Tóm tắt luận án: Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay

Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.Phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

H ệ C ố Hồ C M

: 1 PGS,TS Nguyễn Th Nga 2 TS Hoàng Th Kim Oanh :………

………

………

………

………

………

ậ ƣ ệ ƣ H ậ H ệ H H ệ C ố Hồ C M

…… …… ……t …… ………

C ể ể ậ T ƣ ệ Q ố

T ƣ ệ H ệ C ố Hồ C Minh

á ể ă g ự ạ ị ự ệ

ị g

g á g ữ g ướ ư ự

ứ ạ k ự g ức mạnh tổng hợp của qu c gia, khu ươ g ầm nh ưởng trong các m i quan hệ qu c t ầ tâm phát huy sức mạnh m ă ở k g ỉ là m t gi i pháp hữu hiệu trong việ g ă g ị ầ ưởng của m t qu c gia trong các m i quan hệ qu c t ể ể gặ á ững lợ

ý của các nhà hoạ ịnh chính sách, các chính trị gia Thực t cho th

có nhi u qu c gia nghiên cứu, v n dụng t t lý lu n này trong thực ti n phát triể ướ g Đ á g k á ới việc s dụng sức mạnh quân sự hay sức mạnh kinh t , sức mạnh m ă k g

ph c quy n của các qu c gia lớn, có ti m lực kinh t mạnh Mỗi qu c gia, kể c i với các qu c gia có xu á iểm y ơ g ạnh tranh toàn cầ g ể s dụ g ư t gi i pháp hữu hiệu nhằ g ă g sức mạnh tổng hợp qu c gia Tuy nhiên, việc v n dụng, phát huy sức mạnh

m ă ủa các qu c gia không có m t công thức chung cho t t c ,

mà phụ thu c nhi u v cụ thể ở t ng qu c gia Vì v y, mỗi qu c gia cần nghiên cứ ể ươ g á á ứ k ơ y, phát huy hiệu

qu sức mạnh m ă ủ g

Sở ữ k g ă ạ g g ắ ượ qua hàng ngàn ă ị V ệ N g ượ g ớ ạ ở

k k ă k ủng ho ng và gặt hái những thành tựu phát triển á g ự hào

ư g

H ệ Việ N g ủ ng và tích cực h i nh ể t n dụng và phát huy t ững lợi th sẵn có nhằm giữ vữ g ượ c l p, chủ quy n và an ninh qu c gia, phát triể ướ Hơ t chúng

ta cần nỗ lực khai thác, phát huy mọi nguồn sức mạnh dân t ặc biệt là nguồn sức mạnh n i sinh, sức mạnh m m t những giá trị ă n

th g ạng, phong phú v n là tài s n quý giá, lợi th của chúng ta nhằm

qu ng bá, tạo “ ươ g ệ ” mở r ng tầm ưởng củ ă c gia,

t ẩy sự hợp tác với các qu g k á ược những lợi ích kinh t g ă g ức mạnh tổng hợp qu c gia, hiện thực hóa khát vọng phát triể ước phồn vinh, hạnh phúc

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

ơ ở làm rõ m t s v lý lu n và thực ti n phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam trong thời gian qua, lu á xu t m t

s gi i pháp nâng cao hiệu qu phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam trong b i c nh h i nh p qu c t hiện nay

2.2 Nhi m vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu trên, lu n án t p trung gi i quy t các nhiệm vụ sau:

- Phân tích m t s v lý lu n v sức mạnh m ă phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam trong b i c nh h i nh p

qu c t hiện nay, ồ g ờ ỉ ự cần thi t của việc phát huy sức mạnh m ă V ệ N g i c nh h i nh p qu c t hiện nay

- Phân tích những thành tựu, hạn ch và nguyên nhân của hạn ch trong quá trình phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam hiện nay

- Đ xu t m t s gi á ủ ằm nâng cao hiệu qu phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam trong b i c nh h i nh p qu c t hiện nay

- Phạm vi thời gian: nghiên cứ á ức mạnh m ă hóa Việt Nam trong b i c ẩy mạnh h i nh p qu c t t ă 2011 ( ời

ểm khái niệ “ i nh p qu c t ” ứ ượ c p tớ g ă kiệ Đại h i XI củ Đ ng C ng s n Việ N ) n nay

