Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng và ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu, học tập của sinh viên

Untitled BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN BÀI TẬP LỚN MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN Đề tài “Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng và ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu, học tập của sinh viên” Họ và tên Lê Hương Giang Mã số sinh viên 11211759 STT 15 Lớp TC Triết học Mác Lênin(121) 24 GV hướng dẫn TS Lê Thị Hồng Hà Nội, ngày 22 tháng 11 năm 2021 LỜI MỞ ĐẦU Để khẳng định sức mạnh vĩ đại của giáo dục và học tập, vị.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP LỚN MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

Đề tài: “Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa bản chất

và hiện tượng và ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu,

học tập của sinh viên”

Họ và tên: Lê Hương Giang

Mã số sinh viên: 11211759 STT: 15 Lớp TC: Triết học Mác - Lênin(121)_24

GV hướng dẫn: TS Lê Thị Hồng

LỜI MỞ ĐẦU

Để khẳng định sức mạnh vĩ đại của giáo dục và học tập, vị tổng thống da màu đầu tiên của Nam Phi, Nelson Mandela đã từng nói: “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất

mà người ta có thể sử dụng để làm thay đổi thế giới” Quả thực, học tập và nghiên cứu đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của mỗi người Từ những em bé mới chập chững bước vào lớp 1, những sinh viên đang chuẩn bị hành trang cho sự nghiệp tương lai đến những nhà lãnh đạo lỗi lạc, ai cũng cần học tập

Trong triết học Mác - Lênin, phép biện chứng duy vật là hệ thống phạm trù, những quy luật chung nhất, phản ảnh sự vận động và phát triển của toàn bộ thế giới, giúp con người hiểu biết hơn về mọi sự vật tồn tại khách quan Cặp phạm trù bản chất – hiện tượng và mối quan hệ biện chứng giữa chúng cũng đưa con người đến sự nhận thức sâu sắc về những vấn đề của cuộc sống Từ nghiên cứu về hiện tượng mà con người đánh giá được bản chất đúng đắn của sự vật, từ đó cải tạo và khiến sự vật không ngừng phát triển Áp dụng những kiến thức triết học đó vào quá trình học tập và nghiên cứu, con người hình thành được lối tư duy phù hợp, tiến bộ, khoa học và sáng tạo

Vì lý do đó, em đã quyết định lựa chọn “Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng và ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu, học tập của sinh viên” làm đề tài cho bài tập lớn của mình Qua đề tài này, em muốn phân tích, làm rõ sự vận dụng của quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng trong quá trình học tập và nghiên cứu của sinh viên, để từ đó rút ra những bài học đúng đắn cho con đường học tập và phát triển của bản thân sau này

NỘI DUNG

I QUAN ĐIỂM BIỆN CHỨNG DUY VẬT VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA CẶP PHẠM TRÙ BẢN CHẤT – HIỆN TƯỢNG:

1 Định nghĩa bản chất và hiện tượng

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta có thể thấy rằng, khi xem xét và đánh giá một đối tượng và quá trình phát triển lớn mạnh của nó trong thế giới hiện thực, sẽ luôn có những đặc điểm, những mặt nổi bên ngoài chỉ có thể thấy được

dễ dàng qua các giác quan Bên cạnh đó, cũng có những mặt chìm, những mối liên hệ bị khuất lấp bên trong, đòi hỏi con người phải có sự tư duy, tìm hiểu sâu hơn để nắm bắt Những mặt chìm và nổi đó trong quan điểm biện chứng duy vật của triết học được khái quát dưới khái niệm về cặp phạm trù bản chất và hiện tượng Ta có hai khái niệm sau:

“Bản chất là phạm trù chỉ tổng thể những mặt, những mối liên hệ tất nhiên, tương đối ổn định bên trong sự vật, quy định sự vận động và phát triển của sự vật”

“Hiện tượng là phạm trù chỉ những biểu hiện bên ngoài của các mặt, mối liên

hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên ngoài” Hiện tượng chính là những biểu hiện khách quan bên ngoài của bản chất

Thí dụ, về bản chất thì nước mang dạng lỏng, nhưng khi biểu hiện ra bên ngoài nó lại có những trạng thái khác như rắn và khí Hay trong sinh học, bản chất của mã gen di truyền chính là sự sắp xếp của bốn loại axit nucleotit là A-T-G-X, còn hiện tượng của nó chính là những đặc điểm, tính trạng khác nhau của sinh vật được biểu hiện qua các mã gen

2 Sự khác biệt giữa bản chất - cái chung – quy luật

Trước hết, dù phạm trù bản chất có mối liên hệ chặt chẽ với phạm trù cái chung, mang tính tất yếu và tương đối ổn định, nhưng chúng không hoàn toàn tương đồng Những gì tạo nên bản chất của một lớp các sự vật cũng sẽ đều là cái chung của những sự vật ấy Tuy nhiên, không phải cái chung nào cũng là bản

chất, bởi chỉ có những cái chung quy định sự tồn tại và phát triển của sự vật mới chính là bản chất

Ví dụ, con người có những điểm chung về các yếu tố như gương mặt (đều bao gồm mắt, mũi, miệng, chân, tay…), cảm xúc (vui, buồn, giận dữ, sợ hãi,…) Những đặc điểm chung này không phải là bản chất của con người Bản chất thực

sự của con người chính là sự tổng hòa của những mối quan hệ xã hội C.Mác cũng đã xác lập quan niệm của mình về bản chất của con người trong tác phẩm

“Luận cương về Phoiơbắc”: “Bản chất của con người không phải là một cái trừu tượng cố hữu của cá nhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó, bản chất của con người là tổng hòa những quan hệ xã hội”

Đồng thời, bản chất khi xét trên phương diện nhận thức của con người cũng cùng cấp bậc với quy luật Bởi lẽ, bản chất của một đối tượng đều xoay quanh sự vận động phát triển của nó V.I Lênin cũng đã từng nói: “Quy luật và bản chất là những khái niệm cùng một loại (cùng một bậc) hay nói đúng hơn là cùng một trình độ” Tuy nhiên, nếu như quy luật chỉ bộc lộ một khía cạnh của bản chất thì bản chất chính là sự tổng hợp của nhiều quy luật khác nhau

3 Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng

Trong chủ nghĩa duy tâm, mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng không được các nhà triết học theo đuổi nó thừa nhận và lý giải

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan tin rằng, bản chất không thực sự có thật mà chỉ

là một khái niệm mà con người tạo ra, đồng thời cho rằng hiện tượng chỉ là những cảm giác tồn tại chủ quan trong nhận thức của con người Chủ nghĩa duy tâm khách quan dù có công nhận sự tồn tại khách quan của bản chất nhưng cũng chỉ xem xét nó trên phương diện tinh thần chứ không gắn với bản thân sự vật Ngược lại với quan điểm ấy, chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng, bản chất

và hiện tượng không được quyết định bởi những yếu tố như sự nhận thức của con người, chúng tồn tại khách quan và là cái vốn có của sự vật Kết luận này là đúng đắn bởi:

Mọi sự vật bất kỳ đều được hình thành từ những thành phần và yếu tố nhất định Những yếu tố đó khi kết hợp với nhau thành một tổng thể sẽ tạo ra những

mối liên hệ đan xen lẫn nhau Những mối liên hệ chặt chẽ ấy luôn tồn tại một cách tất nhiên và tương đối ổn định bên trong sự vật Mọi sự vật luôn tồn tại khách quan, vì thế, bản chất và hiện tượng cũng tồn tại khách quan

Không chỉ thừa nhận sự tồn tại khách quan ấy của cặp phạm trù bản chất - hiện tượng, chủ nghĩa duy vật cũng cho rằng giữa chúng có quan hệ biện chứng vừa gắn bó chặt chẽ với nhau, vừa mâu thuẫn lẫn nhau

a Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

Để nhấn mạnh sự liên kết bền chặt giữa hai mặt bản chất và hiện tượng, nhà triết học V.I.Lê-nin đã từng nói: “Bản chất hiện ra Hiện tượng là có tính chất bản chất”

