KINH TẾ CHÍNH TRỊ Phân tích những vấn đề cơ bản của quy luật giá trị? Ý nghĩa việc nghiên cứu? Vận dụng kiến thức lý luận đánh giá tác dụng của quy luật giá trị trong nền kinh tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay?(cho ví dụ) Nêu vai trò của nh

KINH TẾ CHÍNH TRỊ Phân tích những vấn đề cơ bản của quy luật giá trị? Ý nghĩa việc nghiên cứu? Vận dụng kiến thức lý luận đánh giá tác dụng của quy luật giá trị trong nền kinh tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay?(cho ví dụ) Nêu vai trò của nhà nuớc trong việc vận dụng quy luật để phát triển kinh tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay Liên hệ thực tế? I Phân tích những vấn đề cơ bản của quy luật giá trị 1 Quy luật giá trị 1 1 Khái niệm Quy luật giá trị là quy luật kinh tế c.

KINH TẾ CHÍNH TRỊ: Phân tích những vấn đề cơ bản của quy luật giá trị? Ý nghĩa việc nghiên cứu?

Vận dụng kiến thức lý luận đánh giá tác dụng của quy luật giá trị trong nền kinh tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay?(cho ví dụ)

Nêu vai trò của nhà nuớc trong việc vận dụng quy luật để phát triển kinh tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay Liên hệ thực tế?

I Phân tích những vấn đề cơ bản của quy luật giá trị

1 Quy luật giá trị.

1.1 Khái niệm.

- Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa,

ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và phát huy tác dụng của quy luật giá trị

- Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế mà ở đó sản phẩm được sản xuất ra

để trao đổi hoặc mua bán trên thị trường Sản xuất hàng hóa ra đời là một động lực mạnh mẽ thúc đẩy sản xuất phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế của xã hội

1.2 Nội dung của quy luật giá trị.

- Nội dung chính của quy luật giá trị là việc sản xuất và trao đổi hàng hóa phải dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết

- Hao phí lao động xã hội cần thiết: Trên thị trường có vô số người bán và vô

số người mua Mỗi người có sự hao phí lao động khác nhau nhưng giá trị hàng hóa phản ánh hao phí lao động trung bình của xã hội Hao phí lao động xã hội cần thiết

là hao phí lao động để sản xuất ra hàng hóa trog điều kiện sản xuất bình thường, trình độ lao động bình thường và cường độ lao động trung bình Hao phí lao động

xã hội quyết định lượng giá trị và có thể biến đổi tùy theo sự biến đổi của năng suất lao động Do đó, sản xuất và trao đổi hàng hóa dựa trên cơ sở hao phí lao động

xã hội chính là sản xuất và trao đổi hàng hóa dựa trên cơ sở giá trị hàng hóa Điều

đó thể hiện sự trao đổi các hàng hóa ngang nhau về giá trị (giá cả = giá trị) hay nói cách khác đi là trao đổi theo nguyên tắc ngang giá

- Nhìn bề ngoài, sản xuất và trao đổi hàng hóa như là việc riêng của từng chủ thể, họ độc lập và hình như không chịu sự chi phối nào Nhưng thực tế, những hoạt động đó đều chịu sự chi phối của quy luật giá trị hay nói cụ thể hơn là quy tắc trao đổi ngang giá Những ai có chi phí thấp hơn so với chi phí mà xã hội thừa nhận thì người đó sẽ tồn tại và phát triển, ngược lại sẽ thua lỗ và phá sản

