PowerPoint template

Khái quát về nghiên cứu khoa họcHoạt động xã hội, hướng vào việc tìm kiếm những điều khoa học chưa biết: Nghiên cứu khoa học Khám phá bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về t

TS VŨ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN

1.1 Khái quát về nghiên cứu khoa học

1.2

1.3

Phương pháp nghiên cứu khoa học

Quy trình nghiên cứu khoa học

1 Khái quát về nghiên cứu khoa học

Khái quát về nghiên cứu khoa học

Các loại hình nghiên cứu khoa học Các loại hình nghiên cứu khoa học Cấp độ của nghiên cứu khoa học Đặc điểm của nghiên cứu khoa học Vai trò của nghiên cứu khoa học

Vai trò của nghiên cứu khoa học

Khái quát về nghiên cứu khoa học

Hoạt động xã hội, hướng vào việc tìm

kiếm những điều khoa học chưa biết:

Nghiên cứu khoa học

Khám phá bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới

Khám phá bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới

Phương pháp

Là một cuộc điều tra, hay khảo sát có

hệ thống, được thực hiện theo những qui trình chuẩn gồm

nhiều bước

Hai điều kiện của nghiên cứu khoa học

Một công trình nghiên cứu khoa học chỉ hoàn tất khi kết quả được công bố, hoặc được hội

đồng khoa học thẩm định, đánh giá, nghiệm

thu

cơ bản để giải thích

sự vật

Đưa ra các giải pháp giải quyết các vấn đề thực tế (Chưa thể ứng dụng trực tiếp vào cuộc sống)

Nghiên cứu ứng dụng

Vận dụng các quy luật (thu được từ

NCCB) và các nguyên

lý (thu được từ

NCƯD) để sáng tạo các hình mẫu khả thi, các sản phẩm mới, công nghệ mới

Tạo tiền đề áp dụng kết quả nghiên cứu vào cuộc sống

Nghiên cứu triển khai

Các loại hình nghiên cứu khoa học

1.2

Theo mục đích nghiên cứu Theo mục đích nghiên cứu

Ví dụ: Các đề tài nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu cơ bản Nghiên cứu ứng dụng Nghiên cứu triển khai

 Phát triển du lịch bền vững vùng Đồng bằng Sông Hồng

 Xây dựng hệ thống quản lý thư viện đa ngôn ngữ phục vụ tra cứu trên diện rộng

 Hệ thống hỗ trợ phát triển giáo dục điện tử và ĐT từ xa

 Ứng dụng công nghệ thực tại ảo trong bảo tàng

Các loại hình nghiên cứu khoa học

1.2

NC định tính

NC định lượng

NC tính chất, đặc điểm của NC tính chất, đặc điểm của

đối tượng

Thu thập những thông tin Thu thập những thông tin

bằng lời hoặc văn bản (ý kiến,

quan điểm, nhận xét…)

Chủ yếu mô tả, phân tích, Chủ yếu mô tả, phân tích,

không chứng minh

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi “ như thế

nào?”, “tại sao?”…

NC quy mô, phạm vi, tần NC quy mô, phạm vi, tần

suất của đối tượng

Thu thập những thông tin Thu thập những thông tin

bằng số hoặc văn bản (ý kiến, quan điểm, nhận xét…)

Cấp độ của nghiên cứu khoa học

o Phân biệt sự khác nhau về bản chất giữa các sự vật

o Sự mô tả bao gồm định tính và định lượng

o Đưa ra hệ thống tri thức về nhận dạng sự vật

o Phân biệt sự khác nhau về bản chất giữa các sự vật

o Sự mô tả bao gồm định tính và định lượng

phối quá trình vận động của sự vật

o Đưa ra thuộc tính bản chất của sự vật

o Làm rõ nguyên nhân sự hình thành và qui luật chi phối quá trình vận động của sự vật

o Đưa ra thuộc tính bản chất của sự vật

đặc trưng, tính chất, sự vận động và những biểu hiện của sự vật trong tương lai

Nhận dạng trạng thái của sự vật trong tương lai: đặc trưng, tính chất, sự vận động và những biểu hiện của sự vật trong tương lai

những kết quả nghiên cứu đã có

Tạo ra sự vật mới trên cơ sở vận dụng và kế thừa những kết quả nghiên cứu đã có

1.3

VD: Nghiên cứu một lễ hội(NCXH)

Mô tả o o

o

o

o

o

Giải thích o

o

o

o

o

o

Dự báo o

o

o

o

o

o

Sáng tạo o

o

o

o

o

o

o Khoa học không bao giờ dừng lại ở ở cấp độ

mô tả và giải thích

o Sứ mệnh lớn lao của khoa học là dự báo và

sáng tạo các giải pháp cải tạo thế giới

Đặc điểm của nghiên cứu khoa học

Tính mới o Thâm nhập thế giới những điều chưa biết

o Hướng tới những phát hiện mới, những sáng tạo o o Hướng tới những phát hiện mới, những sáng tạo Thâm nhập thế giới những điều chưa biết