4 Cơ ở lý luậ ƣơ ê ứu

4 Cơ sở lý luận

- Lu á ược thực hiện dự ơ ở lý lu n của chủ g Má –

L ư ưởng Hồ M ặc biệ á ểm, chủ ươ g ường

l i củ Đ ng và chính sách pháp lu t củ N ước v ă i nh p

qu c t , vai trò của sức mạnh m ă á ức mạnh m ă hóa trong ti n trình h i nh p

- Lu n án ti p thu, k th a có chọn lọc những giá trị khoa học của m t

s công trình nghiên cứ g n n i dung của lu n án

4 ơ p áp ê ứu

ơ ở ươ g á n của chủ g t biện chứng và chủ

g v t lịch s , lu n án s dụng tổng hợ á ươ g á g ứu ư: ươ g á ịch s g ươ g á ổng hợp,

ươ g á ượ g k á á ồng thời k t hợp m t s

ươ g á g ứu của các khoa họ k á ư ương pháp phân tích

s liệu th ng kê xã h i họ ể thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ mà lu n án

- Lu á xu t m t s gi á ơ n nhằm nâng cao hiệu

qu phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam trong b i c nh h i

i nh p, sự cần thi á ươ g ức phát huy sức mạnh m m

ă V ệt Nam trong b i c nh h i nh p qu c t hiện nay

- Ý ĩ t ực tiễn của luận án:

Những gi i pháp mang tính kh thi mà lu á xu t nhằm phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam trong b i c nh h i nh p qu c t hiện nay

s là những gợi mở có giá trị cho các nhà nghiên cứu, hoạ ịnh chính sách xây dựng những chính sá ươ g k hoạ g ể phát huy hiệu qu ơ ữa sức mạnh m ă V ệt Nam trong b i c nh h i

C ƣơ 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

IÊN QUAN TỚI ĐỀ TÀI UẬN ÁN

1.1 NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ SỨC MẠNH MỀM 1.1.1 Những công trình nghiên cứ ƣ c ngoài về sức m nh mềm

Giá ư J e N e Đại học Havard, M ườ g ượ e ư gười khở ướng lý thuy “ ức mạnh m ” giới Lý lu n v sức mạnh

m m củ J N e ạo nên m t cu c th o lu n sôi nổi trong giới học thu t

ươ g N u tác gi p tục nghiên cứu, phê phán và mở r ng

v này trong các công trình của mình Những tranh lu n sôi nổi xung quanh v này minh chứng rằ g thi t thực mà mọi qu c gia cần i mặt trong b i c nh hiện nay Mặc dù Nye bị phê phán là chỉ t p

g ường hợp của M k ư ý n v sức mạnh m m, tuy các nhà nghiên cứ ồng ý với khái niệm sức mạnh m m mà

v v sức mạnh m u ti p c n t g của J.N e gườ ược coi

ư ẻ của học thuy t này V ơ n, các công trình nghiên cứu v sức mạnh m m của các tác gi Việ N ư ệ th ng các luồ g ểm v sức mạnh m m trên th giới hay những tranh cãi v lý lu n xung quanh khái niệ Đồng thờ ư g g ứ g ịnh ượng nào v v sức mạnh m m và sức mạnh m m của Việt Nam

1.2 NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ SỨC MẠNH MỀM VĂN HÓA

1.2.1 Những công trình nghiên cứ ƣ c ngoài

Đ u công trình nghiên cứu lu n gi i v vai trò quan trọng của

ă i với việ g ă g ức mạnh m m của m t qu c gia Các công trình này u nh n mạnh tới vai trò củ ă i với việc phát huy sức

mạnh m m của m t qu g ặc biệt là trong b i c nh h i nh p qu c t hiệ Đ các bài vi t t p trung lu n gi i v m ường hợp cụ thể, v

ă á u t củ ă ớ ư á g ồn sức mạnh m m của

m t qu c gia cụ thể Thực t này là bởi vì việc s dụng nguồn lực m ă hóa, v ặ i với mỗi qu c gia chứ không có m t cách thức chung nào cho mọi qu c gia

