1 BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI (CS II) KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI BÀI TIỂU LUẬN HẾT MÔN CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG Đề tài Cách chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ mang thai tại Việt Nam GVBM ThS Hoàng Thị Thu Hoài Họ Tên SV Trần Thu Yến STT 1857601010106 LỚP Đ18CT1 Chuyên ngành Công tác xã hội KHÓA K2018 2 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN BỘ MÔN ĐIỂM CHỮ KÝ GIÁO VIÊN Ghi bằng số Ghi bằng chữ Chấm thi 1 Chấm thi 2 3 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 https www healcentral orgba bau bi mat ngu.
Trang 11
BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI (CS II)
KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
BÀI TIỂU LUẬN HẾT MÔN CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG
Đề tài: Cách chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ mang thai tại Việt Nam
GVBM: ThS Hoàng Thị Thu Hoài
Họ Tên SV: Trần Thu Yến STT: 1857601010106
LỚP: Đ18CT1 Chuyên ngành: Công tác xã hội KHÓA: K2018
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN BỘ MÔN
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Ghi bằng số Ghi bằng
chữ
Chấm thi 1 Chấm thi 2
Trang 3
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 https://www.healcentral.org/ba-bau-bi-mat-ngu/
2 https://lamchame.vn/mang-thai-mua-dich-me-bau-can-chu-y-dinh-duong-nhu-the-nao-124857.html
3 https://fresh.com.vn/7-van-de-da-thuong-gap-khi-mang-thai/
4 http://nhansambaumannwisconsin.com/blog/cach-giam-stress-hieu-qua-cho-phu-nu-mang-thai.html
5 https://phunusuckhoe.vn/cach-giam-stress-cong-viec-khi-mang-thai-chac-chan-hieu-qua-c20a293033.html
6 https://vmcvietnam.org/ban-thuc-su-da-biet-cac-thanh-phan-my-pham-ba-bau-nen-tranh
7 https://benhvienthucuc.vn/dau-hieu-thai-phat-trien-tot-ba-thang-dau/
8 https://hellobacsi.com/mang-thai/thai-ky/cham-soc-me-bau/che-do-dinh-duong-cho-ba-bau/
9 https://eva.vn/mang-thai/dinh-duong-cho-ba-bau-can-bo-sung-nhung-chat-gi-trong-ca-thai-ky-c383a438096.html
Trang 4
MỤC LỤC
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN BỘ MÔN 2
TÀI LIỆU THAM KHẢO: 3
I Phần mở đầu: 5
1 Lý do chọn đề tài: 5
2 Mục tiêu và nhiệm vụ: 6
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 6
4 Phương pháp nghiên cứu: 6
5 Kết cấu đề tài: 6
6 Ý nghĩa đề tài: 6
6.1 Ý nghĩa khoa học: 6
6.2 Ý nghĩa thực tiễn: 7
II Phần Nội Dung: 7
1 Cơ sở lý luận: 7
1.1 Khái niệm sức khỏe: 7
1.2 Khái niệm sức khỏe thể chất: 7
1.3 Khái niệm sức khỏe tinh thần: 7
2 Thực trạng về chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ mang thai: 8
2.1 Sức khỏe thể chất: 8
2.2 Sức khỏe tinh thần: 9
2.3 Sức khỏe xã hội: 11
3 Giải pháp: 11
III Phần Kết Luận: 18
Trang 5I Phần mở đầu:
1 Lý do chọn đề tài:
Mang thai, đó không chỉ là niềm vui, sự mong đợi, mà đó còn là kỳ vọng của bất kỳ bậc
là cha mẹ nào trên thế giới này Những sự chuẩn bị đầy đủ từ tinh thần đến vật chất là cần thiết để ba mẹ luôn sẵn sàng đón em bé chào đời như một niềm hạnh phúc lớn lao của cuộc đời Đặc biệt, việc chăm sóc cho người mẹ trong thời kì mang thai là cực kì quan trọng Việc cung cấp đủ dinh dưỡng cho mẹ và bé là điều cần thiết để giúp sức khỏe của
