VAI TRÒ THUỐC GIÃN PHẾ QUẢN TRONG ĐIỀU TRỊ ĐỢT CẤP COPD VÀ CƠN HEN PHẾ QUẢN Bs. Vũ Văn Thành Bệnh viện Phổi Trung ương

VAI TRÒ THUỐC GIÃN PHẾ QUẢNTRONG ĐIỀU TRỊ ĐỢT CẤP COPD VÀ CƠN HEN PHẾ QUẢN Bs.. Hậu quả của đợt cấp© 2016 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease Hậu quả của đợt cấp COPD

VAI TRÒ THUỐC GIÃN PHẾ QUẢN

TRONG ĐIỀU TRỊ ĐỢT CẤP COPD VÀ

CƠN HEN PHẾ QUẢN

Bs Vũ Văn Thành Bệnh viện Phổi Trung ương

Nội dung

vai trò của SABA+SAMA

Gánh nặng COPD

1 GOLD (2017), 2 WHO (2015), 3 IHME (2017)

Gánh nặng bệnh hen: tỷ lệ mắc

Khoảng 339 triệu người mắc hen Tỷ lệ hen ở các nước Châu Á 0,7-11,8%

Việt Nam: 4,1%

1 The Global Asthma Report 2018

2 Woo-Jung Song et al, Epidemiology of adult asthma in Asia http://dx.doi.org/10.5415/apallergy.2014.4.2.75

Nhập viện do cơn hen cấp

The Global Asthma Report 2018

Định nghĩa đợt cấp COPD

Đợt cấp COPD là một biến cố cấp tính, đặc trưng bởi sự thay đổi xấu đi các triệu chứng

điều trị.

From the Global Strategy for the

Diagnosis, Management, and

Prevention of Chronic Obstructive

Pulmonary Disease, Global Initiative for

Chronic Obstructive Lung Disease

(GOLD) 2010 Available from:

http://www.goldcopd.org.

Tử vong do đợt cấp BPTNMT

Hậu quả của đợt cấp

© 2016 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease

Hậu quả của đợt cấp COPD:

• Làm tăng nhanh tốc độ sụt

giảm chức năng hô hấp

• Làm xấu đi tiến triển của

co thắt

Khí bị nhốt trong phế nang

Trong COPD

Cơ chế bệnh sinh Đợt

cấp COPD

Nguyên tắc điều trị đợt cấp

Điều trị đợt cấp COPD

Tối ưu thuốc giãn phế quản

SABA / ± SAMA (C)Methylxanthine không được khuyến cáo vì tăng nguy cơ tác dụng phụ (B)

Corticoid toàn thân

cải thiện FEV1, oxy máu, giảm thời gian nằm viện Thời gian điều trị 5-7 ngày (A)

→ Kết hợp SABA + SAMA giúp giãn

phế quản hiệu quả hơn.

(1) Barnes, P J (2004) Proc Am Thorac Soc 1(4): 345-351.

Cân bằng cơ trơn đường thở

- Sự giãn phế quản – giao cảm chi phối → Vai trò SABA

Cân bằng cơ trơn đường thở

- Sự co phế quản – đối giao cảm chi phối → Vai trò SAMA

Cân bằng cơ trơn đường thở

Trương lực cơ trơn PQ: là sự co thắt cơ nhẹ giúp giữ cho đường thở có đường kính nhất định Acetylcholine kích thích Hệ TK đối giao cảm để duy trì trương lực cơ trơn phế quản.

Trong COPD, trương lực cơ trơn PQ co thắt nhiều hơn bình thường

Trương lực cơ trơn – đối giao cảm chi phối → Vai trò SAMA

Thay đổi FEV1: SABA so với Ipratropium

(thời điểm 90 phút)

Thay đổi FEV1: SABA so với Ipratropium

(sau 7 ngày)

Không có sự khác biệt về hiệu quả giãn phế quản giữa SABA và SAMA trong điều trị đợt cấp COPD

