TÌNH HUỐNG MÔN TƯ VẤN VẤN ĐỀ HỢP ĐỒNG 1.Tháng 32021, ba ông A, B, C thỏa thuận góp vốn thành lập công ty TNHH ABC, chuyên sản xuất đồ gỗ, ông A là giám đốc. Thời điểm này công ty ABC cũng dự định thuê nhà kho của công ty X để chứa hàng hóa. Cùng ngày nộp đơn xin cấp GCNĐKDN, công ty ABC ký hợp đồng đặt cọc với công ty X, đặt cọc 200 triệu để đảm bảo việc hai bên sẽ ký kết hợp đồng thuê nhà kho từ ngày 01042021. Đến 01042021 (ABC đã có GCNĐKDN) cty X cho rằng hợp đồng đặt cọc vô hiệu, do tại thời điểm ký kết, cty ABC chưa có giấy CNĐKDN, nên chưa có tư cách pháp nhân. HĐ giữa hai bên có chữ ký của ông A nhưng cũng không đóng dấu của công ty ABC.3.Công ty ABC, một công ty lớn chuyên kinh doanh các mặt hàng thời trang tại Hà Nội. Năm 2021, cty ABC dự định ký HĐ với cty XYZ (một công ty lớn trong lĩnh vực sản xuất và bán hàng may mặc tại TP. Hồ Chí Minh) để đưa các sản phầm của cty này ra thị trường HN.Câu hỏi: Anh (chị) hãy tư vấn những loại hợp đồng mà cty ABC có thể xác lập với cty XYZ? Nêu ưu, nhược điểm giữa các loại hợp đồng với nhau.2.Chi phí thuê Luật sư có phải thiệt hại phải bồi thường không?3.Công ty ABC, một công ty lớn chuyên kinh doanh các mặt hàng thời trang tại Hà Nội. Năm 2021, cty ABC dự định ký HĐ với cty XYZ (một công ty lớn trong lĩnh vực sản xuất và bán hàng may mặc tại TP. Hồ Chí Minh) để đưa các sản phầm của cty này ra thị trường HN.Câu hỏi: Anh (chị) hãy tư vấn những loại hợp đồng mà cty ABC có thể xác lập với cty XYZ? Nêu ưu, nhược điểm giữa các loại hợp đồng với nhau.4.Năm 2019, Công ty AB ký Đ thiết kế, lắp ráp một hệ thống chế biến cà phê cho cty X; giá trị hợp đồng là 4 tỷ, thời hạn bàn giao là 2 năm kể từ khi ký hợp đồng, 1 năm sau, AB đề xuất ký phụ lục hợp đồng theo hướng tăng giá lên. Theo AB, nhiều thiết bị để chết tạo hệ thống chế biến cà phê phải nhập ngoại do trong nước không sản xuất được. Do chính sách thuế của nhà nước thay đổi, giá nhiều thiết bị tăng gấp 3 lần. Nếu không tăng giá HĐ thì AB sẽ lỗ nặng, tuy nhiên cty XY không đồng ý. Được biết HĐ không có quy định về sự kiện BKK.5.Năm 2020, Cty ABC ký hợp đồng cung cấp 100 tấn thép xây dựng cho Cty XYZ, thỏa thuận giao hàng ngày 282020. Ngày 282020, ABC giao hàng. Qua kiểm tra, XYZ phát hiện có 30100 tấn không đảm bảo tiêu chuẩn đã thỏa thuận, ABC thừa nhận điều này. ABC đề xuất XYZ nhận 70 tấn thép đạt tiêu chuẩn và 3 ngày sau (582020) sẽ giao bổ sung 30 tấn còn lại. Được biết các bên chưa dự liệu trong HĐ sẽ giải quyết thế nào nếu xảy ra tình huống này.Câu hỏi:Với vi phạm của ABC, XYZ có quyền hủy bỏ hoặc đơn phương chấm dứt HĐ mà không phải chịu trách nhiệm gì không?6.Tình huống: Công ty A (Việt Nam) tiến hành đàm phán ký kết hợp đồng mua gạo của cty B (Thái Lan). Khi thỏa thuận về luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp cho hợp đồng, cty A muốn áp dụng pháp luật VN và cơ quan tài phán tại VN; ngược lại cty B muốn áp dụng pháp luật Thái Lan và cơ quan