11 BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ THẠC SĨ TÊN HỌC PHẦN KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG TÊN ĐỀ TÀI VAI TRÒ, Ý NGHĨA CỦA ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG (PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VÀ ĐƯA RA GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG NÀY) Họ tên học viên Lớp Khóa Ngành Giảng viên giảng dạy Hà Nội, tháng 01 năm 2022 BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ THẠC SĨ TÊN HỌC PHẦN KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG TÊN ĐỀ TÀI VAI TRÒ, Ý NG.
Trang 1BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
……….
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ THẠC SĨ
TÊN HỌC PHẦN: KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG
TÊN ĐỀ TÀI: VAI TRÒ, Ý NGHĨA CỦA ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG (PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VÀ ĐƯA RA GIẢI
PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG NÀY)
Họ tên học viên:
Ngành:
Giảng viên giảng dạy:
Hà Nội, tháng 01 năm 2022
Trang 2BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ THẠC SĨ
TÊN HỌC PHẦN: KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG
TÊN ĐỀ TÀI: VAI TRÒ, Ý NGHĨA CỦA ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT QUẢN LÝ CÔNG (PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VÀ ĐƯA RA GIẢI
PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG NÀY)
Điểm bằng số Điểm bằng chữ
Hà Nội, tháng 01 năm 2022
Trang 3MỤC LỤC
Trang
2 Vai trò, ý nghĩa của đánh giá kiểm soát quản lý công 4
3 Thực trạng công tác đánh giá kiểm soát quản lý công 5
4 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá kiểm soát quản lý
Trang 4MỞ ĐẦU
Đánh giá, kiểm soát là một quy luật tất yếu, một yêu cầu khách quan tự thân của Nhà nước pháp quyền Việt Nam, không có đánh giá, kiểm soát hoặc đánh giá, kiểm soát yếu thì hoạt động quản lý nhà nước tất yếu bị lạm dụng phục
vụ cho lợi ích riêng, lợi ích nhóm, quyền lực bị tha hóa dẫn đến quan liêu, tiêu cực, tham nhũng; hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước, lãnh đạo, chỉ đạo, quản
lý, điều hành sẽ thấp Vì vậy, đánh giá, kiểm soát có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống chính trị, bộ máy nhà nước, cơ chế, chính sách, pháp luật và do đó về mặt pháp lý cũng như trên thực tiễn, vấn đề này luôn được quy định là một nguyên tắc cơ bản của Hiến pháp
Một đất nước phát triển bền vững là một đất nước có sự tăng trưởng liên tục và vững chắc về kinh tế, có sự đảm bảo và ổn định về xã hội, văn hóa, có môi trường được bảo vệ, cái thiện, có nền an ninh vững chắc Và muốn làm tốt được điều đó cần phải làm tốt công tác đánh giá, kiểm soát trong quản lý công Bởi vì quản lý công có vị trí đặc biệt quan trọng đối với một quốc gia, tác động đến nhiều yếu tố, đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Do đó, nghiên cứu vấn
đề “Vai trò, ý nghĩa của đánh giá kiểm soát quản lý công (Phân tích, đánh giá
và đưa ra giải pháp hoàn thiện hoạt động này)” làm đề tài tiểu luận có ý nghĩa
lý luận và thực tiễn sâu sắc
Trang 5NỘI DUNG
1 Đánh giá kiểm soát quản lý công
Quản lý công là hoạt động quản lý được thực hiện trong quản lý hành chính nhà nước, bao gồm các hoạt động thu thập phân tích xử lý các số liệu thống kê của nhà nước giám sát quỹ hành chính Quốc gia, theo dõi sự phát triển
và thi hành các chính sách của nhà nước
Người thực hiện quản lý công là cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy Nhà nước có thẩm quyền quản lý công