Hệ đối giao cảm ức chế sự giãn phế

quản của Hệ giao cảm

M3

Gs AC

NOREPINEPHINECHOLINGERGIC

GqPLCβ

Kết hợp SASA+SAMA giúp giãn phế

quản tối ưu

M3

Gs AC

CHOLINGERGIC

GqPLCβ

IP3: inositol 1,4,5-trisphosphate

VAI TRÒ CỦA PHỐI HỢP SABA+SAMA TRONG ĐIỀU TRỊ ĐỢT CẤP COPD

(E Marangio, A Pesci, Al Mori, M Marchioni, G Bertorelli, Respiration 50: suppl 2, pp 165-168, 1986)

16 bệnh nhân Tuổi TB: 52.8 năm

Fenoterol/Ipratropium tác dụng giãn phế quản hiệu quả và kéo đài hơn đơn trị

SABA+SAMA tốt hơn đơn trị trong

đợt cấp COPD

Khí dung Ipratropium + salbutamol cải thiện FEV1 tốt hơn và không làm tăng tác dụng ngoại ý trong điều trị

BN COPD đợt cấp nặng đến trung bình

Phối hợp ipratropium và salbutamol cải thiện FEV 1 tại

ngày 1 và ngày 85 tốt hơn salbutamol đơn trị

© 2017 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease

© 2019 Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease

Điều trị đợt cấp

……

• Thuốc giãn phế quản:

o Tăng liều và/hoặc số lần thuốc giãn phế quản

o Phối hợp SABA+SAMA

o Sử dụng pMDI+buồng đệm hoặc khí dung khi thấy phù hợp

……

Định nghĩa cơn hen cấp

“ĐỢT KỊCH PHÁT HEN (CƠN HEN hoặc HEN CẤP) là

đợt nặng lên cấp tính hoặc bán cấp tính của các triệu

© Global Initiative for Asthma

Hội chẩn ICU, bắt đầu SABA và O 2 ,

và chuẩn bị đặt nội khí quản

• SpO2 bảo hoà : 90–95%

• PEF >50% (dự đoán hoặc tốt nhất)

© Global Initiative for Asthma

GINA 2018, Box 4-4 (4/4)

Nếu tình trạng tiếp tục xấu đi , điều trị như cơn hen nặng và đánh giá để nằm ở ICU

THƯỜNG XUYÊN ĐÁNH GIÁ TIẾN TRIỂN LÂM SÀNG

ĐÁNH GIÁ CHỨC NĂNG PHỔI trên tất cả bệnh nhân sau 1 giờ điều trị ban đầu

nhất của bệnh nhân) và triệu chứng cải thiện

TRUNG BÌNH

Xem xét tiêu chuẩn xuất viện

nhất của bệnh nhân), hoặc không đáp ứng

• Xem xét ipratropium bromide

• Kiểm soát O 2 để duy trì SpO2 93–95%

• Xem xet ICS liều cao

GINA 2018 - Xử trí đợt cấp Hen phế quản

Salbutamol+Ipratropium cải thiện chức năng hô hấp và giảm nguy cơ nhập viện cơn hen cấp

Nghiên cứu ngẫunhiên, mù đôi thựchiện trên 180 BN

Phối hợpIpratropium vàSalbutamol trongđiều trị hen cấp tốthơn salbutamol đơn trị 1

Nhập viện(p=0.01))

% cải thiện chức năng hô hấp và nguy cơ nhập viện trong cơn hen cấp

Fenoterol + Ipratropium cải thiện hơn 45%

chức năng hô hấp trong xử trí đợt cấp Hen

Tăng chức năng phổi

Phân tích tổng

hợp từ 10 NC 1

Trẻ em, thiếu niên/suyễn nặng

Nhiều liều (liều thấp )

4 Rodrigo - Am J Respir Crit Care Med Vol 161 pp 1862–1868, 2000

Các bằng chứng cho thấy lợi ích của SABA+SAMA

trong cơn hen cấp

BTS 2016

so với SABA đơn trị, làm cải thiện nhanh hơn, rút ngắn thời gian nằm viện.

nặng, đe doạ tính mạng, hoặc cơn hen đáp ứng kém với đồng vận beta2.

Tối ưu hoá thuốc giãn phế quản trong đợt cấp hen

và COPD được khuyến cáo bởi các hướng dẫn

cập nhật mới nhất hiện nay :

quản và cải thiện triệu chứng và chức năng phổi tốt hơn

KẾT LUẬN

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN