Tiểu luận Nâng cao hiệu quả tuyên truyền kinh tế ở việt nam thời kì hội nhập

Trong thời đại ngày nay như chúng ta đều biết là thời đại của xu thế hội nhập và toàn cầu hóa trong đó việc hội nhập và hợp tác kinh tế là vấn đề trung tâm nhất quán của mỗi Quốc gia, dân tộc. Với những thời cơ và không ít thách thức đặt ra trong việc xây dựng vấn đề phát triển kinh tế bền vững, chống lại sự bành trướng của các thế lực thù địch trên lĩnh vực kinh tế. Và nó cũng đặt ra vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết đối với công tác tuyên truyền kinh tế khi mà nền kinh tế tri thức đang dần khẳng định trong đời sống quốc tế hiện nay. Đặc biệt khi mà Việt Nam đang tích cực hội nhập kinh tế quốc tế thì vấn đề tuyên truyền, giáo dục những tri thức về kinh tế, cập nhật những thông tin kinh tế trong nước cũng như thế giới, phổ biến pháp luật kinh tế, việc sử dụng các công nghệ hiện đại… đã trở thành một yếu tố quan trọng huy động tối đa mọi nguồn nội lực và ngoại lực phát triển kinh tế theo định hướng của Đảng lấy Chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng Hồ Chi Minh làm kim chỉ nam cho mọi hành động Tuy nhiên thực trạng công tác tuyên truyền kinh tế ở nước ta vẫn có nhiều vấn đề bất cập, chưa đánh giá được hết tầm quan trọng của nó, đặc biệt là thực trạng hoạt động của công tác tuyên truyền kinh tế còn nhiều hạn chế chưa đáp ứng được những yêu cầu của thời kì hội nhập. Đây là cơ sở để Em đi sâu vào đề tài: “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập”

Đề tài: Nâng cao hiệu quả tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập

A MỤC LỤC

1 Tính cấp thiết của đề tài

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5 Đối tượng và phạm vi nghiên của cứu đề tài

6 Ý nghĩa của đề tài

7 Kết cấu đề tài

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TUYÊN TRUYỀN KINH TÊ1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Kinh tế

1.1.2 Tuyên truyền

1.1.3 Tuyên truyền kinh tế

1.2 Vai trò của tuyên truyền kinh tế đối với sự phát triển kinh tế – xã hội mỗi quốc gia

1.3 Sự cấp thiết phải nâng cao hiệu quả tuyên truyền kinh tế

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN KINH TÊ Ở VIỆT NAM THỜI KÌ HỘI NHẬP

3.1 Tăng cường sự quan tâm, sự lãnh đạo

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam hiện nay

2.1.1 Đặc điểm kinh tế – xã hội thế giới và trong nước thời kì hội nhập

2.1.2 Đảng và hệ thống chính trị với công tác tuyên tryền kinh tế

2.1.3 Quần chúng nhân dân với công tác tuyên truyền kinh tế

2.2 Thực trạng công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập

2.2.1 Những thành tựu đạt được và nguyên nhân

2.2.2 Những hạn chế và nguyên nhân

2.3 Một số vấn đặt ra cho công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập

CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN KINH TÊ Ở VIỆT NAM THỜI KÌ HỘI NHẬP

