Tr ng Quang D ng... Ngu n Phòng kinh doanh COIMEX... Tên ti ng anh: Condao Seaproducts and Import Export Joint Stock Company.. Tên giao d ch: COIMEX.
Trang 2Chuyên ngành: QU N TR DOANH NGHI P
Gi ng viên h ng d n : TS Tr ng Quang D ng Sinh viên th c hi n : Hoàng Th Ánh H ng
TP H Chí Minh, 2012
Trang 3H U
Tôi xin cam đoan bài khóa lu n t t nghi p này là công trình nghiên c u th c
s c a cá nhân, đ c th c hi n trên c s nghiên c u lỦ thuy t đư đ c h c t p t i
Tr ng i h c K thu t Công ngh TP.HCM và quá trình th c t p th c t t i Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o (COIMEX) d i s h ng
d n c a Ti n s Tr ng Quang D ng
Trang 4d n và giúp đ tôi trong su t quá trình th c hi n bài khóa lu n t t nghi p này
Xin chân thành c m n cô Ph m Th H ng Hoa – Giám đ c Công ty C ph n
Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o, chi nhánh Thành Ph H Chí Minh c ng
nh t p th các cô bác, anh ch trong công ty đư nhi t tình h ng d n, giúp đ và cung c p tài li u cho tôi trong su t th i gian th c t p t i công ty
Trang 5H U
c l p ậ T do ậ H nh phúc
-
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N H và tên sinh viên : ……….………
MSSV:……… Khóa :…….………
H và tên GVHD :………
Ph n nh n xét c a Giáo viên h ng d n : ……….………
……….………
……….………
……….………
……….………
……….………
……….………
……….………
……….………
i m c a giáo viên h ng d n : ………
TP H Chí Minh, ngày … tháng … n m …
Giáo viên h ng d n
Trang 6H U
Danh m c các kỦ hi u, ch vi t t t 1
Danh sách các b ng s d ng 3
Danh sách các bi u đ , đ th , s đ , hình nh 4
L i m đ u 5
1 Lý do ch n đ tài……….5
2 M c tiêu và m c đích nghiên c u……… 5
2.1 M c tiêu nghiên c u 5
2.2 M c đích nghiên c u 6
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 6
4 Ph ng pháp nghiên c u 6
5 K t c u c a khóa lu n 6
Ch ng 1: C s lỦ lu n v n đ xu t kh u th y s n 7
1.1Nh ng v n đ chung v xu t kh u 7
1.1.1 Khái ni m 7
1.1.2 Vai trò và tác đ ng c a xu t kh u đ i v i n n kinh t 7
1.2Nh ng v n đ chung v th y s n 8
1.2.1 Khái ni m 8
1.2.2 Vai trò c a ngành th y s n đ i v i n n kinh t 8
1.2.3 Nh ng l i th phát tri n ngành th y s n n c ta 10
1.2.3.1 V đi u ki n t nhiên 10
1.2.3.2 V đi u ki n xư h i 12
1.3Nh ng v n đ v xu t kh u th y s n 13
1.3.1 T ng quan 13
1.3.2 M t s quy đ nh v xu t kh u th y s n 15
1.3.2.1 Trong n c 15
1.3.2.2 Qu c t 16
1.4 Tìm hi u v Surimi 19
1.4.1 Khái ni m 19
Trang 7H U
1.4.3 Quy trình xu t kh u surimi 20
1.4.4 T ng quan 24
1.4.5 Các lo i surimi trên th tr ng 25
Ch ng 2: Th c tr ng xu t kh u Surimi t i Công ty C ph n Th y s n vƠ Xu t nh p kh u Côn o (COIMEX) 26
2.1 Gi i thi u khái quát v công ty 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty 26
2.1.1.1 Tên và đ a ch c a công ty 26
2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty 27
2.1.1.2.1 V n kinh doanh 27
2.1.1.2.2 Gi i thi u ng n g n v l ch s hình thành công ty 27
2.1.1.2.3 Ngu n nhân l c 28
2.1.1.2.4 Ho t đ ng kinh doanh các n m g n đây 29
2.1.2 Các ngành ngh kinh doanh 31
2.1.3 Nguyên t c t ch c, qu n tr và đi u hành 31
2.1.4 C c u t ch c b máy và qu n lỦ c a công ty 32
2.1.4.1 Mô hình t ch c b máy c a công ty 32
2.1.4.2 Ch c n ng, nhi m v c a b ph n qu n lỦ 32
2.1.4.3 Ch c n ng, nhi m v c a các phòng ban 35
2.2 Th c tr ng xu t kh u Surimi t i Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o (COIMEX) 36
2.2.1 Th tr ng xu t kh u 36
2.2.2 Ngu n nguyên li u chính 38
2.2.3 Trình đ công ngh 39
2.2.4 Ho t đ ng marketing c a công ty 43
2.2.5 Th t c, quy trình xu t kh u 44
2.3 ánh giá chung 45
2.3.1 Nh ng u đi m c a công ty 45
2.3.2 Nh ng m t h n ch c a công ty 49
Ch ng 3: M t s gi i pháp gia t ng xu t kh u Surimi t i Công ty C ph n Th y s n vƠ Xu t nh p kh u Côn o (COIMEX) 51
Trang 8H U
3.1.1 M c tiêu t ng quát 51
3.1.2 nh h ng gia t ng xu t kh u surimi t i Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o trong th i gian t i 51
3.2 M t s gi i pháp gia t ng xu t kh u Surimi c a Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o (COIMEX) 52
3.2.1 Nhóm gi i pháp v th tr ng xu t kh u 52
3.2.2 Nhóm gi i pháp v ngu n nguyên li u chính 56
3.2.3 Nhóm gi i pháp v trình đ công ngh 58
3.2.4 Nhóm gi i pháp v th t c, quy trình xu t kh u 59
3.2.5 Nhóm gi i pháp v ho t đ ng marketing c a công ty 60
K t lu n và ki n ngh ………62
Tài li u tham kh o……….65
Ph l c A: Gi y ch ng nh n ISO 9001:2000……… 67
Ph l c B: Gi y ch ng nh n HALAL……… 68
Ph l c C: Danh sách đính kèm s n ph m theo Gi y ch ng nh n HALAL………69
Ph l c D: Trích “Lu t th y s n s 17/2003/QH11 ngày 26/11/2003”………70
Ph l c E: Trích “Ngh đ nh quy đ nh v x ph t vi ph m hành chính trong l nh v c th y s n s 31/2010/N -CP ngày 29/03/2010”……… 91
Trang 93) FAO: Food and Agriculture Organization of the United Nations - T ch c
L ng th c và Nông nghi p Liên Hi p Qu c
4) VASEP: Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers – Hi p h i
ch bi n và xu t kh u th y s n Vi t Nam
5) NAFIQAD: National Agro – Forestry – Fisheries Quality Assurance
Department – C c qu n lý ch t l ng nông lâm s n và th y s n
6) GDP: Gross Domestic Product – T ng s n ph m n i đ a
7) IFS: International Food Standard – Tiêu chu n th c ph m qu c t
8) BRC: British Retail Consortium – H th ng liên k t bán l Anh
9) HACCP: Hazard Analysis Critical Control Points – Phân tích m i nguy và
đi m ki m soát t i h n
10) GFSI: Global Food Business Forum – Di n đàn doanh nghi p kinh doanh th c
ph m toàn c u
11) EC: European Community – C ng đ ng Châu Âu
12) IUU: Illegal, Unreported and Unregulated Fishing – Lu t ch ng khai thác th y
s n b t h p pháp, không khai báo và không theo quy đ nh
13) CFA: American Catfish Farmers Association – Hi p h i các nhà nuôi cá da
tr n M
14) DOC: United States Department of Commerce: B th ng m i M
15) ITC: Internation Trade Commission - y ban th ng m i qu c t
16) UBND: y ban nhân dân
17) EPA: United States Environmental Protection Agency - C quan B o v Môi
Trang 10H U
20) Halal: là ch ng ch xác nh n r ng s n ph m nào đó đ t yêu c u v các thành
ph n và đi u ki n s n xu t đáp ng yêu c u c a ng i H i giáo
21) ISO: International Organization for Standardization – T ch c tiêu chu n hóa
qu c t
22) B NN&PTNT: B Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam
Trang 112) B ng 1.2: B ng nhi t đ trung bình, nhi t đ t i thi u và t i đa t i m t s đ a
đi m d c b bi n n c ta, Ngu n Bruzon E., Carton P và Romer A Climat Indochine, 1950
3) B ng 1.3: S bi n đ ng dân s và lao đ ng trong ngành th y s n Vi t Nam giai
đo n 1995 – 2000 Ngu n: Niên giám th ng kê và s li u t báo cáo c a ngành th y s n
4) B ng 1.4: B ng s doanh nghi p đ c phép xu t kh u vào các th tr ng l n n m
2009, Ngu n B NN&PTNT
5) B ng 1.5: B ng giá tr dinh d ng c a Surimi, Ngu n: B Nông nghi p Hoa K
(USDA)
6) B ng 2.1: B ng C c u lao đ ng c a COIMEX t i th i đi m 30/09/2009, Ngu n
Phòng kinh doanh COIMEX
7) B ng 2.2: B ng doanh thu theo t ng nhóm s n ph m, d ch v Ngu n Phòng kinh doanh COIMEX
8) B ng 2.3: B ng l i nhu n theo t ng nhóm s n ph m, d ch v , Ngu n Phòng k toán COIMEX
Trang 12(tr giá USD) Ngu n Phòng Kinh doanh công ty COIMEX
Bi u đ 2.2: Bi u đ th hi n công su t ch bi n c a 3 nhà máy chính c a COIMEX
hi n nay Ngu n phòng kinh doanh COIMEX
Hình 1.9: Bên trong máy tr n
Hình 1.10: Thanh cua Surimi
Hinh 1.11: Sò đi p Surimi
Hình 1.11: u h cá Surimi
Hình 2.1: Logo công ty
Hình 2.2: Máy tr n nguyên li u
Hình 2.3: Máy ép càng cua Hình 2.4: Máy kamaboko Hình 2.5: Máy c p đông
Hình 2.6: Các lo i kamaboko Hình 2.7: Ch cá surimi truy n th ng Hình 2.8: uôi tôm surimi
Hình 2.9: Càng cua surimi Hình 2.10: Surimi cu n rau Hình 2.11: Surimi viên v i hành
Hình 3.1: Nuôi tr ng th y s n Hình 3.2: Nuôi tr ng th y s n Hình 3.3: Phòng hóa sinh COIMEX
Trang 13m t vai trò quan tr ng N m 2009, giá tr s n l ng nông nghi p c a n c ta đ t 71,473 ngàn
t đ ng, chi m 13,85% t ng s n ph m trong n c Ngoài ra, theo s li u đi u tra c a ILO,
n m 2007 n c ta có 23,8 tri u ng i làm vi c trong ngành này, chi m kho ng 52% t ng s
ng i có vi c làm i u đó cho th y vai trò c a nông nghi p trong vi c t o công n vi c làm
cho n n kinh t qu c dân r t quan tr ng So v i nh ng n m tr c đó, lao đ ng nông nghi p đư
có xu h ng gi m, tuy nhiên tính ch t nông thôn và s ph thu c n ng n vào nông nghi p
v n đang t n t i g c r trong xã h i Vi t Nam
Ngành th y s n là m t b ph n thu c nông nghi p, t lâu đư tr nên g n g i, thân quen
v i con ng i Vi t Nam trong s n xu t l ng th c cho tiêu dùng và kinh doanh V i nh ng
thu n l i v đ a lỦ và đi u ki n t nhiên, ngành th y s n n c ta s m đư tr thành c ng qu c
xu t kh u th y s n trên th gi i, góp ph n t ng tr ng kinh t trong n c, gi i quy t công n
vi c làm và làm thay đ i di n m o đ i s ng các t nh vùng ven bi n C th , trong nh ng n m
g n đây ngành th y s n luôn n m trong top 10 nh ng m t hàng có kim ng ch xu t kh u l n
nh t n c ta c bi t, kim ng ch xu t kh u n m 2009 c a ngành th y s n đ t trên 4,2 t USD
(g p 40 l n so v i n m 1986, t ng bình quân 17%/n m) Tr thành ngành có kim ng ch xu t
kh u l n th 3 c a Vi t Nam, đ a Vi t Nam tr thành m t trong sáu n c xu t kh u th y s n hàng đ u th gi i N m 2010, xu t kh u th y s n c n c đ t m c k l c 1,353 tri u t n, tr
giá 5,034 t USD (t ng 11,3% v l ng và 18,4% v giá tr so v i n m 2009) Tuy nhiên, k
l c này l i ti p t c đ c thay th vào n m 2011 khi kim ng ch c n c đ t 6,1 t USD
Nh ng thông tin này kh i g i lên trong em s h ng thú và tr i d y ni m t hào dân
t c, đó là lý do t i sao em ch n ngành này làm đ tài chính cho bài khóa lu n t t nghi p này
2 M c tiêu và m c đích nghiên c u:
2.1 M c tiêu:
ánh giá th c tr ng xu t kh u th y s n, c th là surimi – m t s n ph m c a công
ngh ch bi n th y s n t i Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o trong giai
đo n 2007-2012 Qua đó, xác đ nh nh ng l i th , c ng nh nh ng thách th c v xu t kh u
th y s n c a Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o Trên c s đó, đ a ra
Trang 14trong ph m vi bài khóa lu n nay, em xin t p trung nghiên c u khái quát v tình hình xu t kh u
và ch bi n th y h i s n n c ta trong giai đo n 2007-2012, qua đó phân tích chi ti t v th c
tr ng xu t kh u s n ph m surimi t i Công ty C ph n Th y s n và Xu t nh p kh u Côn o giai đo n 2007-2012 ây là m t s n ph m còn r t m i m đ i v i ng i tiêu dùng Vi t Nam,
nh ng nó v n đư tr thành m t th c ph m quen thu c đ i v i ng i dân Nh t B n, Hàn
Qu c,… trong nhi u n m g n đây
4 Ph ng pháp nghiên c u:
S d ng ph ng pháp khoa h c thu th p thông tin t s quan sát, đi u tra, thu th p s
li u và d a vào s li u đ ch n l c, x lý, phân tích, nh n xét, so sánh và cu i cùng là đ a ra
k t lu n
Ngu n tài li u đ c thu th p ch y u t các lu n c khoa h c, khái ni m, đ nh lỦ,… t
sách giáo khoa và tài li u chuyên ngành; s li u th ng kê t T ng c c th ng kê; v n b n lu t,
chính sách t các c quan qu n lỦ Nhà n c và các thông tin mang tính đ i chúng t báo chí,
Trang 15Trong n n kinh t h i nh p nh hi n nay, các qu c gia ngày càng t ng c ng m r ng
m i quan h v i nhau c v chi u r ng l n chi u sâu Trong m i quan h đó n y sinh các ho t
đ ng t đ u t v n, xu t nh p kh u lao đ ng, chuy n giao công ngh , cho đ n xu t nh p kh u
hàng hóa, Có th nói, xu t nh p kh u hàng hóa là b ph n ch y u c a th ng m i qu c t
i v i n c ta, m t n n kinh t đang phát tri n thì th ng m i qu c t không ch là xu h ng
t t y u khách quan c a th i đ i, mà còn là c h i đ tranh th ngu n l c bên ngoài góp ph n
phát tri n kinh t trong n c nhanh chóng, b n v ng và có hi u qu M t s thu t ng liên quan đ n xu t kh u hàng hóa nh sau:
- Xu t kh u hàng hóa là vi c hàng hóa đ c đ a ra kh i lãnh th Vi t Nam ho c đ a
