TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN BÀI TẬP NHÓM CHỦ ĐỀ BÌNH ỔN GIÁ KHẨU TRANG

Tại đây ,tất cả những người bán và người mua đều nắm được những thông tin cụ thể và ít cạnh tranh vì nhu cầu của người mua có thể được thảo mãn bằng các sản phẩm được bán bởi bất kì ngườ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN

BÀI TẬP NHÓM

CHỦ ĐỀ : BÌNH ỔN GIÁ KHẨU TRANG

Nhóm thực hiện : Nhóm 15 Giảng viên hướng dẫn : Võ Thị Kim Loan

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 03 năm 2022

BẢNG ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ THAM GIA LÀM BÀI TẬP NHÓM

Tên thành viên Mã sinh viên Mức độ tham gia làm bài

MỤC LỤC

Lí do chọn chủ đề 1

I/ Những nội dung trong bài học để giải quyết vấn đề 2

1 Thị trường, các loại thị trường & vai trò của thị trường : 2

2 Cơ chế thị trường & kinh tế thị trường : 2

3 Một số quy luật kinh tế chủ yếu của thị trường : 3

II/ Những nội dung cần hướng tới để giải quyết tình huống 7

1 Các nguyên nhân dẫn đến việc phải bình ổn giá 8

2 Ảnh hưởng từ nguyên nhân phải bình ổn giá 9

3 Biện pháp bình ổn giá 10

III.Ý nghĩa của việc nghiên cứu và bài học kinh nghiệm từ vấn đề nghiên cứu 13

Tài liệu tham khảo 15

MỞ ĐẦU

Lí do chọn chủ đề

Mục đích để tìm hiểu về các biến động của hàng hóa thị trường và đưa ra được những phương hướng giải quyết hợp lý nhằm giúp cho kinh tế phát triển, giải quyết tình trạng lạm dụng thu lợi bất chính

2 cửa hàng ở Hà Nội bị phạt vì bán khẩu trang tăng giá Ảnh: MXH

Đông người dân tới chợ thuốc lớn nhất TPHCM để mua khẩu trang Ảnh: Ngọc Lê

NỘI DUNG I/ Những nội dung trong bài học để giải quyết vấn đề

1 Thị trường, các loại thị trường & vai trò của thị trường :

Thị trường là gì ?

Thị trường là nơi mua bán, chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm , dịch vụ hoặc tiền tệ bằng cách trực tiếp hay gián tiếp , nhằm thỏa mãn nhu cầu của hai bên cung và cầu về một loại sản phẩm nhất định Trong kinh tế , thị trường bao gồm cả người mua và người bán

Các loại thị trường :

 Thị trường cạnh tranh hoàn hảo : Cạnh tranh hoàn hảo là thị trường có nhiều

người bán và người mua và các sản phẩm tại thị trường là tương đồng nhau Tại đây ,tất cả những người bán và người mua đều nắm được những thông tin cụ thể và

ít cạnh tranh vì nhu cầu của người mua có thể được thảo mãn bằng các sản phẩm được bán bởi bất kì người bán nào trên thị trường

 Thị trường độc quyền :là một cấu trúc thị trường được đặc trưng bởi một người

bán duy nhất , bán một sản phẩm duy nhất trên thị trường và có nhiều người mua Trong thị trường này , người bán không phải đối mặt với sự cạnh tranh Do đó , thị trường độc quyền là thị trường không cạnh tranh

 Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo :Cạnh tranh không hoàn hảo là một cấu

trúc kinh tế , không đáp ứng những điều kiện của cạnh tranh không hoàn hảo Đây

là một thị trường khắc nghiệt chỉ toàn sự độc quyền và cạnh tranh độc quyền

Vai trò của thị trường :

Thị trường vừa là điều kiện , vừa là mooti trường cho sản xuất phát triển , là nơi quan trọng để đánh giá , kiểm định năng lực của các chủ thể kinh tế Thị trường lá thành tố gắn kết nền kinh tế thành một chỉnh thể từ sản xuất , phân phối , lưu thông , trao đổi , tiêu dùng , gắn kết nền sản xuất trong nước với nền kinh tế thế giới