mẹ và bé được đảm bảo Để tạo ra môi trường mang thai tốt nhất cho thai nhi phát triển, việc ăn uống dinh dưỡng là sự chuẩn bị một sức khỏe cho thai nhi Việc mang thai khi thiếu kiến thức về dinh dưỡng sẽ gây ra hậu quả xấu cho mẹ và bé Liệu thức ăn này có thực sự tốt cho mẹ bầu? Liệu sản phẩm này sẽ giúp bé phát triển? Việc thiếu kiến thức sẽ khiến mẹ lúng túng và gây ra những hậu quả khôn lường
Nhiều cuộc khảo sát đã chỉ ra rằng: Hơn 88% những đứa trẻ được sinh ra và nuôi dưỡng bởi những cha mẹ có kế hoạch chào đón chúng ra đời luôn có sức khỏe tốt, nhận thức tốt
và giá trị tạo ra cho xã hội lớn hơn Ngược lại, những đứa trẻ được sinh ra khi cha mẹ chưa có bước chuẩn bị đều rất chật vật và phát triển không thực sự được tốt như mong đợi Cùng với đó, báo cáo của Đại Học Harvard gần đây cho thấy: Nhiều người mẹ chưa thật sự nhận thức về vai trò, trách nhiệm khi đảm nhận nhiệm vụ thiêng liêng này Càng chuẩn bị tốt cho hành trình mới, trẻ càng được hưởng nhiều lợi ích hơn Điều đó cho thấy, việc người mẹ có kế hoạch khi mang thai là rất quan trọng và có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ Một kế hoạch rõ ràng về chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt sẽ giúp co sức khỏe của mẹ được tốt hơn và giúp bé phát triển toàn diện
Trang 6Rất nhiều áp lực có thể làm mẹ bầu rơi vào trầm cảm, có nguy cơ lớn ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí có thể ảnh hưởng đến tính mạng bản thân Việc giữ cho tinh thần thoải mái là điều cực kỳ quan trọng, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai
Chính vì những lý do có tầm ảnh hưởng đã nêu, tôi nhận thấy việc có kiến thức cũng như hiểu biết về dinh dưỡng trong quá trình mang thai là quan trọng Và đó cũng là lý do tôi
chọn đề tài: " Cách chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ mang thai tại Việt Nam "
2 Mục tiêu và nhiệm vụ:
- Đánh giá được những ảnh hưởng, thay đổi và cung cấp những thông tin nhằm giúp phụ
nữ mang thai khi có một chế độ dinh dưỡng phù hợp
- Giúp phụ nữ mang thai nhận thức rõ về sức khỏe, từ đó thay đổi hành vi, tạo điều kiện phát triển cho mẹ và bé
- Giúp phụ nữ mang thai có kế hoạch cho thai kì và thiết lập chế độ dinh dưỡng lành mạnh, phù hợp với mẹ và bé
- Nhận thức rõ về việc chăm sóc dinh dưỡng, tinh thần cho mẹ và bé
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: phụ nữ mang thai
- Không gian nghiên cứu: tại Việt Nam
- Thời gian: Hiện nay
- Phạm vi nội dung: chế độ dinh dưỡng, cách chăm sóc, tâm sinh lý, sức khỏe của phụ nữ mang thai
4 Phương pháp nghiên cứu:
Thu thập tài liệu từ Internet, qua sách báo, giáo trình Sử dụng phương pháp tổng hợp, nghiên cứu, thống kê
5 Kết cấu đề tài:
gồm ba phần: phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận
6 Ý nghĩa đề tài:
6.1 Ý nghĩa khoa học:
Trang 7Bài tiểu luận nhằm cung cấp những thông tin, kiến thức cùng các kỹ năng giúp phụ
nữ mang thai có một chế độ dinh dưỡng và tinh thần lành mạnh Từ đó, thay đổi các hành
vi có ảnh hưởng đến thời kỳ mang thai
6.2 Ý nghĩa thực tiễn:
- Đưa ra một số giải pháp nhằm giúp cho phụ nữ mang thai thay đổi thói quen không tốt
- Nhận thức rõ tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng của phụ nữ mang thai từ đó thay đổi và thiết lập chế độ dinh dưỡng phù hợp
- Thấu hiểu được tâm lý của phụ nữ mang thai
II Phần Nội Dung:
