CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Phương pháp nghiên cứu khoa học Hà Nội – 2022 LỜI CAM ĐOAN Em xin cam đoan đề tài “Công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội” là công trình nghiên cứu của em Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài là trung thực, chính xác, được trích dẫn đầy đủ Em xin hoàn toàn chịu trách.

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI : CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Phương pháp nghiên cứu khoa học

Hà Nội – 2022

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan đề tài “Công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội” là công trình nghiên cứu của em Các số liệu

và kết quả nghiên cứu trong đề tài là trung thực, chính xác, được trích dẫn đầy đủ

Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

Hà Nội, ngày 4 tháng 3 năm 2022

Người thực hiện

LỜI CẢM ƠN

Bài tiểu luận được thực hiện trên các quan điểm, thống kê một cách khách quan nhằm đưa ra cái nhìn tổng thể nhất cho người đọc Mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng khả năng nghiên cứu còn hạn chế nên sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Em mong thầy/cô thông cảm cho sự thiếu sót này

Em xin trân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 4 tháng 3 năm 2022

Người thực hiện

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 3

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5

7 Cấu trúc của tiểu luận 5

CHƯƠNG 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI 6

1.1 Cơ sở lý luận công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 6

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 6

1.1.1.1 Khái niệm công nghiệp 6

1.1.1.2 Khái niệm hỗ trợ 6

1.1.1.3 Khái niệm về phát triển 6

1.1.1.4 Khái niệm công nghiệp hỗ trợ 7

1.1.1.5 Khái niệm quản lý, quản lý nhà nước và quản lý nhà nước về phát triển hỗ trợ công nghiệp 8

1.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp hỗ trợ 8

1.1.2.1 Dung lượng thị trường 8

1.1.2.2 Chất lượng nguồn nhân lực công nghiệp 9

1.1.2.3 Hệ thống cơ sở hạ tầng 9

1.1.2.4 Hệ thống thông tin 9

1.1.2.5 Tình hình dịch bệnh 10

1.1.3 Nội dung quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ 10

1.1.4 Các cơ sở pháp lý về phát triển công nghiệp hỗ trợ 12

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 14

CHƯƠNG 2 15

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI 15

2.1 Khái quát chung về thành phố Hà Nội 15

2.1.1 Vị trí địa lí 15

2.1.2 Đặc điểm khí hậu 15

2.1.3 Đặc điểm dân cư 15

2.1.4 Giao thông vận tải 16

2.2 Công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 16

2.2.1 Cơ chế chính sách của Đảng bộ, chính quyền địa phương đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 16

2.2.2 Đội ngũ nhân lực làm công tác phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 18

2.2.3 Các hoạt động trong việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 19

2.2.3.1 Thực hiện các chương trình xúc tiến đầu tư, thương mại trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ 19

2.2.3.2 Thực hiện hỗ trợ các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ 20

2.3 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 21

2.3.1 Những thành tựu 21

2.3.2 Những tồn tại 22

2.3.3 Nguyên nhân của tồn tại 23

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 24

CHƯƠNG 3: 25

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI 25

3.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản về công nghiệp hỗ trợ 25

3.2 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về chính sách phát triển CNHT 26

3.3 Tăng cường thu hút đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 26

3.4 Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội 27

3.5 Tăng cường hỗ trợ từ phía UBND thành phố cho các doanh nghiệp phát triển công nghiệp hỗ trợ 28

3.6 Thanh tra, kiểm tra đối với công nghiệp hỗ trợ 29

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 31

KẾT LUẬN 32

PHỤ LỤC 1

DANH MỤC TÀI LIỆU 6

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong hơn 10 năm qua, tăng trưởng kinh tế tại Việt nam đang có dấu hiệu chậm lại Mặc dù tốc độ tăng trưởng GDP đã có xu hướng hồi phục trong những năm gần đây nhưng mô hình tăng trưởng của Việt Nam vẫn thể hiện sự bất ổn về mặt kinh tế Tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam có sự bất ổn như vậy vì phụ thuộc nhiều vào vốn đầu tư từ nhà nước và doanh nghiệp nước ngoài, năng suất lao động thấp; tăng trưởng các ngành sản xuất công nghiệp chế biến chế tạo chủ yếu dựa vào lĩnh vực gia công, lắp ráp, trong khi ngành công nghiệp hỗ trợ kém triển …