3.1 Tăng cường sự quan tâm, sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tuyên truyền kinh tế

3.2 Đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền

3.3 Tạo dựng một lực lượng tuyên truyền tham gia hiệu quả vào công tác tuyêntruyền kinh tế

3.4 Phối hợp tổ chức trong tuyên truyền kinh tế

3.5 Nâng cao dân trí, dân chủ, tiếp tục đổi mới phát triển kinh tế – xã hội đất nước

C PHẦN KÊT LUẬN

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Để một Quốc gia được nhắc đến nhiều trên bản đồ thế giới thì trước hết Quốcgia đó phải có sự phát triển vượt bậc về kinh tế, có tiềm lực kindfh tế “Kinh tếquyết định chính trị ” Đây có thể nói là vấn đề mà tất cả các Quốc gia, và vùnglãnh thổ phải quan tâm Có thể nói phát triển kinh tế luôn là nhân tố quyết địnhtrong sự phát triển của mỗi Quốc gia Việc phát triển kinh tế có ý nghĩa rất lớntrong việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho toàn thể nhân dân, tạo thế ổnđịnh về chính trị và giữ vững an ninh quốc phòng Trong điều kiện đổi mới, hộinhập kinh tế Quốc tế hiện nay, phát triển kinh tế càng trở nên quan trọng, góp phầnxúc tiến hiệu quả quá trình hợp tác kinh tế và nâng cao vị thế của quốc gia trêntrường quốc tế Các cường quốc hiện nay đều là những nước có tiềm lực kinh tếlớn: Mỹ, Nhật, các nước Tây Âu và nề kinh tế đang vươn lên mạnh mẽ TrungQuốc Đối với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam thì vấn đề làm thếnào để phát triển kinh tế và phát triển kinh tế bền vững luôn là một vấn đề đượcĐảng và Nhà nước quan tâm hàng đầu Ngay từ khi nhà nươc ta ra đời đã có chủtrương xây dựng nền kinh tế “khoa học-bền vững và phát triển”, Đảng ta khôngngừng chăm lo phát triển kinh tế, đổi mới kinh tế, thúc đẩy quá trình công nghiệphóa – hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa.Tháng 12/1986 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã khẳng địnhquyết tâm đổi mới, thực tế đặt ra một yêu cầu khách quan có tính sống còn đối vớisự nghiệp cách mạng là phải xoay chuyển được tình thế, tạo ra sự chuyển biến có ýnghia quyết định tới con đường phát triển của đất nước Công cuộc đổi mới kinh tếgóp phần đưa nước ta thoát ra cuộc khủng hoảng kinh tế, sánh vai với bè bạn năm

châu, góp phần thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Trong sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia chúng ta không thể không nhắcđến vai trò của công tác tư tưởng nói chung và công tác tuyên truyền nói riêng, đặc

biệt là tuyên truyền kinh tế Công tác tuyên truyền kinh tế góp phần tích cực

trong việc khẳng định con đường phát triển kinh tế, đưa đường lối, chính sách phát

triển kinh tế của Đảng và Nhà nước đến với người dân một cách kịp thời và đúnghướng, việc định hướng, giáo dục những kiến thức kinh tế cũng như những kinhnghiệm sản xuất tiên tiến, việc phản ánh và tổng kết kinh nghiệm hoạt động kinhtế…luôn là những vấn đè quan trọng Từ đó thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế,trực tiếp là việc hình thành văn hóa kinh tế cho người lao động

Trong thời đại ngày nay như chúng ta đều biết là thời đại của xu thế hội nhập và toàn cầu hóa trong đó việc hội nhập và hợp tác kinh tế là vấn đề trung tâm nhất quán của mỗi Quốc gia, dân tộc Với những thời cơ và không ít thách thức đặt ra trong việc xây dựng vấn đề phát triển kinh tế bền vững, chống lại sự bành trướng của các thế lực thù địch trên lĩnh vực kinh tế Và nó cũng đặt ra vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết đối với công tác tuyên truyền kinh tế khi mà nền kinh tế tri thức đang dần khẳng định trong đời sống quốc tế hiện nay Đặc biệt khi mà Việt Nam đang tích cực hội nhập kinh tế quốc tế thì vấn đề tuyên truyền, giáo dục những tri thức về kinh tế, cập nhật những thông tin kinh tế trong nước cũng như thế giới, phổbiến pháp luật kinh tế, việc sử dụng các công nghệ hiện đại… đã trở thành một yếutố quan trọng huy động tối đa mọi nguồn nội lực và ngoại lực phát triển kinh tế theo định hướng của Đảng lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chi Minh làm kim chỉ nam cho mọi hành động

Tuy nhiên thực trạng công tác tuyên truyền kinh tế ở nước ta vẫn có nhiều vấn đề bất cập, chưa đánh giá được hết tầm quan trọng của nó, đặc biệt là thực trạng hoạt động của công tác tuyên truyền kinh tế còn nhiều hạn chế chưa đáp ứng được những yêu cầu của thời kì hội nhập Đây là cơ sở để Em đi sâu vào đề tài:

“Nâng cao hiệu quả tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập”

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Công tác tư tưởng, cụ thể là hoạt động tuyên truyền là một vấn đề quan trọng được Đảng ta rất quan tâm thường xuyên được nghiên cứu, tổng kết trong nhiều tài

liệu của các nhà kinh điển như Lênin toàn tập, Hồ Chí Minh toàn tập… trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng qua các kì đại hội.