- Như vậy nội dung của quy luật giá trị mang tính khách quan, đảm bảo

sự công bằng hợp lý, bình đẳng giữa người sản xuất và trao đổi hàng hóa

1.3 Sự vận động của quy luật giá trị.

- Sự vận động của quy luật giá trị thông qua sự vận động của giá cả hàng hóa Giá cả là hình thức biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa, là kết quả của sự thỏa thuận giữa người mua và người bán hàng hóa trên thị trường Giá trị là cơ sở của giá cả Mức giá cả phụ thuộc vào lượng giá trị Hàng hóa nào có nhiều giá trị thì giá cả của nó sẽ cao và ngược lại Tuy nhiên, do giá cả hàng hóa được thực hiện trên thị trường nên ngoài giá trị, giá cả còn phụ thuộc vào các nhân tố khác như: cạnh tranh, cung cầu, sức mua của đồng tiền, tình trạng độc quyền Sự tác động của các nhân tố này làm cho giá cả hàng hóa trên thị trường tách rời với giá trị và lên xuống xoay quanh trục giá trị của nó, có khi cao hơn hoặc thấp hơn giá trị Sự vận động giá cả thị trường của hàng hóa xoay quanh trục giá trị của nó chính là cơ chế hoạt động của quy luật giá trị Thông qua sự vận động của giá cả thị trường mà quy luật giá trị phát huy tác dụng Trong các nền kinh tế hiện đại, giá cả còn biến động bởi sự can thiệp trực tiếp hay gián tiếp của nhà nước

- Các quy luật liên quan đến quy luật giá trị

+ Quy luật lưu thông tiền tệ

+ Quy luật cung cầu hàng hóa dịch vụ

+ Quy luật cạnh tranh

- Ba quy luật trên thực chất là phát sinh từ quy luật giá trị Chúng có tác dụng

bổ sung và tạo ra cơ chế hoạt động cho quy luật giá trị

1.4 Vai trò của quy luật giá trị

- Bất cứ sự vật, hiện tượng nào tồn tại trong tự nhiên đều phải tuân theo những quy luật nhất định Những quy luật này tác động trực tiếp đến quá trình hình thành

và phát triển của mỗi sự vật, hiện tượng Và tất nhiên, nền kinh tế thế giới nói

chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng cũng tuân theo sự vận động của những quy luật kinh tế nhất định Theo thời gian, nền kinh tế liên tục phân hóa và hình thành thêm nhiều thành phần kinh tế mới Trên thị trường, cung và cầu tưởng như

là những hành động độc lập của người bán và người mua, không chịu bất kì sự chi phối nào Nhưng thực tế, những hoạt động mua bán đó đều chịu sự chi phối của quy luật giá trị.Vì vậy, chúng ta cần hiểu rõ hơn về những vai trò, tác dụng của quy luật giá trị

- Trong nền kinh tế hàng hóa thường xảy ra tình hình: những người sản xuất rời

bỏ ngành này chuyển sang hoạt động ở ngành khác, quy mô ngành này bị thu hẹp trong khi quy mô của ngành khác lại được mở rộng Điều này khiến cho tư liệu sản xuất, sức lao động và nguồn vốn được phân bố lại giữa các ngành Hiện tượng này gọi là sự điều tiết sản xuất Sự điều tiết này hoạt động một cách tự phát, biến động xoay quanh trục giá cả của hàng hóa Dựa vào sự biến động của giá cả hàng hóa trên thị trường, người sản xuất biết được hàng hóa nào đang thiếu, bán chạy, có giá cao, thu được nhiều lợi nhuận và hàng hóa nào dư thừa, giá thấp Điều này được thể hiện rõ hơn qua quan hệ cung-cầu trên thị trường:

+ Cung < cầu: khi một hàng hóa nào đó mà người sản xuất cung ra thị trường ít hơn so với lượng mà người tiêu dùng muốn mua, trên thị trường sẽ xảy ra tình trạng thiếu hụt Lúc đó, giá cả hàng hóa cao hơn giá trị, hàng hóa thu được nhiều lãi Khi đó người sản xuất sẽ mở rộng quy mô sản xuất đối với mặt hàng này + Cung > cầu: Giá cả nhỏ hơn giá trị, hàng hóa cung ra thị trường không được tiêu thụ hết, ế thừa khiến lợi nhuận giảm Tình hình này buộc người sản xuất phải thu hẹp quy mô sản xuất mặt hàng này đồng thời chuyển sang sản xuất hàng hóa khác có giá trị hơn

