách hàng cũng không thể sử dụng kết quả tư vấn để phục vụ cho mục đích khác của mình