Công tác tuyên truyền, giáo dục kinh tế được đề cập đến trong tác phẩm

“Nguyên lý công tác tư tưởng” của Giáo sư Lương Khắc Hiếu, “Nguyên lý tuyên truyền” của khoa tuyên truyền – Học viện báo chí và tuyên truyền Ban tư tưởng – văn hóa TƯ cũng có nhiều tài liệu về tuyên truyền kinh tế “Nâng cao chất lượng công tác tưởng – văn hóa góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước”, “Nhiệm vụ và giải pháp tăng cường công tác tư tưởng trong tình hình hiện nay”…

Ngoài ra đề tài còn lấy những tư liệu thực tế từ các nghiên cứu của các tác giả khác về vấn đề kinh tế, hội nhập, các thông tin qua báo chí, internet… Trên cơ sở kế thừa có chọn lọc và kết hợp với thực tiễn người viết tổng hợp nên đề tài

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

3.1 Mục đích của đề tài

Đề tài nhằm mục đích làm rõ hơn về công tác tuyên truyền kinh tế cũng như tính cấp thiết của nó trong thời kì hội nhập hiện nay đối với nước ta Trên cơ sở nhìn lại thực trạng hoạt động đề tài góp phần đề ra những biện pháp nhằm phát huyvai trò của tuyên truyền kinh tế trong giai đoạn mới

3.2 Nhiệm vụ của đề tài

Xuất phát từ mục đích đó đề tài giải quyết ba nhiệm vụ:

Thứ nhất đề tài làm rõ những vấn đề lí luận về tuyên truyền cũng như tuyên truyền kinh tế

Thứ hai đề tài làm rõ những ảnh hưởng cũng như thực trạng công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam trong những năm qua

Thứ ba đề tài đề ra một số biện pháp khắc phục những hạn chế cũng như đáp ứng được yêu cầu của thời kì hội nhập đối với hoạt động tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam

4 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu.

4.1 Cơ sở lí luận

Đề tài có cơ sở lí luận là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam cũng như kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan trước đó.

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài trực tiếp sử dụng các phương pháp: Lôgic - lịch sử, phân tích - tổng hợp,thống kê, liên hệ thực tiễn… Qua khảo sát trong các tư liệu cùng với sự liên hệ thực tiễn người viết tổng hợp nên những vấn đề cơ bản của đề tài

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tuyên truyền kinh tế và việc nâng cao hiệu quả tuyên truyền kinh tế

7 Kết cấu đề tài.

Đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì phần nội dung gồm ba vấn đề:

Chương I: Một số lí luận về tuyên truyền kinh tế

Chương II: Thực trạng công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập

Chương III: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội

B PHẦN NỘI DUNGCHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ TUYÊN TRUYỀN KINH TÊ

1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Kinh tế

Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định kinh tế, hay nói cách khác chính là cơ sở hạtầng của xã hội, đó là tổng hợp các quan hệ sản xuất mà trên đó hình thành nên kiến trúc thượng tầng của xã hội Các mặt của kiến trúc thượng tầng bao gồm chính trị, văn hóa, tôn giáo, văn học nghệ thuật, hệ tư tưởng…

Nói một cách cụ thể hơn nói tới kinh tế là nói tới các điều kiện sản và quá trình sản xuất vật chất của xã hội Đó là hoạt động của các ngành kinh tế, các chủ thể kinh tế trong việc sản xuất, lưu thông, phân phối hàng hóa nhằm đáp ứng ngày càng cao nhu cầu về cả vật chất và tinh thần của con người