Công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò to lớn trong việc thay đổi cơ cấu ngành công nghiệp Những năm qua, Hà Nội đã có nhiều nỗ lực để thúc đẩy lĩnh vực này Cụ thể ngày 27-9-2017, thành phố đã ban hành Quyết định số 6743/QĐ-UBND phê duyệt "Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn thành phố giai đoạn 2017-2020, định huớng đến năm 2025" Theo đó, định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ của Hà Nội sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực dựa trên lợi thế phát triển của Hà Nội, định hướng phát triển công nghiệp của thành phố, bao gồm ba lĩnh vực chủ chốt là sản xuất linh kiện phụ tùng, công nghiệp hỗ trợ phục vụ các ngành công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ cho ngành Dệt may – Da giày Hinh thành mạng lưới sản xuất với nhiều lớp cung ứng, kết nối với các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp tại Hà Nội và các địa phương khác trên cả nước,

Kinh tế Thủ đô đang đi theo chiều hướng tích cực nhớ những đi đúng hướng

do những bước đi đúng hướng của nhà nước Các nhóm ngành và sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có thế mạnh của Hà Nội như sản xuất linh kiện ô tô, xe máy, bao

bì, linh kiện điện tử,… dần thay thế các phụ tùng, linh kiện nhập khẩu từ đó nâng cao tỉ lệ nội địa hóa, tạo sức cạnh tranh cho các sản phẩm công nghiệp trong nước

Mặc dù công nghiệp hỗ trợ đang trên đà phát triển nhưng vẫn chưa tương xứng thế mạnh của Hà Nội Hiện nay, giá trị sản xuất của các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ mới chỉ chiếm khoảng 10% tổng giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn Đó là do chưa có sự quan tâm đúng mức của các cơ quan quản lý nhà nước đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ trong chuỗi cung ứng, do đó em xin chọn đề tài: “Công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ

trợ tại thành phố Hà Nội”

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Công nghiệp hỗ trợ là cụm từ khá phổ biến tại những nước phát triển và đang phát triển vì nó ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển kinh tế của những nước đó Vì vậy, ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu, các tổ chức xã hội quan tâm

tới đề tài “Công nghiệp hỗ trợ”

Đã có những công trình nghiên cứu về vấn đề phát triển công nghiệp hỗ trợ

và chính sách nhằm phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ ở nhiều góc nhìn khác nhau:

Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) (2020), “Industrial Development Report 2020” đã nêu rõ được lí do tại sao chúng ta nên quan tâm tới

ngành công nghiệp và ai là người đã tạo ra ngành công nghiệp Bài báo cáo đã phân tích và chỉ ra ngành công nghiệp ảnh hưởng tới môi trường sống của con người như thế nào và cung cấp một cách khách quan nhất về mặt tích cực và tiêu cực của ngành công nghiệp

Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) (1995), “Investigation for industrial development: Supporting industry sector”, Tokyo Bài báo cáo đã chỉ

ra tầm quan trọng của ngành công nghiệp hỗ trợ tại Nhật Bản, tính liên kết trong sản xuất sản phẩm, những yêu cầu nhằm thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và nền kinh

tế tại Nhật Bản

Luận án Tiến sỹ Kinh tế “Phát triển công nghiệp hỗ trợ: nghiên cứu trường hợp ngành giầy da, dệt may, điện tử tại tỉnh Bình Dương” (2018) của tác giả Đỗ

Văn Thắng đã nêu được những đặc điểm, tiêu chí đánh giá,yếu tố ảnh hưởng và thực của ngành công nghiệp hỗ trợ tại tỉnh Bình Dương

Luận án Tiến sỹ Kinh tế “Phát triển công nghiệp hỗ trợ ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam” (2018) của tác giả Vũ Chí