+ Cung = cầu: đây là trạng thái cân bằng của thị trường mà người mua va người bán luôn mong muốn hướng tới Giá cả = giá trị Tuy nhiên đây là trường hợp ngẫu nhiên, rất hiếm khi xảy ra

- Đối với lưu thông: Quy luật giá trị có tác dụng điều tiết, vận động hàng hóa từ nơi có giá thấp đến nơi có giá cao Từ đó phân phối các nguồn hàng hóa một cách hợp lí hơn giữa các vùng của đất nước, giữa trong nước và quốc tế, giữa cung và cầu về các loại hàng hóa trong xã hội

- Trong nền kinh tế sản xuất hàng hóa, cạnh tranh ngày càng gay gắt buộc mỗi người sản xuất hàng hóa phải năng động trong sản xuất – kinh doanh, phải thường xuyên cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, nhằm tiêu thụ được hàng hóa và thu được lợi nhuận ngày càng nhiều hơn Cạnh tranh thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ Hơn

nữa, trong nền kinh tế hàng hóa, mỗi người sản xuất hàng hóa là một chủ thể kinh

tế độc lập, tự quyết định hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Nhưng do điều kiện sản xuất khác nhau nên hao phí lao động cá biệt của mỗi người khác nhau Người sản xuất nào cũng muỗn thu được nhiều lợi nhuận Người sản xuất thu được nhiều lãi hơn là người sản xuất có hao phí lao động cá biệt nhỏ hơn hao phí lao động xã hội Ngược lại, người sản xuất nào có hao phí lao động cá biệt lớn hơn hao phí lao động xã hội cần thiết sẽ rơi vào thế bất lợi, lỗ vốn Trong nền kinh tế thị trường, mọi nhà sản xuất luôn muốn đứng vững, phát triển và không muốn bị đẩy

ra khỏi chiến trường kinh doanh Chính vì thế, để giảm hao phí lao động cá biệt,

họ luôn có xu hướng tối thiểu hóa thời gian lao động cá biệt Đặc biệt, trong thời đại bùng nổ của khoa học kỹ thuật, để mặt hàng mình sản xuất chiếm ưu thế trên thị trường, người sản xuất còn phải thường xuyên nâng cấp công nghệ sản xuất, liên tục cải tiến chất lượng, mẫu mã hàng hóa cho phù hợp với nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng, cải tiến các biện pháp lưu thông, bán hàng để tiết kiệm chi phí lưu thông và tiêu thụ sản phẩm nhanh hơn Vì vậy, có thể nói rằng, quy luật giá trị thúc đẩy lực lượng sản xuất, phát triển

- Trong quá trình cạnh trạnh khốc liệt của nền kinh tế thị trường, không phải tất

cả mọi nhà sản xuất đều phát triển, thu được nhiều lợi nhuận như nhau Có kẻ thắng, người thua, có người sản xuất thu được nhiều lãi, có khả năng mở rộng quy

mô sản xuất, có nhà sản xuất thất bại, phá sản, phải rời khỏi ngành Những người

có điều kiện sản xuất thuận lợi,có trình độ tay nghề cao, có kiến thức, trang bị kỹ thuật tốt, có nhiều vốn, mặt hàng thu hút nhà đầu tư…nên có hao phí lao động cá biệt thấp hơn hao phí lao động xã hội cần thiết, nhờ đó phát tài, giàu lên nhanh chóng Ngược lại những người không có điều kiện thuận lợi, làm ăn kém cỏi, hoặc gặp rủi ro trong kinh doanh nên bị thua lỗ, phá sản, trở nên nghèo khổ và phải đi làm thuê cho người khác Quy luật giá trị một mặt đã đánh giá, bình tuyển, chọn lọc những người sản xuất có đủ khả năng trụ vững trong nền kinh tế thị trường, mặt khác góp phần đào thải các yếu kém Tuy nhiên, quy luật giá trị cũng thúc đẩy

sự phân hóa xã hội thành kẻ giàu, người nghèo, gây ra sự bất bình đẳng trong xã hội

II Ý nghĩa của việc nghiên cứu.

