19 TRƯỜNG KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TÊN HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TIỂU LUẬN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA SỰ VẬN DỤNG CỦA SINH VIÊN TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC Họ tên học viên Lớp , 2022 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 3 Chương 1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ 3 1 1 Những giá trị truyền thống tốt đẹp trong tinh hoa văn hoá dân tộc 3 1 2 Tinh hoa văn hoá phương Đông và phương Tây 3 1 3 Quan điểm chủ nghĩa Mác Lênin về văn hoá 4 1 4 Tình hình thực t.
Trang 2Chương 2 NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA 52.1 Quan điểm về vai trò vừa là động lực, vừa là mục tiêu củacách mạng 5
2.3 Văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân 92.4 Quan điểm về giữ gìn và tiếp thu văn hóa 10
2.6 Quan điểm về tính chất của nền văn hóa mới 13
Chương 3 SỰ VẬN DỤNG CỦA SINH VIÊN TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạochủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; là tài sản tinh thần
vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cáchmạng của nhân dân ta giành thắng lợi” [13, tr.136] Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc,giải phóng giai cấp giải phóng con người, về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xãhội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, về sức mạnh của nhân dân… trong
đó, Người còn là nhà hoạt động chính trị kiệt xuất, người anh hùng giải phóng dân tộc,lãnh tụ thiên tài, Người còn là nhà văn hoá lỗi lạc, một danh nhân văn hoá
Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, vấn đề văn hoá luôn chiếm một vị trí quantrọng, đó là một kho tàng quí báu của dân tộc Những quan điểm tư tưởng của Người
về văn hoá, là một yếu tố cấu thành nền tảng tinh thần xã hội, là cơ sở lý luận kim chỉnam để Đảng ta hoạch định đường lối, chính sách xây dựng và phát triển văn hoá mớicủa đất nước qua các thời kỳ cách mạng
Ngày nay, “trong sự nghiệp xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bảnsắc văn hoá dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá vẫn là cơ sở vững chắc, là ánh hàoquang soi đường cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện mục tiêu xây dựng thànhcông xã hội chủ nghĩa Chính vì vậy, việc nghiên cứu làm sáng tỏ những cơ sở triết học,trong tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá, là việc làm có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiếtthực Nó không chỉ giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn, tin tưởng hơn tư tưởng về văn hoá củaNgười, mà nó còn giúp chúng ta có cơ sở khoa học để quán triệt và thực hiện tốt đườnglối, chính sách, xây dựng và phát triển nền văn hoá của Đảng và nhà nước ta, đóng góptích cực vào quá trình đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực về văn hoá” [1, tr.76] Do
đó, nghiên cứu vấn đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa Sự vận dụng của sinh
viên trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc” làm đề tài tiểu luận có
ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc
2 Mục đích nghiên cứu
Phân tích làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa Trên cơ sở đó vận dụng tưtưởng Hồ Chí Minh về văn hóa trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
ở nước ta hiện nay
3 Đối tượng nghiên cứu
Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa Sự vận dụng của sinh viên trong việc giữgìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
4 Phạm vi nghiên cứu
Trang 4Ở Việt Nam.