Hùng đã khái quát hóa thực trạng ngành công nghiệp hỗ trợ tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan Qua việc khái quát thực trạng, tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao, phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam

Luận văn Thạc sỹ “Phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” (2018) của tác giả Hoàng Văn Bình đã nêu ra thực tiễn và giải pháp về

phát triển công nghiệp hỗ trợ tại tỉnh Thái Nguyên nhằm nâng cao kinh tế, giúp đồng bào tại đây có thể cải thiện được cuộc sống

Sách “Biến động kinh tế Đông Á và con đường công nghiệp hóa Việt Nam”

của tác giả Trần Văn Thọ, Tác giả đã đặt Việt Nam trong sự đối chiếu với các nền kinh tế Đông Á để tìm ra những lợi thế so sánh; phân tích những thách thức đến

từ các nước trong khu vực, đặc biệt là từ Trung Quốc, từ đó tìm ra những chiến lược cạnh tranh thích hợp; khẳng định những yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế như vốn, công nghệ, tri thức quản lý, thị trường, tác giả đã phác họa toàn cảnh bức tranh kinh tế Việt Nam hiện nay theo cách tiếp cận riêng của mình Phần lớn các đề tài, công trình nghiên cứu khoa học trên đều đề cập đến vấn

đề phát triển công nghiệp hỗ trợ ở tầm vĩ mô Những công trình nghiên cứu trên

là những cơ sở lý thuyết, cơ sở thực tiễn và cung cấp thông tin để em nghiên cứu

đề tài “Công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội”

3 Mục tiêu nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Từ việc khảo sát thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội, em đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao

hiệu quả công tác quản lý đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa những cơ sở khoa học về công tác quản lý nhà nước đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

Khảo sát thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý nhà nước đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: thành phố Hà Nội

Phạm vi thời gian: 2016 - 2021

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin, xử lý tài liệu, số liệu

Thu thập tài liệu, tổng hợp những thông tin từ các văn bản, văn kiện của Đảng, của thành phố Hà Nội, những tạp chí liên quan về công nghiệp hỗ trợ (cổng thông tin điện tử công nghiệp hỗ trợ của Bộ Công thương, tạp chí Cộng sản, tạp chí Công thương, cổng thông tin điện tử của Bộ Kế hoạch và Đầu tư,…), báo cáo công tác về phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội… để làm luận cứ, luận chứng lý thuyết cho đề tài

5.2 Phương pháp tiếp cận lịch sử

Phân tích các số liệu, tư liệu thu thập được nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý về phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội Qua các giai đoạn khác nhau sẽ có những hoạt động, thành tựu, hạn chế của từng giai đoạn, công tác

về phát triển công nghiệp hỗ trợ cần tăng cường và thay đổi sao cho phù hợp với tình hình hiện tại

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa khoa học

Đề tài đã hệ thống hóa những vấn đề lí luận liên quan đến quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội nói riêng

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Những giải pháp được đề xuất trong tiểu luận có thể ứng dụng vào thực tiễn quản lý nhà nước một cách hiệu quả của nhà nước nói chung và của thành phố Hà Nội nói riêng

Tiểu luận có thể trở thành tài liệu tham khảo cho những nghiên cứu về quản

lí nhà nước

7 Cấu trúc của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận,phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, bài tiểu luận gồm:

Chương 1: cơ sở lý luận công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công

nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

Chương 2: thực trạng quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ

trợ tại thành phố Hà Nội

Chương 3: một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước

đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.1 Cơ sở lý luận công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp

hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Khái niệm công nghiệp

“Công nghiệp” theo từ điển Tiếng Việt được định nghĩa “ngành chủ đạo của nền kinh tế quốc dân hiện đại, có nhiệm vụ khai thác tài nguyên thiên nhiên, chế biến tài nguyên và các sản phẩm nông nghiệp thành tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng”.[18] Theo từ điển Cambridge “Industry is the companies and activities involved in the process of producing goods for sale, especially in a factory or special area” [17] tạm dịch “Công nghiệp là các công ty và các hoạt động liên quan đến quá trình sản xuất hàng hóa để bán, đặc biệt là trong một nhà máy hoặc khu vực đặc biệt”