tài phán tại Thái Lan.Câu hỏi: Nếu được công ty A nhờ tư vấn, anh chị sẽ tư vấn cho họ giải quyết bất đồng như thế nào?7.Tháng 32021, công ty ABC ký hợp đồng bán 100 xe máy và hợp đồng vận tải hàng hóa với công ty XYZ (hợp đồng có hiệu lực tại thời điểm ký kết). Tháng 42021, XYZ phát hiện tại thời điểm ký kết, ABC chưa đăng ký kinh doanh ngành ngề bán mô tô, xe máy và vận tải bằng xe ô tô. Tuy nhiên trước thời điểm XYZ phát hiện, ABC đã được ghi nhận hai ngành nghề này. XYZ cho rằng cả hai hợp đồng vô hiệu do tại thời điểm ký kết, ABC chưa có chức năng kinh doanh hai ngành nghề trên.Hai hợp đồng trên có vô hiệu không?8.Công ty TNHH AZ là một công ty liên doanh trong đó nhà đầu tư Singapore nắm 70% vốn điều lệ, chuyên kinh doanh mặt hàng đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ, trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh.Năm 2021, công ty AZ muốn mở chi nhánh tại Hà Nội. Họ dự định ký HĐ thuê trụ sở mở chi nhánh với Công ty kinh doanh BĐS SAPPHIRE cũng là một công ty liên doanh trong đó nhà đầu tư Singapore nắm 80% vốn điều lệ, trụ sở tại Hà Nội. Dự thảo HĐ có nội dung sau đây: HĐ này sẽ được điều chỉnh và giải thích theo pháp luật Việt Nam và nếu pháp luật VN không điều chỉnh một vấn đề nào đó thì pháp luật Singapore sẽ được sử dụng để điều chỉnh vấn đề đó. Bất kỳ tranh chấp nào phát sinh từ HĐ này sẽ được giải quyết tại Trung tâm TTQT Singapore (SIAC) theo các quy tắc của Trung tâm này. Số lượng trọng tài viên sẽ là ba người. Quyết định của trọng tài sẽ là cuối cùng và ràng buộc. Bên thuê phải thanh toán phí và chi phí cho luật sự của Bên cho thuê trong trường hợp Bên thuê được xác định là đã vi phạm các nghĩa vụ của mình theo HĐ này.9.Tình huống: Cty Thái Bình trụ sở tại tỉnh V, ngành nghề KD là XNK hàng nông sản tiểu thủ công nghiệp, nhập khẩu linh kiện và lắp ráp xe gắn máy. Thái Bình có nhiều xí nghiệp khác nhau, việc nhập khẩu linh kiện và lắp ráp xe gắn máy giao cho XN Hoàng Hải. Năm 2018, Hoàng Hải có ý định đặt làm các linh kiện xe gắn máy với Cty TNHH Nam Dương, trụ sở tại TP. HCM. Ngày 2532018, Hoàng Hải và Nam Dương ký kết HĐ nguyên tắc đặt mua thường xuyên bộ chén cổ xe gắn máy do Nam Dương sản xuất, thời hạn 2 năm. Sau đó, Hoàng Hải đã nhiều lần đặt hàng của Nam Dương, việc thực hiện hợp đồng diễn ra suôn sẻ.Ngày 2832019, Hoàng Hải nhận lô hàng trị giá 320 triệu, thời hạn thanh toán 3042019. Ngày 442019, Nam Dương xác nhận lô hàng mới giá 150 triệu, giao hàng 2042019, thanh toán 1052019. Sau đó, xảy ra việc một số lãnh đạo của Thái Bình bị khởi tố về tội tham ô. Scandal này ảnh hưởng lớn tới Hoàng Hải. Thực tế, nhiều HĐ Hoàng Hải ký với các đối tác khác đã bị hủy, họ gặp nhiều khó khăn về tài chính. Được biết, HĐ ký ngày 2532018 quy định nếu một trong hai bên vi phạm HĐ thì sẽ chịu phạt 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm. HĐ cũng ko dự liệu về trường hợp này.Câu hỏi: tư vấn hướng xử lý cho Nam Dương.
