PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu của xã hội học

 Blog Xã hội học, Tags “Method”, “Techniqu es”  Nội dung  Phương pháp xác định vấn đề nghiên cứu;  Phương pháp xây dựng đề cương nghiên cứu;... Một số tên đề tài nghiên cứu khoa họ

Trang 2

Chuẩn bị bài

 Tài liệu tham khảo

 Phạm Viết Vượng, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB ĐHQG HN H.2001.

 Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB KHKT H.2005.

 Blog Xã hội học, Tags “Method”,

“Techniqu es”

 Nội dung

 Phương pháp xác định vấn đề nghiên cứu;

 Phương pháp xây dựng đề cương nghiên

cứu;

Trang 3

Blog Xã hội học, Tags “Method”

 Khái niệm "khoa học" và "nghiên cứu khoa học"

 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

 Phương pháp Nghiên cứu khoa học là gì?

 Phương pháp nghiên cứu khoa học (1)

 Sơ lược về phương pháp nghiên cứu khoa học và cách tiếp cận

 NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH VÀ NGHIÊN CỨU ĐỊNH

LƯỢNG

Trang 6

Blog Xã hội học (my.opera.com/xahoihoc)

Trang 7

Tags “Method”

Trang 10

I Xác lập vấn đề nghiên cứu

1.1 Xác định đề tài nghiên cứu

Trang 11

Những vấn đề có thể trở thành đề tài NCKH

 Mang tính xã hội (Có quy mô rộng lớn hoặc tầm ảnh hưởng rộng, nằm trong sự quan tâm của xã hội);

 Có tính cấp thiết (Chưa hoàn thiện hoặc có tác động tiêu cực tới xã hội);

Trang 12

Sự biến đổi hệ giá trị

truyền thống của người Việt Nam dưới ảnh hưởng của CNH, HĐH

Thị hiếu nghệ thuật của thanh niên Hà Nội trong giai đoạn hiện

nay

Lối sống của sinh viên Đại học

Sài gòn- Thực trạng và giải pháp

Nâng cao chất lượng

học tập của sinh viên các trường đại học cao

đẳng ở TPHCM

Trong giai đoạn hiện nay

Quản lý nhà nước đối

với hoạt động quảng

cáo-

Thực trạng và giải pháp

Trang 13

Một số tên đề tài nghiên cứu khoa học

Thị hiếu nghệ thuật của thanh niên Hà Nội trong giai đoạn hiện

nay

Sài Gòn Thực trạng và giải pháp

đẳng Hà Nội

Đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH

cáo-

Nghiên cứu cái gì? Nghiên cứu ở ai (ở Trong điều kiện

Trang 14

Lưu ý khi đặt tên đề tài

- Bất định cao về ngôn ngữ: Đôi điều về, thử bàn về, góp phần cùng bàn về, suy nghĩ về, vài suy nghĩ về, một số biện pháp

về, vấn đề, một số vấn đề, những vấn đề về…

- Hạn chế dùng cụm từ chỉ mục đích: nhằm góp phần, để nâng cao, góp phần vào…

- Không đặt tên dạng: “Tham nhũng – thực trạng, nguyên nhân, giả pháp”(đề tài này nghiên cứu cả 3 nội dung).

Trang 15

B ài tập 1

Tự đề xuất một đề tài nghiên cứu

khoa học để thực hiện.

Trang 16

 Đối tượng nghiên cứu

Là những vấn đề xã hội, những đặc trưng xã hội,

những quy luật và những vấn đề mang tính quy luật

mà cuộc nghiên cứu phải hướng vào để tìm ra bản

chất, dự báo xu hướng vận động và đề xuất hướng

giải quyết

Trả lời câu hỏi: “Đề tài nghiên cứu cái gì?”

1.2 Xác định đối tượng và khách thể NC

Trang 17

Trang 18

Một số đối tượng nghiên cứu khoa học

Thị hiếu nghệ thuật của thanh niên Hà

Nội trong giai đoạn hiện nay

đẳng ở TPHCM

cáo-

Trang 19

Khách thể nghiên cứu

 Là những người, những nguồn cung cấp thông tin về đối tượng nghiên cứu

 Trả lời các câu hỏi:

 “Đối tượng được nghiên cứu ở ai/ ở đâu?”;

 “Đâu/ai là nguồn cung cấp thông tin về đối tượng nghiên cứu ?”