1.2.2 Những công trình nghiên cứ ƣ c

Gi g ư v sức mạnh m m, v sức mạnh m ă

g ớ ược các tác gi Việt Nam quan tâm tới trong thời gian gầ

V ơ n, các công trình nghiên cứu v sức mạnh m ă ở Việt Nam chủ y u t p trung bàn v tầm quan trọng của sức mạnh m ă

và v sức mạnh m ă ụ thể của m t qu c gia Các công trình nghiên cứu của các học gi tr g ước v lý lu n sức mạnh m ă

g g g ư học gi ướ g u xoay quanh lu n thuy t sức mạnh m m của Joseph Nye – gườ ượ ư ẻ của học thuy t này Ở Việt nam cho tới nay, các công trình nghiên cứu v sức mạnh m m

ă ư u v s ượ g g ủ y u là những công trình với quy

mô còn nh N ư ới giới học thu t của nhi u qu c gia xung quanh

g ư g Q c hay Hàn Qu c t p trung vào việc khai thác quan niệm của riêng họ v sức mạnh m ă ì v sức mạnh m m và sức mạnh m ă ở Việt Nam rõ ràng vẫ ư ược nghiên cứu m t cách hệ th ng

1.3 NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ VIỆC PHÁT HUY SỨC MẠNH MỀM VĂN HÓA

1.3.1 Những công trình nghiên cứu về thực tiễn phát huy sức

m nh mề ă a ở m t số quốc gia trong khu vực

1.3.1.1 Hàn Quốc

Khi hoạ ịnh những chính sách qu c gia, chính phủ Hàn Qu c

k g ẩy việc mở r ng làn sóng Hàn Qu (H ư ) ư vực riêng biệt, chỉ t p trung vào sự g ă g ủ ă ại chúng

i với việc nâng cao hình nh qu c gia, mà phát triể ư t phần của n n kinh t qu c gia bởi vì họ cho rằng sự ă g ưởng của kinh t t ước với sự hỗ trợ củ H ư v a tạo ra sức mạnh cứng v a tạo ra sức mạnh m m, v a giúp phát triển n n kinh t và thu v lợi nhu n, v a qu ng

bá và phát triển hình g ư ng qu c gia Vì v y, chính phủ

Hàn Qu ụ thể hóa các s n phẩ ă g g ồn ti n trợ c p

và hỗ trợ pháp lý của họ i với n n kinh t qu c gia trong khi ẩy các

s n phẩ ă ằm nâng cao hình nh qu c gia

lự k n Singapore t n lực tạo ra những mô hình phát triể á sáng tạo, và sự thành công của nhữ g a hình nh của ước, t ạo nên sức mạnh m m của Singapore

1.3.1.3 Trung Quốc

Trong nhữ g ă ủ Trung Qu ằng nhi u cách thức

k á g ă g ức h p dẫn và ưở g ă ủ i với các ước trong khu vực và trên th giới V mặt ngoại giao ă á g cứu chỉ ra rằng chính phủ Trung Qu ẩy mạ g ư ă giáo dục với nhi u qu c gia trên th giới Họ xây dự g á g ă hóa Trung Qu c ở ước ngoài, các Học viện Khổng t ể qu ng bá ngôn ngữ và di s ă củ ước mình V mặt giáo dục, họ tích cực c p học bổng và tạ á u kiện thu n lợ ước ngoài tới Trung

Qu c học t p V mặt truy n thông, Trung Qu ẩy các kênh truy n

g ể qu ng bá hình ước họ ra th giớ ư á ện t , truy n

e e g g g g ệp gi ện nh, phim truy n hình, âm nhạ á ươ g g i trí Trung Qu g ng

ặc biệt ở các qu g Á g châu Phi và châu M Latinh

1.3.1.4 Ấ Độ

Chính phủ Ấ Đ thực hiệ á “H g Đ g” ể tạo

sự liên k t giữa Ấ Đ và các qu c gia Ph t giáo trên th giới, thành l p

H ồng quan hệ ă Ấ Đ (ICCR) nhằm t p trung qu g á ă

Ấ Đ ra th giới thông qua việc truy á ă ọc, g g

gi g ư ước, Ấ Đ ẩy việ ổi sinh viên thông qua

c p học bổ g ước ngoài và hợp tác giữ á ườ g ại học, viện nghiên cứu ở châu Á nhằm qu ng bá những giá trị ă á

của mình tới các qu c gia hợp tác Bên cạ Ấ Đ g ựa chọn t p trung phát triển công nghiệ ă ặc biệt là công nghiệ ện nh