vào các khu v c đ c bi t n m trên lãnh th Vi t Nam đ c coi là khu v c h i quan riêng theo quy đ nh c a pháp lu t (Theo i u 28 - Lu t th ng m i 2005)
- Kim ng ch xu t kh u là s ti n thu v t ho t đ ng xu t kh u hàng hóa hay d ch v
trong m t th i gian nh t đ nh nào đó
1.1.2 Vai trò vƠ tác đ ng c a xu t kh u đ i v i n n kinh t :
B t k qu c gia nào trên th gi i c ng hi v ng xu t kh u hàng hóa càng nhi u càng t t
b i vì:
- Xu t kh u thu v m t l ng l n ngo i t L ng ngo i t này chính là ngu n v n
ch y u cho nh p kh u Góp ph n chuy n dch c c u n n kinh t , thúc đ y s n xu t phát
tri n, t o đi u ki n cho các ngành khác c ng phát tri n theo
- Xu t kh u tích c c gi i quy t công n vi c làm và c i thi n đ i s ng ng i dân
Xu t kh u t ng GDP, làm gia t ng ngu n thu nh p qu c dân, t đó có tác đ ng làm t ng tiêu
dùng n i đ a
- Xu t kh u giúp phát huy l i th trong n c, m r ng th tr ng, đ a hàng hóa n i
đ a đ n t n tay ng i tiêu dùng trên toàn th gi i
Trang 16m t ngành kinh t m i nh n c a n c ta, có t c đ t ng tr ng cao và có t tr ng trong GDP
ngày càng l n tìm hi u v ngành th y s n, c n nghiên c u m t s thu t ng nh sau:
- Th y s n là thu t ng ch chung v nh ng ngu n l i, s n v t đem l i cho con ng i
t môi tr ng n c và đ c con ng i khai thác, nuôi tr ng thu ho ch s d ng làm th c
ph m, nguyên li u ho c bày bán trên th tr ng
- Ngành th y s n là m t b ph n c a nông nghi p Ngành th y s n s n xu t các s n
ph m t các lo i sinh v t trong môi tr ng n c nh m ph c v nhu c u c a con ng i Ho t
đ ng th y s n bao g m vi c nuôi tr ng, khai thác, ch bi n, b o qu n, mua bán, xu t nh p
kh u các s n ph m th y s n
- Nuôi tr ng th y s n: là nuôi các th y sinh v t trong môi tr ng n c ng t và
l /m n, bao g m áp d ng các k thu t vào quy trình nuôi nh m nâng cao n ng su t, thu c s
h u cá nhân hay t p th
Nh m m c đích ph i h p, liên k t ho t đ ng c a các doanh nghi p th y s n n c ta
giúp nhau nâng cao giá tr , ch t l ng và kh n ng c nh tranh trên th tr ng, Chính Ph đư
cho thành l p các t ch c qu n lý phi l i nhu n nh :
- Hi p h i Ch bi n và Xu t kh u th y s n Vi t Nam (VASEP) ra đ i ngày 12/06/1998 ây là t ch c t nguy n c a các doanh nghi p ho t đ ng ch bi n và xu t kh u
th y s n Vi t Nam, đ i di n và b o v l i ích h p phát, chính đáng c a các h i viên
- C c qu n lý ch t l ng nông lâm s n và th y s n là c quan tr c thu c B
NN&PTNT (NAFIQAD) có ch c n ng tham m u giúp B tr ng qu n lỦ nhà n c chuyên
ngành và th c thi nhi m v qu n lỦ nhà n c trong l nh v c ch t l ng, an toàn v sinh th c
ph m nông s n, lâm s n, th y s n và mu i thu c ph m vi qu n lỦ nhà n c c a B
1.2.2 Vai trò c a ngành th y s n đ i v i n n kinh t Vi t Nam
N n kinh t Vi t Nam có cái nôi lâu đ i t nông nghi p, và cho đ n th i đi m hi n t i
thì nông nghi p v n chi m m t t tr ng l n là 20,7% GDP c a n c ta n m 2009 Do đó, th y
s n có m t vai trò quan tr ng không ch v kinh t mà còn là thói quen lao đ ng c a ng i
nông dân M t s vai trò c a ngành th y s n đ i v i n n kinh t n c ta nh sau:
- Xu t kh u th y s n đem v m t l ng l n ngo i t cho đ t n c Th y s n luôn
n m trong top nh ng m t hàng xu t kh u ch l c c a n c ta, v i t c đ t ng tr ng nhanh
Trang 17đ t m c k l c t tr c đ n nay v i 1,353 tri u t n, tr giá 5,034 t USD t ng 11,3% v l ng
và 18,4% v giá tr so v i n m 2009 Tuy nhiên k l c này đư đ c thay th b ng m t k l c
m i khi n m 2011, kim ng ch xu t kh u đ t 6,1 t USD, t ng n t ng 21% và đ a th y s n
tr thành m t trong top n m ngành có kim ng ch xu t kh u l n nh t
- Xu t kh u th y s n nâng cao v th c a n c ta trên th tr ng qu c t T c đ
t ng tr ng xu t kh u ngành th y s n Vi t Nam nhanh nh t th gi i đ t 18%/n m giai đo n
1998-2008 N m 2008, t ng s n l ng th y s n c a Vi t Nam đ t 4,6 tri u t n, đ a Vi t Nam
lên v trí th 3 v s n l ng nuôi tr ng th y s n và đ ng th 13 v s n l ng khai thác th y
s n trên th gi i C ng trong n m 2008, Vi t Nam xu t kh u đ c trên 4,5 t USD hàng th y
s n, đ ng th 6 v giá tr xu t kh u th y s n
- Bên c nh vi c xu t kh u, ngành th y s n còn cung c p s n ph m cho th tr ng trong n c, đ m b o an ninh l ng th c qu c gia Th c ph m t th y s n ngày càng đa d ng
và đ c ng i tiêu dùng n i đ a đ c bi t yêu thích và ng h , nh t là trong đi u ki n hi n nay
khi mà các th c ph m khác nh : th t heo, th t gà,… b d lu n quay l ng, phát hi n ch a
nh ng ch t không an toàn đ i v i s c kh e con ng i thì các th c ph m t th y s n l i càng
đ c ng i tiêu dùng quan tâm nhi u h n
Trang 18- c thù c a ngành th y s n c n m t l ng l n ngu n lao đ ng ph thông, nên vi c
phát tri n ngành th y s n s t o công n vi c làm cho hàng v n lao đ ng, góp ph n n đ nh
- Di n tích m t n c: V i đ ng b bi n dài 3.260 km t Móng Cái (Qu ng Ninh)
đ n Hà Tiên (Kiên Giang), 112 c a sông, trong đó 47 c a có đ cao t 1,6 – 3,0m đ đ a tàu
cá có công su t 140cv ra vào khi có th y tri u và h n 1 tri u km2
Theo nghiên c u c a các nhà khoa h c v ti m n ng sinh v t bi n t i các vùng bi n
Vi t Nam, đư xác đ nh đ c danh m c g n 12.000 loài sinh v t bi n bao g m c đ ng và th c
v t Ngu n l i h i s n c a n c ta phong phú và đa d ng g m kho ng trên 2.000 loài cá, g n
6.000 loài đ ng v t đáy, 653 loài t o, 5 loài rùa và 12 loài r n bi n
T ng l ng n c sông ngòi c a n c ta là 893 t mét kh i/n m, ph n n c sinh ra
trên lãnh th n c ta kho ng 338 t mét kh i/n m (chi m 40,3%); còn ph n t n c ngoài
ch y vào là 501 t mét kh i/n m (chi m 59,7%) Riêng h th ng sông C u Long đư chi m đ n
451 t mét kh i/n m Trong đó, di n tích giành cho nuôi tr ng th y s n c th nh sau: m t
n c ng t ao h : 1 tri u ha; m t n c l : 400.000 ha; m t n c sông ngòi: 1.470.000 ha
- Y u t th y tri u: là hi n t ng n c bi n hay n c sông lên xu ng trong ngày,
c ng là m t y u t tác đ ng đ n kh n ng sinh t n c a th y h i s n