Từ các khái niệm trên, ta có thể hiểu nôm na: công nghiệp là những hoạt động liên quan đến quá trình sản xuất hàng hóa nhằm để bán Những hoạt động này chỉ có thể thực hiện trong một nhà máy hoặc nơi được cấp phép hoạt động

ý và khuyến khích ai đó hoặc điều gì đó vì bạn muốn người đó thành công”

Từ những khái niệm trên, ta có thể hiểu nôm na: hỗ trợ là bạn đồng ý một ý tưởng của nhóm hoặc cá nhân và thường giúp đỡ họ vì bạn muốn họ thành công

1.1.1.3 Khái niệm về phát triển

“Phát triển” theo định nghĩa từ điển Tiếng Việt “mở mang từ nhỏ thành to,

từ yếu thành mạnh” [17] Theo từ điển Cambridge “Develop means (cause something to) grow or change into a more advanced, larger, or stronger form”

[18] tạm dịch “Phát triển có nghĩa là (khiến một cái gì đó) phát triển hoặc thay đổi thành một hình thức nâng cao hơn, lớn hơn hoặc mạnh mẽ hơn”

Từ những khái niệm trên, ta có thể hiểu: phát triển là quá trình vận động của một đối tượng đi từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ không hoàn hảo đến hoàn hảo hơn

1.1.1.4 Khái niệm công nghiệp hỗ trợ

Khái niệm công nghiệp hỗ trợ được định nghĩa khác nhau ở các quốc gia khác nhau Các quốc gia và tổ chức khác nhau sẽ có tầm nhìn và mục tiêu khác nhau về phát triển ngành công nghiệp

Ở Nhật Bản, thuật ngữ công nghiệp hỗ trợ ban đầu được dùng để chỉ: các doanh nghiệp vừa và nhỏ có đóng góp cho sự phát triển cơ sở hạ tầng công nghiệp

ở các nước Châu Á trong trung và dài hạn Sau đó, định nghĩa chính thức của quốc gia về công nghiệp hỗ trợ được Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật

Bản (METI) đưa ra vào năm 1993: Công nghiệp hỗ trợ là các ngành công nghiệp cung cấp các yếu tố cần thiết như nguyên vật liệu thô, linh kiện và vốn… cho các ngành công nghiệp lắp ráp (bao gồm ô tô, điện và điện tử)

Theo Văn phòng phát triển công nghiệp hỗ trợ Thái Lan (Bureau of

Supporting Industries Development – BSID): Công nghiệp hỗ trợ là các ngành công nghiệp cung cấp linh kiện, phụ kiện, máy móc, dịch vụ đóng gói và dịch vụ kiểm tra cho các ngành công nghiệp cơ bản (nhấn mạnh các ngành cơ khí, máy móc, linh kiện cho ô tô, điện và điện tử là những công nghiệp hỗ trợ quan trọng)

Theo định nghĩa tại Nghị định số 111/2015/NĐ-CP ngày 03 tháng 11 năm

2015 của Chính phủ, Công nghiệp hỗ trợ là “các ngành công nghiệp sản xuất nguyên liệu, vật liệu, linh kiện và phụ tùng để cung cấp cho sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh”

Từ những quan niệm trên ta có thể hiểu: công nghiệp hỗ trợ là các ngành công nghiệp cung cấp linh kiện, phụ kiện và máy móc nhằm cung cấp cho việc sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh

1.1.1.5 Khái niệm quản lý, quản lý nhà nước và quản lý nhà nước về phát triển

hỗ trợ công nghiệp

Khái niệm quản lý

Là việc quản trị của một tổ chức, doanh nghiệp, tổ chức phi lợi nhuận hoặc

cơ quan chính phủ Quản lý bao gồm các hoạt động thiết lập chiến lược của một

tổ chức và điều phối các nỗ lực của nhân viên để hoàn thành các mục tiêu của mình thông qua việc áp dụng các nguồn lực sẵn có như tài chính, tự nhiên, công nghệ và nhân lực