2 Cơ chế thị trường & kinh tế thị trường :

Cơ chế thị trường :

Cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ kinh tế mang đặc tính tự điều chỉnh các cân đối của nền kinh tế theo yêu cầu của các quy luật kinh tế

Kinh tế thị trường :

Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường

 Đặc trưng của nền kinh tế :

 Đa dạng các chủ thể kinh tế, nhiều hình thức sở hữu

 Thị trường đóng vai trò quyết định việc phân bố nguồn lực xã hội

 Giá cả được hình thành theo nguyên tắc của thị trường

 Lợi ích kinh tế - xã hội là động lực trực tiếp của các chủ thể sản xuất kinh doanh

 Nhà nước là chủ thể thực hiện chức năng và điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trường

 Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế mở

 Ưu thế của nền kinh tế thị trường :

 Nền kinh tế thị trường tạo môi trường và động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển

 Nền kinh tế thị trường khai thác lợi thế và nâng cấp lợi thế của các chủ thể, vùng, miền, quốc gia

 Kinh tế thị trường phục vụ tốt các nhu cầu của con người, thúc đẩy tiến bộ xã hội

 Khuyết điểm của nền kinh tế thị trường :

 Nền kinh tế thị trường luôn tiềm ẩn khủng hoảng kinh tế

 Nền kinh tế thị trường làm cạn kiệt tài nguyê thiên nhiên, ô nhiễm môi trường tự nhiên & xã hội

 Nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được hiện tượng phân hóa sâu sắc trong xã hội

3 Một số quy luật kinh tế chủ yếu của thị trường :

Quy luật Lưu thông tiền tệ

Là quy luật quy định số lượng tiền cần thiết cho lưu thông hàng hóa ở mỗi thời kì nhất định

Khi tiền mới chỉ thực hiện chức năng là phương tiện lưu thông ,thì số lượng tiền cần thiết cho lưu thông được tính theo công thức :

M=P.Q/V

 Trong đó:

M :là lượng tiền cần thíêt cho lưu thông

P :là mức giá cả

Q :là khối lừợng hàng hóa đem ra lưu thông

V: là số vòng luân chuyển trung bình của một đơn vị tiền tệ

 Tức:

M= Tổng giá cả hàng hóa đem ra lưu thông / số vòng luân chuyển trung bình của một đơn vị tiền tệ

Khi tiền thực hiện cả chức năng phương tiện thanh toán thì số lượng cần thiết cho lưu thông được xác định

Quy luật giá trị

 Nội dung và yêu cầu của quy luật giá trị :

Quy luật giá trị là quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa Quy luật giá trị yêu cầu sản xuất và trao đổi hàng hóa phải dựa trên cơ sở giá trị của nó ,tức trên

cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết

Trong sản xuất quy luật giá trị buộc người sản xuất phải làm sao cho mức hao phí lao động cá biệt của mình phải phù hợp với mức hao phí lao động xã hội cần thiết ,có như vậy họ mới có thể tồn tại được Còn trong trao đổi hay lưu thông phải thực hiện theo nguyên tắc ngang giá Hai hàng hóa được trao đổi với nhau khi cùng kết tinh một lượng lao động như nhau hoặc trao đổi mua bán hàng hóa phải thực hiện với giá cả bằng gía trị

Cơ chế tác động của quy luật giá trị được thể hiện cả trong trường hợp giá cả bằng giá trị

 Tác động của quy luật giá trị

Trong nền sản xuất hàng hóa quy luật giá trị có 3 tác động sau:

 Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa :

Quy luật giá trị điều tiết sản xuất hàng hóa được thể hiện trong hai trường hợp sau: Thứ nhất ,nếu như một mặt hàng nào đó có giá cả cao hơn giá trị ,hàng hóa bán chạy

và lãi cao những người sản xuất sẽ mở rộng quy mô sản xuất ,đầu tư thêm tư liệu sản xuất và sức lao động Mặt khác ,những người sản xuất hàng hóa khác nhau cũng có thể chuyển sang sản xuất mặt hàng này ,do đó tư liệu sản xúât và sức lao động ở ngành này tăng lên quy mô sản xuất ngày càng mở rộng

