Nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường ở việt nam do đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ x (2006) của đảng cộng sản việt nam đề ra

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 2 NỘI DUNG 5 I Hoàn cảnh đất nước 5 II Nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa 5 III Kết quả đạt được 9 IV Vận dụng vào hoàn cảnh đất nước ngày nay 10 KẾT LUẬN 12 TÀI LIỆU THAM KHẢO 13 MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Là một đất nước bé nhỏ hình chữ S nằm ven bờ Tây của Biển Đông, không thể phủ nhận rằng, mẹ thiên nhiên đã ban tặng cho nước ta một địa hình đặc biệt cùng vô vàn nguồn tài nguyên đa dạng, phong phú trải khắp từ Bắc chí Nam Tuy nhiên, cũng bởi cả ưu điểm và.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 5

I Hoàn cảnh đất nước: 5

II Nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa: 5

III Kết quả đạt được: 9

IV Vận dụng vào hoàn cảnh đất nước ngày nay: 10

KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Là một đất nước bé nhỏ hình chữ S nằm ven bờ Tây của Biển Đông, không thể phủ nhận rằng, mẹ thiên nhiên đã ban tặng cho nước ta một địa hình đặc biệt cùng vô vàn nguồn tài nguyên đa dạng, phong phú trải khắp từ Bắc chí Nam Tuy nhiên, cũng bởi cả ưu điểm và nhược điểm trên, Việt Nam và các nước Đông Nam

Á trở thành miếng mồi ngon béo bở cho các nước tư bản phương Tây dòm nhó với mục đích biến thành các nước thuộc địa, phục vụ cho ý đồ xâm lược rộng khắp và thống trị toàn thế giới Trải qua quá trình 80 năm đô hộ của chủ nghĩa thực dân và hàng nghìn năm áp bức của chế độ phong kiến, Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công dưới sự lãnh đạo của Đảng đã hoàn thành cơ bản sự nghiệp giải phóng Việt Nam khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nước ta trở thành quốc gia có độc lập chủ quyền Ngay thời điểm bấy giờ, Đảng đã nhận định nước ta sẽ phát triển theo con đường

xã hội chủ nghĩa trong đại hội lần thứ III sau khi giải quyết những tàn dư Pháp để lại Tuy nhiên, đế quốc Mỹ vẫn đang xâm chiếm miền Nam, vì vậy, Đại hội quyết định sẽ đưa miền Bắc đi lên cách mạng xã hội chủ nghĩa trước, đưa ra nhận định về công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lí, đồng thời ra sức phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ ở miền Bắc sẽ có vai trò quyết định nhất với sự phát triển của toàn bộ cách mạng Việt Nam và với sự nghiệp thống nhất nước nhà Đến Đại hội khóa VI đã chỉ đạo thực hiện quá trình xã hội chủ nghĩa một cách thường xuyên với những hình thức đổi mới

Trải qua gần 50 năm xây dựng và đi theo con đường xã hội chủ nghĩa, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng mở ra đúc kết lại những thành quả đã đạt được và một lần nữa khẳng định lại định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường ở nước ta trong quá trình thực hiện 2006-2011 Đất nước

bước vào thời kì đổi mới, nền kinh tế quốc dân có nhiều thay đổi.Việc xác định lại từng bước đi lên, thay đổi chiến lược phù hợp với thực tiễn để có những thành tựu

to lớn là điều vô cùng quan trọng, Chính vì lí do trên, em đã quyết định lựa chọn

vấn đề: “Nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X (2006) của Đảng Cộng Sản Việt Nam đề ra?” làm đề tài cho bài tiểu luận môn Lịch sử Đảng của

mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu: Phân tích nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ

nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X (2006) của Đảng Cộng Sản Việt Nam đề ra, từ đó nêu lên những bài học kinh nghiệm rút ra từ văn kiện này và áp dụng giá trị của chúng vào hoàn cảnh thực tiễn của nước ta từ năm 2006 đến nay

Nhiệm vụ nghiên cứu:

 Tìm hiểu hoàn cảnh Việt Nam khi Đại hội lần thứ X diễn ra

 Trình bày nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường trong văn kiện Đại hội lần thứ X

 Nêu lên những bài học kinh nghiệm rút ra, những thành tựu lớn được áp dụng vào thực tiễn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường

Phạm vi nghiên cứu: Văn kiện của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X

(2006) của Đảng Cộng Sản Việt Nam

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh về vấn đề phân tích nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa trong

phát triển kinh tế thị trường của văn kiện của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X (2006) của Đảng Cộng Sản Việt Nam

Phương pháp nghiên cứu:

 Phương pháp nghiên cứu văn bản: giáo trình, tài liệu tham khảo

 Đề tài sử dụng phương pháp lôgic và lịch sử, phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa và hệ thống hoá

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo thì nội dung của tiểu luận được chia thành 04 phần

NỘI DUNG

I Hoàn cảnh đất nước:

Kể từ đại hội lần thứ VI đề ra những đường lối đổi mới, đất nước ta đã có những đổi thay nhất định trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội sau gần 20 năm xây dựng và phát triển Từ một nước đi lên từ đau thương chiến tranh, vượt qua mọi khó khăn thử thách để có những sự chuyển biến rõ rệt, trở thành nước đang phát triển kinh tế- xã hội với tốc độ nhanh hơn, nâng cao tầm vóc đất nước, tạo thế đẩy lớn cho đất nước tiếp tục phát triển đi lên Đặc biệt, kể đến thời gian diễn ra Đại hội VI, nước ta đã bỏ chế độ quan liêu bao cấp để trở thành nước có nền kinh

tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Bên cạnh đó, việc mở rộng hợp tác

và quan hệ quốc tế giúp nước ta phát triển với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết Tuy nhiên, đối diện với thuận lợi vẫn có những khó khăn, thách thức to lớn Diễn biến trong nước và quốc tế có nhiều biến động ảnh hưởng đến công cuộc đổi mới của đất nước

Xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa kinh tế trở thành xu thế khách quan thời đại, tạo ra nhiều cơ hội và khó khăn với Việt Nam Khoa học- công nghệ phát triển, chiến tranh khu vực gây nhiều hệ lụy khó lường, các thế lực thù địch tìm cách chống phá Đảng, nền kinh tế có nhiều khởi sắc nhưng phát triển không đồng đề,… Các vấn đề nhức nhối đòi hỏi dân tộc ta lúc này phải tranh thủ thời cơ, vượt qua thách thức và ra sức đổi mới toàn diên trên mọi mặt, sớm đưa đất nước bước ra khỏi tình trạng lạc hậu và kém phát triển hơn so với đất nước khác

Trong bối cảnh đó, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã được triệu tập Sau một ngày họp trù bị, từ ngày 18 đến ngày 25-4-2006, Đại hội họp chính thức, với sự tham dự của 1.176 đại biểu đại diện cho hơn 3,1 triệu đảng viên trong cả nước

II Nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa:

Khái niệm kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được Đảng ta đưa vào Đại hội IX năm 2001, coi đó là mô hình tổng quát, là đường lối chiến lược nhất quán của Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Đại hội X của Đảng được coi là dấu mốc quan trọng trong tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa bởi lẽ quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa

là một phần quan trọng của nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa Nội dung “tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” là một trong các lĩnh vực chủ yếu của nội dung mới trong thành tốt thứ ba chủ đề Đại hội X về

“đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới” Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình đất nước, tự phê bình về những sai lầm khuyết điểm, đổi mới tư duy lý luận, Đại hội đề ra đường lối đổi mới

Từ thể chế kinh tế tập trung quan liêu, bao cấp, sử dụng tem phiếu mua đồ, Việt Nam đã chuyển sang thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Vì vậy, trong văn kiện của Đại hội lần X, việc tập trung vào hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa gồm ba vấn đề lớn:

Trước hết, cần nắm vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế thị trường nước ta Tức là, nhân dân cả nước cùng đồng lòng ra sức sản xuất, phải triển để nâng cao chất lượng đời sống, đóng góp GDP cho đất nước, từ đó có nguồn vốn hỗ trợ nhân dân vươn lên làm giàu trong mọi lĩnh vực nhà nước cho phép, giúp dân thoát nghèo Mục tiêu Đảng hướng tới là một đất nước “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” cũng chính là ước nguyện suốt cuộc đời của chủ tịch Hồ Chí Minh Muốn như vậy, cần phải phá bỏ lối tư duy cũ, hình thức kinh tế cũ Tập trung phát triển nền kinh tế nhiều thành phần giữa nhà