- Nghiên cứu quy luật giá trị cho thấy nó có tác động hai mặt:

Một mặt, quy luật giá trị buộc các chủ thể kinh doanh phải nhạy bén với thị trường, nhạy bén với nhu cầu tiêu dùng, năng động, sáng tạo trong phương thức sản xuất, kinh doanh, tìm ra phương pháp sản xuất hiệu quả để nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí khâu sản xuất để hạ giá thành sản phẩm, phải tìm đến ngành hoặc lĩnh vực mà mình chiếm lợi thế, kinh doanh những mặt hàng mà nhiều người

thích, tức là phải nâng cao hiệu quả trong hoạt động kinh tế Chỉ như vậy, họ mới tồn tại và phát triển được trong cơ chế thị trường Do tác động này, cơ cấu của nền sản xuất tự phát điều chỉnh một cách linh hoạt cho phù hợp với cơ cấu tiêu dùng của xã hội

Quy luật giá trị buộc các chủ thể kinh tế phải cạnh tranh với nhau, điều này giúp

sử dụng tối ưu các nguồn lực trong xã hội, kích thích tiến bộ khoa học công nghệ, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển Quy luật giá trị còn có tác dụng bình tuyển người sản xuất, nhờ đó chọn ra những người năng động, có tài kinh doanh, biết làm giàu đồng thời buộc người kém cỏi phải vươn lên, tích cực hơn nếu không muốn trở thành người nghèo khổ

Với tác dụng này, chúng ta cần phải tôn trọng và phát huy vai trò tự điều tiết của quy luật giá trị để phân bổ các nguồn lực của xã hội cho các ngành, lĩnh vực một cách linh hoạt và có hiệu quả, xây dựng các vùng kinh tế chuyên môn hóa, lựa chọn việc đổi mới công nghệ, định hướng đào tạo nhân lực, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thúc đẩy phát triển nền kinh tế thị trường

Mặt khác, do theo đuổi việc giảm chi phí sản xuất và cạnh tranh để thu được lợi nhuận, hoạt động của quy luật giá trị cũng dẫn đến những kết quả không được như mong muốn Đó là tình trang khai thác quá mức thậm chí cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, đổ chất thải bừa bãi, gây những hậu quả nặng nề đến môi trường, đe dọa cuộc sống của con người cũng như nhiều loài sinh vật khác, làm mất cân bằng sinh thái; khủng hoảng kinh tế xảy ra, gây ra các căn bệnh về kinh tế (đình trệ, suy thoái, lạm phát, quan liêu, tham nhũng, hối lộ,….) có cơ hội phát triển một các nhanh chóng trong xã hội; sự bất bình đẳng về thu nhập trong xã hội, ranh giới giàu – nghèo ngày càng trở nên rõ rệt, tác động tiêu cực đến tiến bộ xã hội,… Bởi tính hai mặt nêu trên, để ngăn ngừa và khắc phục những tác động tiêu cực của quy luật giá trị và để phát huy mặt tích cực của nó trong quá trình thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa ở nước ta phát triển đúng hướng, có hiệu quả cần phải có những giải pháp cụ thể

Những giải pháp.