Khái niệm quản lý công cũng được xem xét ở khía cạnh là một ngành học trong hệ thống các ngành quản lý hành chính nhà nước Học ngành quản lý công người học sẽ được đào tạo về quản lý hành chính nhà nước và những vấn đề liên quan đến đến chính trị
Như đã giới thiệu ở trên, quản lý công là một nội dung của quản lý hành chính nhà nước, do đó, quản lý công mang những đặc điểm của quản lý hành chính nhà nước, bao gồm:
Quản lý công là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước Điều này được biểu hiện bằng việc các hủ thể có thẩm quyền được Nhà nước trao quyền để thực hiện ý chí của Nhà nước
Quản lý công được thực hiện bởi cơ quan, cán bộ, công chức có chức năng hành pháp
Quản lý công là hoạt động có tính thống nhất, được tổ chức chặt chẽ Điều này được lý giải bởi bộ máy các cơ quan hành pháp được tổ chức thành một khối thống nhất từ Trung ương tới địa phương, nhờ đó các hoạt động của bộ máy được chỉ đạo, điều hành thống nhất, phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan [1, tr.89]
Hoạt động quản lý công có tính chấp hành và điều hành
Tính chấp hành và điều hành của hoạt động quản lý công thể hiện trong việc những hoạt động này được tiến hành trên cơ sở pháp luật và nhằm mục đích thực hiện pháp luật, do đó hoạt động này không được vượt quá khuôn khổ pháp
Trang 6luật, điều hành cấp dưới, trực tiếp áp dụng pháp luật hoặc tổ chức những hoạt động thực tiễn
Đánh giá, kiểm soát là những giai đoạn tiếp theo của quá trình quản lý Các giai đoạn này gồm những công việc như: truyền đạt quyết định; lập kế hoạch tổ chức; điều chỉnh quyết định; kiểm tra việc thực hiện quyết định và tổng kết tình hình thực hiện quyết định Ở đây kiểm tra được hiểu là hình thức tác động có hướng đích nhằm quan sát cả hệ thống để phát hiện những sai lệch so với yêu cầu đề ra, tìm ra nguyên nhân và từ đó có những giải pháp phù hợp đảm bảo để đối tượng bị quản lý tự điều chỉnh hoạt động để đạt tới mục tiêu mà chủ thể quản lý đã xác định
Việc tìm ra và áp dụng các giải pháp phù hợp phụ thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố thuộc về chất lượng và hiệu quả của hoạt động đánh giá, kiểm soát Muốn cho công việc đánh giá, kiểm soát có kết quả, cần có những kế hoạch rõ ràng, làm căn cứ cung cấp những chỉ tiêu xác đáng cho việc đánh giá, kiểm soát; sắp xếp tổ chức khoa học, hợp lý nhằm xác định chính xác nhiệm vụ của từng bộ phận, cá nhân trong việc thực hiện kế hoạch Cần tiến hành thường xuyên và kết hợp linh hoạt nhiều hình thức đánh giá, kiểm soát: đánh giá, kiểm soát lường trước, đánh giá, kiểm soát những điểm trọng yếu, đánh giá, kiểm soát trực tiếp, đánh giá, kiểm soát gián tiếp, đánh giá, kiểm soát định kỳ, đánh giá, kiểm soát bất thường, đánh giá, kiểm soát từ trên xuống, kiểm tra từ dưới lên
Trong một phạm vi, chừng mực nhất định nào đó, hoạt động đánh giá, kiểm soát quản lý công theo nghĩa thông thường có thể đưa lại những thông tin cần thiết, đáp ứng được yêu cầu của việc tìm ra giải pháp phù hợp Nhưng ở một cấp độ cao hơn của công tác quản lý Nhà nước, hoạt động đánh giá, kiểm soát quản lý công theo nghĩa thông thường chưa đáp ứng được yêu cầu của việc tìm giải pháp phù hợp đó Thực tiễn điều hành, quản lý nói chung và quản lý Nhà nước trong lĩnh vực hành chính nói riêng đòi hỏi trong nhiều trường hợp phải có một phương thức kiểm tra khác với nghĩa kiểm tra thông thường Phương thức đánh giá, kiểm soát này không chỉ dừng lại ở chỗ phát hiện sai lệch của đối tượng bị quản lý so với yêu cầu đề ra mà còn phải tìm ra những nguyên nhân