+ Vùng V nh B c B : nh t tri u thu n nh t v i biên đ 3,2 – 3,6m Th y tri u lên
đ a n c bi n l n sâu vào các c a sông t o nên h n c l v i h sinh thái đa d ng, giàu dinh
Trang 19+ Vùng bi n mi n Trung và Nam B có ch th y tri u th t th ng, ch y u là bán
nh t tri u, biên đ kho ng 2,5 – 3,0 m c bi t vùng v nh Thái Lan có ch đ nh t tri u l n
đ c t n d ng đ thay n c các đ m nuôi tôm
- Y u t th i ti t - khí h u: Th i ti t và khí h u là m t trong nh ng nhân t quan
tr ng nh t tác đ ng đ n nuôi tr ng th y h i s n N c ta n m trong khu v c nhi t đ i gió mùa
v i s phân hóa sâu s c t b c vào nam Chính s phân hóa này t o ra s đa d ng sinh h c
trong nuôi tr ng th y s n, b i vì m i loài có kho ng nhi t đ thích ng riêng, kh n ng ch ng
ch u c a chúng c ng có gi i h n D n ch ng nh : ng b ng sông C u Long là vùng có khí
h u c n xích đ o, có th i ti t và khí h u nóng m n đ nh quanh n m, nhi t đ trung bình
kho ng 28°C thu n l i trong nuôi tr ng các lo i th y s n: tôm sú, cá tra, cá basa,…
B ng 1.2: B ng nhi t đ trung bình, nhi t đ t i thi u và t i đa t i m t s đ a
Trang 20- Nhân t con ng i tác đ ng r t l n đ n vi c phát tri n ngành th y s n B i vi c nuôi
tr ng, khai thác th y s n hi n nay n c ta ch y u d a vào s c ng i là chính, và đ c thù
c a ngành th y s n c ng c n m t l ng l n ngu n nhân l c H n 3 tri u ng i đang tham gia lao đ ng tr c ti p và g n 10% dân s có thu nh p chính t th y s n i u này thì chúng ta
hoàn toàn có kh n ng đáp ng đ c b i n c ta luôn có m t ngu n nhân l c d i dào Dân s
c n c n m 2010: 86.927.700 ng i (đ ng th 13 th gi i) Trong đó, 75% dân s s ng
nông thôn, đi u đáng quan tâm là dân c s ng ven bi n có nh p đ t ng tr ng cao h n so
v i bình quân chung c a c n c (kho ng 1,2%) Dân s n c ta còn đ c đánh giá là đang
n m trong “c c u vàng”, t c là c hai ho c h n hai ng i trong đ tu i 15-64 gánh m t
ng i trong đ tu i ph thu c C h i ch ra x y ra duy nh t m t l n trong l ch s nhân kh u
h c c a m i qu c gia và s đóng góp vào s phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c i u đó
cho th y, dân s n c ta ch y u là tr hóa Bên c nh vi c có m t l c l ng lao đ ng d i dào,
Ngu n: Niên giám th ng kê và s li u t báo cáo c a ngành th y s n
- S quan tâm c a Chính Ph và Nhà n c đ i v i ngành th y s n Chính Ph đư th c
hi n các chính sách h tr các doanh nghi p xu t kh u th y s n nh : v thu , các doanh
nghi p đ c h ng u đưi thu 15%, v n vay u đưi, chuy n đ i ngo i t đ gia t ng kim
ng ch xu t kh u,… M t s chính sách liên quan đ n th y s n c th nh sau:
+ Ngày 15/5/2002, theo quy t đ nh s 45/2002/Q -UB v vi c chuy n đ i đ t, m t
n c và cát ven bi n sang nuôi tôm Trong đó có đ c p v chính sách thu , ng i đ c giao
quy n s d ng m t n c thì đ c Nhà n c h tr thu s d ng m t n c trong 10 n m s n
xu t đ u tiên Còn ng i thuê m t n c thì đ c Nhà n c h tr thu s d ng m t n c trong 3 n m s n xu t đ u tiên
Trang 21đ u t các h ng m c còn l i (m c vay t i đa 85% v n đ u t còn l i) và đ c ân h n 2 n m
- S c tiêu th c a m t hàng th y s n ngày càng t ng Theo FAO, th y s n hi n đang
là m t hàng th c ph m đ c tiêu th m nh nh t D báo s c tiêu th m t hàng này trên toàn
c u s t ng tr ng kho ng 0,8%/n m; t ng nhu c u th y s n và các s n ph m th y s n t ng
kho ng 2,1%/n m ây chính là nhân t góp ph n kích thích ngành th y s n Vi t Nam phát
tri n N c ta hi n là m t trong nh ng qu c gia d n đ u v nuôi tr ng th y s n, đ c bi t là tôm đ c khu v c Châu Âu r t a chu ng
1.3 Nh ng v n đ v xu t kh u th y s n
1.3.1 T ng quan
V i nh ng l i th nh đư trình bày trên, Vi t Nam hoàn toàn có nh ng c h i đ
phát tri n ngành công nghi p th y s n T lâu Vi t Nam đư tr thành qu c gia s n xu t và
xu t kh u th y s n hàng đ u khu v c, cùng Indonesia và Thái Lan
Bi u đ 1.1: Kim ng ch xu t kh u th y s n c a Vi t Nam giai đo n 2006-2011
n v : t USD
Ngu n ABS t ng h p
Theo c tính c a FAO, nhu c u th y h i s n trên th gi i m c cao i v i các
n c công nghi p phát tri n nh M , Nh t – là các th tr ng xu t kh u chính c a n c ta,
m c tiêu th th y h i s n là trên 30kg/ng i/n m Còn nhu c u tiêu dùng n i đ a nh ng n m
n đây c ng t ng do đ i s ng ng i dân ngày càng đ c c i thi n, kho ng 20kg/ng i/n m
Trang 22H U
Nh v y, nhu c u tiêu dùng cho m t hàng này là r t ti m n ng đáp ng yêu c u ngày càng
cao c a ng i tiêu dùng, ngành th y s n Vi t Nam đư cho ra đ i r t nhi u s n ph m đa d ng
và phong phú nh : tôm, cá tra, cá ng , hàng khô, m c, b ch tu t, cá basa,… Trong đó, tôm
đ ng đ u v kim ng ch xu t kh u
Bi u đ 1.2: C c u các m t hàng th y s n xu t kh u c a Vi t Nam n m 2009
Ngu n ABS
Hi n nay, ngành th y s n n c ta đư xu t kh u sang kho ng 155 n c và vùng lãnh
th trên th gi i, trong đó có 3 th tr ng chính là: EU, M và Nh t B n, chi m kho ng 60,6%
kim ng ch xu t kh u Trong đó, kim ng ch c a EU chi m 26% th ph n, đ a EU v t M và
Nh t B n tr thành th tr ng xu t kh u th y s n l n nh t c a n c ta
Theo đánh giá c a T ng c c th y s n (B NN&PTNT), n m 2011 là n m ngành th y
s n c n c đ t đ c k t qu đáng ph n kh i v s n xu t nuôi tr ng, khai thác và xu t kh u
T ng di n tích nuôi tr ng th y s n c a c n c đ t 1.099.000ha, t ng 2,5% so v i n m tr c
S n l ng th y s n c tính đ t 5,32 tri u t n, trong đó s n l ng nuôi tr ng đ t 3 tri u t n và
s n l ng khai thác đ t 2,35 tri u t n Giá tr xu t kh u đ t 6 t USD, t ng 19,6% so v i n m
2010 M c dù đư hoàn thành ch tiêu k ho ch đ ra nh ng theo các chuyên gia nh n đ nh,
ngành th y s n n c ta v n đang đ i m t v i nhi u khó kh n D n ch ng nh : nhi u lô hàng
xu t kh u v n b c nh báo v l ng t n d thu c kháng sinh, đi u này là khó có th ch p nh n
vì đ i v i nh ng th tr ng l n nh M và Nh t B n thì ch t l ng s n ph m là đi u tiên
quy t C th trong n m 2010, chúng ta có 43 lô hàng tôm xu t sang Nh t b c nh báo nhi m
Enrofloxacin Vi c này làm gi m uy tín c a tôm Vi t Nam trên th tr ng qu c t Bên c nh