1.3.2 Những công trình nghiên cứu về việc phát huy sức m nh

mề ă ở Việt Nam trong bối c nh h i nhập quốc tế

Nhi u công trình nghiên cứu v ă V ệt Nam, kh g ịnh vai trò

củ ă V ệt Nam trong quá trình phát triể ướ ư g á g trình này chủ y u ti p c n t khía cạnh n i sinh, tứ ă ư

m t trong những khía cạnh củ ời s ng xã h i Việt Nam, xem á ng

củ i với sự phát triển xã h gười Việt Nam M t s công trình nghiên cứu v ngoạ g ă c p tới vai trò củ ă trong việc nâng cao hình nh và vị th qu g ư g ại mới t p trung ở khía cạnh chính sách ư ở r ng cách ti p c n sang các v khác,

g k ự ưởng của m t qu g i với m t qu c gia khác

g g ạn hiện nay r t nhi u khi không trực ti p tới t các chính sách

mà là t các khía cạnh truy g ă ọc nghệ thu t, những cá nhân

xu t sắc trong m ực cụ thể M t s g ướ ầu nghiên cứu v v sức mạnh m ă á ức mạnh m ă Việ N ư g ư ệ th g n hiện tạ ư g k học nào trực ti p bàn v v phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam,

ặc biệt là trong b i c nh h i nh p qu c t

1.4 KHÁI QUÁT GIÁ TRỊ CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN TỚI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

1.4.1 Khái quát giá tr của các công trình khoa h ã ố liên

ến luận án

ơ ở nghiên cứu, hệ th ng hóa những tài liệu trong và ngoài ước liên quan tới lu n án, tác gi nh n th y những v :

Thứ nh t, học thuy t sức mạnh m ời không ngẫu nhiên mà là

k t qu của quá trình nh n thức và gi i quy t v của các qu c gia trong

b i c nh mới

Thứ hai, có nhi u nguồn lự ể tạo nên sức mạnh m m, tiêu biể ư

ă ư ưởng chính trị, chính sách qu g g ă t trong những nguồn lực quan trọng Việc t p trung s dụng nguồn lực nào

ể xây dựng và phát huy sức mạnh m m của mỗi qu c gia lại phụ thu c

u kiện, tình hu ng cụ thể của qu g

Thứ i với Việt Nam, các nhà nghiên cứ g ướ u

kh g ịnh vai trò to lớn củ ă i với sự phát triển củ ước

N ư g những nghiên cứu này mớ c p tớ á ng củ ă

i vớ gười Việ N g g ạm vi n i b củ ướ ư

c p tới nhữ g á g ă ể tạo nên ở g ước,

i với nhữ g gườ ước ngoài, mà thông qua nhữ g á ng y, có thể

ă g ường sức mạnh và tầm ưởng của qu c gia

1.4.2 Những v ề ặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án

Đ i với Việt Nam hiện nay, việc nghiên cứu v sức mạnh m m, sức mạnh m ă ách thứ ể phát huy sức mạnh m ă g phầ ă g ường sức mạnh qu g ẩy sự phát triển củ ước là việc cần thi t Tuy v y, s ượng những nghiên cứu v sức mạnh m m và sức mạnh m ă ở Việt Nam vẫn còn r ư có

g c p trực ti p tới việc làm th ể phát huy ti ă g

ă ớn củ ước, tạo nên sức h p dẫn và sức mạnh của Việt Nam Chính vì v y, lu á ướng tới việc nghiên cứu những nguồn lực tạo nên sức mạnh m ă V ệt Nam, t á k ơ y, phát huy chúng, góp phần vào công cu c xây dựng và phát triể ước trong b i

c nh h i nh p qu c t hiện nay

- Làm rõ các khái niệm sức mạnh m ă ức mạnh m ă hóa Việt Nam, phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam g ư

và tầm quan trọng của việc phát huy sức mạnh m ă g i c nh

ướ g i nh p qu c t hiện nay

- Chỉ ra những nguồn lự ă ọng có thể tạo nên sức mạnh

m ă ủa Việt Nam

- Làm rõ những thành tựu, hạn ch và nguyên nhân trong quá trình phát huy sức mạnh m ă ủa Việt Nam hiện nay

- ơ ở những nguồn lự ă ủa Việt Nam, những v gặp ph i trong quá trình phát huy sức mạnh m ă V ệ N ư

m t s gi á ể k ơ y những ti ă g ă n chúng thành sức mạnh m ă ủa Việt Nam, góp phầ g ă g ức mạnh

củ ước trong b i c nh hiện nay

C ƣơ 2 PHÁT HUY SỨC MẠNH MỀM VĂN HÓA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

2.1 QUAN NIỆM VỀ SỨC MẠNH MỀM, SỨC MẠNH MỀM VĂN HÓA VÀ SỨC MẠNH MỀM VĂN HÓA VIỆT NAM

2.1.1 Quan niệm về sức m nh mềm

Sức mạnh m m là sức mạnh của chủ thể ược nhờ việc phát huy những nguồn lực m m; là sức mạnh có thể cu n hút, h p dẫn, dẫn tới sự tự nguyện của khách thể trong hành vi thay vì sự ép bu c của chủ thể sức

mạ ể tạo nên k t qu Sức mạnh m m là sự h p dẫn tự thân của chủ thể của nó, khi ượng chị á ng của sự h p dẫn y, tự nguyện thực hiện những việc mà chủ thể của sức mạnh m m mong mu n Có nhi u

y u t có thể tạo nên sức h p dẫn của m t qu g i với các qu c gia

k á ược nhi u nhà nghiên cứu chỉ ra Tuy nhiên, ở g ơ n nh t

á u t thu c v ă g á ị ư ưởng chính trị và chính sách của qu g

N ượ ướ ạ g ă g ầ ượ k ơ á ể

ở g ồ ự ủ ứ ạ ổ g ợ g Nhìn m t cách tổng thể, những y u t vă ă g ủa sức mạnh

m ă V ệt Nam có thể kể tới bao gồm: Một là n ă ạng

c l p; Hai là, n ă ới nhi u giá trị ă n th ng phù

hợp với giá trị phổ quát mà nhân loạ g ướng tới (L g ước, ý chí

c l p tự ường; Tinh thầ k t; Tinh thần khoan dung, nhân ái); Ba

là, kho tàng di s ă g ; Bốn là, những hoạ ng sinh hoạt

ă ặ ư g á g g và n n ẩm thực phong phú

2.2 PHÁT HUY SỨC MẠNH MỀM VĂN HÓA VIỆT NAM – THỰC CHẤT VÀ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG

2.2.1 T ự y ứ ề ă V ệ N

Phát huy sức mạnh m ă V ệt Nam là quá trình s dụng các

ươ g ức cụ thể (kênh truy n dẫ ) ể lan t a các giá trị ă ặc sắc của dân t c Việt Nam (những giá trị ă ần, những hoạt

g ă ững di s n và những s n phẩ ă ) p, thẩm th u vào các c g ồng xã h i khác, lôi cu n, h p dẫn, c m hóa

họ g ầ g ă g ức mạnh Việt Nam

P ươ g ứ ể lan t a lan t a các giá trị ă ặc sắc của dân t c

n các c g ồng dân t c khác ở các qu c gia r g dạng Dựa trên nhữ g ươ g ứ ược nhi u qu c gia s dụ g ể qu ng

bá n ă ủa mình m t cách hiệu qu ồng thờ ă ứ u kiện

cụ thể của Việt Nam, lu á á ịnh m t s ươ g ức phù hợp với Việ N g u kiện Việ N g ực, chủ ng h i nh p qu c

t sâu r ng: Thứ nhất, lan t a các giá trị ă ặc sắc của dân t c thông qua ngoạ g ă ; Thứ hai, lan t a các giá trị ă ặc sắc của dân

t c thông qua phát triển các ngành công nghiệ ă ; Thứ ba, lan t a các

giá trị ă ặc sắc của dân t c thông qua công tác truy g ại

chúng; Thứ tư, lan t a các giá trị ă ặc sắc của dân t c thông qua

ý thức, có chủ e ữ g ươ g ức phù hợ ược thực hiện bởi

sự ph i hợp của các chủ thể phát huy sức mạnh m ă ủ ước Các chủ thể này bao gồm t các chủ thể ạo, qu ý ă ững cán b g á ă ữ g gười sáng tạo các s n phẩ ă