nước- thị trường- xã hội, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân

Một xã hội công bằng, văn minh chính là một xã hội tiến bộ, công bằng ngay trong từng chủ trương, đường lối, chính sách phát triển tới toàn nhân dân Phát triển văn hóa, giáo dục cũng quan trọng ngang phát triển kinh tế Muốn kinh tế phát triển phải giải quyết tốt các vấn đề xã hội như những nhu cầu đời sống hằng ngày để phát triển con người Bên cạnh đó, quyền làm chủ xã hội của nhân dân cũng được chú trọng, đảm bảo vai trò điều tiết nền kinh tế của Nhà nước dưới sự quản lý của Đảng Cộng sản Từ đó, mỗi cá nhân sẽ đóng góp sức lực và nguồn vốn theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế thông qua phúc lợi xã hội Đây chính là sự gắn kết hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, phát triển văn hóa và bảo vệ môi trường

Tiếp theo, cần nâng cao vai trò và hiệu lực quản lý của Nhà nước Vì đây là nền kinh tế thị trường với nền kinh tế Nhà nước là chủ đạo, thế nên, vai trò quản lý Nhà nước cần được coi trong hơn bao giờ hết Các chiến lược, quy hoạch, cơ chế hay chính sách được xây dựng dựa trên các nguyên tắc vốn có của thị trường Đổi mới các kế hoạch phù hợp với yêu cầu khách quan của thực tiễn, phát huy tối đa điểm mạnh của quốc gia, từng vùng miền để thu hút các nhà đầu tư xây dựng, để mọi nguồn lực tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội Rủi ro và khó khăn là điều không thể tránh khỏi, vì vậy, Đảng cũng chỉ rõ, cần đảm bảo tính bền vững và tích cực của các cân đối kinh tế vĩ mô để hạn chế tác động xấu nhất có thể kể đến như vấn đề độc quyền hay cạnh tranh không lành mạnh Việc phân định rõ trách nhiệm, chức năng cụ thể giữa các ban ngành và Chính phủ trong việc quản lý kinh tế xã hội sẽ làm giảm các bước giải quyết vấn đề, để tất cả mọi tổ chức đều có trách nhiệm tham gia quản lý nền kinh tế thị trường Trong bối cảnh VIệt Nam ngày càng tiến sâu vào nền kinh tế thế giới, xây dựng thể chế nhà nước xã hội chủ nghĩa

và nền kinh tế thị trường có vai trò quan trọng để bảo đảm sự phát triển nhanh, mạnh và bền vững của đất nước

Thứ ba, bảo đảm tính đồng bộ giữa các bộ phận cấu thành của thể chế kinh

tế, giữa các yếu tố thị trường và các loại thị trường theo cơ chế cạnh tranh lành mạnh Đảng mong muốn có thể thu hẹp những lĩnh vực Nhà nước độc quyền kinh doanh và phát triển mạnh thương mại trong nước; tăng nhanh xuất khẩu, nhập khẩu, tạo bước phát triển mới, nhanh và toàn diện, nhất là những dịch vụ cao cấp,

có hàm lượng trí tuệ cao, giá trị gia tăng lớn

Với thị trường tài chính, đảm bảo thị trường vốn và thị trường tiền tệ theo hướng đồng bộ, có cơ cấu hoàn chỉnh Huy động mọi nguồn vốn trong xã hội cho đầu tư phát triển Xây dựng các ngân hàng thương mại nhà nước vững mạnh về mọi mặt Với thị trường bất động sản, bao gồm thị trường quyền sử dụng đất và bất động sản gắn liền với đất: bảo đảm quyền sử dụng đất chuyển thành hàng hoá một cách thuận lợi, làm cho đất đai thực sự trở thành nguồn vốn cho phát triển, thị trường bất động sản trong nước có sức cạnh tranh so với thị trường khu vực, có sức hấp dẫn các nhà đầu tư Với thị trường sức lao động trong mọi khu vực kinh tế, tạo

sự gắn kết cung - cầu lao động, phát huy tính tích cực của người lao động trong học nghề, tự tạo và tìm việc làm Với thị trường khoa học và công nghệ trên cơ sở đổi mới cơ chế, chính sách để phần lớn sản phẩm khoa học và công nghệ trở thành hàng hoá Thông tin rộng rãi và tạo môi trường cạnh tranh để các sản phẩm khoa học và công nghệ được mua bán thuận lợi trên thị trường