1 Cơ sở lý luận:
1.1 Khái niệm sức khỏe:
Sức khỏe là trạng thái hoàn toàn thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội chứ không chỉ
là không có bệnh tật hay đau ốm Tình trạng sức khỏe tốt chính là việc con người đạt được sự cân bằng với môi trường xung quanh, có khả năng thích ứng với môi trường, ít
ốm đau bệnh tật, cuộc sống cá nhân hạnh phúc
1.2 Khái niệm sức khỏe thể chất:
Sức khoẻ thể chất được thể hiện một cách tổng quát sự sảng khoái và thoải mái về thể
chất Càng sảng khoái, thoải mái, càng chứng tỏ bạn là người khoẻ mạnh Cơ sở của sự sảng khoái, thoải mái về thể chất là sức lực, sự nhanh nhẹn, sự dẻo dai, khả năng chống
được các yếu tố gây bệnh, khả năng chịu đựng các điều kiện khắc nghiệt của môi trường
1.3 Khái niệm sức khỏe tinh thần:
Sức khoẻ tinh thần là hiện thân của sự thoả mãn về mặt giao tiếp xã hội, tình cảm và tinh thần Sức khoẻ tinh thần chính là sự biểu hiện nếp sống lành mạnh, văn minh và có đạo đức Cơ sở của sức khoẻ tinh thần là sự thăng bằng và hài hoà trong hoạt động tinh thần giữa lý trí và tình cảm Sức khỏe tinh thần là xem một người thể hiện chức năng của mình
Trang 8thành công tới mức nào Cảm thấy có đủ khả năng tự tin, có thể đối mặt với những mức tình trạng căng thẳng ở bình thường, luôn giữ được các mỗi quan hệ một cách thoải mái,
có một cuộc sống độc lập, và dễ hồi phục sau những tình huống khó khăn đều được coi
là các dấu hiệu của một sức khỏe tinh thần tốt
1.4 Khái niệm sức khỏe xã hội:
Sự hoà nhập của cá nhân với cộng đồng được gọi là sức khoẻ xã hội Sức khoẻ xã
hội thể hiện ở sự thoải mái trong các mối quan hệ chằng chịt, phức tạp giữa thành viên: gia đình, nhà trường, bạn bè, xóm làng, nơi công cộng, cơ quan Nó thể hiện ở sự được chấp nhận và tán thành của xã hội Càng hoà nhập với mọi người, được mọi người đồng cảm, yêu mến càng có sức khoẻ xã hội tốt và ngược lại Cơ sở của sức khỏe xã hội là sự thăng bằng giữa hoạt động và quyền lợi cá nhân với hoạt động và quyền lợi của xã hội, của những người khác; là sự hoà nhập giữa cá nhân, gia đình và xã hội
2 Thực trạng về chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ mang thai:
2.1 Sức khỏe thể chất:
Ốm nghén là biểu hiện mang thai điển hình mà mẹ bầu nào cũng sẽ trải qua khi bước vào giai đoạn mang thai Khi mang thai, nồng độ hormone hCG trong cơ thể mẹ bắt đầu gia tăng Sự thay đổi nội tiết tố có thể khiến mẹ không kịp thích nghi và gây ra các triệu chứng ốm nghén Khi ốm nghén, mẹ bầu sẽ cảm thấy mệt mỏi hơn, nhiều người có cảm giác buồn nôn, bị nôn và trở nên nhạy cảm với mùi vị Theo thống kê, ở giai đoạn mang thai tháng đầu tiên, khoảng 70% mẹ bầu sẽ xuất hiện các triệu chứng trên
Cảm giác nhức mỏi xuất hiện đồng thời trong suốt thai kỳ Khi mang thai, tử cung của mẹ
sẽ tăng thể tích để phù hợp với sự phát triển của thai nhi Thai nhi lớn dần sẽ gây ra
những sức ép lên các khu vực xung quanh trong đó có vùng xương chậu, các dây thần kinh, mạch máu,… Đây là lý do khiến mẹ luôn cảm thấy mỏi lưng, tê chân, đau bụng dưới,…
Đường huyết tăng cao hoặc quá thấp đều gây ảnh hưởng không tốt tới thai nhi Đường huyết cao là biểu hiện của tiểu đường thai kỳ có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho mẹ và bé Đường huyết quá thấp cho thấy mẹ đang không được cung cấp đủ chất
