BÀI SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG DÂN SỰ. ThS. Ngô Linh Ngọc. Giảng viên trường Đại học Luật Hà Nội

Sau khi đã giao kết hợp đồng, dù các bên chưa thực hiện hoặc đã thực hiện được một phần của hợp đồng thì vẫn có thể thỏa thuận về việc sửa đổi một số điều khoản đã thỏa thuận.. GIAO KẾT,

BÀI 3 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

ThS Ngô Linh Ngọc Giảng viên trường Đại học Luật Hà Nội

NỘI DUNG BÀI HỌC

3.1 Những vấn đề chung về hợp đồng dân sự

3.2 Kĩ thuật soạn thảo một số hợp đồng dân sự

3.1.5 Thể thức chung của

hợp đồng dân sự

Hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận giữa hai hay nhiều bên, nhưng thỏa thuận thống nhất ý chí, ý chí đó phải phù hợp với ý chí của Nhà nước

Hợp đồng dân sự là một sự kiện pháp lý làm phát sinh hậu quả pháp lý: Xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự của các bên chủ thể

Nội dung của hợp đồng dân sự là quyền và nghĩa vụ mà các bên chủ thể quy định cho nhau

Mục đích của hợp đồng dân sự là lợi ích hợp pháp, không trái đạo đức xã hội mà các bên cùng muốn hướng tới

Đặc điểm của hợp đồng dân sự

3.1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA HỢP ĐỒNG DÂN SỰ (Tiếp theo)

Chủ thể tham gia hợp đồng phải có năng lực hành vi dân sự

Nội dung, mục đích của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật

và không trái đạo đức xã hội

Hình thức của hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật

Việc giao kết, xác lập hợp đồng là hoàn toàn do ý chí tự nguyện của các bên chủ thể tham gia

3.1.2 ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

Đề nghị giao kết hợp đồng là việc

thể hiện rõ ý định giao kết hợp đồng

và chịu sự ràng buộc về đề nghị này

của bên đề nghị đối với bên đã được

xác định hoặc tới công chúng (sau đây

gọi chung là bên được đề nghị)

Trường hợp đề nghị giao kết hợp đồng có nêu rõ thời hạn trả lời, nếu bên đề nghị lại giao kết hợp đồng với người thứ ba trong thời hạn chờ bên được đề nghị trả lời thì phải bồi thường thiệt hại cho bên được

đề nghị mà không được giao kết hợp đồng nếu có thiệt hại phát sinh

Nguyên tắc sửa đổi hợp đồng dân sự

Luật quy định về hình thức của hợp đồng dưới hình thức nào thì việc sửa đổi bắt buộc dưới hình thức đó

Việc sửa đổi sẽ phát sinh hậu quả pháp lý đối với phần

đã sửa đổi, bắt buộc các bên phải thực hiện

Sau khi đã giao kết hợp đồng,

dù các bên chưa thực hiện

hoặc đã thực hiện được một

phần của hợp đồng thì vẫn có

thể thỏa thuận về việc

sửa đổi một số điều khoản đã

thỏa thuận

3.1.3 GIAO KẾT, SỬA ĐỔI, CHẤM DỨT, HỦY HỢP ĐỒNG DÂN SỰ (tiếp theo)

3.1.3 GIAO KẾT, SỬA ĐỔI, CHẤM DỨT, HỦY HỢP ĐỒNG DÂN SỰ (tiếp theo)

Nguyên tắc chấm dứt hợp đồng dân sự

Theo quy định tại Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015 hợp đồng dân sự chấm dứt trong các trường hợp sau:

• Hợp đồng đã được hoàn thành;

• Theo thỏa thuận của các bên;

• Cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân hoặc các chủ thể khác chấm dứt mà hợp đồng đó phải do chính cá nhân, pháp nhân hoặc các chủ thể đó thực hiện;

• Hợp đồng bị hủy bỏ, đơn phương chấm dứt thực hiện;

• Hợp đồng không thể thực hiện do đối tượng của hợp đồng không còn;

• Các trường hợp khác do pháp luật quy định

Hủy hợp đồng dân sự

(Điều 423 Bộ luật Dân sự 2015)

Một bên có quyền hủy bỏ hợp đồng

và không phải bồi thường thiệt hại

trong trường hợp sau đây:

Bên hủy bỏ hợp đồng phải thông báo ngay cho bên kia biết về việc hủy bỏ, nếu không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường

3.1.3 GIAO KẾT, SỬA ĐỔI, CHẤM DỨT, HỦY HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

• Quốc hiệu: Trình bày bên trên cùng, chính giữa trang giấy (Trong trường hợp kí kết hợp đồng với

người nước ngoài thì không cần đề mục này)