Tính tin cậy o Kết quả nghiên cứu có thể được kiểm chứng lại

trong điều kiện tương tự

Cần chỉ rõ điều kiện, nhân tố và phương tiện NC

o Kết quả nghiên cứu có thể được kiểm chứng lại trong điều kiện tương tự

 Cần chỉ rõ điều kiện, nhân tố và phương tiện NC

Tính thông tin o Thông tin về qui luật v.động của sự vật, hiện tượng

o Thông tin về qui trình công nghệ và các tham số kèm theo, v.v…

o Thông tin về qui luật v.động của sự vật, hiện tượng

o Thông tin về qui trình công nghệ và các tham số

Đặc điểm của nghiên cứu khoa học

Tính rủi ro o Một nghiên cứu có thể thành công hoặc thất bại

o Thất bại trong khoa học được xem là một kết quả

và được lưu giữ làm bài học kinh nghiệm

o Một nghiên cứu có thể thành công hoặc thất bại

o Thất bại trong khoa học được xem là một kết quả

và được lưu giữ làm bài học kinh nghiệm

Tính kế thừa Mọi NCKH đều phải kế thừa các kết quả nghiên

cứu đã có của các lĩnh vực khoa học khác nhau

Mọi NCKH đều phải kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có của các lĩnh vực khoa học khác nhau

Tính cá nhân o Là kết quả là động khoa học của cá nhân tác giả

o Vai trò của cá nhân trong sáng tạo mang tính quyết định, thể hiện trong tư duy cá nhân và chủ kiến riêng

o Là kết quả là động khoa học của cá nhân tác giả

o Vai trò của cá nhân trong sáng tạo mang tính quyết

định, thể hiện trong tư duy cá nhân và chủ kiến riêng

Tính phi kinh tế o Lao động NCKH hầu như không thể tính định mức

o Thiết bị chuyên dụng dùng trong NCKH hầu như không thể tính khấu hao

o Hiệu quả kinh tế của NCKH hầu như kg thể xác định

o Lao động NCKH hầu như không thể tính định mức

o Thiết bị chuyên dụng dùng trong NCKH hầu như không thể tính khấu hao

o Hiệu quả kinh tế của NCKH hầu như kg thể xác định

1.4

Vai trò của nghiên cứu khoa học

1.5

ĐỐI VỚI

XÃ HỘI

VAI TRÒ CỦA NCKH

ĐỐI VỚI SINH VIÊN

2 Phương pháp nghiên cứu khoa học

“Phương pháp nghiên cứu khoa học là

phương pháp nhận thức thế giới, bao gồm những quan điểm tiếp cận, những quy trình, các thao tác cụ thể tác động vào đối tượng

để làm bộc lộ bản chất của đối tượng”

2 Phương pháp nghiên cứu khoa học

2.2 Hệ phương pháp của một khoa học

2.1 Phân loại phương pháp NC KH

2.1 Phân loại phương pháp NC KH

Phương pháp

Nghiên cứu lý thuyết

Phương pháp nghiên cứu chung

Phương pháp

NC thực nghiệm

Phương pháp

NC phi thực nghiệm

 Được sử dụng trong cả khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và các khoa học khác

 Bao gồm nhiều nội dung khác nhau:

•Nghiên cứu tư liệu

•Xây dựng khái niệm, phạm trù

•Thực hiện các phán đoán, suy luận,.v.v…

•Không tiến hành bất cứ quan sát hoặc thực nghiệm nào

Phương pháp

Nghiên cứu lý thuyết

Phương pháp nghiên cứu chung

 Thực hiện bởi những quan sát các sự vật hoặc hiện tượng diễn ra trong những điều kiện có gây biến đổi đối tượng nghiên cứu một cách có chủ định

 Đối tượng nghiên cứu:

Quan sát, quan trắc những sự kiện đã hoặc đang tồn tại

Thu thập những số liệu thống kê đã tích lũy

Không có bất cứ sự can thiệp nào gây biến đổi trạng thái của đối tượng nghiên cứu

Phương pháp

NC phi thực nghiệm

Phương pháp nghiên cứu chung

Phương pháp nghiên cứu riêng

Phương pháp nghiên cứu thư tịch



Phương pháp điền dã dân tộc học

Phương pháp nghiên cứu thư tịch



 Những PP giúp con người

tư duy khoa học

 Được sử dụng để tư duy, tìm hiểu,

lý giải thế giới

 Những PP giúp con người

tư duy khoa học

 Được sử dụng để tư duy, tìm hiểu,

lý giải thế giới

 Những phương pháp của các môn khoa học

 Được sử dụng để NCKH

 Những phương pháp của các môn khoa học

Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp tư duy

 Phương pháp điền dã dân tộc học

 Phương pháp điều tra xã hội học

 Phương pháp trắc nghiệm tâm lý…

 Phương pháp điền dã dân tộc học

 Phương pháp điều tra xã hội học

 Phương pháp trắc nghiệm tâm lý…

Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp tư duy

Hệ thống lý thuyết về PP nhận thức KH

Hệ thống quan điểm và nguyên tắc

chỉ đạo việc xác định PP và phạm vi NC

nhiều khoa học khác vay mượn

2.2 Hệ phương pháp của một khoa học

2.2 Hệ phương pháp của một khoa học

Phép biện chứng duy vật

Phương pháp so sánh lịch sử;

Phương pháp thống kê xã hội;

Phương pháp mô hình hoá

Phương pháp điều tra xã hội học

Phương pháp luận (PP chung nhất)

Phương pháp chung

Phương pháp riêng

VD: Hệ phương pháp của Xã hội học

3 Quy trình nghiên cứu khoa học

Các thao tác

Nghiên cứu khoa học

 Các thao tác trên thường được chia thành các bước nghiên cứu

 Số lượng các bước có thể nhiều ít khác nhau, mỗi bước bao gồm một vài thao tác nghiên cứu

 Các bước nghiên cứu tập hợp lại theo một trình tự

3 Quy trình nghiên cứu khoa học

Thu thập thông tin

Tổng hợp thông tin

Xử lý thông tin

Viết báo cáo khoa học

3 Quy trình nghiên cứu khoa học