5 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với các phươngpháp nghiên cứu khác như nghiên cứu lý thuyết, phương pháp logic, phân tích, tổnghợp, thống kê, mô tả, so sánh
6 Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung tiểu luận gồm 3chương (12 tiết)
Trang 5NỘI DUNG Chương 1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ
1.1 Những giá trị truyền thống tốt đẹp trong tinh hoa văn hoá dân tộc
Trước khi rời Tổ quốc ra đi tìm con đường cứu nước, “Nguyễn Tất Thành - HồChí Minh đã hấp thụ một vốn văn hoá gia đình, quê hương, dân tộc Từ vùng quê làngChùa, làng Sen, mở rộng ra là quê hương Xứ Nghệ, qua kinh đô Huế, đến Phan Thiết,Sài Gòn Mỗi vùng vốn có sắc thái văn hoá khác nhau, nhưng điểm tương đồng là tất
cả đều sáng ngời truyền thống yêu nước, đoàn kết; xu hướng cố kết cộng đồng dân tộc;tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường; lạc quan, yêu đời, hiếu học và truyền thốngnhân ái, nhân văn Việt Nam Hồ Chí Minh có được những yếu tố văn hoá có tính chấtcội rễ đó cùng với quá trình tiếp nhận và nâng cao các giá trị văn hoá phương Đông.Nói cách khác, trên nền tảng văn hoá dân tộc, Người đã dân tộc hoá những tinh hoavăn hoá được tiếp nhận từ bên ngoài và không bị hoà tan trong bất cứ một nền văn hoánào khác” [1, tr.98]
1.2 Tinh hoa văn hoá phương Đông và phương Tây
Trong nền văn hoá phương Đông có những tư tưởng nhân đạo lớn như: đại từ,đại bi, cứu khổ, cứu nạn của Phật giáo; tư tưởng coi trọng đạo đức, luân lý, ngườihiền tài và kẻ sĩ tức là đề cao văn hoá của Nho giáo Hồ Chí Minh không những nắmđược những tư tưởng cơ bản của Phật giáo, Nho giáo mà Người còn am hiểu Lão giáovới những yếu tố văn hoá sống giản dị, thanh bạch, chan hoà với thiên nhiên Khôngphải ngẫu nhiên mà Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc tới các danh ngôn của Khổng
Tử, của Đức phật Thích Ca Và ở Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về một cuộcsống thanh bạch, trong sáng, giản dị, khiêm tốn, luôn luôn chăm lo cho lợi ích củanhân dân, của cả cộng đồng dân tộc
Bên cạnh văn hoá phương Đông, Hồ Chí Minh sớm có điều kiện tiếp xúc vớinền văn hoá phương Tây khi người còn học ở Huế Trên hành trình tìm đường cứunước, Hồ Chí Minh đã từng đến Pháp - Mỹ - Anh là trung tâm văn minh của nhân loạilúc đó Với nhận thức và tầm hiểu biết của mình, Người đã sớm ghi nhận những gì màcuộc cách mạng Pháp (1789) đã làm được như xoá bỏ chế độ phong kiến, giải phóngnông nô, đấu tranh cho tự do của con người, lập hiến pháp Đó là “một sự nghiệp rấtnhân đạo”, một trong những cội nguồn của “Tự do, Bình đẳng, Bác ái” Người cũngnhấn mạnh đến “quyền con người” “quyền tự do và bình đẳng về quyền lợi” trongTuyên ngôn độc lập của nước Mỹ (1776) Tuy nhiên bằng sự nhạy cảm về chính trị vànhãn quan văn hoá qua chứng kiến cuộc sống của nhân loại đau khổ, Người đã thấy sựthật đằng sau khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” là sự áp bức, bóc lột, đàn ápnhân dân lao động, phản bội lại lý tưởng cách mạng, tức là phản văn hoá Đến với
Trang 6phương Tây, Người được tiếp xúc trực tiếp các tác phẩm của những nhà tư tưởng khaisáng: Vonte, Rútxô, Môngtétxkiơ tư tưởng dân chủ của họ đã có ảnh hưởng đến tưtưởng của Người.