ch t l ng thì v n đ nguyên li u s n xu t c ng gây đau đ u cho nhi u doanh nghi p s n xu t,
Trang 23Theo s li u c a B NN&PTNT Vi t Nam n m 2009, c n c có 568 doanh nghi p
ch bi n th y s n và đ t tiêu chu n là 432 doanh nghi p Trong đó:
B ng 1.4: S doanh nghi p đ c phép xu t kh u vào các th tr ng l n n m 2009
Ngu n: B NN&PTNT
1.3.2 M t s quy đ nh v xu t kh u th y s n
1.3.2.1 Trong n c
T n m 1981, th y s n tr thành ngành kinh t đ u tiên đ c Chính Ph cho phép v n
d ng c ch kinh t th tr ng trong s n xu t, kinh doanh Sau m t ph n t th k ho t đ ng trong c ch th tr ng, ngành th y s n đư t ng b c tr ng thành, đi u đáng chú Ủ là t n m
1986, khi chính sách đ i m i c a ng đ c th c hi n trong c n c, thì th tr ng xu t kh u
th y s n đư m r ng và t ng tr ng v i t c đ r t nhanh i u đó cho th y chính sách hi u
qu c a Chính Ph và Nhà n c đ i v i ngành th y s n Sau đây là m t s quy đ nh đ minh
ch ng cho đi u đó:
- C n c Lu t Th y s n s 17/2003/QH11 ngày 26/11/2003
- Ngh đ nh 31/2010/N -CP ngày 29/03/2010 quy đ nh v x ph t vi ph m hành chính trong l nh v c th y s n Ngh đ nh này quy đ nh v x ph t vi ph m hành chính trong
l nh v c th y s n bao g m:
+ Vi ph m các quy đ nh v b o v ngu n l i th y s n
+ Vi ph m các quy đ nh v khai thác th y s n và qu n lý tàu cá
+ Vi ph m các quy đ nh v nuôi tr ng th y s n; s d ng m t n c bi n đ nuôi
Trang 24H U
- Ngh đ nh 59/2005/N -CP c a Chính Ph ban hành ngày 04/05/2005 v đi u ki n
s n xu t, kinh doanh m t s ngành ngh th y s n Ngh đ nh này quy đ nh ngành ngh s n
xu t, kinh doanh th y s n ph i có gi y phép, th t c, trình t c p gi y phép, quy đ nh đi u
ki n đ i v i m t s ngành ngh s n xu t, kinh doanh không c n gi y phép
- Theo D th o Ngh đ nh v qu n lý s n xu t và tiêu th cá tra n m 2011 c a Chính
Ph quy đ nh đi u ki n xu t kh u cá tra nh sau:
+ T ch c, cá nhân kinh doanh xu t kh u cá tra ph i đ c thành l p, đ ng kỦ kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t
+ S h u ít nh t 01 c s ch bi n th y s n có gi y phép đ đi u ki n ch bi n
th y s n còn hi u l c
+ Có h p đ ng xu t kh u v i giá bán không th p h n giá sàn xu t kh u
+ S n ph m cá tra xu t kh u có ngu n g c xu t x rõ rang, đ m b o an toàn v
sinh th c ph m và b o v môi tr ng
1.3.2.2 Qu c t
Khó kh n l n nh t cho xu t kh u th y s n c a n c ta nh ng n m g n đây ch y u là
rào c n t các th tr ng xu t kh u v n ch a công nh n n n kinh t Vi t Nam là n n kinh t
th tr ng nên h cho r ng chúng ta bán phá giá và áp đ t thu ch ng bán phá giá v i ta M t
s th tr ng thì d ng nên nh ng rào c n k thu t nh : quy đ nh v an toàn v sinh th c ph m,
ch t l ng s n ph m đ ki m soát nghiêm ng t v i hàng hóa c a chúng ta Sau đây là quy
đ nh c a hai th tr ng l n nh t hi n nay: EU và M
a) Th tr ng EU
V i 27 qu c gia thành viên và dân s kho ng n a t ng i, EU chi m ph n l n di n
tích c a Châu Âu EU là siêu c ng kinh t l n nh t th gi i v i t ng s n ph m qu c n i
(GDP) chi m 30% GDP danh ngh a c a th gi i và luôn t ng n đ nh
EU là th tr ng nh p kh u th y s n l n nh t th gi i, vì th nên b t k doanh nghi p
kinh doanh th y s n nào c ng mu n thâm nh p vào th tr ng r ng l n và h p d n này
Nh ng không ph i d dàng đ có th vào đ c th tr ng khó tính này, các doanh nghi p ph i đáp ng đ c nh ng yêu c u, quy t c và quy đ nh g t gao c a h nh tiêu chu n IFS, BRC, BAP, HACCP,…
- IFS là tiêu chu n th c ph m qu c t đ c ban hành l n th 5 vào ngày 01/08/2008
b i t ch c GFSI IFS là tiêu chu n ki m tra công ty ch bi n th c ph m ho c công ty đóng
Trang 25H U
gói th c ph m l ng IFS ch áp d ng khi s n ph m đ c ch bi n hay x lý ho c n u có nguy
c ô nhi m trong quá trình đóng gói s n ph m chính
- BRC (H th ng liên k t bán l Anh): là m t t ch c th ng m i Anh đ i di n cho
các nhà bán l Anh đư ban hành tiêu chu n th c ph m toàn c u BRC, nh m xác l p tiêu chu n
v sinh t i thi u trong các nhà máy s n xu t th c ph m BRC ch cung c p đánh giá c b n
các yêu c u v v n đ s n xu t và ki m soát ngu n nguyên li u đ u vào
- HACCP là m t h th ng giúp nh n di n, đánh giá và ki m soát các m i nguy hi m
nh h ng đ n an toàn th c ph m H th ng này đư và đang đ c áp d ng r t thành công trên
toàn c u và d dàng t ng thích v i h th ng qu n lý ch t l ng ISO 9000 t o thu n l i cho
vi c qu n lý an toàn và ch t l ng trong s n xu t và cung c p th c ph m
Th y s n vào th tr ng này c n tuân th các quy t c dán nhưn đ c quy đ nh trong Quy đ nh s 104/2000 (EC) và các quy đ nh dán nhưn đ c thù đ i v i th y s n theo tiêu chu n
th tr ng Quy đ nh s 2406/96 (EC) Ngoài quy đ nh v dán nhãn, EU còn ban hành Ch th
89/107/EEC v ch t ph gia th c ph m, t t c các ch t ph gia ph i đ c ghi trên nhãn mác
c a s n ph m
T ngày 01/01/2010, EU áp d ng lu t IUU (Illegal, Unreported and Unregulated Fishing) – Lu t ch ng khai thác th y s n b t h p pháp, không khai báo và không theo quy
đ nh c a C ng đ ng Châu Âu (EC) quy đ nh t t c lô hàng th y s n xu t sang th tr ng này
ph i ch ng minh đ c ngu n g c nh : vùng bi n khai thác, tàu khai thác, lo i s n ph m, tr ng
l ng, gi y báo chuy n hàng trên bi n,…
Theo th ng kê c a NAFIQAD c n c có kho ng 130.000 tàu khai thác đánh b t th y
h i s n Ho t đ ng đánh b t ch y u là quy mô nh , nh n th c c a ng dân ch a cao, ch a có
h th ng thông tin ghi chép nh t kỦ hành trình c ng nh h th ng ki m soát, giám sát và qu n
lý ho t đ ng khai thác, đánh b t th y h i s n t B cho đ n đ a ph ng Ch a k đ n vi c mua
bán không di n ra tr c ti p t ng dân đ n doanh nghi p, mà còn thông qua nhi u th ng lái,
ch v a,… Chính vì th , vi c xác đ nh ngu n g c hay ch ng nh n khai thác là đi u không
t ng
Nh ng b ng s n l c và quy t tâm, VASEP đư ph i h p v i C c khai thác và b o v
ngu n l i th y s n, NAFIQAD và B NN&PTNT tuyên truy n thông tin, t ch c các bu i h i