Trang 20

Một số khách thể nghiên cứu khoa học

Thị hiếu nghệ thuật của thanh niên

TPHCM trong giai đoạn hiện nay

đẳng TPHCM

Đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH hiện nay

cáo-

Trang 21

Tầm quan trọng của việc xác định

khách thể nghiên cứu

Trang 22

YÊU CẦU ĐỐI VỚI KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

 Quan sát được (Tồn tại thực và có mặt

trong thời điểm nghiên cứu);

 Không quá phân tán trên một không gian quá rộng;

 Được xác định rõ ràng theo các tiêu chí

chọn mẫu.

Trang 23

 Khái niệm “hệ biến số”, là hệ thống nhân

tố tác động tới đối tượng nghiên cứu

Trang 24

Đối tượng nghiên cứu

Tác nhân 1

Tác nhân 5

Tác nhân 4Tác nhân 3

Tác nhân 2

Tác nhân 6

Trang 25

• Ví dụ

Chất lượng học tập của SV

Ý thức học tập

Điều kiện học tập

ở nhà

Điều kiện học tập

Trang 28

Thao tác hoá các khái niệm

Chuẩn hoá các khái niệm

Thống nhất hoá các khái niệm

Bổ xung khái niệm

Trang 29

Sự cần thiết phải thao tác hóa khái

niệm

 Các khái niệm thường phức tạp, trừu tượng, đa

nghĩa => thao tác hóa để thống nhất cách hiểu các khái niệm, tránh nhầm lẫn; (Ví dụ)

 Giải quyết phần lý luận của đề tài nghiên cứu

(Chương I).

(Chỉ báo: những đặc trưng có thể quan sát hoặc đo

Thao tác hóa các khái niệm là quá trình chuyển những khái niệm phức tạp thành những khái niệm đơn giản,

trên cơ sở đó xác định hệ thống chỉ báo.

Trang 30

Sơ đồ thao tác hoá khái niệm

Khái niệm phức tạp

Khái niệm trung gian

Khái niệm đơn giản

Hệ thống chỉ báo

Trang 31

Ví dụ: Thao tác hoá khái niệm Tinh thần lao

động Tinh thần lao động

Ý thức lao động Chất lượng lao động

Năng

suất

lao

Tiết kiệm nguyên

Sáng kiến, cải tiến

Đảm bảo ngày

An toàn lao

Trang 32

Phương pháp thao tác hoá khái

niệm

 Với khái niệm quá rộng: Giới hạn phạm vi sử

dụng => Đưa ra định nghĩa công cụ;

Ví dụ: Khái niệm “văn hoá”

 Với khái niệm đa nghĩa: Thống nhất một nghĩa

sử dụng => Đưa ra định nghĩa công cụ;

Ví dụ: Khái niệm “người lao động”

 Với những khái niệm dễ nhầm lẫn: Phân biệt

từng khái niệm => Đưa ra định nghĩa công cụ;

Ví dụ: Các khái niệm “Tiền lương”, “tiền công”,

“thu nhập”

Trang 33

Phân biệt các khái niệm dễ nhầm

lẫn

Trang 34

lẫn

Tiền lương/Công

Phụ cấp Thưởng Thu nhập phụ Hoa hồng

Trang 35

lẫn

Tiền lương

Nhà nước (chủ)

trả Theo thang bậc

Trang 36

lẫn

Tiền lương

Nhà nước (chủ)

trả Theo thang bậc

Chỉ tăng, ít giảm

Tăng ít và chậm

Tiền công Chủ lao động trả Theo thoả thuận Tăng hoặc giảm

Tăng nhiều và

nhanh

Thu nhập Tiền lương/Công

Phụ cấp Thưởng Thu nhập phụ Hoa hồng

Trang 37

Bài tập 2

Xác định các khái niệm của đề tài

nghiên cứu tự chọn và thao tác hóa chúng.

Trang 38

Giả thuyết

Là giả định có căn cứ khoa học về cơ cấu,

đặc điểm, tính chất… của đối tượng nghiên cứu, thể hiện mối quan hệ giữa nó với hệ biến số

Thực hiện cuộc nghiên cứu là

đi kiểm chứng các giả thuyết

Thực hiện cuộc nghiên cứu là

đi kiểm chứng các giả thuyết

Giả thuyết định hướng cuộc nghiên cứu Giả thuyết định hướng cuộc nghiên cứu

Trang 39

Quy trình đề xuất giả thuyết

Nghiên cứu sơ bộ về đối tượng:

Thông qua tư liệu

Quan sátKinh nghiệm thực tiễn

Điều tra thử

Nghiên cứu sơ bộ về đối tượng:

Thông qua tư liệu

Quan sátKinh nghiệm thực tiễn

Điều tra thử

Phân tích

thông tin ban đầu

Phân tích

thông tin ban đầu

Phán đoán các mối quan hệ giữa biến số phụ thuộc

Đề xuất các giả thuyết

Trang 40

Lưu ý về giả thuyết

có thể đề xuất nhiều giả thuyết khác nhau

Cùng một mối quan hệ giữa đối tượng nghiên cứu và biến số độc lập

có thể đề xuất nhiều giả thuyết khác nhau

Quá trình nghiên cứu là quá trình

kiểm chứng giả thuyếtQuá trình nghiên cứu là quá trình

kiểm chứng giả thuyết

Trang 41

Bài tập 3

Đề xuất các giả thuyết nghiên cứu

cho đề tài của mình tự đề xuất.

Trang 42

2 2 Xây dựng đề cương nghiên cứu

2.1 Xây dựng đề cương khái quát

2.2 Xây dựng đề cương chi tiết

Trang 43

Cơ cấu của đề cương

Tên đề tài

 Mở đầu

 Nội dung

 Chương I (Tên chương)

 Chương II (Tên chương)

 Chương III (Tên chương)

 Kết luận

 Phụ lục

Trang 45

Tên đề tài

 Mở đầu

 Chương I (Tên chương)

 Chương II (Tên chương)

 Chương III (Tên chương)

 …

Trang 46

Mở đầu

Trang 47

Cơ cấu các chương của một đề

tài Tên đề tài

ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu…

Trang 49

Ví dụ về đề cương khái quát

De cuong khai quat (Mau).doc

chidtv@huc.edu.vn

Trang 50

Trang 52

được sử dụng2.2 Xây dựng đề cương chi tiết

Trang 53

Nội dung các chương

Chương 1 (Tên chương)

1.1 (Tên mục) Cấp 1

1.1.1 (Tên tiểu mục) Cấp 2

1.1.1.1 (Tên ý nhỏ) Cấp 31.1.1.2 (Tên ý nhỏ)

1.1.2 (Tên tiểu mục)

1.1.2.1 (Tên ý nhỏ)1.1.2.2 (Tên ý nhỏ)1.2 (Tên mục)

1.2.1 (Tên tiểu mục)

1.2.1.1 (Tên ý nhỏ)1.2.1.2 (Tên ý nhỏ)1.2.2 (Tên tiểu mục)

1.2.2.1 (Tên ý nhỏ)

Trang 54

Đề cương chi tiết

sánh vấn đề nghiên cứu theo thời gian hoặc theo không gian

hơn hoặc tên chương, tên đề tài

Trang 55

Đề cương chi tiết

 Tên các chương thể hiện nội dung chương

 Tránh dùng các tên dạng sau:

mà nên đặt tên theo nội dung, ví dụ:

 Không đặt tên chương, mục dạng câu hỏi, ví dụ:

mà nên dùng một mệnh đề, ví dụ:

Trang 56

Tài liệu tham khảo

Ví dụ về tài liệu tham khảo

Trang 57

Ví dụ về đề cương chi tiết

De cuong chi tiet (Mau).doc

Trang 58

Bài tập (về nhà) Xây dựng đề cương chi tiết cho đề tài nghiên cứu khoa học đã chọn.

Tiêu đề	Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học
Tác giả	TS Vũ Công Thương
Trường học	Đại học quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Xã hội học
Thể loại	Tài liệu tham khảo
Năm xuất bản	2001
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	58
Dung lượng	3,16 MB