Dù là văn hoá phương Đông hay văn hoá phương Tây, Hồ Chí Minh đều dàycông chắt lọc một cách kỹ lưỡng với một thái độ khách quan, khoa học, trân trọng vớimột tầm nhìn văn hoá rộng mở
1.3 Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về văn hoá
Hồ Chí Minh đã tiếp thu quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về văn hoá mới
và ra sức phát huy sức mạnh của ánh sáng văn hoá Mác - Lênin cho sự nghiệp đấu tranhgiải phóng dân tộc và xây dựng đất nước Đặc biệt Người đã nghiên cứu kỹ tư tưởng củaV.I.Lênin về văn hoá, cách mạng văn hoá trong nhiều tác phẩm quan trọng và cả quathực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nền văn hoá mới ở nước Nga của V.I.Lênin Trongtác phẩm “Bàn về chế độ hợp tác”, V.I.Lênin đã viết: “Sau khi đã hoàn thành cuộc cáchmạng chính trị lớn nhất chưa từng thấy trên thế giới, thì những nhiệm vụ khác lại đặt racho chúng ta, những nhiệm vụ về văn hoá” và “nâng cao trình độ văn hoá là một trongnhững nhiệm vụ bức thiết nhất” [16, tr.417] Đó là nền văn hoá xã hội chủ nghĩa thaythế nền văn hoá tư bản chủ nghĩa Cách mạng văn hoá theo V.I.Lênin, bao gồm: Việcxây dựng và pháp triển nền giáo dục phổ thông; hình thành đội ngũ tri thức mới xã hộichủ nghĩa, những chuyên gia trong lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, phát triển văn hoá nghệthuật; hình thành con người mới , đạo đức mới và hệ tư tưởng mới
1.4 Tình hình thực tiễn trên thế giới và ở Việt Nam
“Quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã đặt chân lên hầu khắp cácchâu lục, hoà mình vào phong trào công nhân các nước tư bản phát triển nhất thế giới,sống, sinh hoạt với những người da đen ở châu Phi và ở cả Mỹ, Hồ Chí Minh mới hiểu
ra nhiều điều về bản chất của chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đề quốc cũng như bản chấtgiai cấp công nhân, những người cùng khổ trên thế giới và nhất là hiểu rõ sự thật ẩn dấuđằng sau cái gọi là Khai hoá văn minh mà giai cấp tư sản phương Tây đã rêu rao Trongcác hoạt động đấu tranh của mình, Hồ Chí Minh không quên tố cáo chủ nghĩa thực dântìm mọi cách đầu độc văn hoá, đàn áp nền văn hoá các dân tộc thuộc địa Không chỉ hoàmình vào thực tiễn đấu tranh của phong trào công nhân và các dân tộc bị áp bức mà
Hồ Chí Minh còn hoà mình vào thế giới văn hoá vô cùng phong phú và đa dạng củacác dân tộc, nhờ đó Người hiểu biết nhiều sự kiện văn hoá và các phương pháp đấutranh bằng văn hoá Người viết sách, ra báo, tham gia nhiều hoạt động văn hoá, tổchức nhiều hội liên hiệp đều nhằm giác ngộ cách mạng cho nhân dân các dân tộc trong
đó có đồng bào của mình Người muốn đem ánh sáng văn hoá đến cho mọi người cùngkhổ để soi đường cho họ tự giải phóng, tự đứng lên đấu tranh với các thế lực áp bức,bóc lột” [9, tr.213]
Trang 7Hồ Chí Minh cũng tập trung nghiên cứu thực tiễn xây dựng phát triển văn hoá củacác nước xã hội chủ nghĩa như cách mạng văn hoá ở Liên Xô, Trung Quốc
Trước khi thực dân Pháp xâm lược, Việt Nam vốn là một quốc gia phong kiếnđộc lập, kinh tế chậm phát triển, đời sống tinh thần lạc hậu lạc hậu Khi thực dân phápxâm lược với thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, thâm độc nhân danh “khai hoá văn minh”chúng đã thực hiện những chính sách cực kỳ phi văn hoá như: Chính sách ngu dân,chia để trị, đầu độc nhân dân ta, nhất là thanh niên bằng rượu và thuốc phiện làm chođời sống vật chất của nhân dân ta vốn đã đói nghèo càng đói nghèo, đời sống tinh thầnvốn lạc hậu ngày càng tăm tối, dốt nát Năm 1920 tại Đại hội XVIII Đảng xã hội Pháp,Người đã nói: “Chúng tôi không những bị áp bức và bóc lột một cách nhục nhã, mà còn bịhành hạ và đầu độc một cách thê thảm Nhà tù nhiều hơn trường học Chúng tôi phảisống trong cảnh ngu dốt và tăm tối, vì chúng tôi không có quyền tự do học tập” [12,tr.214] Như vậy, khi đất nước bị nô lệ thì văn hoá cũng cùng chung số phận nô lệ