• Tên gọi của hợp đồng: Công thức “Hợp đồng + loại việc”

Ví dụ: Hợp đồng lao động, Hợp đồng vay tiền

• Số, kí hiệu: Chỉ dành cho hợp đồng giữa pháp nhân với cá nhân

• Thời gian, địa điểm: Xác lập bằng câu mở đầu nội dung như sau: “Hôm nay, ngày .tháng

năm tại chúng tôi gồm:…”

3.1.5 THỂ THỨC CHUNG CỦA HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

3.2 KĨ THUẬT SOẠN THẢO MỘT SỐ HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

Hợp đồng đại lý là sự thỏa thuận giữa hai bên về việc bên đại lý, được sự ủy quyền của bên giao đại lý, cam kết nhân danh bên giao đại lý thực hiện một hay nhiều giao dịch vì lợi ích của bên giao đại lý để được nhận một khoản tiền thù lao do bên giao đại lý trả

Khái niệm

3.2.1 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG ĐẠI LÝ

• Hợp đồng đại lý thực chất là văn bản ủy quyền của bên giao đại lý cho bên đại lý thay mặt mình

thực hiện các giao dịch Vì vậy các bên phải quy định rõ phạm vi đại lý cả về không gian và thời gian

Nội dung của hợp đồng đại lý bao gồm các điều khoản sau:

• Điều khoản về nội dung công việc đại lý;

• Điều khoản về thời hạn hợp đồng;

• Điều khoản về mức độ chi phí thù lao;

• Điều khoản về chuyển giao dịch vụ;

• Điều khoản thanh toán;

• Điều khoản về hỗ trợ vật chất và quảng cáo (nếu có);

• Điều khoản về trách nhiệm của các bên trong thực hiện hợp đồng;

• Điều khoản về chế tài cho hợp đồng;

• Điều khoản về những cam kết thực hiện hợp đồng

Soạn thảo nội dung hợp đồng đại lý

3.2.1 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG ĐẠI LÝ (tiếp theo)

Khái niệm

Hợp đồng khoán việc là sự thỏa thuận của

các bên về việc bên nhận khoán việc có

nghĩa vụ hoàn thành một số công việc

nhất định theo yêu cầu của bên giao khoán

và sau khi hoàn thành phải bàn giao cho

bên giao khoán kết quả công việc đó

Hợp đồng khoán việc với loại hình

công việc hiện nay rất đa dạng và

Hợp đồng khoán việc có nhiều phạm vi

chi phí và nhiều công việc phát sinh

chi phí đột xuất, vì vậy cần quy định rõ

phạm vi chi phí cho dịch vụ và khống chế

các khoản phát sinh

Các bên cần quy định rõ trách nhiệm trong việc phối hợp thực hiện công việc cũng như cách thức giải quyết những vấn đề phát sinh ngoài ý muốn của hợp đồng

Những lưu ý khi ký kết hợp đồng khoán việc

3.2.2 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG KHOÁN VIỆC (tiếp theo)

Khái niệm

Điều 15 Bộ luật Lao động 2012

Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa

người lao động và người sử dụng lao động

về việc làm có trả lương, điều kiện

lao động, quyền và nghĩa vụ của các bên

trong quan hệ lao động

Phân loại

Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Lao động 2012

• Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

Soạn thảo nội dung của hợp đồng lao động

Nội dung hợp đồng lao động phải dựa theo mẫu quy định và lưu ý các điều khoản sau:

• Điều khoản về loại hợp đồng;

• Điều khoản về giá trị hợp đồng;

• Điều khoản về nơi làm việc;

• Điều khoản về chức vụ;

• Điều khoản về công việc;

• Điều khoản về thời gian làm việc;

• Điều khoản về trang thiết bị lao động;

• Điều khoản về điều kiện lao động;

• Điều khoản về nghĩa vụ và quyền của người lao động;

• Điều khoản về nghĩa vụ và quyền của người sử dụng lao động;

• Điều khoản về các thỏa thuận khác (nếu có)

3.2.3 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG (tiếp theo)

Hợp đồng thuê nhà là sự thỏa thuận

giữa hai bên về việc bên cho thuê có

nghĩa vụ chuyển giao phần nhà cho bên

thuê sử dụng đúng thỏa thuận về địa

điểm, diện tích, giá cả trong một thời

hạn xác định Bên thuê nhà có nghĩa vụ

trả tiền thuế nhà và có quyền sử dụng

nhà thuê theo thỏa thuận trong hợp

đồng

Khái niệm

• Điều khoản về nhà cho thuê;