th o, t p hu n cho các doanh nghi p, ng dân, đ i lý và các chi c c đ a ph ng v các v n đ liên quan đ n quy đ nh và vi c th c hi n quy đ nh này
Trang 26H U
B NN&PTNT còn ban hành quy t đ nh s 3477/Q -BNN-KTBVNL ngày
04/12/2009 v vi c ban hành quy ch ch ng nh n th y s n khai thác xu t kh u vào th tr ng Châu Âu Theo đó, c quan, đ n v đ c S Nông nghi p và phát tri n nông thôn giao nhi m
v qu n lý chuyên ngành v khai thác và b o v ngu n l i th y s n th c hi n vi c ki m tra,
ch ng nh n th y s n khai thác Các trung tâm ch t l ng nông lâm th y s n vùng thu c
NAFIQAD th c hi n ki m tra, xác nh n cam k t s n ph m th y s n xu t kh u có ngu n g c
t th y s n khai thác nh p kh u ây nh là m t v n b n h ng d n mà B d n đ ng cho
các doanh nghi p v t qua khó kh n này
b) Th tr ng M
V i dân s h n 305 tri u dân và là c ng qu c hàng đ u th gi i v kinh t , quân s và
khoa h c – k thu t; M luôn đ c xem là th tr ng l n nh t hi n nay, và là m c tiêu xu t
kh u c a các doanh nghi p trên kh p th gi i T ng s n ph m n i đ a (GDP) n m 2008 c a
M c tính là trên 14,3 ngàn t USD (kho ng 23% t ng s n l ng th gi i d a trên GDP danh ngh a), trong đó kho ng 80% đ c dành cho tiêu dùng M đ c đánh giá là qu c gia có
s c mua l n nh t, nh p kh u hàng tri u t n th y s n hàng n m N m 1999, hàng th y s n vào
th tr ng M ch đ t 130 tri u USD, n m 2000 lên 310 tri u USD, n m 2001 là 500 tri u USD và n m 2002 là 600 tri u USD
Cá tra, cá basa Vi t Nam đ c xu t sang M l n đ u vào n m 1996 ch y u d i d ng phi lê đông l nh Vài n m đ u thâm nh p th tr ng ch a đ t đ c hi u qu nh mong mu n,
ch m c 260 t n (n m 1998) đư t ng lên g n 21.000 t n vào cu i n m 2001 đư t o nên thành
công c a th y s n Vi t Nam trên th tr ng M Thành công c a cá tra, cá basa Vi t Nam vô tình đư tr thành m i nguy h i cho CFA, khi giá cá tra, cá basa c a chúng ta r h n so v i h ,
và s n ph m cá c a chúng ta c ng đ c yêu thích h n h S vi c c ng th ng b t đ u khi CFA
đ đ n lên DOC và ITC cáo bu c chúng ta bán phá giá, gây thi t h i v v t ch t cho các nhà
s n xu t cá da tr n c a M V ki n t ng kéo dài trong nhi u n m v quy n s h u tên g i
catfish và lu t ch ng bán phá giá đ i v i cá da tr n c a chúng ta
Theo công b m i nh t v thu ch ng bán phá giá tôm và cá tra xu t kh u kh ng đ nh
các doanh nghi p Vi t Nam s đ c gi m thu xu ng g n b ng 0% K t qu này nh là m t
tín hi u đáng m ng cho ngành th y s n n c ta
Bên c nh nh ng khó kh n v đ o lu t ch ng bán phá giá, th c ph m nói chung khi
mu n vào th tr ng M ph i tuân th m t s quy đ nh nh :
Trang 27- Các quy đ nh v m c d l ng t i đa cho phép v i các lo i thu c kháng sinh, ch t
b o qu n,… đ c thi t l p b i EPA và FDA giám sát
- C quan h i quan M ch c p phép nh p kh u sau khi đư đ c APHIS và FDA
ki m tra t i n i nh p kh u
1.4 Tìm hi u v Surimi:
1.4.1 Khái ni m:
Surimi là m t lo i th c ph m truy n th ng có ngu n g c t cá c a các n c châu Á
nh : Nh t B n, Trung Qu c, … Cá nguyên li u đ c ti n hành r a, phi lê, xay nh và ph i
tr n các nguyên li u ph , đ nh hình, x lý nhi t s cho ra s n ph m đ c g i là surimi
Surimi có ngu n g c t Nh t và có l ch s h n 1000 n m Hi n nay, surimi không ch
là s n ph m truy n th ng c a Nh t, mà nó đư phát tri n m nh m , v n ra nhi u qu c gia khác
nhau trên kh p th gi i
Surimi đ c tiêu dùng trên th tr ng d i 2 d ng: ho c là ch cá surimi ho c là các
lo i surimi mô ph ng
1.4.2 c đi m:
Surimi không có mùi v và màu s c đ c tr ng, có đ k t dính v ng ch c, là m t ch
ph m bán thành ph m, là m t n n protein, đ c s d ng r ng rãi làm nhi u s n ph m g c th y
s n khác Vi t Nam có m t s lo i surimi là các s n ph m truy n th ng nh : giò cá, ch cá,…
Hình 1.2: surimi mô ph ng Hình 1.1: ch cá surimi
Trang 28H U
Surimi có hàm l ng protein cao, lipid th p, không có cholesterol và glucid, c th d
h p th Protein c a surimi có kh n ng tr n l n v i các lo i protit khác, nâng cao ch t l ng
c a các lo i th t khi tr n l n v i th t bò, th t heo hay th t gà
c bi t, surimi có tính ch t t o thành kh i d o, mùi v và màu s c trung hòa, nên t ch t n n
surimi ng i ta có th ch bi n ra các s n ph m có giá tr cao nh : tôm, th t, sò đi p, xúc xích
B ng 1.5: B ng giá tr dinh d ng c a Surimi
Surimi có th ch bi n t kho ng 60 loài cá bi n, ch y u thu c h Micropogon,
Pseudosciaena, Arophrys, … Surimi s n xu t t cá th t tr ng, cá g y có ch t l ng h n cá béo
VD: cá trích, cá tuy t, cá s u, cá thu,…
Vi t Nam, loài cá đ c s d ng nhi u nh t làm ngu n nguyên li u s n xu t surimi là
cá m i c đi m c a cá m i là: thân dài, hình tr , ph n đuôi h i h p bên, đ u to, x ng đ nh
Nguyên
li u X lỦ s b Phi lê R a Xay R a L c Ép tách n c Ph i tr n lƠm l nh Bao gói,
Trang 29H U
đ u c ng và thô; l ng màu h ng nâu nh t có nhi u v n v n, b ng màu tr ng, vây đuôi h i
vàng Chúng có t c đ sinh tr ng và sinh s n nhanh Loài cá này có tr l ng t ng đ i l n
Rotary Glaze ho c Waterfall Glazer Nguyên t c ho t đ ng c a
các lo i máy này c ng t ng t nh nhau, đó là đ t cá trên
b ng chuy n, máy s chuy n đ ng đ a cá đ n n i có các d ng
Trang 30H U
B c 3: B đ u đuôi và n i t ng
Cá đ c c t b đ u t mang tr lên Ph n n i t ng, ru t cá s b lo i b vì đây là ph n
ch a nhi u vi sinh v t nh t, gây bi n đ i x u trong quá trình b o qu n sau này Giai đo n này
có th đ c th c hi n th công ho c b ng máy, nh ng ch y u là th công
c Phi lê:
Giai đo n phi lê này đ c chia thành 2 giai đo n nh :
- Giai đo n 1 là x đôi thân cá, lo i b x ng s ng, l y phi lê cá
- Giai đo n 2 là lo i b x ng d m trong cá
d R a:
Phi lê cá đ c đ t trên b ng t i, ch y qua n i có h th ng n c x i lên v i t c đ cao
nh m lo i b t p ch t Cu i đ ng b ng t i s có các thi t b hút chân không nh m hút s ch
h t l ng n c d th a trên cá, tránh đ cá b m
e Xay (Nghi n thô):
M c đích c a giai đo n này là tách x ng, v y, da b ng ph ng pháp c h c Các