Thứ hai,nếu như một mặt hàng nào đó có giá cả thấp hơn giá trị sẽ bị lỗ vốn.Tình hình

đó buộc người sản xuất phải thu hẹp việc sản xuất mặt hàng này hoặc chuyển sang sản xuất mặt hàng khác làm cho tư liệu sản xuất và sức lao động ở ngành này giảm đi ở ngành khác lại có thể tăng lên

Còn nếu như mặt hàng nào đó giá cả bằng gía trị thì người sản xuất có thể tiếp tục sản xuất mặt hàng này

Như vậy quy luật gía trị đã tự động điều tiết tỉ lệ phân chia tư liệu sản xuất và sức lao động vào các ngành sản xuất khác nhau đáp ứng nhu cầu của xã hội

Tác động điều tiết lưu thông hàng hóa của quy lụât giá trị thể hiện ở chỗ nó thu hút hàng hóa từ nơi có giá trị thấp đến nơi có giá cả cao và do đó góp phần làm cho hàng hóa giữa các vùng có sự cân bằng nhất định

 Kích thích cải tiến kĩ thuật ,hợp lí hóa sản xuất tăng năng xuất lao động hạ giá thành sản phẩm

Các hàng hóa được sản xuất ra trong những điều kiện khác nhau nhưng trên thị trường thì các hàng hóa thì đều phải được trao đổi theo mức hao phí lao động cá biệt khác nhau ,nhưng trên thị trường thì các hàng hóa đều phải được trao đổi theo mức hao phí lao động xã hội cần thiết Vậy người sản xuất hàng hóa nào mà có mức hao phí lao động thấp hơn mức lao hao phí lao động xã hội cần thiết thì sẽ đựơc nhiều lãi và càng thấp hơn càng lãi Điều đó kích thích những người sản xuất hàng hóa cải tíên kĩ

thuật ,hợp lí hóa sản xuất ,cải tiến tổ chức quản lí ,thực hiền tiết kịêm …nhằm tăng năng xuất lao động ,hạ chi phí sản xuất

Sự cạnh tranh quyết liệt càng làm cho các quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn.Nếu người sản xuất nào cũng làm như vậy thì cuối cùng sẽ dẫn đến toàn bộ năng xuất lao động xã hội không ngừng tăng lên ,chi phí sản xuất xã hội không ngừng giảm xuống

 Phân hóa những người sản xuất hàng hóa thành giàu ,nghèo

Những người sản xuất hàng hóa nào có mức hao phí lao động cá biệt thấp hơn mức lao động hao phí xã hội cần thiết ,khi bán hàng hóa theo mức hao phí lao động xã hội cần thiết sẽ thu được nhiều lãi ,giàu lên có thể mua sắm thêm tư liệu sản xuất ,mở rộng sản xuất kinh doanh,thậm chí thuê lao động trở thành ông chủ

Ngược lại những người sản xuất hàng hóa nào có mức lao động cá biệt lớn hơn mức hao phí lao động xã hội cần thiết ,khi bán hàng hóa sẽ rơi vào tình trạng thua lỗ ,nghèo

đi ,thậm chí có thể phá sản,trở thành lao động làm thuê

Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân làm xuất hiện quan hệ sản xuất TBCN ,cơ sở ra đời của CNTB Như vậy quy luật giá trị vừa có tác động tích cực vừa

có tác động tiêu cực Do đó đồng thời với việc thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát

triển ,nhà nước cần có những biện pháp để phát huy mặt tích cực hạn chế mặt tiêu cực của nó ,đặc biệt trong điều kiện phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN ở nước ta hiện nay

Quy luật cung cầu :

Cung và cầu là hai hoạt động tương tác qua lại lẫn nhau và không hoạt động độc lập trong nền KT-TT Cung đến từ hoạt động sản xuất, khai thác tạo ra sp, tổng cung là tổng số lượng sp / dv Cầu đến từ nhu cầu sử dụng sp / dv và khả năng chi trả của KH cho sp / dv đó Điểm gặp nhau giữa cung và cầu gọi là giá cả bình quân, ở đó người mua chấp nhận trả tiền trên cơ sở win – win Các DN tham gia vào hoạt động sx kd là tham gia vào dòng cung sp / dv vì vậy cần xác định rõ xu hướng tăng giảm của tổng cầu cho sp / dv trước khi đi ra các chiến lược cạnh tranh

VD : Trong trường hợp miếng đất ở trên, nếu thời điểm ban đầu tổng cung cao, người mua có thể mua được sp với giá tốt, tuy nhiên đến thời điểm cao điểm, khi tổng

cầu lớn hơn tổng cung, điểm cân bằng giá trị thông qua giá cả sẽ bị thị trường đẩy lên cao do đó người mua có thể phải thanh toán mức giá cao hơn, đến thời điểm tổng cầu giảm đến mức nhỏ hơn tổng cung, có thể mức giá sẽ xuống thấp hơn nhiều so với mức giá người mua mua vào ban đầu

Quy luật cạnh tranh :

Trong nền KT-TT nhiều người mua và nhiều người bán, sự cạnh tranh là tất yếu Các chủ thể tham gia ở vai trò cung cần xác định rõ lợi thế của sp / dv và đưa ra các chiến lược cạnh tranh phù hợp về giá, khuyến mại, khuyến mãi, dịch vụ khách hàng,…Việc nhiều người bán cạnh tranh sẽ dẫn đến giá cả sp / dv sẽ giảm xuống và có lợi cho người mua và ngược lại, khi nhiều người mua cạnh tranh để có được sp / dv, người bán có thể tăng giá cả trao đổi sp / dv đó

VD : Cùng thời điểm tết khi mà rất nhiều các DN bán lẻ cùng muốn đẩy hàng nhanh và sự cạnh tranh cao xuất hiện, dẫn đến việc giá có thể giảm và có lợi cho người mua…

Quy luật lưu thông tiền tệ :

Dòng tiên lưu thông trong thị trường đại diện cho sức mua, tổng số lượng sp / dv đại diện cho sức bán Sức mua của thị trường sẽ bị chi phối bởi sự biến đổi của sức khoẻ đồng tiền, các công cụ lưu trữ, vận chuyển tiền tệ (vàng, đô la,…), tỉ lệ lạm phát, lãi suất ngân hàng, các chỉ số tăng trưởng kinh tế khác, các biến động kinh tế, chính trị trong nước và toàn cầu, …

Quy luật giá trị thặng dư :

Bất cứ hoạt động trao đổi nào người bán cũng đều phải nhận lại giá trị thặng dư so với giá trị sp / dv để bù đắp các chi phí ban đầu, tái sản xuất và sinh lời theo quy tắc : T –

H – H’ – T’

Giá của các loại khẩu trang vải kháng khuẩn dao động từ 20.000 đồng - 30.000 đồng/gói 3 cái Đối với loại hộp khẩu trang có 50 cái, 2 lớp có giá dao động từ 50.000

- 70.000 đồng/hộp Với mỗi loại khẩu trang khác nhau sẽ có mức giá khác nhau

Người dân đeo khẩu trang để phòng bệnh ở phố đi bộ Nguyễn Huệ, Quận 1,

TP.HCM - Ảnh: Quang Định

Có thể bị phạt 30 triệu đồng nếu tăng giá bán khẩu trang y tế

Ngày 30.1.2020, Tổng cục Quản lý thị trường thuộc Bộ Công Thương có văn bản hoả tốc 149/TCQLTT-CNV yêu cầu Cục Quản lý thị trường các tỉnh, thành phố cùng Cục Nghiệp vụ Quản lý thị trường nhanh chóng phát hiện, xử lý các hành vi lợi dụng dịch bệnh viêm phổi do virus Corona để thu lợi trái phép Ngoài các mặt hàng Khẩu trang y tế, cồn, nước rửa tay, … đối với các sản phẩm y tế là thuốc, Nghị định 54/2017/NĐ-CP ngày 8.5.2017 quy định giá thuốc phải được niêm yết, giá bán lẻ lợi nhuận không vượt quá 15% Cơ sở bán

lẻ thuốc nào vi phạm quy định này đều có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Dược.

II/ Những nội dung cần hướng tới để giải quyết tình huống

Trang thiết bị y tế là loại hàng hóa đặc biệt, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người Trước khi dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona xuất hiện, có lẽ không nhiều người để ý đến những trang thiết bị y tế thông thường là khẩu trang y tế, nước sát trùng, Nhưng nay, giữa “bão” dịch, một chiếc khẩu trang y tế đội giá hàng chục lần so với bình thường mà người dân vẫn phải chấp nhận mua Do nhu cầu sử dụng tăng cao đột biến và việc gian thương lợi dụng tình trạng khẩn cấp để đầu cơ, tích trữ, tăng giá sản phẩm Vì vậy việc phải bình ổn giá vô cùng quan trọng và cấp thiết

Người dân ra đường hay đến những nơi công cộng, đông người cần mang khẩu trang.

Ảnh: MXH

1 Các nguyên nhân dẫn đến việc phải bình ổn giá

Ổn định tâm lý người tiêu dùng, kiểm soát lạm phát kỳ vọng, bảo đảm an sinh xã hội Khi mặt bằng giá biến động làm ảnh hưởng đến ổn định kinh tế xã hội, gây tác động xấu đến sản xuất và đời sống nhân dân, giá mua hoặc giá bán trên thị trường tăng hoặc giảm bất hợp lý trong các trường hợp sẽ xảy ra sự mất cân bằng kinh tế tệ hơn là khủng hoảng kinh tế – tài chính, mất cân đối cung – cầu tạm thời

Tránh được tình trạng lạm dụng các biến động về nguồn hàng, giá cả mà sản xuất, thu mua các sản phẩm giả, kém chất lượng và không rõ nguồn gốc làm ảnh hưởng đến tâm

lý và quyền lợi người tiêu dùng

Hoạt động điều tiết giá giúp lập lại công bằng xã hội, thúc đẩy tiến bộ xã hội, do giá cả

là biểu hiện của quan hệ trao đổi của cải vật chất giữa người mua- người bản, giữa người sản xuất- người sử dụng,… rộng hơn nữa là giữa các nhóm dân cư, tầng lớp xã hội khác nhau,…

Chen chúc mua khẩu trang ở TPHCM (Ảnh minh họa: Tin tức Việt Nam)

2 Ảnh hưởng từ nguyên nhân phải bình ổn giá

TPHCM: Chen lấn mua khẩu trang vẫn về tay trắng | VTC Now

Sức tàn phá khủng khiếp của dịch bệnh Covid 19 trong những năm vừa qua đã chứng

tỏ rằng, con người vẫn luôn mong manh và yếu đuối trước các tai họa bất ngờ Giữa tình trạng ảm đạm của nền kinh tế toàn cầu, hàng trăm nghìn người đang lâm vào cảnh thất nghiệp, nợ nần Dù vậy các chủ buôn thương đều tăng giá các mặt hàng thiết yếu tạo nên hiệu ứng “té nước theo mưa” với khách hàng, nhất là mặt hàng “khẩu trang”

Và giá thành của một hộp khẩu trang vẫn có thể tăng lên hàng trăm Nhiều hộ nghèo đôi khi cũng rất đắn đo trong việc mua một hộp 20 chiếc khẩu trang với giá 280.000 đồng ( theo giá trung bình vào đầu dịch ) Từ đó tạo nên việc người tiêu dùng tìm kiếm những nguồn hàng rẻ, rồi từ đó dính phải hang giả hay thậm chí là những chiếc khẩu trang đã qua sử dụng

Sau khi các mặt hàng khẩu trang tăng giá đến “choáng ngợp”, khắp các trang mạng xã hội, người trẻ bức xúc về vấn nạn này Nhiều bạn trẻ kêu gọi hơn lúc nào hết chúng ta cần chung tay phòng chống dịch chứ không phải lợi dụng cơ hội tăng giá, trục lợi Trong bài báo “Tăng giá khẩu trang: Xin đừng kinh doanh kiểu 'Thạch Sùng' trên đại dịch” trên trang thanhnien.vn, anh Cao Trung Hiếu (sáng lập và điều hành Dân Trí Soft) bức xúc và bày tỏ quan điểm rằng đây là kiểu kinh doanh Thạch Sùng như truyện

cổ tích của Việt Nam, còn theo kinh tế học thì đó là cách kinh doanh của sự hoang dại,