Bên trong mỗi đối tượng đều tồn tại sự thống nhất của hai mặt bản chất và hiện tượng Về căn bản, bản chất và hiện tượng có xu hướng tương hợp Bản chất được biểu lộ trong các hiện tượng tương ứng Bản chất như thế nào thì sẽ có hiện tượng như vậy Các bản chất khác nhau cũng sẽ có cho mình những hiện tượng khác nhau Khi một bản chất mới ra đời sẽ có hiện tượng mới ra đời, bản chất biến đổi sẽ kéo theo những hiện tượng đi liền với nó cũng biến đổi, và khi bản chất mất đi thì hiện tượng cũng không còn là nó nữa Bản chất và hiện tượng gắn

bó và cùng tồn tại khách quan trong mối liên hệ hữu cơ, không cái nào có thể tách rời khỏi cái kia

Bản chất cũng chính là căn cứ của hiện tượng, nó quy định các hiện tượng, thông qua một hiện tượng nhất định mà bản chất biểu hiện được sự tồn tại của nó Đồng thời, hiện tượng chính là sự thể hiện của bản chất ở mức độ nhất định Bản chất không tồn tại riêng lẻ một cách đơn thuần Hiện tượng cũng không thể thoát

ly khỏi bản chất, không có bản chất nào là không có hiện tượng và cũng không

có hiện tượng nào lại không biểu hiện một bản chất nào đó

Ví dụ, thông thường, một chiếc áo dày dặn với đường may đẹp và kiểu dáng độc đáo, về bản chất, sẽ là một chiếc áo đắt tiền Ngược lại, một chiếc áo có đường may qua loa và chất liệu vải không tốt sẽ được đánh giá là một chiếc áo rẻ tiền

Hay giống với câu nói “Trông mặt mà bắt hình dong”, qua một vài hành động và lời nói mà một người biểu hiện ra ngoài, chúng ta có thể đánh giá được phần nào tính cách bản chất bên trong của họ

Có thể nói, mối liên kết chặt chẽ và bền vững giữa cặp phạm trù bản chất và hiện tượng chính là con đường đưa nhân loại đến với những nhận thức sâu sắc hơn về sự vật, bởi nhờ có nó mà ta hiểu ra cái bản chất, cũng như từ bản chất luận ra những quy luật chung cho sự vận động và phát triển của các sự vật

b Tính chất mâu thuẫn của sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

Hegel đã từng nói: “bản chất “được ánh lên” nhờ hiện tượng”, nhưng, “nếu hình thái biểu hiện và bản chất đồng nhất với nhau thì mọi khoa học sẽ trở nên thừa” (Các Mác) Thật vậy, tuy thống nhất và không thể tách rời, song, giữa bản chất và hiện tượng cũng tồn tại trên những mặt đối lập Chúng luôn đi liền cùng nhau nhưng không hoàn toàn tương đồng, bên cạnh sự thống nhất cũng là sự khác biệt, sự mâu thuẫn lẫn nhau

Trước hết, tùy theo các yếu tố khách quan mà bản chất của một đối tượng có thể có nhiều hiện tượng khác nhau Vì thế, hiện tượng động hơn, phong phú đa dạng hơn, còn bản chất thì ẩn sâu bên trong và sâu sắc hơn V.I Lênin cũng từng nói: “Cái không bản chất, cái bề ngoài, cái trên mặt, thường biến mất, không bám “chắc”, không “ngồi vững” bằng “bản chất” ”

Thêm vào đó, một sự vật có thể biểu hiện ra bên ngoài nhiều hiện tượng khác nhau nhưng bản chất bên trong của sự vật đó lại không tương đồng với tất cả những hiện tượng ấy Trong đó, có những hiện tượng bộc lộ đúng đắn về bản chất của đối tượng, nhưng có hiện tượng chỉ bộc lộ được một khía cạnh nhỏ của bản chất, cũng có hiện tượng lại xuyên tạc và phản ánh sai hoàn toàn về bản chất vốn có Những hiện tượng không biểu hiện đúng về bản chất của sự vật được gọi

là hiện tượng giả

Thí dụ, trong Vật Lý hiện tượng phản xạ toàn phần tạo ra hiện tượng ảo ảnh,

khiến chúng ta nhìn thấy nước ở sa mạc hoặc trên mặt đường vào ngày nắng nóng mặc dù về mặt bản chất, không hề có nước ở đó Đó chính là một hiện tượng giả

Hay một ví dụ khác, một người khi ở cơ quan có thể biểu hiện ra bên ngoài là người lạnh lùng, trầm lặng, ít nói và hiếm khi tương tác với đồng nghiệp, nhưng khi rời khỏi chốn công sở, người này thực chất lại luôn hoạt ngôn, vui vẻ, ấm áp,

ân cần và chu đáo đối với gia đình và bạn bè thân thiết

Thực tế, có rất nhiều câu nói nổi tiếng hay câu ca dao tục ngữ cũng thể hiện sự khác biệt giữa bản chất và hiện tượng như “Khẩu xà tâm phật”, “Đừng đánh giá quyển sách qua trang bìa”… Điều này chứng tỏ rằng tính mâu thuẫn của sự thống nhất trong mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng cũng rất gần gũi với cuộc sống hàng ngày của con người

4 Ý nghĩa về mặt phương pháp luận

Thứ nhất, bản chất không được thể hiện qua một hiện tượng cụ thể nào mà được bộc lộ nhờ rất nhiều những hiện tượng khác nhau Không chỉ vậy, hiện tượng mang nhiều hình thức phong phú, đa dạng Vì thế, ta cần dựa vào quy luật khách quan quy định sự vận động và phát triển để tổng hợp để đi sâu vào phân tích nhiều hiện tượng, dưới nhiều góc độ khác nhau nhằm tìm ra bản chất thuần túy ẩn giấu sâu bên trong của sự vật

Thứ hai, việc tìm ra và nhận thức đúng đắn về một sự vật hay một đối tượng nào đó là quy trình phức tạp đi từ hiện tượng đến bản chất Qua bước phân tích các hiện tượng, ta sẽ kết luận được bản chất thuần túy ban đầu Sau khi kiểm chứng lại các hiện tượng đó, ta sẽ đi đến một bản chất sâu sắc hơn, cứ như thế mãi, ta sẽ tìm được bản chất sâu sắc nhất V.I Lê-nin cũng đã khẳng định sự đúng đắn của phương pháp luận này với câu nói: “Tư tưởng của người ta đi sâu một cách vô hạn, từ hiện tượng đến bản chất, từ bản chất cấp một, nếu có thể nói như vậy, đến bản chất cấp hai, v.v.v, cứ như thế mãi”

Thứ ba, hiện tượng của một đối tượng luôn biến đổi từng ngày, nó chịu nhiều

sự tác động từ những yếu tố thực tiễn khách quan và thay đổi một cách vô cùng phong phú, đa dạng Bởi thế, trong quá trình nghiên cứu, con người cần bám sát vào thực tiễn lúc đó để nắm bắt kịp thời các hiện tượng, để từ đó dần dần đi đến những kết luận chính xác về bản chất sâu xa của sự vật

Cuối cùng, không chỉ hiện tượng biến đổi, bản chất dù ẩn sâu bên trong và mang tính tương đối ổn định cũng có sự thay đối V.I Lênin cũng từng viết:

“không phải chỉ riêng hiện tượng là tạm thời, chuyển động, lưu động, bị tách rời bởi những giới hạn có tính chất ước lệ, mà bản chất của sự vật cũng thế” Khi đó, những phương pháp tiếp cận đã sử dụng để tìm ra bản chất trước sẽ trở nên cũ và không phù hợp, phương pháp mới thay thế cần được cập nhật sao cho phù hợp với bản chất mới

II Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU QUAN ĐIỂM BIỆN CHỨNG DUY VẬT VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA BẢN CHẤT VÀ HIỆN TƯỢNG ĐỐI VỚI VIỆC HỌC TẬP VÀ NGHIÊN CỨU CỦA SINH VIÊN

1 Một vài nét về hoạt động học tập, nghiên cứu tích lũy kiến thức của sinh viên

Nhà triết học V.I Lê-nin có câu: “Học, học nữa, học mãi” Câu nói đó phải chăng chính là ngọn hải đăng soi sáng con đường học tập và nghiên cứu của con người Muốn thành công trên con đường chinh phục tri thức, mỗi người cần không ngừng khổ luyện Đối với sinh viên, có lẽ quan điểm này còn đúng đắn hơn cả Mục đích học tập của sinh viên ở bậc đại học khác hoàn toàn so với học sinh ở bậc THPT Ở đại học, sinh viên không chỉ đơn thuần tiếp thu và trang bị những kiến thức cần thiết cho việc đi làm, mà còn rèn luyện khả năng vận dụng những tri thức ấy vào thực tiễn Việc học tập và nghiên cứu của sinh viên hoàn toàn là quá trình chủ động, tự giác và mang tính sáng tạo cao Ở bậc phổ thông, kiến thức lại được học sinh tiếp thu một cách thụ động và còn phụ thuộc nhiều vào bài giảng của thầy cô giáo trên lớp Do đó, rất nhiều tân sinh viên khi tiếp xúc với một môi trường mới hoàn toàn đã gặp phải khó khăn trong quá trình học tập

và nghiên cứu Việc mất phương hướng trong quá trình học tập là điều không thể tránh khỏi, đôi khi ngay cả những sinh viên đã theo học lâu năm cũng sẽ gặp phải nhiều lúng túng

2 Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng đối với việc học tập và nghiên cứu của sinh viên.

Qua quá trình tìm hiểu về ý nghĩa thực tiễn của mối quan hệ biện chứng giữa cặp phạm trù bản chất và hiện tượng, đặc biệt là đối với việc học tập và nghiên cứu, sinh viên có thể rút ra được nhiều bài học để áp dụng vào hoàn cảnh của bản thân:

Trước hết, mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng giúp sinh viên định hướng được phương pháp học tập đúng đắn, hiệu quả Để hiểu rõ hơn về bản chất và giá trị cốt lõi của kiến thức thì đi sâu vào nghiên cứu, xem xét nhiều hiện tượng khác nhau chính là cách tốt nhất

Chương trình bậc Đại học đem đến một lượng kiến thức khổng lồ, cùng với rất nhiều khái niệm mới lạ và đa dạng Ví dụ, trong bộ môn Kinh tế vi mô, sinh viên kinh tế bắt gặp khái niệm cung - cầu, lợi ích cận biên hay chi phí cơ hội Trong bộ môn Triết học Mác-Lênin, sinh viên lại tiếp cận kiến thức về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, các cặp phạm trù hay quy luật về chất và lượng…Đối với những khái niệm mới mẻ và có phần trừu tượng như vậy, nếu chỉ lắng nghe những lời giảng của giảng viên trên lớp học một lần duy nhất mà không xem xét lại nhiều lần và đọc thêm nhiều nguồn tham khảo chất lượng, đôi khi, sinh viên sẽ hiểu sai về các khái niệm đó cũng như bản chất của chúng

Ví dụ, trong bộ môn Triết học Mác – Lênin, sinh viên được tiếp cận với cặp phạm trù nội dung và hình thức Thoạt nghe về khái niệm hình thức, không ít sinh viên sẽ nhầm lẫn giữa hình thức bên ngoài và bên trong của sự vật Tuy nhiên, sau khi đi vào phân tích và tìm hiểu các ví dụ, ta sẽ hiểu ra bản chất của khái niệm

“hình thức” đó chính là phạm trù chỉ phương thức tồn tại và phát triển của sự vật,

là các mối liên hệ bền vững nằm bên trong chính sự vật, và là các phương thức kết hợp, sắp xếp để biểu hiện hiện tượng ra bên ngoài

Hay một ví dụ khác ngoài lĩnh vực học tập, một người lính cứu hoả, vì mong muốn cứu lấy bé gái đang trong cơn nguy kịch mà đành phải bỏ lại người đồng đội của mình đang mắc kẹt trong đống lửa Khi định quay lại cứu người đồng đội, anh ta đã không kịp và để người bạn của mình phải hy sinh Nếu chỉ nhìn vào một hiện tượng duy nhất (việc anh ta bỏ lại đồng đội mắc kẹt trong đống lửa), chúng

ta sẽ đánh giá sai về bản chất của người này và nghĩ rằng anh ta là một người ích

của người lính cứu hoả này là lương thiện và lựa chọn của anh ta là hoàn toàn phù hợp với hoàn cảnh Vì thế, ta luôn cần xem xét, tổng hợp và phân tích tất cả các hiện tượng ở mọi mặt trước khi đi đến kết luận về bản chất của một đối tượng

Có thể nói, giống như quá trình tìm hiểu bản chất cần thông qua nhiều hiện tượng, quá trình học tập và tìm hiểu về kiến thức của sinh viên cũng cần sự tự mày mò nghiên cứu thông qua nhiều nguồn sách, nguồn tài liệu tham khảo uy tín khác nhau Đồng thời, để tránh hiểu sai cũng như nắm vững bản chất của những kiến thức mới, sinh viên cần có sự tìm hiểu, phân tích sâu vào các nguồn tài liệu sẵn có để việc học tập, nghiên cứu đạt hiệu quả cao nhất

Tuy nhiên, trên thực tế, việc nghiên cứu sâu vào mọi mặt, mọi khía cạnh khác nhau của tất cả các hiện tượng của một sự vật đều phải đi qua nhiều công đoạn hết sức công phu, tỉ mỉ Đó là một chuyện không hề dễ dàng để thực hiện Thêm vào đó, các yếu tố như nhân lực, vật lực, điều kiện tài chính hay điều kiện thời gian không phải lúc nào cũng có thể đáp ứng đủ cho quá trình tìm hiểu các hiện tượng Đôi khi, để nắm bắt được bản chất của đối tượng, ta chỉ cần nhìn vào một vài hiện tượng điển hình để có thể đưa ra kết luận cuối cùng về bản chất

Ví dụ, mỗi nhãn hàng khi muốn tung ra sản phẩm mới đều cần thực hiện bước nghiên cứu thị trường Trong đó, việc khảo sát nhu cầu tiêu dùng của những vị khách hàng tiềm năng là một bước quan trọng không thể bỏ qua Mỗi người tiêu dùng trên thị trường đều có thể trở thành một đối tượng khách hàng tiềm năng Tuy nhiên, để có thể khảo sát và nghiên cứu hết tất cả các đối tượng là điều rất khó để thực hiện Bởi thế, nhiều doanh nghiệp thường lựa chọn thu hẹp phạm vi khảo sát của mình để tập trung hướng đến một số lượng khách hàng nhất định Họ thường tìm đến những nhóm người với độ tuổi và thói quen tiêu dùng khác nhau

ví dụ như nhóm nhỏ khách hàng là trẻ em, nhóm nhỏ khách hàng là người trẻ, nhóm nhỏ khách hàng lớn tuổi… Điều này giúp các công ty tiết kiệm các nguồn lực nhưng vẫn đảm bảo định hướng được đúng một số mục tiêu thị trường của mình

Vận dụng vào quá trình nghiên cứu và học tập của bản thân, sinh viên cần biết giới hạn phạm vi nghiên cứu ở một mức độ nhất định với những hiện tượng điển hình và phù hợp nhất, để có thể vừa tìm ra bản chất của vấn đề vừa tiết kiệm được