• Điều khoản về thời hạn thuê;

• Điều khoản về giá cả thuê nhà;

• Điều khoản về phương thức thanh toán;

• Điều khoản về trách nhiệm của các bên, trong việc thực hiện hợp đồng;

• Điều khoản về chế tài cho hợp đồng

Khi soạn thảo nội dung hợp đồng thuê nhà

cần chú ý một số điều khoản sau

3.2.4 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG THUÊ NHÀ

Hợp đồng mua bán tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên về việc bên bán có nghĩa vụ chuyển cho bên mua tài sản làm sở hữu, bên mua có nghĩa vụ phải trả cho bên bán một số tiền nhất định là giá trị của tài sản đó

Khái niệm

3.2.5 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG MUA BÁN TÀI SẢN

Những lưu ý khi ký kết hợp đồng mua bán tài sản

• Bên bán phải là chủ sở hữu hợp pháp của tài sản đem mua bán Nếu không phải là chủ sở hữu thì phải là người được ủy quyền của chủ sở hữu hợp pháp theo đúng quy định của pháp luật

• Hai bên có quyền thỏa thuận việc mua bán theo cách thức “thuận mua vừa bán” và thống nhất các thủ tục phương thức nhận tiền và tài sản cũng như các giấy tờ cần thiết kèm theo để hoàn thiện việc chuyển quyền sở hữu và xác nhận quyền sở hữu cho người mua

• Bên bán phải bàn giao tài sản đúng như chất lượng trong hợp đồng đã kí kết

3.2.5 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG MUA BÁN TÀI SẢN (tiếp theo)

Khi soạn thảo hợp đồng mua bán tài sản cần lưu ý các điểu khoản sau đây:

• Điều khoản về tên tài sản;

• Điều khoản về số lượng;

• Điều khoản về chất lượng tài sản;

• Điều khoản về giá cả;

• Điều khoản về đặt cọc (nếu có);

• Điều khoản về thanh toán;

• Điều khoản về chuyển giao;

• Điều khoản về trách nhiệm các bên trong thực hiện hợp đồng;

• Điều khoản về chế tài cho hợp đồng;

• Điều khoản về thời hạn thực hiện hợp đồng;

• Các điều khoản tùy nghi khác

Hợp đồng cho vay là sự thỏa thuận của các bên về

việc người cho vay giao cho người vay một số tiền

hoặc vật làm sở hữu Đến kì hạn theo hợp đồng,

bên vay có nghĩa vụ trả lãi và hết hạn hợp đồng

phải trả toàn bộ số tiền vay hoặc hiện vật cho

người cho vay, cộng thêm một số lợi ích vật chất

mà hai bên đã cam kết theo thỏa thuận hoặc theo

quy định của pháp luật

Khái niệm

3.2.6 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG CHO VAY

Tiền và hiện vật như vàng bạc, đá quý là thước đo giá trị của mọi vật Vì vậy nó đại diện cho tài sản của

cá nhân Cho vay tiền, vàng bạc hay đá quý chính là cho thuê một lượng tài sản nhất định, do đó việc cho vay phải có thỏa thuận ràng buộc đặc biệt tin tưởng nhau hoặc bằng thế chấp tài sản

Tiền, vàng bạc, đá quý là phương tiện

lưu thông, do đó cần phải có những

quy định chặt chẽ trong việc giám sát

lẫn nhau và trách nhiệm đối với nhau

trong hợp đồng cho vay, vì vậy mục đích

cho vay phải xác định cụ thể

Những lưu ý khi soạn thảo hợp cho vay

3.2.6 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG CHO VAY (tiếp theo)

• Điều khoản về đối tượng cho vay;

• Điều khoản về thời hạn cho vay;

• Điều khoản về mục đích vay;

• Điều khoản về chuyển giao;

• Điều khoản về lãi suất;

• Điều khoản về trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện hợp đồng;

• Điều khoản về chế tài của hợp đồng

Khi soạn thảo hợp đồng cho vay cần lưu ý các điều khoản sau:

3.2.6 SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG CHO VAY (tiếp theo)

TỔNG KẾT BÀI HỌC

3.1 Những vấn đề chung về hợp đồng dân sự:

Khái niệm, đặc điểm, điều kiện có hiệu lực, giao kết, hủy, chấm dứt, các biện pháp đảm bảo thực hiện

và thể thức chung của hợp đồng dân sự

3.2 Kĩ thuật soạn thảo một số hợp đồng dân sự:

Hợp đồng đại lí, hợp đồng khoán việc, hợp đồng lao động, hợp đồng thuê nhà, hợp đồng mua bán tài sản, hợp đồng cho vay