Trang 1TÌNH HUỐNG MÔN TƯ VẤN:
VẤN ĐỀ HỢP ĐỒNG
1 Tháng 3/2021, ba ông A, B, C thỏa thuận góp vốn thành lập công ty TNHH ABC, chuyên sản xuất đồ gỗ, ông A là giám đốc Thời điểm này công ty ABC cũng dự định thuê nhà kho của công ty X để chứa hàng hóa Cùng ngày nộp đơn xin cấp GCNĐKDN, công ty ABC ký hợp đồng đặt cọc với công ty X, đặt cọc 200 triệu để đảm bảo việc hai bên sẽ
ký kết hợp đồng thuê nhà kho từ ngày 01/04/2021 Đến 01/04/2021 (ABC đã có GCNĐKDN) cty X cho rằng hợp đồng đặt cọc vô hiệu, do tại thời điểm ký kết, cty ABC chưa có giấy CNĐKDN, nên chưa có tư cách pháp nhân HĐ giữa hai bên có chữ ký của ông A nhưng cũng không đóng dấu của công ty ABC.
Để xem xét hợp đồng này có vô hiệu hay không cần phân tích xem hợp đồng có vi phạm quy định nào tại Điều 117 BLDS 2015, Điều 408 BLDS hay không
Theo quy định tại Điều 117 BLDS 2015:
Điều 117 Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
1 Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;
Tại thời điểm công ty X ký hợp đồng với công ty ABC, công ty X chưa tồn tại, chưa có năng lực pháp luật dân sự
Như vậy, về mặt quy định pháp luật thì hợp đồng đặt cọc này vô hiệu do không đáp ứng điều kiện chủ thể
Về thực tế giải quyết tại Tòa án thì tòa án không tuyên vô hiệu, Tòa án sẽ căn cứ vào Điều 18 Luật doanh nghiệp 2020, căn cứ vào mục đích của các bên khi ký kết hợp đồng là nhằm phục vụ hoạt động của DN:
Điều 18 Hợp đồng trước đăng ký doanh nghiệp
1 Người thành lập doanh nghiệp được ký hợp đồng phục vụ cho việc thành lập và hoạt động của doanh nghiệp trước và trong quá trình đăng ký doanh nghiệp.
Trang 22 Trường hợp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp phải tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng đã ký kết quy định tại khoản 1 Điều này và các bên phải thực hiện việc chuyển giao quyền, nghĩa vụ theo hợp đồng theo quy định của Bộ luật Dân sự, trừ trường hợp trong hợp đồng có thỏa thuận khác.
3 Trường hợp doanh nghiệp không được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, người ký kết hợp đồng theo quy định tại khoản 1 Điều này chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng; trường hợp có người khác tham gia thành lập doanh nghiệp thì cùng liên đới chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng đó.
Lưu ý: tư vấn cho KH khi ký hợp đồng trước thành lập doanh nghiệp thì ký với tư cách cá nhân người thành lập DN, không được mang danh công ty chưa tồn tại ra để ký
2 Chi phí thuê Luật sư có phải thiệt hại phải bồi thường không?
Pháp luật VN chỉ có một lĩnh vực duy nhất có đề cập cụ thể là tiền thuê luật sư là thiệt hại được bồi thường, đó là lĩnh vực sở hữu trí tuệ
Thực tế, nếu giải quyết tranh chấp tại Tòa án thì Tòa không coi tiền thuê luật sư là thiệt hại được bồi thường, một số trường hợp nếu Tòa án không chấp nhận tiền thuê luật sư là thiệt hại được bồi thường theo hợp đồng thì có thể khởi kiện vụ án khác đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đối với số tiền thuê luật sư
Nếu giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thì trọng tài thường coi tiền thuê luật sư là thiệt hại được bồi thường, trái ngược với Tòa án
Nếu các bên có thỏa thuận trong hợp đồng khoản tiền được coi là thiệt hại bao gồm khoản tiền thuê luật sư thì Tòa án vẫn tôn trọng thỏa thuận của các bên
Trang 33 Công ty ABC, một công ty lớn chuyên kinh doanh các mặt hàng thời trang tại Hà Nội Năm 2021, cty ABC dự định ký HĐ với cty XYZ (một công ty lớn trong lĩnh vực sản xuất và bán hàng may mặc tại TP Hồ Chí Minh) để đưa các sản phầm của cty này ra thị trường HN.