Thứ tư, cần phát triển mạnh các thành phần kinh tế, các loại hình tổ chức sản xuất kinh doanh Dựa trên ba chế độ sở hữu của nền kinh tế nước nhà gồm sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, từ đó hình thành nên nhiều hình thức sở hữu và nhiều thành phần kinh tế, trong đó có hình thức kinh tế mới là kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Các thành phần kinh tế hoạt động hợp pháp đều là bộ quan

trọng tạo nên nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, còn kinh tế tư nhân có vai trò là một trong những động lực của nền kinh tế, xóa bỏ sự phân biệt bất bình đẳng trong hình thức sở hữu

Nước ta bước lên phát triển nền kinh tế thị trường muộn hơn các nước khác, không những vậy còn bước lên chế độ chủ nghĩa xã hội bỏ qua chủ nghĩa tư bản, vì vậy không thể tránh khỏi những sai sót, yếu kém Kế thừa có chọn lọc thành tựu phát triển kinh tế thị trường của nhân loại và kinh nghiệp từ thực tiễn các kì Đại hội đúc kết trước đây của nước ta là điều cần thiết để hội nhập kinh tế quốc tế Hội nhập quốc tế cũng là thách thức lớn để đất nước ta cảnh giác với các thế lực thù địch, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Từ cơ sở quan điểm cơ bản trên, Đảng đã nêu ra các nhiệm vụ và giải pháp tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

III Kết quả đạt được:

Từ những chủ trương trên đã góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế nước nhà, điển hình như tốc độ GDP bình quân tăng 7% trong 5 năm 2005- 2010 Sức hút đầu tư các dự án nước ngoài của nước ta luôn đạt mức độ cao Bằng chứng

là năm 2008 Việt Nam đã thoát khỏi tình trạng nước nghèo, đứng vào nhóm các nước có thu nhập trung bình, đúng với mục tiêu thoát khỏi tình trạng kém phát triển mà Đại hội lần thứ X đã đề ra hay sự kiện Việt Nam được kết nạp vào tổ chức thương mại thế giới WTO vào tháng 11/2006 sau hơn 10 năm đàm phán Đây được coi là dấu mốc quan trọng trên con đường hội nhập kinh tế quốc tế, mở ra cơ hội tiến lên cho đất nước ta

Sau khi trở thành thành viên của WTO, Việt Nam được đăng cai và tổ chức thành công tuần lễ cao cấp APEC lần thứ 14 vào tháng 11 Đến năm 2010, nước ta

có quan hệ thương mại đầu tư với 230 nước và vùng lãnh thổ, trong đó có hai đối

tác lớn là Trung Quốc và Mỹ Tuy nhiên, nước ta vẫn còn nhiều hạn chế chưa khắc phục kịp thời như mức độ tăng trưởng giữa các khu vực không đồng đều, nhiều dịch vụ kinh doanh độc quyền thuộc nhà nước chưa có đối thủ cạnh tranh, sức ép

từ các nước phát triển khiến nước ta chưa kịp đuổi theo, … Vì vậy, giữ vững tâm

lý, quyết tâm cao độ trên tinh thần ổn định chính trị nhằm đạt được những thành tựu quan trọng và hạn chế những khó khăn mà Đại hội X đã nêu

IV Vận dụng vào hoàn cảnh đất nước ngày nay:

Tiếp bước những chủ trương đề ra trong Đại hội X năm 2006, Đại hội XIII

(2021) của Đảng tiếp tục có những nội dung mới về hoàn thiện thể chế kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đại hội lần thứ XII của Đảng đã nêu rõ: “Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước Đó là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế, có sự quản lý của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo” Đây được coi

là quan điểm khái quát, đầy đủ và rõ ràng nhất của Đảng ta về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từ những ngày đầu đổi mới đến nay

Kế thừa những nội dung về nền kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa mà các

kì Đại hội trước đây đưa ra, đại hội XIII còn xác định lại mối quan hệ chặt chẽ giữa Nhà nước- thị trường- xã hội, xác định hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường nói chung và xác định rõ mối quan hệ biện chứng giữa nền kinh tế độc lập,

tự chủ và hội nhập quốc tế Cũng chính nhờ mở cửa hội nhập mới tạo áp lực để nước ta thay đổi cho phù hợp với nền kinh tế thế giới Tuy nhiên, cũng từ sự mở cửa ấy, nước ta sẽ đối mặt với những cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, ảnh hưởng ít nhiều đến nền kinh tế nước ta Vậy nên, phải chuẩn bị sẵn sàng nội lực mạnh, đa dạng hóa mặt hàng và các thị trường nhằm tránh những rủi ro nhất định,