Trang 74 chủ quan, khách quan của sự sai lệch đó Trong quá trình thực hiện chức năng quản lý Nhà nước, các cơ quan quản lý Nhà nước nhất thiết phải tiến hành hoạt động đánh giá, kiểm soát quản lý công đối với việc thực hiện các quyết định mà mình đã ban hành Đó là một khâu không thể thiếu được trong quá trình hoạt động quản lý Nhà nước Chính vì vậy đánh giá, kiểm soát quản lý công được xác định là chức năng thiết yếu của quản lý Nhà nước
2 Vai trò, ý nghĩa của đánh giá kiểm soát quản lý công
Năng lực, chất lượng của nền hành chính biểu hiện ở sự kết hợp hài hòa các yếu tố thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ công chức; sự ủng hộ của nhân dân đối với nhà nước nói chung và hành chính nói riêng Sự tín nhiệm của dân đối với cơ quan hành chính càng lớn thì hoạt động quản lý của bộ máy hành chính nhà nước càng dễ dàng đạt được mục tiêu; đặc điểm tổ chức và nguyên tắc vận hành của hệ thống chính trị Hiệu lực quản lý của bộ máy hành chính phụ thuộc vào nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng, sự phân công rành mạch giữa các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp và giữa các cơ quan nhà nước với nhau
Hiệu lực, hiệu quả của quản lý công chị ảnh hưởng của nhiều yếu tố trong
đó không thể không kể đến vai trò của đánh giá, kiểm soát quản lý công Điều này được thể hiện:
Trước hết ta thấy trong quá trình hoạt động, đánh giá, kiểm soát sẽ quy định các nhân tố, hoạt động trong kiểm soát quản lý công như: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, môi trường quản lý, nội dung quản lý, mục đích quản lý, nguồn lực trong quản lý… Đánh giá, kiểm soát là cơ sở quan trọng cao nhất cho toàn bộ phận hoạt động quản lý công Đánh giá, kiểm soát sẽ định vị phạm vi hoạt động của quản lý công Lĩnh vực nào quản lý công thực hiện, thực hiện ở mức nào, lĩnh vực nào xã hội hóa, lĩnh vực tư thực hiện Tuy nhiên những khuôn khổ này không phải là bất biến mà thay đổi phát triển theo sự pháp triển xã hội
Để đảm bảo mục tiêu kiểm soát quản lý công được thống nhất thì các yếu
tố cấu thành mục tiêu cũng phải thống nhất như tổ chức bộ máy (tính hệ thống, thực thi nhiệm vụ, quy chế làm việc), đều đảm bảo tính thống nhất theo pháp luật Chất lượng của đánh giá, kiểm soát ảnh hưởng đến động lực của những
Trang 8người tổ chức thực hiện kiểm soát quản lý công Nếu chất lượng của luật tốt thì
sẽ tác động tốt đến người thực hiện quản lý công và ngược lại
Kiểm soát quản lý công là công cụ nâng cao hiệu quả các công cụ quản lý khác của quản lý công Công cụ là phương tiện mà chủ thể quản lý công sử dụng
để thực thi kiểm soát quản lý công Quản lý công sử dụng nhiều công cụ pháp luật, chính sách, kế hoạch, kinh tế, tài chính, phương tiện thong tin, thanh tra, kiểm tra… Thông thương, Pháp luật thể chế các công cụ khác Muốn cụ thể hóa các công cụ khác phải thông qua pháp luật Công cụ khác nếu không có pháp luật thì không phát huy được sức mạnh của nó Để có tính mệnh lệnh và được đảm bảo bởi nhà nước Do vậy, có thể thấy rằng, đánh giá, kiểm soát quản lý công góp phần nâng cao hiệu quả trong lĩnh vực quản lý công, tìm ra mặt hạn chế để trên cơ sở đó đề ra giải pháp khắc phục Đánh giá, kiểm soát cũng có tính
dự báo, giúp quản lý công có giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động
3 Thực trạng công tác đánh giá kiểm soát quản lý công
Những năm qua, Nhà nước đã chú trọng đổi mới và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ hành chính công, nâng cao hiệu quản lý công, coi đó là một khâu quan trọng trong thực hiện chương trình cải cách nền hành chính nhà nước theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp Nhiều nơi đã áp dụng các phương tiện kỹ thuật điện tử, tin học hiện đại để nâng cao chất lượng dịch vụ công, như cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, cấp phép đầu tư, cấp đăng ký xe máy, chứng minh thư nhân dân…; tổ chức đấu thầu các dự án chi tiêu công; rà soát để loại