mi ng phi lê cá đ c xay trong thi t b xay d ng vít t i r i đ c đ y ra ngoài
Trong quá trình nghi n ép có các bi n đ i v t lý và hóa h c x y ra nh : c u trúc th t cá
b phá v hoàn toàn, nhi t đ gia t ng trong quá trình nghi n làm cho protein b bi n tính m t
ph n
f R a:
Chu k r a n c là giai đo n quan tr ng c a ti n trình s n xu t surimi Hi u qu r a
ph thu c vào t l n c/th t, tu i cá, hình d ng b r a, t c đ c a máy khu y n c và nhi t
đ n c B r a b ng hình vuông th ng làm vi c t t h n so v i hình tròn b i vì nó có th t o
ra m t dòng n c ng c có hi u qu r a cao
Hình 1.6: Thi t b b ng t i r a Hình 1.7: Máy nghi n xay cá
Trang 31H U
Tht cá sau khi đ c xay nhuy n giai đo n tr c đ c ngâm vào dung d ch, khu y
đ o đ u liên t c trong su t th i gian r a Sau m i l n r a, l c th t cá v i 4 l p v i màn, đ ráo
n c r i l i ti p t c r a
g L c:
Giai đo n l c này có th th c hi n tr c ho c sau khi kh n c L c t c đ ch m
h n v i kích th c màn nh h n s cho surimi s ch h n v i thu h i ít h n M t khác, l c t c
đ nhanh h n v i kích th c màn l n h n s t ng c ng s thu h i nh ng t p ch t cao h n
Vi c kh n c và l c là giai đo n k t thúc c a ti n trình s n xu t surimi truy n th ng
Surimi đ c ph i tr n cryoprotectant – đây là ch t ch ng bi n tính protein khi đông
l nh ây là k thu t m i b sung vào trong quá trình kh n c các myofibrillar protein các
cacbohydrate có kh i l ng phân t nh nh : sucrose, sorbitol tr c khi đem đi đông l nh
Hình 1.8: Máy tr n
Hình 1.9: Bên trong máy tr n
Trang 32Trong s n xu t th ng m i, th i gian tr n cryoprotectant (100kg/m ) khi s d ng m t
máy nhào tr n và m t máy c t t nh t ng ng là 6 phút và 2,5 phút Nhi t đ c a h n h p không đ c l n h n 10°C vì n u th thì ch c n ng c a protein có th b h h i, đ c bi t là đ i
v i các loài cá n c l nh
Bên c nh cryoprotectant, ng i ta còn s d ng thêm nh ng ch t c ch men tiêu hóa
nh protein huy t t ng c a th t bò, lòng tr ng tr ng ho c chi t xu t khoai tây nh nh ng ch t
t ng c ng gel và t ng màu s c Công th c ph i tr n nh th nào ph thu c vào t ng công ty
Tuy nhiên, vi c thêm các ch t c ch enzyme và các h p ch t canxi tr c khi đông l nh là c n
thi t
j Bao gói và làm l nh:
Surimi th ng m i th ng có kh i l ng 10kg và đ c bao b c trong bao bì PE S
bao b c này nh m đ m b o tránh s ti p xúc c a kh i surimi v i không khí và môi tr ng bên
ngoài, tránh s xâm nhi m c a vi sinh v t và tránh b m t n c Ng i ta dùng máy hút chân không đ hút s ch không khí ra r i hàn kín bao bì l i cho vào các khay b ng nhôm ho c thép
đ làm l nh trong kho ng 150 phút ho c cho đ n khi nhi t đ d t t i -25°C Sau khi làm l nh,
c 2 gói 10kg đ c đóng vào thùng các tông
1.4.4 T ng quan
Surimi có ngu n g c t Nh t B n t h n 900 n m tr c đây và là món n không th
thi u trong các d p t t truy n th ng Cho đ n nay, kho ng 2 – 3 tri u t n cá trên toàn th gi i
m i n m đ c s d ng làm nguyên li u ch bi n surimi
Theo th ng kê c a FAO n m 2004, s n l ng surimi th gi i đ t kho ng 860.000 –
1.150.000 t n Tr c đây, s n l ng surimi ch y u ph thu c nh đánh b t cá t i vùng bi n Alaska, nh ng hi n nay h n 50% s n l ng surimi toàn c u đ c ch bi n t các loài cá khác
đ c đánh b t t t c các vùng bi n trên th gi i nh : cá tuy t Thái Bình D ng, cá tuy t
lam, cá tr ng Peru, cá sòng Thái Bình D ng, cá m i, cá trác,… Các n c có truy n th ng s n
xu t surimi nh : M , Thái Lan, Nh t B n,… và m t s n c m i n i nh : Trung Qu c, Vi t
Nam, n , Mianma, Pháp, Peru, Inđonexia,…
Trang 33H U
Trang 342.1.1.1 Tên vƠ đ a ch c a công ty:
Tên đ y đ : Công ty c ph n th y s n và xu t nh p kh u Côn o
Tên ti ng anh: Condao Seaproducts and Import Export Joint Stock Company
Tên giao d ch: COIMEX
Gi y đ ng kỦ kinh doanh: 4903000267 do S K ho ch và u t t nh Bà R a – V ng
Tàu c p ngày 30/06/2006
Ch t ch H i đ ng qu n tr kiêm T ng giám đ c: Lê V n Kháng
Tr s chính: s 40 đ ng Lê H ng Phong, ph ng 4, Thành ph V ng Tàu, t nh Bà
R a – V ng Tàu
H th ng các chi nhánh:
- Chi nhánh Công ty c ph n th y s n và xu t nh p kh u Côn o t i Tp.HCM
- Chi nhánh Công ty c ph n th y s n và xu t nh p kh u Côn o t i H u Giang –
Tr i nuôi cá, tôm gi ng Th nh Hòa a ch : s 363 p T m Vu 1, xã Th nh Hòa, huy n
Trang 35H U
2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty:
2.1.1.2.1 V n kinh doanh: tính đ n ngày 13/09/2007
V n đi u l ban đ u c a công ty: 36.236.000.000 đ ng
M nh giá c ph n: 10.000 đ ng
V n đi u l b sung thêm c a công ty: 36.000.000.000 đ ng
T ng v n đi u l c a công ty hi n nay: 72.236.000.000 đ ng
Trong đó:
- V n b ng ti n Vi t Nam: 72.236.000.000 đ ng
- M nh giá c ph n: 10.000 đ ng
2.1.1.2.2 Gi i thi u ng n g n v công ty:
Công ty C ph n th y s n và xu t nh p kh u Côn o (COIMEX) đ c thành l p ngày 17/09/1992 d i hình th c doanh nghi p Nhà n c đáp ng nhu c u phát tri n và
ch tr ng c a Nhà n c, UBND T nh Bà R a – V ng Tàu phê duy t quy t đ nh s 4747/Q UBND ngày 09/12/2005 v vi c phê duy t ph ng án và chuy n thành công ty c
ph n
Có th nói COIMEX là doanh nghi p đ u tiên c a Vi t Nam s n xu t và xu t kh u
surimi, xây d ng nên th ng hi u surimi Vi t Nam trên th tr ng qu c t H n 10 n m tr c đây, T ng Giám đ c Lê V n Kháng đư có b c đi táo b o khi quy t tâm sang Nh t, Hàn qu c
tham kh o và h c t p công ngh ch bi n surimi Sau đó, ông đ u t nh p kh u công ngh s n
xu t surimi c a Hàn Qu c và có nh ng đ n hàng đ u tiên t các n c trong khu v c V t
qua nh ng khó kh n, ông đư chèo lái c công ty đ a s n ph m surimi Vi t Nam t i t n Châu
Âu r i EU Hàng n m, công ty xu t kh u trung bình 20.000 t n surimi nguyên li u và kho ng
1.000 t n s n ph m surimi mô ph ng đ t giá tr g n 38 tri u USD/n m Có th i đi m, kh i
l ng surimi xu t kh u c a công ty chi m kho ng ¼ t ng kh i l ng surimi xu t kh u c a c
n c N m 2010, giá tr xu t kh u surimi c a công ty đ t g n 40 tri u USD, chi m 20% t ng