+ Tập trung phát triển kinh tế đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa

là chủ yếu Từ đó tạo tiền đề để thực hiện các nhiệm vụ khác, đưa nước ta nhanh chóng phát triển đồng thời phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

+ Đa dạng hóa các nền kinh tế nhiều thành phần Tạo cơ hội cho các thành phần kinh tế cùng phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa

+ Giải quyết tốt các vấn đề xã hội, nâng cao trình độ lao động, hiện đại hóa phương thức sản xuất, đa dạng hóa ngành nghề sản xuất

+ Giải phóng lực lượng sản xuất, huy động mọi nguồn lực để thúc đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội, cải thiện đời sống của nhân dân

+ Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, chú trọng vào xuất nhập khẩu, đẩy mạnh giao thương với nước ngoài

III Vận dụng kiến thức lý luận đánh giá tác dụng của quy luật giá trị trong nền kinh tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay.

Quy luật giá trị quả là cơ bản của sản xuất hàng hóa vì nó đòi hỏi việc sản xuất

và trao đổi hàng hóa phải dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết Theo yêu cầu của quy luật, những người sản xuất và trao đổi hàng hóa phải tuân theo mệnh lệnh của giá cả thị trường Sự vận động của giá cả thị trường chính là hình thức biểu hiện của quy luật giá trị Giá cả lên xuống xoay quanh giá trị hàng hóa là

cơ chế tác động của quy luật giá trị Cơ chế này phát sinh tác dụng trên thị trường thông qua cạnh tranh, cung-cầu, sức mua của đồng tiền Tính cơ bản của nó có là

vì ba tác dụng sau: Thứ nhất là điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa Thứ hai là kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất nhằm tăng năng suất lao động Thứ

ba là thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hóa giàu nghèo giữa những người sản xuất hàng hóa.Cái thứ ba mang tính XH-CT nhiều, tác dụng này của quy luật giá trị một mặt là sự lựa chọn tự nhiên, đào thải các yếu kém, kích thích các nhân tố tích cực phát triển Mặt khác, phân hóa xã hội thành kẻ giàu người nghèo Điều này là tất nhiên

Hơn 10 năm qua, kể từ khi Việt Nam bước vào thực hiện mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả và thành tựu đáng mừng, làm thay đổi khá rõ tình hình đất nước Kinh tế ra khỏi tình trạng khủng hoảng, hoạt động ngày càng năng động và có hiệu quả Của cải xã hội ngày càng nhiều, hàng hóa ngày càng phong phú Đời sống nhân dân từng bước được cải thiện Đất nước chẳng những giữ vững được ổn định chính trị trước những chấn động lớn trên thế giới mà còn có bước phát triển đi lên Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng bình quân 7% /năm Nông nghiệp phát triển liên tục, đặc biệt là về sản xuất lương thực, nuôi trồng và khai thác thủy sản Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 13,5%/năm Hệ thống kết cấu hạ tầng được tăng cường Các ngành dịch vụ, xuất khẩu và nhập khẩu phát triển Quan hệ đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế không ngừng được mở rộng,… Tuy nhiên, cũng có nhiều vấn đề mới đặt ra cần được tiếp tục nghiên cứu và giải quyết

Từ thực tiễn phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong thời gian qua và căn cứ vào yêu cầu phát triển trong thời gian tới, có thể xác định những phương hướng, nhiệm vụ cơ bản phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam như sau:

1 – Phải tiếp tục thực hiện một cách nhất quán chính sách phát triển kinh tế nhiều thành phần, coi các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh Không nên có thái độ định kiến

và kỳ thị đối với bất cứ thành phần kinh tế nào Kinh tế nhà nước phải phát huy được vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân, là nhân tố mở đường cho sự phát triển kinh tế, là lực lượng vật chất quan trọng và là công cụ để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô nền kinh tế Doanh nghiệp nhà nước giữ những vị trí then chốt; đi đầu ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ; nêu gương về năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế – xã hội và chấp hành pháp luật Đẩy mạnh việc củng

cố, sắp xếp, điều chỉnh cơ cấu của các doanh nghiệp nhà nước; đồng thời tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách để tạo động lực phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước theo hướng xóa bao cấp; doanh nghiệp thực