Trang 9Chính vì thế, duy trì được lượng đường huyết ổn định là tín hiệu tốt cho thai kỳ Việc cung cấp cho người mẹ và thai nhi là điều hết sức quan trọng vì người mẹ có sức khỏe thể
chất tốt mới có thể đảm bảo sự phát triển của thai nhi
2.2 Sức khỏe tinh thần:
Trong thời kỳ mang thai, cơ thể phụ nữ có sự thay đổi không chỉ về hình thể mà tâm sinh
lý cũng có nhiều biến đổi trong thời kỳ này
- Các tuyến nội tiết đều có sự thay đổi: tuyến yên (khi có thai to lên khoảng 35%, các hormon của tuyến yên ít thay đổi, chỉ có prolactin tăng gấp 10 lần so với khi chưa có thai), tuyến giáp (to lên do tăng sinh mạch máu và tăng sản tuyến làm cho chuyển hoá cơ bản tăng)… đặc biệt xuất hiện thêm hai tuyến nội tiết mới (rau thai, hoàng thể thai nghén)
và có sự thay đổi về cơ bản hai loại nội tiết tố đó là HCG và các steroid Chính sự tăng sinh của các tuyến nội tiết và sự xuất hiện 2 tuyến nội tiết mới đã làm cho toàn cơ thể phụ
nữ có nhiều thay đổi về hình thể và tâm sinh lý, để có thể thích nghi với tình trạng thai nghén (hay nói cách khác là để đáp ứng với những kích thích sinh lý do thai và phần phụ của thai gây ra)
- Sự thay đổi các hormon và nội tiết tố gây ảnh hưởng tới hệ thần kinh, trong đó các chất tác động đến tâm trạng (như serotonin) gây xáo trộn trong tâm sinh lý ở phụ nữ mang thai Vì vậy, rất nhiều mẹ bầu cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, lo lắng, buồn nôn, thèm ăn
vô cớ, khó chịu trong người, dễ quên, cáu gắt…
- Mất ngủ: Trong những tháng cuối thai kỳ, trọng lượng tăng làm mẹ bầu không thoải mái Mẹ bầu hay bị đau nhức, mất ngủ Các hormon gây rối loạn tâm trạng cũng tăng cao Càng gần ngày sinh, mẹ bầu càng có tâm trạng sợ cơn chuyển dạ Chính điều này ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bầu vì ngủ không đủ giấc Việc này khiến tâm trạng mẹ bầu xuống dốc và mệt mỏi về thể chất lẫn tinh thần Đáng buồn thay, việc mất ngủ này rất nhiều mẹ bầu mắc phải
Trang 10- Tăng cân: Tăng cân đồng nghĩa với việc bé nhận được các chất dinh dưỡng để phát triển
ổn định và khỏe mạnh Đây là hiện tượng hoàn toàn tự nhiên và bình thường Trong giai đoạn này, mẹ bầu cần ăn uống lành mạnh và cân bằng Tăng cân đúng chuẩn giúp mẹ bầu
có một thai kỳ an toàn với ít biến chứng Còn khi tăng cân một cách quá đà thì thai phụ
dễ gặp các vấn đề về đau lưng, chuột rút, đái tháo đường, tăng huyết áp Việc tăng cân khiến phụ nữ mang thai trở nên tự ti rất nhiều, vì thân hình không còn như trước nữa Việc này ảnh hưởng đến tâm trạng của phụ nữ mang thai
Ngoài ra, những vấn đề về da cũng xuất hiện khiến mẹ bầu lo lắng:
+ Giãn tĩnh mạch là những tĩnh mạch màu xanh hoặc tím thường xuất hiện ở chân và tĩnh mạch mạng nhện là những tĩnh mạch nhỏ màu đỏ có thể xuất hiện trên khuôn mặt, ngực khi mang thai
+ Mụn nổi trên mặt, trên lưng, ngực, tay chân mông là vấn đề lớn của các mẹ bầu
+ Một vấn đề da trong thai kỳ khiến mẹ bầu lo lắng nhất nhì có lẽ là nám da Nám xuất hiện nhiều trên da mặt, sậm màu, dễ lan ra nhiều và rất khó trị sau đó Tình trạng da này ảnh hưởng đến một nửa tức 50% số phụ nữ mang thai và cũng chịu trách nhiệm cho đường linea nigra, một đường sẫm màu chạy dọc ở phần bụng bầu
+ Nếu mẹ bầu đột nhiên cảm thấy ngứa khắp người, đó không phải là điều bất thường trong khi mang thai Nhiều bà bầu luôn thấy bị ngứa và muốn gãi nhiều từ vùng bụng bầu đến chân tay