bỏ những thủ tục hành chính không cần thiết, các giấy phép còn gây phiền hà cho người dân khi tiếp cận dịch vụ hành chính công, rút ngắn thời gian cung ứng dịch vụ…, đặc biệt là sáp nhập các đơn vị hành chính theo hướng tinh gọn
Song hành với những cải cách về kinh tế và những đổi mới quan trọng trong hệ thống chính trị thì vấn đề cải cách quản lý công luôn được Đảng và Nhà nước ta xác định là một khâu quan trọng mang tính đột phá, nhằm thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng nền hành chính công vững mạnh, chuyên nghiệp hóa, muốn đạt được mục tiêu đó phải cải cách nền hành chính quốc gia Điều này được phản ánh khá rõ nét qua việc triển khai Chương
Trang 96 trình tổng thể cacir cách hành chính nhà nước nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 với những nội dung cơ bản: từ cải cách thể chế, tổ chức bộ máy hành chính, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức đến cải cách tài chính công và hiện đại hóa nền hành chính công
Tuy nhiên bên cạnh kết quả đã đạt được, công tác đnahs giá kiểm soát quản lý công vẫn còn những tồn tại Quản lý công hoạt động kém hiệu quả do chịu sự cản trở và tác động của chính các yếu tố của bộ máy quan liêu chậm được đổi mới, chẳng hạn: thủ tục hành chính phức tạp, phiền hà; quy trình cung ứng dịch vụ qua nhiều tầng nấc, phòng, ban, các quy trình khác nhau; sự cửa quyền, nhũng nhiễu, quan liêu của những người trực tiếp cung ứng dịch vụ…
Các thông tin cần thiết về thủ tục cũng như cách thức và quy trình thực hiện dịch vụ hành chính công, các thông tin về quy hoạch, đất đai, tài nguyên… chưa được công khai rõ ràng, minh bạch, do đó dễ bị những người cung ứng dịch vụ lợi dụng để sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà Các đơn vị, tổ chức và người dân chưa thực sự dễ dàng, thuận tiện khi tiếp cận các thông tin trên và tiếp cận dịch vụ hành chính công Hiện nay, sự phức tạp, rườm rà, thậm chí chồng chéo của các dịch vụ hành chính công trong lĩnh vực đầu tư xây dựng đang tạo nên gánh nặng rất lớn cho các doanh nghiệp, cũng như làm mất cơ hội đầu tư, gây rủi ro cho doanh nghiệp Sự phân công, phân cấp trong việc cung ứng dịch
vụ công chưa thực sự được đẩy mạnh theo hướng “một công việc chỉ do một cơ quan giải quyết” và chịu trách nhiệm mà vẫn còn tình trạng cấp trên ôm đồm, chưa muốn giao quyền hoặc chưa tin tưởng vào khả năng giải quyết công việc của cấp dưới… [2, tr.71] Những hạn chế đặt ra yêu cầu cần nâng cao hiệu quả đánh giá kiểm soát quản lý công thời gian tới
4 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá kiểm soát quản lý công
Một là, tiếp tục đơn giản hoá hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Hệ
thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Nhà nước ta đã được đơn giản hoá một bước kể từ khi ban hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Trang 10năm 2015 nhưng vẫn còn gần 20 loại văn bản khác nhau, trong đó có tình trạng một số cơ quan được ban hành nhiều loại văn bản khác nhau; mỗi loại văn bản lại có thể do nhiều cơ quan có thẩm quyền ban hành Hệ thống văn bản quy phạm pháp luât càng được quy định đơn giản thì càng tạo thuận lợi trong việc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật Ở nước ta trước đây, theo quy định của Hiến pháp năm 1946, các cơ quan Nhà nước cũng chỉ ban hành văn bản quy phạm pháp luật với các hình thức Hiến pháp, luật, sắc luật, sắc lệnh, nghị quýêt Không những thế, nhiều hình thức văn bản đồng thời vừa được dùng
để ban hành văn bản quy phạm lại vừa được dùng để ban hành văn bản áp dụng pháp luật khi giải quyết các vụ việc cụ thể