sự cạnh tranh bình đẳng trên thị trường, tự chịu trách nhiệm về sản xuất, kinh doanh; nộp đủ thuế và có lãi; thực hiện tốt quy chế dân chủ trong doanh nghiệp Kinh tế tập thể gồm các hình thức hợp tác đa dạng, trong đó hợp tác xã là nòng cốt Các hợp tác xã dựa trên sở hữu của các thành viên và sở hữu tập thể, liên kết rộng rãi những người lao động, các hộ sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, không giới hạn quy mô, lĩnh vực và địa bàn; liên kết công nghiệp và nông nghiệp, doanh nghiệp nhà nước và kinh tế hộ nông thôn Nhà nước giúp hợp tác xã đào tạo cán bộ, ứng dụng khoa học và công nghệ, thông tin, mở rộng thị trường, xây dựng các quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã Kinh tế cá thể, tiểu chủ cả ở nông thôn và thành thị có vị trí quan trọng lâu dài Nhà nước tạo điều kiện và giúp đỡ phát triển, bao gồm cả các hình thức tổ chức hợp tác tự nguyện, làm vệ tinh cho các doanh nghiệp hoặc phát triển lớn hơn Kinh tế tư bản tư nhân được khuyến khích phát triển rộng rãi trong những ngành nghề sản xuất, kinh doanh mà pháp luật không cấm Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi về chính sách, pháp lý để kinh tế tư bản tư nhân phát triển trên những định hướng ưu tiên của Nhà nước, kể

cả đầu tư ra nước ngoài; chuyển thành doanh nghiệp cổ phần, bán cổ phần cho người lao động; liên doanh, liên kết với nhau, với kinh tế tập thể và kinh tế nhà nước Xây dựng quan hệ tốt giữa chủ doanh nghiệp và người lao động Tạo điều kiện để kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phát triển thuận lợi, hướng vào các sản phẩm xuất khẩu, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội gắn với thu hút công nghệ hiện đại, tạo thêm nhiều việc làm Cải thiện môi trường kinh tế và pháp lý để

thu hút mạnh vốn đầu tư nước ngoài Phát triển đa dạng kinh tế tư bản nhà nước dưới dạng các hình thức liên doanh, liên kết giữa kinh tế nhà nước với kinh tế tư bản tư nhân trong nước và ngoài nước, mang lại lợi ích thiết thực cho các bên đầu

tư kinh tế Chú trọng các hình thức tổ chức kinh doanh đan xen, hỗn hợp nhiều hình thức sở hữu, giữa các thành phần kinh tế với nhau, giữa trong nước và ngoài

dụng rộng rãi vốn đầu tư xã hội

2 – Tiếp tục tạo lập đồng bộ các yếu tố thị trường; đổi mới và nâng cao hiệu lực quản lý kinh tế của Nhà nước Nhìn chung, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam mới được bắt đầu, trình độ còn thấp, chất lượng, hiệu quả, khả năng cạnh tranh chưa cao Nhiều thị trường còn sơ khai, chưa đồng bộ Vì vậy, phải đổi mới mạnh mẽ tư duy hơn nữa, đẩy mạnh việc hình thành các loại thị trường Đặc biệt quan tâm các thị trường quan trọng nhưng hiện chưa có hoặc còn

sơ khai như: thị trường lao động, thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản, thị trường khoa học và công nghệ, đáp ứng nhu cầu đa dạng và nâng cao sức mua của thị trường trong nước, cả ở thành thị và nông thôn, chú ý thị trường các vùng

có nhiều khó khăn Chủ động hội nhập thị trường quốc tế Hạn chế và kiểm soát độc quyền kinh doanh Mặt khác, phải đổi mới sâu rộng cơ chế quản lý kinh tế, phát huy những yếu tố tích cực của cơ chế thị trường, triệt để xóa bỏ bao cấp trong kinh doanh, tăng cường vai trò quản lý và điều tiết vĩ mô của Nhà nước, đấu tranh