+ Với một số tình trạng da liên quan đến mang thai cũng có thể gây phát ban ngứa, chẳng hạn như sẩn mề đay ngứa và mảng bám của thai kỳ (PUPPP), đó là những vết sưng nhỏ
và nổi mề đay có thể hình thành những mảng lớn, và ngứa của thai kỳ giống như côn trùng cắn
Trang 11+ Một số trường hợp khác bị viêm lỗ chân lông, nang lông bí tắc cũng có thể gây ngứa hay khô da ở mẹ bầu mà trước đó không hề bị
2.3 Sức khỏe xã hội:
- Việc mang thai khiến mẹ bầu phải nghỉ làm để đảm bảo sức khỏe Chính vì điều đó khiến mẹ bầu không được tiếp xúc với bạn bè, đồng nghiệp Vì vậy mà mẹ bầu sẽ thu hẹp việc giao tiếp và tiếp xúc với mọi người xung quanh Mẹ bầu sẽ cảm thấy chán nản và gò
bó vì không có ai hiểu được cảm xúc cũng như những điều mà mẹ bầu phải trải qua
- Tám chuyện là cách giải tỏa tâm lý đặc trưng của phụ nữ và đối với mẹ bầu cũng vậy Mẹ bầu có thể chia sẻ suy nghĩ và câu chuyện của mình với chồng, bạn bè hoặc một người thân tín nào đó để tâm lý được thoải mái hơn Việc nói ra các bức xúc, lo lắng và buồn phiền đè nén sẽ khiến stress được tiêu tan ngay lập tức
- Nên để cho mẹ bầu đến các câu lạc bộ dành cho bà bầu hay những câu lạc bộ yoga cho
bà bầu Việc được tiếp xúc và giao lưu với những người mẹ khác giúp bà bầu đỡ áp lực buồn chán
- Nên dẫn bà bầu đi chơi, công viên giúp bà bầu tiếp xúc với thế giới bên ngoài khiến tinh thần được giải tỏa và thoải mái hơn
3 Giải pháp:
Trong thời kỳ mang thai, việc cung cấp dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai là điều hết sức quan trọng Thức ăn không những nuôi dưỡng sức khỏe ngời mẹ mà còn nuôi dưỡng luôn
cả em bé Khi mang thai, cơ thể phụ nữ thường yếu và dễ bị tổn thương hơn cơ địa người bình thường Vì vậy, những thực phẩm tốt cho mẹ bầu là không thể thiếu
+ Acid folic:
Trang 12Khi chuẩn bị mang thai hoặc vừa có thai, bạn cần bổ sung acid folic ít nhất 400μg mỗi ngày để phòng tránh các dị tật ống thần kinh cho trẻ Việc bổ sung acid folic có thể kéo dài đến hết 3 tháng đầu thai kỳ Ngoài viên uống bổ sung, bạn có thể ăn những thực phẩm chứa nhiều acid folic như bông cải xanh, rau chân vịt, sữa và các chế phẩm từ sữa, ngũ cốc thô, quả bơ…
+ Sắt:
Bổ sung sắt giúp ngăn ngừa thiếu máu thiếu sắt trong thai kỳ Sắt có nhiều trong thịt đỏ, một số loại rau, củ như rau muống, củ dền… Ngoài ra, bạn cần uống thêm nước trái cây chứa nhiều vitamin C để giúp tăng cường hấp thu chất sắt Bạn cần tham khảo ý kiến bác
sĩ theo dõi thai về việc bổ sung chất sắt nếu kết quả xét nghiệm máu đầu thai kỳ cho thấy bạn có dấu hiệu thiếu máu do thiếu sắt
+ Iod:
Khi mang thai và cho con bú, nếu thiếu iod có thể làm trẻ chậm phát triển thể chất và não
bộ Hàm lượng iod cần mỗi ngày trong giai đoạn mang thai và cho con bú là 100-150μg mỗi ngày Iod có nhiều trong các loại cá biển, muối bổ sung iod Nếu có bệnh lý chức năng tuyến giáp, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ của mình
+ Vitamin D:
Vitamin D được hấp thu trực tiếp khi da tiếp xúc với ánh nắng, vì vậy việc để da tiếp xúc nắng sáng hoàn toàn có lợi cho bạn và thai nhi Nếu bạn ít ra ngoài trời, hoặc có thói quen che kín cơ thể mỗi khi có nắng, sử dụng kem chống nắng…, bạn cần uống bổ sung
vitamin D khoảng 800 đơn vị mỗi ngày
+ Folate: