PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁP CHẾ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT XHCN VIỆT NAM Mục Lục I PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁP CHẾ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1 1 Khái niệm pháp chế XHCN 1 2 Phương hướng và biện pháp tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay 2 II LIÊN HỆ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP CHẾ TẠI ĐƠN VỊ 9 I PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁP CHẾ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1 Khái niệm pháp chế XHCN Pháp chế là một trong những phạm trù cơ bản của.
Trang 1PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG
PHÁP CHẾ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.
NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT XHCN VIỆT NAM.
Trang 2M c L c ụ ụ
I PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁP CHẾ
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1
1 Khái niệm pháp chế XHCN 1
2 Phương hướng và biện pháp tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay 2
II LIÊN HỆ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP CHẾ TẠI ĐƠN VỊ 9
Trang 3I PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁP CHẾ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.
1 Khái niệm pháp chế XHCN
Pháp chế là một trong những phạm trù cơ bản của học thuyết Mác-Lênin về Nhà nước và pháp luật Pháp chế không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn
to lớn Ở Việt Nam hiện nay, trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, xây dựng Nhà nước pháp quyền, bảo đảm không ngừng phát huy quyền làm chủ của Nhân dân thì pháp chế đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ chế độ
xã hội, chế độ nhà nước, đảm bảo các mục đích của sự điều chỉnh pháp luật đối với các quan hệ xã hội
Theo đó, một xã hội muốn có pháp chế phải bảo đảm hai điều kiện: Đó là phải có hệ thống pháp luật và hệ thống pháp luật đó phải được mọi chủ thể trong xã hội tôn trọng, nghiêm túc thực hiện Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về nhà nước
và pháp luật thì tương ứng với kiểu nhà nước nào thì có kiểu pháp luật tương ứng ấy, nhưng không phải kiểu nhà nước nào cũng có pháp chế Chỉ trong xã hội tư bản mới
có pháp chế - pháp chế tư sản và trong XHCN có pháp chế XHCN
Pháp chế XHCN là chế độ đặc biệt của đời sống chính trị - xã hội, trong đó Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật và yêu cầu, đòi hỏi các cơ quan nhà nước, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân phải tuân thủ, chấp hành, thực hiện đúng đắn, nghiêm chỉnh Hiến pháp và pháp luật trong mọi hoạt động, hành vi xử sự của mình; đồng thời phải không ngừng đấu tranh phòng ngừa, chống tội phạm và các VPPL khác, xử lý nghiêm minh mọi VPPL
Ở Việt Nam, nội dung cơ bản của pháp chế XHCNđược ghi nhận trong các bản Hiến pháp, Điều 8 Hiến pháp năm 2013 quy định:
“1 Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ
2 Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền”
Hiến pháp đã nhấn mạnh vị trí thượng tôn của Hiến pháp, pháp luật và yêu cầu đối với cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi công vụ và đời sống xã hội
2 Phương hướng và biện pháp tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
Trang 4Tăng cường pháp chế XHCN là quy luật vận động, pháp triển của xã hội nước ta theo
cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân là chủ Tăng cường pháp chế XHCN hiện nay là vấn đề có tính thời sự cấp thiết, đáp ứng yêu cầu của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân, yêu cầu phát huy dân chủ bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, yêu cầu của cuộc đấu tranh phòng, chống mọi
vi phạm pháp luật và tội phạm Mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau, do đòi hỏi từ thực tiễn khác nhau nên biện pháp tăng cường pháp chế được đặt ra ở những mức độ khác nhau; song đều cần thực hiện các biện pháp đồng bộ theo phương hướng cơ bản sau: Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với pháp chế XHCN
Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, vì vậy sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước là lãnh đạo toàn diện cả về tổ chức và các mặt hoạt động của Nhà nước trong đó có công tác pháp chế Đảng lãnh đạo công tác pháp chế
là lãnh đạo các hoạt động sau:
Đảng lãnh đạo hoạt động xây dựng pháp luật nhằm bảo đảm thể chế hóa mọi chủ trương, đường lối của Đảng trong hệ thống pháp luật
Đảng lãnh đạo công tác tổ chức thực hiện pháp luật; kiểm tra việc thực hiện pháp luật của các tổ chức đảng và đảng viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước Đảng lãnh đạo hoạt động phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho cán bộ, đảng viên; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước thông qua việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật của đảng viên và tổ chức đảng trong các cơ quan nhà nước;
Đảng lãnh đạo công tác phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm, bảo vệ pháp luật
Phát hiện, xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi vi phạm pháp luật và tội phạm là hoạt động của các cơ quan, bảo vệ pháp luật và cơ quan thực hiện quyền tư pháp Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Tòa án nhân dân về quan điểm, đường lối xét xử; bảo đảm khi xét xử thẩm phán và hội thẩm nhân dân độc lập và chỉ tuân theo pháp luật Qua đó, hướng đến xây dựng nền tư pháp dân chủ trong sạch, vững mạnh, công minh; bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, chống mọi biểu hiện tiêu cực, tham nhũng trong hoạt động tư pháp
Đảng lãnh đạo công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong các cơ quan bảo
vệ pháp luật nói chung như: Công an, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Thanh tra Nhà nước, Kiểm lâm, Hải quan, Bộ đội biên phòng, Quản lý thị trường, Kiểm ngư, Cảnh sát biển
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác pháp chế không phải là bao biện, làm thay, can thiệp cụ thể vào hoạt động của các cơ quan nhà nước Sự lãnh đạo của Đảng đối với các nội dung như trên thông qua việc xác định chủ trương, đường lối
Trang 5cũng như quan điểm, định hướng và các giải pháp lớn đối với từng nội dung để các cơ quan nhà nước thể chế hóa thành chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện
Thứ hai, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật
Để tăng cường pháp chế XHCN, đòi hỏi Nhà nước phải thể chế hóa chủ trương, đường lối đổi mới của Đảng phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội, phản ánh
ý chí, lợi ích, nguyện vọng của nhân dân, phù hợp với pháp luật quốc tế mà Việt Nam
đã tham gia Do đó, trong giai đoạn 2021-2030, công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật ở Việt Nam đã được Đảng ta xác định tại Văn kiện Đại hội XIII: “Đẩy mạnh việc hoàn thiện pháp luật gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, xây dựng được hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, có sức cạnh tranh quốc tế, lấy quyền và lợi ích họp pháp, chính đáng của người dân là trung tâm, ” Theo đó, trong thời gian tới cần tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm
2020; đồng thời “đẩy nhanh tiến độ ban hành các luật trực tiếp triển khai thi hành
Hiến pháp năm 2013”, thể chế hóa đúng đắn, kịp thời các chủ trương, đường lối đổi mới trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc XIII của Đảng trong giai đoạn
2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo các nội dung sau:
Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của các thiết chế trong hệ thống chính trị theo quy định của Hiến pháp năm 2013, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; làm rõ cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp; phân định cụ thể thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương; hoàn thiện pháp luật
về công tác phòng, chống tham nhũng, giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán
Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quyền con người, quyền tự do, dân chủ của công dân, quyền giám sát, kiểm tra hoạt động của các cơ quan nhà nước phù hợp thực tiễn phát triển đất nước; mở rộng dân chủ trực tiếp, tạo điều kiện để nhân dân tham gia vào công việc của Nhà nước; tăng cường sự gắn kết giữa giám sát của Quốc hội với kiểm tra, giám sát của Đảng, Mặt trận Tố quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên; bảo đảm quyền giám sát của nhân dân
Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về dân sự, kinh tế theo hướng tiếp tục thể chế hóa các quyền về tài sản của Nhà nước, tổ chức và cá nhân, minh bạch về nghĩa vụ và trách nhiệm trong thủ tục hành chính nhà nước và dịch vụ công; tiếp tục hoàn thiện pháp luật về phát triển các loại thị trường, gia nhập và rút khỏi thị trường theo hướng đảm bảo quyền tự do kinh doanh; hoàn thiện pháp luật về các công cụ quản lý kinh tế vĩ
mô, bao gồm: thuế, các tiêu chuẩn về chất lượng, quản lý giá và các công cụ hồ trợ quản lý vĩ mô như thống kê, đăng ký giao dịch, đăng ký tài sản Xây dựng và hoàn
Trang 6thiện pháp luật về quy hoạch đặc khu kinh tế; xây dựng cơ chế quản lý kinh tế đặc thù
đô thị, nông thôn, biên giới, hải đảo, tài nguyên biển; pháp luật bảo vệ người tiêu dùng, vệ sinh an toàn thực phẩm
Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, y tế, văn hóa, thông tin, thể thao, dân tộc, dân số, gia đình, trẻ em, bình đẳng giới và chính sách
xã hội theo hướng lấy giáo dục, khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; luật hóa các chính sách tôn giáo, tín ngưỡng, bảo đảm cho các tôn giáo, tín ngưỡng phát triển lành mạnh, đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng để kích động gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa về báo chí, xuất bản Đẩy mạnh xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, khuyến khích phát triển cơ sở y tế ngoài công lập; thực hiện công bằng xã hội và bảo đảm an sinh xã hội
Hoàn thiện pháp luật về quốc phòng và an ninh theo hướng thể chế hóa sâu sắc hơn mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội với xây dựng tiềm lực, củng cố quốc phòng - an ninh; hoàn thiện cơ sở pháp lý nâng cao năng lực bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; giữ vững ổn định chính trị, trật
tự, an toàn xã hội; phòng, chống hiệu quả các loại tội phạm và tệ nạn xã hội Tăng cường kỷ cương, kỷ luật và hiệu quả quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh vực
Hoàn thiện pháp luật về hội nhập quốc tế trên nguyên tắc bảo vệ lợi ích quốc gia, dân
tộc; theo hướng ưu tiên xây dựng các thiết chế bảo vệ độc lập, tự chủ trong chủ động hội nhập quốc tế Chú trọng nội luật hóa những điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên Đẩy mạnh việc ký kết, gia nhập các điều ước quốc tế đa phương về tương trợ tư pháp và giải quyết tranh chấp kinh tế, thương mại, đầu tư
- Thể chế hóa mối quan hệ thực hành dân chủ với tăng cường pháp chế, bảo đảm kỷ cương xã hội
Thứ ba, đẩy mạnh các hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật
Văn kiện Đại hội XIII xác định: Đẩy mạnh việc hoàn thiện pháp luật gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật ; Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện có hiệu quả hệ thống pháp luật, thể chế và các chính sách phát triển kinh tế-xã hội Để thực hiện định hướng trên, trước hết, cần đẩy mạnh các hoạt động phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật để nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức pháp luật của cán bộ và nhân dân Phát huy vai trò của Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong xây dựng chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng; có phân công trách nhiệm cho các chủ thể tham gia công tác này; thực hiện chủ trương đưa giáo dục pháp luật vào hệ thống giáo dục quốc dân, vào các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong các trường đào tạo cán bộ của hệ thống chính trị, nhất là hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và trường chính trị các tỉnh, thành phố; trung tâm giáo dục chính trị cấp huyện; các trường dạy nghề,
Trang 7Sử dụng nhiều hình thức, phương pháp khác nhau, phù hợp với từng hoàn cảnh, điều kiện cụ thể trong những thời gian, không gian và đặc điểm của từng đối tượng để tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật Pháp luật phải được chính thức công bố thông qua việc đăng tải trên công báo Trung ương và công báo địa phương; được chuyển tải đến với người dân còn qua các phương tiện thông tin đại chúng, đài phát thanh, đài truyền hình trung ương và địa phương; qua việc phát hành sách pháp luật, thông qua các loại hình văn học nghệ thuật,
Tiếp đó, cần xây dựng đội ngũ cán bộ, đổi mới tổ chức, hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan pháp chế các ngành, địa phương, bảo đảm cho các cơ quan này trở thành các công cụ sắc bén trong đấu tranh bảo vệ pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Xác định cụ thể, rõ ràng trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy chính quyền, thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện pháp luật ở ngành, địa phương, đơn vị mình phụ trách Việc quy định trách nhiệm phải kèm theo chế tài kỷ luật để khắc phục tình trạng quan liêu, tắc trách, coi việc tổ chức thực hiện pháp luật
là trách nhiệm của cơ quan bảo vệ pháp luật
Cuối cùng, định kỳ sơ kết, tổng kết việc thực hiện pháp luật đế rút kinh nghiệm, có biện pháp tổ chức thực hiện pháp luật hiệu quả hơn; mặt khác thông qua thực tiễn thực hiện, pháp luật phát hiện những thiếu sót, bất cập trong các quy định của pháp luật để có kế hoạch sửa đổi, bổ sung; phát hiện những vi phạm pháp luật đế có biện pháp xử lý nghiêm minh, kịp thời
Thứ tư, nâng cao hiệu quả công tác giảm sát, thanh kiểm tra việc thực hiện pháp luật,
xử lý nghiêm minh các vi phạm pháp luật
Để phòng, chống các vi phạm pháp luật thì việc tăng cường giám sát, thanh kiểm tra việc thực hiện pháp luật cần được thực hiện thường xuyên, toàn diện, đây là yêu cầu khách quan, hoạt động bắt buộc trong quản lý nhà nước Văn kiện Đại hội XIII xác
định: Nâng cao hiệu quả công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra, làm tốt chức năng hỗ
trợ, thúc đẩy phát triển, do đó, cần thực hiện một số nội dung như:
Nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân, các phương tiện thông tin đại chúng đối với các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện pháp luật Tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động và hình thức giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các
tổ chức chính trị - xã hội, các phương tiện thông tin đại chúng và nhân dân đối với cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức trong thực tiễn bảo đảm thực chất, hiệu quả cao Bởi đây là hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tạo dư luận xã hội, gây áp lực với các
cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, qua đó hướng đến mục tiêu buộc các cơ quan nhà nước, cán bộ công chức khi thi hành công vụ thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật
Bên cạnh đó, cần chú trọng đến hoạt động kiểm tra của các cấp ủy đảng đối với đảng viên và tổ chức đảng hoạt động trong các cơ quan nhà nước; hoạt động kiểm tra của
Trang 8cấp trên đối với cấp dưới, của các cơ quan quản lý nhà nước đối với các cơ quan, tổ chức, công dân trong việc thực hiện pháp luật Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả hoạt động của thanh tra nhà nước cấp trên đối với các cơ quan quản lý nhà nước cấp dưới trong việc thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước nói chung và thực hiện pháp luật nói riêng Qua đó, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước thông qua việc phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc bím hành mới cơ chế, chính sách, pháp luật
Trong điều kiện hiện nay, khi tình trạng vi phạm pháp luật diễn ra trên nhiều lĩnh vực cần thiết phải đẩy mạnh hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, giữ gìn trật tự, kỷ cương trong quản lý nhà nước, tăng cường pháp chế, bảo vệ pháp luật
Thứ năm, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và hoàn thiện tổ chức, bộ máy các cơ quan tư pháp, các cơ quan bảo vệ pháp luật, trọng tâm là xây dựng, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân
Trong những năm qua, thực hiện chủ trương cải cách tư pháp của Đảng, nền tư pháp nước ta đã có những bước phát triển quan trọng, hoạt động tư pháp đã góp phần bảo
vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; góp phần giữ vững an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội Trong đó, việc phát hiện xét xử nghiêm minh, kịp thời mọi vi phạm pháp luật và tội phạm chính là kết quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, thể hiện tập trung ở hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân Do vậy, trong giai đoạn 2021 - 2030 cần tiếp tục hoàn thiện tổ chức, hoạt động của Tòa án nhân dân theo các hướng sau:
Tiếp tục hoàn thiện thể chế về tổ chức và hoạt động của hệ thống Tòa án theo thẩm quyền xét xử, không phụ thuộc vào đơn vị hành chính (mở rộng thẩm quyền xét xử) Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm xét xử, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ và xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm Việc thành lập Tòa chuyên trách phải căn cứ vào thực tế xét xử của từng cấp tòa án, từng khu vực Đổi mới tổ chức Tòa án nhân dân tối cao theo hướng tinh gọn với đội ngũ thẩm phán là những chuyên gia đầu ngành về pháp luật, có kinh nghiệm trong ngành
Tiếp tục đổi mới việc tổ chức phiên tòa xét xử theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 và
cụ thể hóa một số quy định của Bộ Luật Tố tụng hình sự năm 2015 bảo đảm Tòa án nhân dân là cơ quan thực hiện quyền tư pháp, như cần xác định rô hơn vị trí, quyền hạn, trách nhiệm của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng theo hướng bảo đảm tính công khai, dân chủ, nghiêm minh; nâng cao chất lượng tranh tụng tại các phiên tòa xét xử, coi đây là khâu đột phá của hoạt động tư pháp
Đối với Viện Kiểm sát nhân dân giữ nguyên chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, được tố chức phù hợp với hệ thống tổ chức của Tòa án
Trang 9Nghiên cứu làm rõ quyền hạn, trách nhiệm của Viện trưởng và kiểm sát viên trong thực hành quyền công tố trong các vụ án Đồng thời, cần có những quy định cụ thể xác định rõ nhiệm vụ của cơ quan điều tra trong mối quan hệ với các cơ quan khác được giao một số hoạt động điều tra theo hướng cơ quan điều tra chuyên trách điều tra tất cả các vụ án hình sự, các cơ quan khác chỉ tiến hành một số hoạt động điều tra sơ
bộ và tiến hành một số biện pháp điều tra theo yêu cầu của cơ quan điều tra chuyên trách Nghiên cứu và chuẩn bị mọi điều kiện để tiến tới tổ chức lại các cơ quan điều tra theo hướng thu gọn đầu mối, kết hợp chặt chẽ giữa công tác trinh sát và hoạt động điều tra tố tụng hình sự
Đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật nói chung như Công an nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Thanh tra nhà nước, Kiểm lâm, Hải quan, Bộ đội biên phòng, Quản lý thị trường, Kiểm ngư, Cảnh sát biển, phải được xây dựng thành các công cụ sắc bén trong đấu tranh bảo vệ pháp luật; tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân; là lực lượng đáng tin cậy trong bảo vệ lợi ích của cách mạng, của Đảng và nhân dân; không vụ lợi, giữ gìn trật tự, kỷ cương trong quản lý nhà nước, bảo đảm tăng cường pháp chế trên các lĩnh vực
Thứ sáu, xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp trong sạch, vững mạnh, bảo đảm cơ sở vật chất cho hoạt động tư pháp
Tiếp tục thực hiện các định hướng xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp theo Chiến lược cải cách tư pháp trong giai đoạn 2021 - 2030 theo những nội dung sau:
- Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo cử nhân luật, đào tạo cán bộ nguồn của các chức danh tư pháp, bổ trợ tư pháp; bồi dưỡng cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp theo hướng cập nhật các kiến thức mới về chính trị, pháp luật, kinh tế, xã hội; có kỹ năng nghề nghiệp và kiến thức thực tiễn, có phẩm chất, đạo đức trong sạch, dũng cảm đấu tranh vì công lý, bảo vệ pháp chế XHCN Xây dựng Trường Đại học Luật Hà Nội
và Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh thành các trường trọng điểm đào tạo cán bộ
về pháp luật Xây dựng Học viện Tư pháp thành trung tâm lớn về đào tạo cán bộ tư pháp
Để xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi vi phạm pháp luật và tội phạm thì vấn đề quan trọng nhất là phải có đội ngũ cán bộ tư pháp “phụng công, thủ pháp” có đức, có tài, thực hiện cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư trong hoạt động của mình, đồng thời bảo đảm cơ sở vật chất cho hoạt động tư pháp Do vậy, cần có cơ chế thu hút, tuyển chọn những người có tâm huyết, đủ đức, đủ tài vào làm việc ở các cơ quan tư pháp theo hướng mở rộng nguồn để bổ nhiệm vào các chức danh tư pháp, không chỉ là cán
bộ trong các cơ quan tư pháp, mà còn là các luật gia, luật sư Nghiên cứu thực hiện cơ chế thi tuyển để chọn người bổ nhiệm vào các chức danh tư pháp Tăng thời hạn bổ
nhiệm chức danh tư pháp hoặc thực hiện chế độ bổ nhiệm không có kỳ hạn Đồng
thời, các chế độ, chính sách tiền lương, khen thưởng cần sự điều chỉnh phù hợp với đặc thù nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tư pháp
Trang 10Tăng cường kiểm tra, thanh tra và có cơ chế thanh tra, kiểm tra từ bên ngoài đối với hoạt động của các chức danh tư pháp
Nhà nước bảo đảm điều kiện vật chất cho hoạt động tư pháp phù hợp với đặc thù của từng cơ quan tư pháp và khả năng của đất nước theo hướng đổi mới và hoàn thiện cơ chế phân bổ ngân sách cho các cơ quan và hoạt động tư pháp theo hướng ngân sách tư pháp do Quốc hội phân bổ và giao các cơ quan tư pháp địa phương quản lý và sử dụng, có sự giám sát, kiểm tra của các cơ quan tư pháp Trung ương; có cơ chế cho phép địa phương hỗ trợ kinh phí hoạt động cho cơ quan tư pháp từ khoản vượt thu ngân sách của địa phương
Như vậy, để thực hiện được các định hướng nêu trên, đòi hỏi các cấp, ngành phải đặc biệt quan tâm công tác xây dựng lực lượng tư pháp trên tất cả các khâu từ công tác tuyển dụng, sử dụng, quy hoạch, luân chuyển; đánh giá; đào tạo, bồi dưỡng đến chế
độ, chính sách; quản lý, kiểm tra, giám sát,
Thứ bảy, đổi mới và tăng cường các hoạt động bổ trợ tư pháp
Tổ chức và hoạt động bổ trợ tư pháp là tổ chức, hoạt động của luật sư, công chứng, giám định, hộ tịch, trợ giúp pháp lý Đây là các dịch vụ pháp lý cần thiết cho xã hội và công dân, giúp cho công dân sống, làm việc theo pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, đồng thời hỗ trợ cho hoạt động đúng đắn của các cơ quan tư pháp,
cơ quan quản lý nhà nước, cần khẳng định rằng các hoạt động bổ trợ tư pháp giúp cho các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử các vụ án được nhanh chóng, khách quan, đúng pháp luật, bảo vệ được quyền, lợi ích hợp pháp của công dân
Hoạt động bổ trợ tư pháp có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vụ án hình
sự, dân sự, lao động, kinh tế, hành chính, đặc biệt là trong các giai đoạn tố tụng bảo đảm cho hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng được thực hiện dân chủ, khách quan, đúng pháp luật Trong tình hình hiện nay, khi thực hiện chủ trưomg xã hội hóa các hoạt động bổ trợ tư pháp cần có quy định chặt chẽ nhằm quản lý, kiểm tra được các hoạt động này, bảo đảm cho hoạt động bổ trợ tư pháp phù hợp với yêu cầu của pháp luật, phát huy được vai trò bổ trợ trong hoạt động tư pháp Cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ luật sư, bảo đảm đủ số lượng, nâng cao chất lượng, có năng lực tham gia tố tụng ở các tòa án trong nước và quốc tế để giải quyết các vụ việc tranh chấp có yếu tố nước ngoài, bảo vệ hiệu quả quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế
II LIÊN HỆ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP CHẾ TẠI ĐƠN VỊ.
Là một cán bộ, tôi nhận thấy trong những năm qua, đảng, chính quyền cơ sở đã dành nhiều quan tâm đến việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, nhất là trong giai đoạn hội nhập quốc tế hiện nay