Khái niệm quản lý nhà nước:

Là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan nhà nước thực hiện nhằm xác lập một trật tự ổn định và phát triển xã hội theo những mục tiêu

mà tầng lớp cầm quyền theo đuổi Bao gồm toàn bộ hoạt động của cả bộ máy nhà nước từ lập pháp, hành pháp đến tư pháp vận hành như một thực thể thống nhất

Khái niệm quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ:

Là sự tác động có mục đích của nhà nước trên cơ sở các quy luật phát triển của xã hội thông qua chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy nhằm nâng cao, giúp

đỡ ngành công nghiệp hỗ trợ ngày một phát triển [2 tr.10]

1.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp hỗ trợ

1.1.2.1 Dung lượng thị trường

Dung lượng thị trường đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển công nghiệp hỗ trợ bởi dung lượng thị trường là số lượng khách hàng đang quan tâm về một sản phẩm mà bạn đang cung cấp ( chính xác hơn đó là cầu ) Dung lượng thị trường càng cao thì sự ảnh hường tới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của công nghiệp hỗ trợ càng lớn Dung lượng thị trường lớn là yếu tố cần thiết để giảm chi phí sản xuất đồng thời thu hút các nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ Công nghiệp hỗ trợ luôn đòi hỏi phải có số lượng đặt hàng tương đối lớn thì mới có thể tham gia thị trường

1.1.2.2 Chất lượng nguồn nhân lực công nghiệp

Chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định thành công của một doanh nghiệp hoặc một công ty Như vậy, chất lượng nguồn nhân lực công nghiệp có ảnh hưởng không nhỏ tới sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của phát triển công nghiệp hỗ trợ Theo Diễn đàn phát triển Việt Nam (2007), khi vấn

đề về đề về dung lượng thị trường được giải quyết thì yếu tố quan trọng nhất cho

sự phát triển lâu dài của các ngành công nghiệp chế tạo là nguồn lao động có kỹ năng cao Khi thiếu hụt nguồn nhân lực đáp ứng đủ điều kiện thì kể cả doanh nghiệp có đầu tư máy móc, công nghệ hiện đại thì cũng không có đủ nhân lực để vận hành, quản lý, bảo trì, bảo dưỡng đúng kỹ thuật cũng sẽ dẫn đến hỏng hóc, lãng phí, theo đó, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cũng khó có thể hình thành và phát triển Đồng thời, chất lượng nguồn nhân lực kém cũng sẽ khiến năng suất, hiệu quả của nền kinh tế chậm được cải thiện

1.1.2.4 Hệ thống thông tin

Để có thể phát triển công nghiệp hỗ trợ cần phải có một hệ thống cung cấp thông tin kịp thời và đầy đủ thì các doanh nghiệp mới có thể nắm bắt được thông tin về nhu cầu của thị trường linh kiện, các cơ hội hợp tác sản xuất, kinh doanh,…Nếu một doanh nghiệp nào đó không nắm bắt kịp thời nhu cầu của thị trường sẽ khó khăn trong việc tìm nguồn hỗ trợ về vốn từ nhà nước cũng như là các nhà đầu tư từ nước ngoài, dễ dẫn đến việc bị lỗ vốn, phá sản Như vậy, khả năng tiếp cận thông tin là một trong những yếu tố quan trọng cho sự phát triển công nghiệp hỗ trợ, đồng thời thức đấy tác động tích cực của phát triển công

nghiệp hỗ trợ đến tăng trưởng kinh tế thông qua nâng cao hiệu quả chung cho toàn nền kinh tế