có hiệu quả chống các hành vi tham nhũng, lãng phí, gây phiền hà Nhà nước tạo môi trường pháp lý thuận lợi, bình đẳng cho các doanh nghiệp cạnh tranh và hợp tác để phát triển; bằng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách, kết hợp với

sử dụng lực lượng vật chất của Nhà nước để định hướng phát triển kinh tế – xã hội, khai thác hợp lý các nguồn lực của đất nước, bảo đảm cân đối vĩ mô nền kinh tế, điều tiết thu nhập; kiểm tra, thanh tra mọi hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật, chống buôn lậu, làm hàng giả, gian lận thương mại Tiếp tục đổi mới các công cụ quản lý vĩ mô của Nhà nước đối với nền kinh tế, trong đó đặc biệt coi trọng việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống các cơ chế chính sách, luật pháp, đổi mới công tác kế hoạch hóa, nâng cao chất lượng công tác xây dựng các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội; tăng cường công tác thông tin kinh tế – xã hội trong nước và quốc tế, công tác kế toán, thống kê; ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học và công nghệ trong công tác dự báo, kiểm tra tình hình thực hiện ở cả cấp vĩ mô và doanh nghiệp

3 – Giải quyết tốt các vấn đề xã hội, hướng vào phát triển và lành mạnh hóa xã hội, thực hiện công bằng xã hội, coi đây là một nội dung rất quan trọng của định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tính ưu việt của chế độ xã hội mới Điều đó chẳng những tạo động lực mạnh mẽ nhằm phát triển sản xuất, tăng năng suất lao

động mà còn thực hiện bình đẳng trong các quan hệ xã hội, khuyến khích nhân dân làm giàu chính đáng và hợp pháp, điều tiết các quan hệ xã hội Trong tình hình cụ thể hiện nay ở Việt Nam, phải bằng nhiều giải pháp tạo ra nhiều việc làm mới Chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động, phòng chống tai nạn và bệnh nghề nghiệp cho người lao động Từng bước mở rộng hệ thống bảo hiểm xã hội và an sinh xã hội Sớm xây dựng và thực hiện chính sách bảo hiểm cho người lao động thất nghiệp Cải cách cơ bản chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, khuyến khích người có tài, người làm việc giỏi, khắc phục tình trạng lương và trợ cấp bất hợp lý; tôn trọng thu nhập hợp pháp của người kinh doanh Tiếp tục thực hiện chương trình xóa đói, giảm nghèo, chăm sóc những người có công với nước, thương binh, bệnh binh, cha mẹ, vợ con liệt sĩ, gia đình chính sách – một yêu cầu rất lớn đối với một đất nước phải chịu nhiều hậu quả sau

30 năm chiến tranh Đồng thời đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ gìn trật tự và kỷ cương xã hội, ngăn chặn và bài trừ các tệ nạn xã hội, nhất là tệ nạn ma tuý, mại dâm, lối sống không lành mạnh, những hành vi trái pháp luật và đạo lý Kiên quyết đấu tranh với tệ tham nhũng, hối lộ, làm giàu bất chính, kinh doanh không hợp pháp, gian lận thương mại… cùng với những tiêu cực khác do mặt trái của cơ chế thị trường gây ra Kết quả cụ thể của cuộc đấu tranh này là thước đo bản lĩnh, trình độ và năng lực quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân

4 – Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đây là vấn đề có tính nguyên tắc và là nhân tố quyết định nhất bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa của kinh tế thị trường, cũng như toàn bộ sự nghiệp phát triển của đất nước Đây cũng là một trong những bài học lớn nhất được rút ra trong những năm đổi mới Càng đi vào kinh tế thị trường, thực hiện dân chủ hóa xã hội, mở rộng hợp tác quốc tế càng phải tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Thực tế