Thực tiễn đó là cơ sở để Hồ Chí Minh vạch ra một đường lối mới: ở Việt Namphải tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc, giành lấy chính quyền, giải phóng xãhội, từ đó giải phóng cho văn hoá mở đường cho văn hoá phát triển
Nhờ nắm vững quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về phát triển văn hoá, HồChí Minh đã có được cách xem xét đúng đắn và kế thừa những giá trị truyền thống tốtđẹp của văn hoá dân tộc, tinh hoá văn hoá nhân loại và từ thực tiễn để hình thành nên
tư tưởng văn hoá của mình
Chương 2 NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA
2.1 Quan điểm về vai trò vừa là động lực, vừa là mục tiêu của cách mạng
Văn hóa là động lực của cách mạng:
Theo tinh thần Hồ Chí Minh, vai trò của văn hóa là “động lực của cách mạngtrước hết thể hiện ở chỗ nó là nền tảng tinh thần của xã hội tạo ra sức mạnh trong sựnghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước Văn hóa có vị trí ngang hàng các lĩnhvực chính trị, kinh tế, xã hội, thích ứng những nhu cầu và đòi hỏi của sự sinh tồn.Những thành tố trong cấu trúc văn hóa như chủ nghĩa dân tộc mà hạt nhân là lòng yêunước và tinh thần dân tộc, tinh thần độc lập tự cường, tự tôn dân tộc, ý thức cộngđồng, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái khoan dung, trọng nghĩa tình đạo lý tạo ra sứcmạnh to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước, thắng giặc ngoại xâm và nộixâm Đó chính là sự thắng lợi của văn minh đối với bạo tàn” [12, tr.136] Theo tinhthần Hồ Chí Minh, các yếu tố văn hóa như khoa học (bao gồm khoa học tự nhiên, khoahọc kỹ thuật, khoa học xã hội - nhân văn), giáo dục đạo đức, pháp luật giúp dân tộcvượt qua yếu hèn, thúc đẩy kinh tế - xã hội Theo Người, một xã hội có lối sống đẹp,cách ứng xử văn hóa, chú trọng thực hành cần, kiẹm,liêm, chính tạo nên diện mạo mới
và tạo nên sự hưng thịnh cho dân tộc Những điều trái lại là biểu hiện của sự suy vong
Trang 8Là động lực, văn hóa thể hiện ở tính hướng đích, định hướng giá trị và chứcnăng giáo dục:
Một là, “bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp Tư tưởng và tình
cảm là vấn đề chủ yếu nhất cảu đời sống tinh thần; nó có thể đúng đắn,cao đẹp hoặcngược lại Bồi dưỡng tư tưởng phải được tiến hành thường xuyên và chú ý đếnnhững tư tưởng và tình cảm lớn, chi phối đời sống tinh thần của con người và dântộc Lý tưởng là điểm hội tụ của những tư tưởng lớn Đó là lý tưởng vì nước quênmình; vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng, độc lập, tự cường, tự chủ; không có gìquý hơn độc lập tự do; độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Tình cảm lớn là yêunước, thương dân, yêu Chân - Thiện - Mỹ; yêu tính trung thực, chân thành, ghét sựgiả dối, lừa lọc Tư tưởng đúng và tình cảm đẹp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau:conđường đi tới tư tưởng đúng vừa bằng lý trí vừa bằng tình cảm Những lý tưởng vàtình cảm cách mạng khi đã đi sâu vào tâm lý quốc dân sẽ biến thành một sức mạnhvật chất, tạo động lực cho cách mạng” [2, tr.174]
Hai là, nâng cao dân trí Dân trí là sự hiểu biết của người dân về các mặt chính
trị, kinh tế, văn hóa, chuyên môn, khoa học, kỹ thuật, thực tiễn Nhưng con đường đitới nâng cao dân trí phải bắt đầu từ chỗ biết chữ, chống giặc dốt, từng bước đi tới hiểubiết Mục đích cuối cùng là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Muốn đạt tới nhữngnhận thức đó phải thông qua con đường văn hóa, trước hết là văn hóa giáo dục
Ba là, bồi dưỡng những phẩm chất và phong cách tốt đẹp, lành mạnh để không
ngừng hoàn thiện bản thân Văn hóa sẽ góp phần bồi dưỡng phẩm chất đạo đức để sửađổi tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, chống “giặc nội xâm”, hướng con người tớiChân - Thiện - Mỹ Văn hóa cũng có vai trò bồi dưỡng phẩm chất chính trị, phẩm chấtchuyên môn, tạo động lực thúc đẩy cách mạng
Văn hóa soi đường quốc dân đi, lãnh đạo quốc dân để thực hiện độc lập, tựcường, tự chủ Tư tưởng Mác - Lênin trong cấu trúc văn hóa đưa con người từ chỗ bịtha hóa đến chỗ phát triển tự do, toàn diện
Văn hóa là chất keo tạo sự liên kết, tăng cường mối tương tác, hiểu biết giữacác dân tộc, điều tiết các mối quan hệ quốc tế
Văn hóa là mục tiêu cách mạng:
Theo quan điểm Hồ Chí Minh, mục đích cuối cùng của cách mạng do ĐảngCộng sản lãnh đạo là đem lại hạnh phúc, tự do, dân chủ cho nhân dân Hạnh phúc, tự
do, dân chủ là những giá trị văn hóa Điều đó thể hiện ở triết lý Hồ Chí Minh về pháttriển xã hội Việt Nam
Triết lý bphát triển xã hôi Việt Nam của Hồ Chí Minh thể hiện rõ nét ở chỉ sốchất lượng sống bao gồm mức độ giải phóng và phát triển con người; sự phát triển phùhợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất; năng suất lao động; các yếu tố tinh
Trang 9thần, văn hóa, chính trị, pháp quyền, dân chủ Con đường để đạt được mục tiêu đó làđộc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội.
Chủ nghĩa xã hội trong quan niện Hồ Chí Minh vừa là “mục tiêu phát triển, vừa
là phương thức (phương pháp và cách thức) thực hiện sự phát triển đó, bao gồm kinh
tế, chính trị, văn hóa, xã hội Đi tới chủ nghĩa xã hội theo quan điểm Hồ Chí Minh làxây dựng một xã hội phát triển hài hòa, bền vững cả đời sông vật chất, tinh thần, trong
đó chú trọng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, đầy tình thương và lòng nhân
ái với những giá trị cao đẹp Chân - Thiện - Mỹ Mô thức chủ nghĩa xã hội ở Việt Namtheo quan điểm Hồ Chí Minh là dựa trên một nền kinh tế phát triển cao, phải có mộtnền dân chủ trình độ cao, dân là chủ và dân làm chủ Con người không chỉ no cơm, ấm
áo, ăn ngon mặc đẹp, mà còn phải sống có lý tưởng, tình cảm cao đẹp; có phẩm chấtđạo đức trong sạch; có phong cách lành mạnh, sống với nhau có lý, có tình nghĩa, cóthủy, có chung, có nhân có đức, có trước có sau, biết trung biết hiếu Triết lý pháttriển Hồ Chí Minh lấy chất lượng làm cơ bản lâu dài, vì hạnh phúc con người Ngườiquan tâm tăng trưởng kinh tế đi đôi với giải quyết thất nghiệp; giải quyết sự phân hóagiàu - nghèo, sự bất ổn về xã hội, chú trọng quyền làm chủ của nhân dân; bảo đảm môitrường sống, xây dựng nền đạo đức mới của xã hội và giữ vững bản sắc văn hóa dântộc; xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực; đạt phổ cập giáo dục tiểu học và nâng cao dântrí; tăng cường bình đẳng nam nữ; giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em; tăng cường sức khỏe bàmẹ; phòng chống dịch bệnh; bảo đảm bền vững môi trường; thiết lập quan hệ đối táctoàn cầu vì phát triển Đó thực chất là cơ sở và định hướng phát triển bền vững ở ViệtNam theo quan điểm Hồ Chí Minh” [3, tr.201]
Nhân tố con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh phản ánh tập trung nhất vai tròđộng lực, mục tiêu của văn hóa Bởi vì, như chính người Mỹ cùng đã phải thừa nhận:
“Ai cũng biết rằng trong thế kỷ XX, chính vật chất là sức mạnh của thời đại chúng ta,thời đại có nhiều tên gọi: thời đại năng lượng nguyên tử, thời đại phản lực, thời đạiđiều khiển học, thời đại chinh phục vũ trụ, thời đại tin học Dù là kể đến thiết bị nàothì Mỹ cũng đều có và người Việt Nam đều không có Sức mạnh duy nhất của họ làsức mạnh của con người”
2.2 Tư tưởng về văn hóa kiến quốc
Quan điểm về mặt trận văn hóa:
Trong lịch sử dân tộc, từ Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu đến các nhà cáchmạng hiện đại đã biết dùng văn hóa đánh giặc Ra đi tìm đường cứu nước, đến với chủnghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh tiếp tục khai thác, phát triển nét đẹp truyền thống đócủa dân tộc Từ những năm hai mươi, Người dùng ngòi bút để tố cáo tội ác thực dân,thức tỉnh, định hướng nhân dân đi theo con đường cách mạng vô sản Từ những năm
ba mươi trở đi, Người đã dùng sức mạnh văn hóa trong sự nghiệp giải phóng dân tộc
Trang 10và xây dựng xã hội mới.
Văn hóa là một mặt trận và được hiểu là một bộ phận của cách mạng, nganghàng các mặt trận khác Nó có mặt trong mọi công tác cách mạng theo tinh thần “vănhóa hóa kháng chiến” Mặt trận văn hóa là cuộc đấu tranh cách mạng trên lĩnh vực vănhóa, nói ngắn gọn là cuộc cách mạng tư tưởng - văn hóa
Tính chất của cách mạng văn hóa khác cách mạng chính trị ở chỗ, nó không thểgiải quyết tức thì như kiểu giành chính quyền về tay nhân dân, mà phải xác định đây làcuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ, phức tạp, một cuộc chiến đấu khổng lồ, quyết liệttrong suốt tiến trình cách mạng từ lúc chưa có chính quyền đến khi giành được chínhquyền, kháng chiến kiến quốc, xây dựng chủ nghĩa xã hội Truyền thống lạc hậu, thói
hư tật xấu cũng là kẻ địch Mà thắng nghèo nàn, lạc hậu còn khó hơn thắng đế quốc vàphong kiến
Nội dung đấu tranh trên mặt trận văn hóa rất phong phú, đa dạng, mà cốt lõi làkhẳng định và nhấn mạnh hệ tư tưởng của nền văn hóa mới, bao gồm tư tưởng về chínhtrị, triết học, đạo đức, nghệ thuật Phải làm cho thế giới quan Mác-Lênin chiếm vai tròchủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội Mọi hoạt động văn hóa phải làm nổi bật
“chủ đề” độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Quan điểm về chiến sĩ văn hóa:
Khái niệm “mặt trận” và “chiến sĩ” văn hóa luôn luôn đi liền với nhau, có “mặt trận”thì có “chiến sĩ” “Chiến sĩ” ở đây là những người hoạt động trên mặt trận văn hóa - tưtưởng Họ có nhiệm vụ nặng nề, sứ mệnh vẻ vang, vinh dự lớn lao
Chiến sĩ văn hóa phải có lập trường, tư tưởng vững vàng Họ phải dứng vữngtrên lập trường của giai cấp công nhân, nắm chắc tư tưởng Mác-Lênin là một vũ khíkhông gì có thể so sánh nổi
Ngòi bút của các chiến sĩ văn hóa là một vũ khí sắc bén trong sự nghiệp “phòchính trừ tà” Họ có nhiệm vụ “phụng sự cách mạng, phụng sự kháng chiến, phụng sự
Tổ quốc, phụng sự nhân dân” Muốn làm điều dó, chiến sĩ văn hóa phải gắn bó với đờisống, với thực tiễn, với nhân dân; phải “từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quầnchúng” Cuộc sống thực tiễn sẽ tạo điều kiện cho họ có những tác phẩm xứng đáng vớidân tộc anh hùng, thời đại vẻ vang
“Chiến sĩ văn hóa phải có trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức cách mạng, chuyên mônnghiệp vụ sâu để tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh cách mạng, chống mọi kẻ thù.Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập dân tộc, kẻ thù là bọn thực dân
đế quốc, phong kiến tay sai Khi xây dựng xà hội mới thì phải tập trung vào kẻ thù tưtưởng, thói quen truyền thống lạc hậu, giặc nội xâm theo tinh thần mỗi vần thơ là bomđạn chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu Đã là chiến sĩ thì phải đối mặt với mọi kẻthù, đứng về phía nhân dân, bênh vực, ca ngợi Chân - Thiện - Mỹ; phanh phui, loại bỏ