Câu hỏi: Anh (chị) hãy tư vấn những loại hợp đồng mà cty ABC có thể xác lập với cty XYZ? Nêu ưu, nhược điểm giữa các loại hợp đồng với nhau.
Hợp đồng mua bán, hợp đồng đại lý và hợp đồng hợp tác
Hợp đồng mua bán Có thể mang lại lợi
nhuận cao nhất
Mua đứt bán đoạn nên rủi ro cao nhất,
Hợp đồng hợp tác Lợi nhuận ở mức trung
bình
Nhưng nếu ký được hợp đồng này, XYZ bỏ vốn ra kinh doanh thì sẽ thời gian, công sức, chất xám
ra cùng ABC kinh doanh
có lợi nhuận
Rủi ro trung bình nhưng khó thuyết phục đối tác
ký được hợp đồng này vì công ty XYZ lớn chuyên sản xuất mua bán hàng ngày, khả năng họ không muốn bỏ vốn ra
để hợp tác phát triển một thị trường mới như
Hà Nội
Hợp đồng đại lý Chỉ thu hoa hồng, giá
bán, chương trình khuyến mại… do bên giao đại lý ấn định do đó lợi nhuận không cao
Rủi ro thấp nhất, không bán được thì trả hàng
4 Năm 2019, Công ty AB ký Đ thiết kế, lắp ráp một hệ thống chế biến
cà phê cho cty X; giá trị hợp đồng là 4 tỷ, thời hạn bàn giao là 2 năm
kể từ khi ký hợp đồng, 1 năm sau, AB đề xuất ký phụ lục hợp đồng theo hướng tăng giá lên Theo AB, nhiều thiết bị để chết tạo hệ thống chế biến cà phê phải nhập ngoại do trong nước không sản xuất được
Do chính sách thuế của nhà nước thay đổi, giá nhiều thiết bị tăng gấp
3 lần Nếu không tăng giá HĐ thì AB sẽ lỗ nặng, tuy nhiên cty XY không đồng ý Được biết HĐ không có quy định về sự kiện BKK.
Trang 4Có cách nào nào bảo vệ AB?
Trường hợp này không phải sự kiện bất khả kháng vì: Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép
Như vậy, muốn là sự kiện bất khả kháng thì AB phải không thể thực hiện hợp đồng, tuy nhiên thực tế dù thuế có tăng thì AB vẫn có thể thực hiện hợp đồng, chỉ là bị lỗ nặng
Có thể áp dụng Điều 420 Bộ luật dân sự về Thực hiện hợp đồng khi
hoàn cảnh thay đổi cơ bản nhưng cần có hồ sơ cụ thể mới xem xét được
Khó khăn vướng mắc khi áp dụng Điều 420 vào tình huống này:
Điều 420 Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
1 Hoàn cảnh thay đổi cơ bản khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Sự thay đổi hoàn cảnh do nguyên nhân khách quan xảy ra sau khi giao kết hợp đồng; (giống BKK)
b) Tại thời điểm giao kết hợp đồng, các bên không thể lường trước được về sự thay đổi hoàn cảnh; (giống BKK)
c) Hoàn cảnh thay đổi lớn đến mức nếu như các bên biết trước thì hợp đồng đã không được giao kết hoặc được giao kết nhưng với nội dung hoàn toàn khác;
d) Việc tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không có sự thay đổi nội dung hợp đồng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên;
đ) Bên có lợi ích bị ảnh hưởng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép, phù hợp với tính chất của hợp đồng mà không thể
ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng đến lợi ích (giống BKK).
Những đoạn tô đậm là những quy định định tính khó áp dụng, không có hướng dẫn, phụ thuộc vào cảm tính của thẩm phán.
Khi soạn thảo hợp đồng, LS có thể hướng dẫn các bên quy định về mức thiệt hại được coi là lớn và là hoàn cảnh thay đổi cơ bản: ví dụ: lỗ bao nhiêu % là lớn, hoặc giá trị hợp đồng tăng bao nhiêu % là lớn.
2 Trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý.
Trang 5 có quyền yêu cầu bên kia đàm phán nhưng không buộc bên còn lại phải chấp nhận
(Có thể thỏa thuận trong hợp đồng là nếu đã hoàn thành việc tại khoản 2 này mà không thống nhất được thì có quyền chấm dứt hợp đồng).
3 Trường hợp các bên không thể thỏa thuận được về việc sửa đổi hợp đồng trong một thời hạn hợp lý, một trong các bên có thể yêu cầu Tòa án:
a) Chấm dứt hợp đồng tại một thời điểm xác định;
b) Sửa đổi hợp đồng để cân bằng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên
do hoàn cảnh thay đổi cơ bản.
Tòa án chỉ được quyết định việc sửa đổi hợp đồng trong trường hợp việc chấm dứt hợp đồng sẽ gây thiệt hại lớn hơn so với các chi phí để thực hiện hợp đồng nếu được sửa đổi.
Luật đang trao cho thẩm phán một quyền năng mà không thực sự là chuyên môn của họ đó là xác định sửa đổi hợp đồng hay chấm dứt hợp đồng là ít thiệt hại hơn (đánh giá về kinh tế, không phải pháp lý).
4 Trong quá trình đàm phán sửa đổi, chấm dứt hợp đồng, Tòa án giải quyết vụ việc, các bên vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Vẫn phải tiếp tục thực hiện trong quá trình TA giải quyết nên vẫn lỗ, trong khi quá trình giải quyết Tòa án là rất dài.
Trang 65 Năm 2020, Cty ABC ký hợp đồng cung cấp 100 tấn thép xây dựng cho Cty XYZ, thỏa thuận giao hàng ngày 2/8/2020 Ngày 2/8/2020, ABC giao hàng Qua kiểm tra, XYZ phát hiện có 30/100 tấn không đảm bảo tiêu chuẩn đã thỏa thuận, ABC thừa nhận điều này ABC đề xuất XYZ nhận 70 tấn thép đạt tiêu chuẩn và 3 ngày sau (5/8/2020) sẽ giao bổ sung 30 tấn còn lại Được biết các bên chưa dự liệu trong HĐ sẽ giải quyết thế nào nếu xảy ra tình huống này.
Câu hỏi:
Với vi phạm của ABC, XYZ có quyền hủy bỏ hoặc đơn phương chấm dứt HĐ mà không phải chịu trách nhiệm gì không?
Áp dụng Luật thương mại 2005:
Điều 310 Đình chỉ thực hiện hợp đồng
Trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật này, đình chỉ thực hiện hợp đồng là việc một bên chấm dứt thực hiện nghĩa vụ hợp đồng thuộc một trong các trường hợp sau đây:
1 Xảy ra hành vi vi phạm mà các bên đã thoả thuận là điều kiện để đình chỉ hợp đồng;
2 Một bên vi phạm cơ bản nghĩa vụ hợp đồng.
Điều 312 Huỷ bỏ hợp đồng
1 Huỷ bỏ hợp đồng bao gồm hủy bỏ toàn bộ hợp đồng và hủy bỏ một phần hợp đồng.
2 Hủy bỏ toàn bộ hợp đồng là việc bãi bỏ hoàn toàn việc thực hiện tất cả các nghĩa vụ hợp đồng đối với toàn bộ hợp đồng.
3 Hủy bỏ một phần hợp đồng là việc bãi bỏ thực hiện một phần nghĩa vụ hợp đồng, các phần còn lại trong hợp đồng vẫn còn hiệu lực.
4 Trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật này, chế tài hủy bỏ hợp đồng được áp dụng trong các trường hợp sau đây:
a) Xảy ra hành vi vi phạm mà các bên đã thoả thuận là điều kiện để hủy
bỏ hợp đồng;
b) Một bên vi phạm cơ bản nghĩa vụ hợp đồng.
Khoản 13 Điều 3 Luật thương mại quy định:
Trang 7“13 Vi phạm cơ bản là sự vi phạm hợp đồng của một bên gây thiệt hại cho bên kia đến mức làm cho bên kia không đạt được mục đích của việc giao kết hợp đồng”.
Trường hợp này chưa đủ cơ sở xác định có vi phạm cơ bản hợp đồng không
do không biết mục đích công ty XYZ mua thép để làm gì, chứng minh mục đích của việc giao kết hợp đồng
Thực tế khi soạn thảo hợp đồng nên lường trước các trường hợp vi phạm được chấm dứt tránh trường hợp cãi nhau là có vi phạm cơ bản hay không
6 Tình huống: Công ty A (Việt Nam) tiến hành đàm phán ký kết hợp đồng mua gạo của cty B (Thái Lan) Khi thỏa thuận về luật áp dụng
và cơ quan giải quyết tranh chấp cho hợp đồng, cty A muốn áp dụng pháp luật VN và cơ quan tài phán tại VN; ngược lại cty B muốn áp dụng pháp luật Thái Lan và cơ quan tài phán tại Thái Lan.
Câu hỏi: Nếu được công ty A nhờ tư vấn, anh chị sẽ tư vấn cho họ giải quyết bất đồng như thế nào?
Các phương án:
1/ Luật VN – Cơ quan giải quyết tranh chấp Thái (tốt nhất)
Luật thì chắc chắn được sử dụng nhưng cơ quan giải quyết tranh chấp chưa chắc được sử dụng, do các bên đều muốn thực hiện hợp đồng, không muốn phát sinh tranh chấp, khả năng tranh chấp khá thấp
Giải quyết tại cơ quan Thái có lợi ở chỗ: VN thắng thì bản án được thi hành ngay, nếu thua thì cty Thái Lan phải mang bản án qua VN yêu cầu công nhận và cho thi hành, thủ tục này khá lâu, thủ tục lằng nhằng và không được công nhận
2/ Luật Thái Lan – Cơ quan giải quyết tranh chấp VN
Luật TL thì khó cho cơ quan VN, đồng thời nếu VN thua thì Thái được thi hành ngay, VN thì phải sang Thái yêu cầu công nhận và cho thi hành
3/ Luật nước thứ 3 – trọng tài nước thứ 3 (khách quan nhất, dễ được các bên chấp nhận nhất)
Bên nào thắng cũng phải thực hiện việc công nhận và cho thi hành
Trang 84/ Lựa chọn theo trụ sở của nguyên đơn (bị đơn)… (May rủi)
7 Tháng 3/2021, công ty ABC ký hợp đồng bán 100 xe máy và hợp đồng vận tải hàng hóa với công ty XYZ (hợp đồng có hiệu lực tại thời điểm
ký kết) Tháng 4/2021, XYZ phát hiện tại thời điểm ký kết, ABC chưa đăng ký kinh doanh ngành ngề bán mô tô, xe máy và vận tải bằng xe
ô tô Tuy nhiên trước thời điểm XYZ phát hiện, ABC đã được ghi nhận hai ngành nghề này XYZ cho rằng cả hai hợp đồng vô hiệu do tại thời điểm ký kết, ABC chưa có chức năng kinh doanh hai ngành nghề trên Hai hợp đồng trên có vô hiệu không?
Ngành nghề kinh doanh vận tải hàng hóa là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Phụ lục IV của Luật đầu tư, còn ngành nghề mua bán xe máy là ngành nghề kinh doanh thông thường
Kinh doanh trước, đăng ký sau có phải là chủ thể không có năng lực pháp luật dân sự không?
Pháp luật Việt Nam không quy định rõ, năng lực pháp luật dân sự của pháp nhân được quy định ngắn gọn tại Điều 86 BLDS, không có hướng dẫn thêm nên không đủ cơ sở kết luận kinh doanh trước đăng ký sau là chủ thể không có năng lực pháp luật dân sự
Theo quy định tại Điều 117 BLDS 2015:
Điều 117 Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
1 Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự (khó tuyên vô hiệu theo điều kiện
này, do đã phân tích trên), năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự
được xác lập;
b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện (XYZ có thể yêu
cầu tuyên vô hiệu nếu cho rằng mình bị lừa dối, ví dụ trong hợp đồng hay trao đổi giữa 2 bên mà ABC nói rằng mình chuyên kinh doanh, nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này trong khi ABC còn chưa đăng ký kinh doanh, khó chứng minh
là lừa dối nếu không có bằng chứng);
c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Trang 9Hợp đồng vận tải hàng hóa có nguy cơ vô hiệu cao do vi phạm điều cấm của Luật doanh nghiệp tại khoản 6 Điều 16.
Hợp đồng mua bán xe máy thì không bị cấm tại khoản 6 Điều 16 Luật doanh nghiệp, không bị vô hiệu (có thể bị phạt vi phạm hành chính).
2 Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân
sự trong trường hợp luật có quy định
Theo Điều 16 Luật doanh nghiệp:
Điều 16 Các hành vi bị nghiêm cấm
6 Kinh doanh các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh; kinh doanh ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện khi chưa đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật hoặc không bảo đảm duy trì đủ điều kiện đầu tư kinh doanh trong quá trình hoạt động
8 Công ty TNHH AZ là một công ty liên doanh trong đó nhà đầu tư Singapore nắm 70% vốn điều lệ, chuyên kinh doanh mặt hàng đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ, trụ sở tại TP Hồ Chí Minh.
Năm 2021, công ty AZ muốn mở chi nhánh tại Hà Nội Họ dự định
ký HĐ thuê trụ sở mở chi nhánh với Công ty kinh doanh BĐS SAPPHIRE cũng là một công ty liên doanh trong đó nhà đầu tư Singapore nắm 80% vốn điều lệ, trụ sở tại Hà Nội Dự thảo HĐ có nội dung sau đây:
- HĐ này sẽ được điều chỉnh và giải thích theo pháp luật Việt Nam
và nếu pháp luật VN không điều chỉnh một vấn đề nào đó thì pháp luật Singapore sẽ được sử dụng để điều chỉnh vấn đề đó.
- Bất kỳ tranh chấp nào phát sinh từ HĐ này sẽ được giải quyết tại Trung tâm TTQT Singapore (SIAC) theo các quy tắc của Trung tâm này
Số lượng trọng tài viên sẽ là ba người Quyết định của trọng tài sẽ là cuối cùng và ràng buộc Bên thuê phải thanh toán phí và chi phí cho luật sự của Bên cho thuê trong trường hợp Bên thuê được xác định là đã
vi phạm các nghĩa vụ của mình theo HĐ này.
Trang 10Phí, chi phí cho luật sư nên quy định 2 chiều, không nên quy định cho một mình bên thuê
Không được áp dụng Luật Singapore: 2 doanh nghiệp này là doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam nên là pháp nhân Việt Nam Hợp đồng ký giữa
2 pháp nhân Việt Nam, liên quan đến bất động sản tại Việt Nam thì hợp đồng này không có yếu tố nước ngoài theo Điều 663 BLDS
Áp dụng thứ tự theo luật VN: Luật VN không quy định thì áp dụng tập quán, án lệ, lẽ công bằng…
Về việc chọn trọng tài singapore:
Theo điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS quy định đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản giải quyết, tuy nhiên đối tượng tranh chấp trong vụ án này là hợp đồng thuê bất động sản chứ không phải bất động sản nên không áp dụng điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS
Chọn Trọng tài Singapore là không trái quy định với pháp luật
Về triển khai áp dụng: chọn trung tâm trọng tài singapore thì sau khi có bản án phải đưa về VN công nhận và cho thi hành: mất thời gian, có thể vì lý do
gì đó mà không được công nhận => nên Tư vấn cho KH chọn Tòa án, trọng tài VN
Hiện nay một bộ phận thẩm phán đang hiểu cứ tranh chấp liên quan đến bđs thì phải Tòa án nơi có bđs giải quyết, vì vậy nên tư vấn cho KH chọn Tòa án hoặc trọng tài VN
9 Tình huống: Cty Thái Bình trụ sở tại tỉnh V, ngành nghề KD là XNK hàng nông sản tiểu thủ công nghiệp, nhập khẩu linh kiện và lắp ráp
xe gắn máy Thái Bình có nhiều xí nghiệp khác nhau, việc nhập khẩu linh kiện và lắp ráp xe gắn máy giao cho XN Hoàng Hải
Năm 2018, Hoàng Hải có ý định đặt làm các linh kiện xe gắn máy với Cty TNHH Nam Dương, trụ sở tại TP HCM Ngày 25/3/2018, Hoàng Hải và Nam Dương ký kết HĐ nguyên tắc đặt mua thường xuyên bộ chén cổ xe gắn máy do Nam Dương sản xuất, thời hạn 2 năm Sau
đó, Hoàng Hải đã nhiều lần đặt hàng của Nam Dương, việc thực hiện hợp đồng diễn ra suôn sẻ.