1.1.2.5 Tình hình dịch bệnh

Theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ TP.Hà Nội (HANSIBA) cho thấy, ảnh hưởng của dịch COVID-19 đã khiến gần 90% số doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thuộc hiệp hội bị giảm doanh số; 50% số doanh nghiệp hoạt động cầm chừng và một số doanh nghiệp đã phải chuyển hướng sản xuất Cùng với đó, hiện tượng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu đã xuất hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia chuỗi sản xuất cung ứng cho các tập đoàn, tổng công ty đa quốc gia như: Samsung, Canon, Toyota, Ford,… Dịch bệnh cũng ảnh hưởng đến tiến độ, quá trình triển khai và phát triển các nhà máy, xí nghiệp, những dự án mới của doanh nghiệp Tại Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội có khá nhiều các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ của Hà Nội quan tâm đăng ký thuê đất để lập nhà máy, nhưng do dịch bệnh

mà các chuyên gia nước ngoài, các đối tác liên doanh không sang được Hà Nội

để cùng triển khai, khiến doanh nghiệp mất đi cơ hội thu hút và sản xuất đáp ứng các đơn hàng quốc tế mới Mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn thành phố đã chủ động chuyển đổi mô hình, thay đổi chiến lược, ứng phó linh hoạt, đồng thời cũng nhanh chóng phục hồi khi tình hình dịch bệnh cơ bản được kiểm soát Như vậy, tình hình dịch bệnh cũng đã ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội.[8]

1.1.3 Nội dung quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ

Công tác quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ cần đảm bảo thực hiện tốt các nội dung sau:

Xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ

Chiến lược là một chương trình hành động tổng quát, triển khai các giải pháp để đạt được các mục tiêu toàn diện về phát triển trong một khoảng thời gian tương đối dài ( 10 năm, 20 năm )

Chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ được thực hiện bới các cơ quan xây dựng quản lý nhà nước về xây dựng chiến lược đề ra các mục tiêu, quan điểm

và giải pháp mang tính chiến lược trong phát triển công nghiệp hỗ trợ.Sau khi xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ được phê chuẩn thì nó sẽ trở thành căn cứ pháp lý để hướng dẫn và đanh giá hoạt động của các chủ thể tham gia thực thi chiến lược đã được đề ra Như vậy chiến lược là một trong những công cụ quan trọng trong việc phát triển công nghiệp hỗ trợ

Xây dựng chính sách về phát triển công nghiệp hỗ trợ

Chính sách là công cụ chủ yếu để thực hiện quản lý nhà nước đối với các quá trình phát triển kinh tế xã hội Việc xây dựng và ban hành chính sách bao gồm toàn bộ quá trình nghiên cứu để hình thành các nội dung của chính sách và trình

cơ quan có thẩm quyền thông qua chính sách đó Chính sách thường được thể chế hóa bằng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh hành vi của các chủ thể phù hợp với mục tiêu của chính sách Các văn bản quy phạm pháp luật sẽ tạo thành hành lang pháp lý cho việc tác động vào mối quan hệ sản xuất, quan hệ lao động và quản lý để điều chỉnh, định hướng cho sự phát triển phù hợp với mục tiêu chung của đất nước Như vậy, xây dựng chính sách là một trong những yếu tố quan trọng trong việc phát triển công nghiệp hỗ trợ

Hỗ trợ trong việc thành lập, đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ

Việc hỗ trợ trong việc thành lập, đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ của chính quyền cấp thành phố, trung ương cho thấy chính quyền thực sự coi trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp hỗ trợ

Tổ chức bộ máy quản lý

Tổ chức bộ máy làm công tác quản lý được xác định là một yếu tố, là một trong các công cụ quan trọng góp phần đảm bảo hiệu quả của quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ Tổ chức bộ máy được cấu trúc hợp lý, phù hợp và ổn định sẽ phát huy được sức mạnh của nó và nâng cao được hiệu quả

quản lý và ngược lại Như vậy, việc tổ chức tốt một bộ máy quản lý có tính quyết định đến việc thực thi và hoàn thành nhiệm vụ được giao

Thanh tra, kiểm tra, giám sát

Thanh tra, kiểm tra đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ là nội dung quan trọng và thiết yếu của quá trình quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ Ở đâu có hoạt động quản lý thì ở đó có hoạt động kiểm tra, giám sát để đảm bảo công tác quản lý và các hoạt động khác tuân thủ theo đúng nguyên tác và đúng pháp luật