ở một số nước cho thấy, chỉ cần một chút mơ hồ, buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng

là lập tức tạo điều kiện cho các thế lực thù địch dấn tới phá rã sự lãnh đạo của Đảng, cướp chính quyền, đưa đất nước đi con đường khác Hiện nay, có ý kiến cho rằng, đã chuyển sang kinh tế thị trường tức là nền kinh tế vận động theo quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh… thì không cần phải có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Sự lãnh đạo của Đảng nhiều khi cản trở, làm sự vận hành của kinh tế Ý kiến này không đúng và thậm chí rất sai lầm Bởi vì như trên đã nói, Việt Nam chủ trương phát triển kinh tế thị trường nhưng không phải để cho nó vận động một cách tự phát, mù quáng mà phải có lãnh đạo, hướng dẫn, điều tiết, phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực, vì lợi ích của đại đa số nhân dân, vì một xã hội công bằng và văn minh Người có khả năng và điều kiện làm được việc đó không thể ai khác ngoài Đảng Cộng sản và là đảng phấn đấu cho mục tiêu lý tưởng

xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa, thật sự đại diện và bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Đảng lãnh đạo có nghĩa là Đảng đề ra đường lối, chiến lược phát triển của đất nước nói chung, của lĩnh vực kinh tế nói riêng, bảo đảm tính chính trị, tính định hướng đúng đắn trong sự phát triển kinh tế, làm cho kinh tế chẳng những có tốc độ tăng trưởng và năng suất lao động cao, có lực lượng sản xuất không ngừng lớn mạnh mà còn đi đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, tức là hạn chế được bất công, bóc lột, chăm lo và bảo vệ lợi ích của đại đa

số nhân dân lao động Trên cơ sở đường lối, chiến lược đó, Đảng lãnh đạo toàn bộ

hệ thống chính trị và guồng máy xã hội, trước hết là Nhà nước, tổ chức thực hiện bằng được phương hướng và nhiệm vụ đã đề ra

Cho ví dụ về nền kinh tế định huớng XHCN:

Các đặc trưng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam được thể hiện ở những điểm sau: Là nền kinh tế hỗn hợp, vừa vận hành theo cơ chế thị trường, vừa có sự điều tiết của nhà nước Là nền kinh tế đa dạng các hình thức

sở hữu và đa dạng các thành phần kinh tế, trong đó khu vực kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo Đất đai thuộc sở hữu toàn dân Việc phân phối được thực hiện chủ yếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, đồng thời theo mức đóng góp vốn cùng các nguồn lực khác và phân phối thông qua hệ thống an sinh xã hội, phúc lợi

xã hội Là nền kinh tế thị trường do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam quản lý, điều tiết vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"

Các doanh nghiệp như: Điện lực, viettel, hệ thống ngân hàng các doanh nghiệp

tư nhân đều được kinh doanh tự do nhưng đều phải tuân thủ theo pháp luật Việt Nam Không tự ý tăng giá các sản phẩm của mình mà cần có sự điều tiết chỉ đạo của nhà nuớc

IV Nêu vai trò của nhà nuớc trong việc vận dụng quy luật để phát triển kinh

tế thị truờng định huớng XHCN ở nuớc ta hiện nay Liên hệ thực tế?

Kinh tế nhà nước luôn giữ vững và phát huy tốt vai trò chủ đạo, làm nòng cốt và định hướng, hướng dẫn các thành phần kinh tế khác phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa

Song, với bản chất, âm mưu chống phá cách mạng Việt Nam, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm mọi cách để phủ nhận vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, đồng nhất kinh tế nhà nước với doanh nghiệp nhà nước, xuyên tạc chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước Lợi dụng và khoét sâu vào sự yếu kém của một số doanh nghiệp nhà nước để bóp méo và làm lu mờ vai trò của kinh tế nhà nước Coi sự yếu kém của bộ phận doanh nghiệp nhà nước là sự yếu kém của