xu t kh u surimi c a Vi t Nam N m 2011, COIMEX d n đ u toàn qu c v s n l ng surimi
xu t kh u sang th tr ng EU
T khi thành l p đ n nay, công ty đư g t hái đ c nhi u thành tích nh nhi u n m liên
t c hoàn thành xu t s c các ch tiêu kinh t k ho ch Nhà n c, đ c nh n nhi u ph n th ng cao quỦ nh : Huân ch ng lao đ ng h ng ba n m 1993, h ng hai n m 1996, B ng khen B
Th ng m i v thành tích xu t kh u, Cúp vàng th ng hi u Vi t n m 2008, Cúp vàng ch t
l ng th y s n VN n m 2009 và 2010,…
Trang 36T ng s lao đ ng c a COIMEX t i th i đi m 30/09/2009: 399 ng i
B ng 2.1: B ng C c u lao đ ng c a COIMEX t i th i đi m 30/09/2009
Ngu n Phòng Kinh doanh công ty COIMEX
Nh n xét: Vào th i đi m 31/12/2007, t ng s lao đ ng c a công ty là 275 ng i
n 30/09/2009 là 399 ng i, t ng 124 ng i, t c đ t ng là 45,1% M c dù t c đ lao đ ng
t ng nhanh, t c đ này v n ch a h n là cao so v i t c đ t ng tr ng c a công ty N m 2007,
doanh thu c a công ty là 382.716.000.000 đ ng, đ n 09/2009 là 438.618.000.000 đ ng, t ng
114% M t khác, s lao đ ng tr c ti p s n xu t n m 2007 chi m t l 74,18%, con s này t ng lên 88,47% vào n m 2009, c ng là m t tín hi u đáng m ng B i nhi m v ch y u c a công ty
v n là s n xu t surimi, c n s l ng công nhân s n xu t đông đ o
Trang 37H U
B ng 2.2: B ng doanh thu theo t ng nhóm s n ph m, d ch v
N m 2007 N m 2008
So sánh (%)
30/09/2009
Giá tr (tri u
đ ng)
T
tr ng (%)
Giá tr (tri u
đ ng)
T
tr ng (%)
Giá tr (tri u
đ ng)
T
tr ng (%)
XU T KH U 203.350 53,13 633.788 74,64 311,67 317.906 72,48
Ch cá Surimi 151.905 39,69 449.870 52,98 296,15 180.156 41,07 Surimi mô ph ng 3.851 1,01 4.349 0,51 112,93 11.142 2,54
T ng doanh thu 382.716 100 849.116 100 221,87 438.618 100
Ngu n Phòng Kinh doanh công ty COIMEX
Nh n xét: Qua b ng s li u doanh thu theo t ng nhóm s n ph m, d ch v trên, em
có m t s nh n xét nh sau
- Doanh thu t các ho t đ ng xu t kh u c a công ty luôn chi m t tr ng l n h n
kinh doanh n i đ a D n ch ng n m 2007, giá tr xu t kh u là 203.350 tri u đ ng, chi m
53,13%, trong khi kinh doanh n i đ a ch có 179.366 tri u đ ng, chi m 46,87% N m 2008,
doanh thu t xu t kh u t ng g p 3 l n cùng k n m 2007, t m c 203.350 tri u đ ng c a n m
2007, lên đ n 633.788 tri u đ ng n m 2008 C ng trong n m này, doanh thu t kinh doanh n i
đ a c ng t ng đáng k , t m c 179.366 tri u đ ng lên t i 215.328 tri u đ ng n m 2008
- M t hàng xu t kh u ch l c c a công ty là Ch cá Surimi, đi u này th hi n rõ qua doanh thu các n m Doanh thu xu t kh u t ch cá surimi qua các n m luôn chi m t tr ng
cao nh t D n ch ng n m 2007, doanh thu t ch cá surimi xu t kh u 151.905 tri u đ ng,
chi m t i 39,69% t ng doanh thu Qua các n m 2008, 2009, doanh thu xu t kh u ch cá
Trang 38H U
surimi đ u t ng nhanh Có th nói ch cá surimi là m t hàng có doanh thu cao nh t, và chi m
1/3 t ng doanh thu Dù v y, trong kinh doanh n i đ a, s n ph m này v n ch a có ch đ ng khi doanh thu còn ch a đáng k , n m 2007 doanh thu t kinh doanh ch cá surimi trong n c ch
có 273 tri u đ ng M t tín hi u kh quan khi n m 2008, doanh thu t kinh doanh ch cá surimi
30/09/2009
Giá tr (tri u
đ ng)
T
tr ng (%)
Giá tr (tri u
đ ng)
T
tr ng (%)
Giá tr (tri u
đ ng)
T
tr ng (%)
Ngu n Phòng K toán công ty COIMEX
Nh n xét: Qua b ng s li u l i nhu n theo t ng nhóm s n ph m, d ch v , em có
m t s nh n xét sau
- Qua các n m 2007, 2008, và đ n 30/09/2009, công ty v n luôn có l i nhu n và l i
nhu n đ u t ng qua các n m Ba n m này đ c xem là giai đo n khó kh n c a n n kinh t
Vi t Nam khi b nh h ng b i kh ng ho ng kinh t th gi i, nh ng công ty v n t o ra đ c
l i nhu n nh v y là m t thành qu v t b c C th , n m 2007 t ng l i nhu n c a công ty đ t
9.580 tri u đ ng, b c sang n m 2008 là 39.820 tri u đ ng, t ng 30.240 tri u đ ng (t ng l i
nhu n n m 2008 g p h n 4 l n n m 2007) Trong các s n ph m mà kinh doanh s n xu t thì
ch cá surimi t o ra l i nhu n t ng đ i cao, t ng x ng v i giá tr doanh thu mà nó đ t đ c
cá surimi n m 2007 là 1.983 tri u đ ng, chi m 20,70% t ng l i nhu n n
Trang 39D ch v giao nh n hàng hóa xu t nh p kh u và khai thuê h i quan
Mua bán: hàng th công m ngh , l ng th c th c ph m, hàng m ph m, qu n áo, v i
s i, h ng li u, hóa ch t, v n phòng ph m, thi t b công ngh , vi n thông, đ đi n gia d ng, hàng kim khí đi n máy, mua bán ph li u, v t li u xây d ng, hàng trang trí n i th t, xe ô tô, xe
t i, r mooc, mô tô, xe máy, x ng d u và các s n ph m c a chúng
M t s ngành khác
Nh n xét: Tuy ho t đ ng s n xu t và kinh doanh đa d ng, nh ng ho t đ ng chính
c a COIMEX v n là ch bi n th y s n xu t kh u (chi m 74.64% doanh thu n m 2008) v i các
s n ph m nh : Ch cá Surimi, Surimi mô ph ng,…
2.1.3 Nguyên t c t ch c, qu n tr vƠ đi u hành:
Công ty ho t đ ng trên nguyên t c t nguy n, bình đ ng, dân ch , tuân th pháp lu t
C quan có quy n quy t đ nh cao nh t c a công ty là i h i đ ng c đông
i h i đ ng c đông b u H i đ ng qu n tr lưnh đ o ho t đ ng công ty, b u Ban ki m soát đ ki m soát, giám sát ho t đ ng c a H i đ ng qu n tr và công ty
Ng i tr c ti p qu n lỦ, đi u hành ho t đ ng hàng ngày c a công ty là T ng giám đ c
đ c H i đ ng qu n tr b nhi m, mi n nhi m
Ng i đ i di n theo pháp lu t c a công ty là Ch t ch H i đ ng qu n tr đ c H i
đ ng qu n tr b u
Trang 40H U
2.1.4 C c u t ch c b máy và qu n lý c a công ty:
2.1.4.1 Mô hình t ch c b máy c a công ty:
2.1.4.2 Ch c n ng, nhi m v c a các b ph n qu n lý:
Là c quan có quy n l c cao nh t c a công ty i h i đ ng c đông b u ra H i đ ng
qu n tr và Ban ki m soát
Thông qua báo cáo tài chính hàng n m, đ a ra đ nh h ng phát tri n c a công ty
Quy t đ nh s a đ i b sung đi u l công ty
Quy t đ nh m c chi tra c t c hàng n m
B u, mi n nhi m, bãi nhi m thành viên H i đ ng qu n tr , thành viên Ban ki m soát và
các quy n h n khác theo quy đ nh c a Lu t Doanh nghi p và i u l công ty