Thanh tra, kiểm tra có tác dụng thẩm đinh lại, đảm bảo cho kế hoạch được thực hiện với hiệu quả cao, đảm bảo cho lãnh đạo kiểm soát được nguồn lực để

có tác động kịp thời, giúp cho hoạt động quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ theo sát và đối phó được sự thay đổi, tạo tiền đề cho quá trình hoàn thiện và đổi mới đất nước

1.1.4 Các cơ sở pháp lý về phát triển công nghiệp hỗ trợ

Đảng và Nhà nước đã có nhiều văn kiện liên quan đến công tác quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ:

Nghị định về phát triển công nghiệp hỗ trợ số: 111/2015/NĐ-CP của Chính

phủ được ban hành vào ngày 03 tháng 11 năm 2015 có nêu rõ chính sách hỗ trợ

ngành công nghiệp này: “Hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp: Quản trị doanh nghiệp; quản trị sản xuất; tạo liên kết và kết nối các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ với khách hàng, trở thành nhà cung ứng sản phẩm cho các tập đoàn đa quốc gia và các nhà sản xuất công nghiệp hỗ trợ khác ở trong và ngoài nước; xúc tiến, hỗ trợ thị trường tiêu thụ sản phẩm công nghiệp hỗ trợ;” Nghị quyết về các giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ số

115/NQ-CP của Chính phủ được ban hành vào ngày 06 tháng 8 năm 2020 nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp chung; một số nhiệm vụ cẩn thực hiện gắn với trách nhiệm

Bộ, Ngành và địa phương nhằm nâng cao việc công tác quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ

Quyết định ban hành quy chế quản lý và thực hiện chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ số: 10/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành

vào ngày 03 tháng 4 năm 2017 đã nêu rõ những nguyên tắc hỗ trợ vay vốn cho các doanh nghiệp, cách quản lý kinh phí của Chương trình (đề án hỗ trợ cho các doanh nghiệp), hỗ trợ nghiên cứu phát triển, ứng dụng chuyển giao và đổi mới công nghệ trong sản xuất thử nghiệm linh kiện, phụ tùng, nguyên liệu và vật liệu

Quyết định về việc phê duyệt chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ năm

2021 số 3616/QĐ-BCT của Bộ Công Thương được ban hành vào ngày 31 tháng

12 năm 2020 có nội dung: phê duyệt danh mục đề án và kinh phí thực hiện Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ năm 2021, nêu rõ trách nhiệm của từng cục,

vụ nhằm phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ

Với các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đã tạo cơ sở pháp lý cơ bản cho các cấp các ngành trong việc quản lý và tổ chức các hoạt động nhằm phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Ở chương 1, bài tiểu luận đã nhận diện được cơ sở lý luận công tác quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà nội; bài tiểu luận đã nêu được một số khái niệm cơ bản về công nghiệp, hỗ trợ, phát triển, công nghiệp

hỗ trợ, quản lý, quản lý nhà nước, quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ thông qua đó bài tiểu luận cũng đã khái quát được những yếu tố ảnh hưởng tới

sự phát triển của ngành CNHT

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát chung về thành phố Hà Nội

Thủ đô Hà Nội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, là trung tâm đầu não về chính trị, văn hoá và khoa học kĩ thuật, đồng thời là trung tâm lớn về giao dịch kinh tế và quốc tế của cả nước Trải qua 1.000 năm hình thành và phát triển, kể từ khi vua Lý Thái Tổ chọn khu đất Đại La bên cửa sông Tô Lịch làm nơi định đô cho muôn đời Hà Nội đã chứng kiến sự thăng trầm của hầu hết các triều đại phong kiến Việt Nam từ Lý- Trần - Lê - Mạc - Nguyễn… kinh thành Thăng Long là nơi buôn bán, trung tâm văn hóa, giáo dục của cả miền Bắc [12]

2.1.1 Vị trí địa lí

Nằm lệch về phía tây bắc của trung tâm vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, Hà Nội có vị trí từ 20°53′ đến 21°23′ vĩ độ Bắc và 105°44′ đến 106°02′ kinh độ Đông, tiếp giáp với các tỉnh Thái Nguyên, Vĩnh Phúc ở phía Bắc, Hà Nam, Hòa Bình phía Nam, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên phía Đông, Hòa Bình cùng Phú Thọ phía Tây Hà Nội cách thành phố cảng Hải Phòng 120 km, cách thành phố Nam Định 87 km tạo thành 3 cực chính của Đồng bằng sông Hồng Sau đợt mở rộng địa giới hành chính vào tháng 8 năm 2008, thành phố có diện tích 3.324,92 km2, nằm ở cả hai bên bờ sông Hồng, nhưng tập trung chủ yếu bên hữu ngạn

2.1.2 Đặc điểm khí hậu

Khí hậu Hà Nội mang đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa Thời tiết có

sự khác biệt rõ ràng giữa mùa nóng và mùa lạnh và có thể phân ra thành 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông Mùa nóng bắt đầu từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 9, khí hậu nóng ẩm và mưa nhiều rồi mát mẻ, khô ráo vào tháng 10 Mùa lạnh bắt đầu từ tháng 11 đến hết tháng 3

2.1.3 Đặc điểm dân cư

Các thống kê trong lịch sử cho thấy dân số Hà Nội tăng nhanh trong nửa thế kỷ gần đây Vào thời điểm năm 1954, khi quân đội Việt Minh tiếp quản Hà

Nội, thành phố có 53 nghìn dân, trên một diện tích 152 km² Đến năm 1961, thành phố được mở rộng, diện tích lên tới 584 km², dân số 91.000 người Năm 1978, Quốc hội quyết định mở rộng thủ đô lần thứ hai với diện tích đất tự nhiên 2.136 km², dân số 2,5 triệu người Tới năm 1991, địa giới Hà Nội tiếp tục thay đổi, chỉ còn 924 km², nhưng dân số vẫn ở mức hơn 2 triệu người [12]

2.1.4 Giao thông vận tải

Là thành phố thủ đô và có vị trí ở khu vực trung tâm của miền Bắc, bên cạnh con sông Hồng, giao thông từ Hà Nội đến các tỉnh khác của Việt Nam tương đối thuận tiện, bao gồm cả đường không, đường bộ, đường thủy và đường sắt Giao thông đường không, ngoài sân bay quốc tế Nội Bài cách trung tâm khoảng

35 km, thành phố còn có sân bay Gia Lâm ở phía Đông, thuộc quận Long Biên, từng là sân bay chính của Hà Nội những năm 1970, hiện sân bay Gia Lâm chỉ phục vụ cho các chuyến bay dịch vụ của trực thăng, gồm cả dịch vụ du lịch

2.2 Công tác quản lý nhà nước đối với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

2.2.1 Cơ chế chính sách của Đảng bộ, chính quyền địa phương đối với việc phát triển công nghiệp hỗ trợ tại thành phố Hà Nội

Công nghiệp hỗ trợ luôn được coi là bộ phận công nghiệp quan trọng, đóng vai trò to lớn trong thay đổi cơ cấu ngành công nghiệp Những năm qua, Hà Nội

đã có nhiều nỗ lực để thúc đẩy lĩnh vực này Ngày 27-9-2017, thành phố đã ban

hành Quyết định số 6743/QĐ-UBND phê duyệt “Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn thành phố giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến năm 2025"

Tiếp theo, ngày 9- 4-2019, Uỷ ban nhân dân thành phố ban hành Kế hoạch số

91/KH-UBND, về “Thực hiện chuơng trình phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn giai đoạn 2019 - 2020” Theo đó, đến hết năm 2020, giá trị sản xuất công

nghiệp của CNHT chiếm khoảng 18% giá trị sản xuất công nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo Hà Nội; chỉ số phát triển công nghiệp của lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ hằng năm tăng hơn 12%, góp phần thúc đẩy tốc độ tăng truởng giá trị tăng thêm bình quân ngành công nghiệp 2 năm (2019 - 2020) đạt 9,78% -10,79%/năm để đạt mục tiêu cả giai đoạn 2016 - 2020 tăng 8,6-9% [21]