Những thực tế trên đây làm cho hệ thống văn bản quy phạm pháp luật rất phức tạp, việc theo dõi, áp dụng và xác định thứ bậc hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật gặp không ít khó khăn Việc quy định khá nhiều chủ thể có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng làm cho hệ thống văn bản quy phạm pháp luật dễ bị chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu sự phân công, phân nhiệm rõ ràng về thẩm quyền
Vì vậy, cần thu gọn các loại văn bản chứa quy phạm pháp luật, nhất là các văn bản pháp luật liên quan đến kiểm soát quản lý công nhằm làm cho hệ thống pháp luật đơn giản hơn, tạo thuận lợi cho việc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, làm cho hệ thống pháp luật dễ tiếp cận, thuận lợi cho công tác thi hành và áp dụng pháp luật Việc đơn giản hoá các hình thức văn bản quy phạm pháp luật giúp cho việc phân biệt rõ hơn văn bản quy phạm pháp luật với các loại văn bản pháp luật khác (văn bản điều hành, văn bản áp dụng, văn bản hành chính); đồng thời, tạo điều kiện cho việc xác định rõ trật tự hiệu lực pháp
lý của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phù hợp với thông lệ lập pháp quốc tế Theo đó, tiếp tục đơn giản hoá hệ thống văn bản pháp luật theo nguyên tắc mỗi cơ quan chỉ nên ban hành một loại hình văn bản quy phạm pháp luật cụ thể: Quốc hội ngoài Hiến pháp thì ban hành Luật; Uỷ ban thường vụ Quốc hội chỉ ban hành pháp lệnh và
Trang 11về lâu dài nên bỏ hình thức ban hành pháp lệnh của Uỷ ban thường vụ Quốc hội;
Uỷ ban nhân dân các cấp chỉ ban hành Quyết định … [3, tr.48]
Hai là, đẩy mạnh cải cách công vụ, công chức Trong đó cơ cấu lại đội
ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm và xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức, viên chức có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới Đây là yêu cầu có tính cốt lõi, quyết định sự thành công cho sự phát triển nhanh, bền vững đất nước Chú trọng xây dựng cơ chế khuyến khích, khơi dậy tinh thần cống hiến vì đất nước, tạo động lực để mọi cán bộ, công chức, viên chức tận tụy phục vụ nhân dân và hoàn thành tốt nhiệm
vụ được giao; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm nêu gương người đứng đầu và của đội ngũ công chức, viên chức; đây là yêu cầu quan trọng nhất để có thể áp dụng được các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 cho những cố gắng thực hiện cải cách hành chính của chúng ta; kinh nghiệm của các nước, đặc biệt cải cách theo mô hình nhà nước kiến tạo phát triển Đông Bắc Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan cho thấy một đội ngũ hành chính - công vụ tinh hoa là điều kiện không thể thiếu để đất nước có thể phát triển vượt bậc và trở nên cường thịnh Đây là yếu tố cơ bản để nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm soát quản lý công
Trong giai đoạn tới chúng ta cần thúc đẩy những cải cách cần thiết để có được một đội ngũ hành chính - công vụ, trước hết là đội ngũ công chức, viên chức chuyên nghiệp, trách nhiệm, tâm huyết và tài năng hơn Tất cả bắt đầu từ
cơ chế, nhất là cơ chế lựa chọn, thu hút, trọng dụng nhân tài; cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; cơ chế, chính sách tuyển chọn đầu vào và tổ chức các kỳ thi cấp quốc gia hiệu quả như Nhật Bản để tuyển chọn công chức là một kinh nghiệm hay cần tham khảo.v.v Ngoài ra, bảo đảm cơ hội thăng tiến của công chức, phải theo thành tích, sản phẩm công việc thực tế và phẩm chất đạo đức, uy tín của người công chức
Ba là, nâng cao hiệu quả quản lý công Chủ động rà soát, sắp xếp lại các
đơn vị sự nghiệp các cấp, khắc phục tình trạng cát cứ, phân tán nguồn lực đầu tư