Xét về mặt xã hội thì kinh tế đóng vai trò quyết định Mác đã từng nói: “Toàn bộ những quan hệ sản xuất ấy hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội, tức là cái cơ sở hiện thực trên đó dựng lên một kiến trúc thượng tầng pháp lý và chính trị và nhữnghình thái ý thức xã hội nhất định tương ứng với cơ sở hiện thực đó” Do đó mỗi khinền kinh tế có sự thay đổi thì nó cũng yêu cầu các yếu tố chính trị - xã hội cũng phải thay đổi theo Mọi chính sách của Nhà nước, của giai cấp cầm quyền xét đến cùng đều khởi nguồn từ mục đích phát triển kinh tế

Mỗi phương thức sản xuất khác nhau với giai cấp thống trị khác nhau thì bản chất nền kinh tế cũng khác nhau Nền kinh tế tư bản chủ nghĩa và nền kinh tế xã hội chủ nghĩa có một sự khác biệt về chất rõ rệt Nền kinh tế tư bản chủ nghĩa có sự phát triển khá lâu đời, xác lập được một ví trí hùng mạnh trên thế giới Ngày nay đó là những nước có sự ứng dụng nhanh và mạnh nhất những thành tựu khoa học kĩ thuật vào nền sản xuất Kết quả là làm cho cơ cấu kinh tế chuyển biến không những theo chiều rộng mà theo chiều sâu, có sự chuyên môn hóa và hiện đạihóa Hầu hết đó là những nước có nền kinh tế công thương nghiệp hiện đại Tuy

vậy nó vẫn không thể lấp đi hiện tượng “người bóc lột người”, quan hệ sở hữu tư nhân với bao bất công ngang trái trong xã hội Ngược lại nền kinh tế các nước xã hội chủ nghĩa với quan hệ sản xuất tiến bộ đã giải phóng người lao động ra khỏi quan hệ áp bức bóc lột, biến họ thành lực lượng lao động làm chủ xã hội Tuy nhiên không thể phủ nhận rằng nền kinh tế các nước này vẫn đang là những nước đang phát triển với nền nông nghiệp là chủ yếu, khoa học kỹ thuật lạc hậu hơn…Trong sự phát triển kinh tế mỗi quốc gia không thể không kể đến vai trò của nguồn nhân lực Đặc biệt trong nền kinh tế tri thức hiện nay thì yêu cầu một đội ngũ người lao động có tri thức, có tay nghề, đặc biệt là nguồn nhân lực có chất xámcao là rất quan trọng Đó là những lực lượng sản xuất quyết định nền kinh tế mỗi quốc gia và là lực lượng sẽ hiện thực hóa những chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Nhà nước Do đó vai trò của tuyên truyền, giáo dục ngày càng được đề cao đối với mỗi quốc gia.

1.1.2 Tuyên truyền

Tuyên truyền là một thuật ngữ xuất hiện khá sớm nhưng đầu tiên nó chỉ được sửdụng trong tôn giáo Đầu công nguyên nhà thờ La – Mã đã sử dụng thuật ngữ này nhằm chỉ quá trình truyền đạo Ki tô Theo tiếng La tinh tuyên truyền – Prapaganda – nghĩa là truyền bá, truyền đạt Theo sự phát triển của xã hội thì thuật ngữ tuyên truyền không chỉ được sử dụng trong tôn giáo nữa mà sử dụng trong mọi lĩnh vực của cuộc sống với những tầng ý nghĩa mới

Lịch sử phát triển của tuyên truyền bắt đầu từ tuyên truyền miệng Truyền thôngbằng lời nói trực tiếp xuất hiện rất sớm Các bản trường ca nổi tiếng của nhân loại như các bài dân ca trong Kinh Thi – Trung Quốc, trường ca Iliat và Ô đi xê của Hi Lạp cổ đại, Kinh Vê Đa… đều được con người cổ đại ghi lại bằng hình thức này Sự xuất hiện của khoa tu từ học (khoa hùng biện) với những nhà hùng biện như Corax, Ciceron… càng khẳng định vị trí của hình thức này

Sự xuất hiện của chữ viết làm cho hình thức tuyên truyền càng phong phú Những cuốn sách cổ nhất của nhân loại là dưới dạng những tấm đất nung, cuộn giấy bằng vỏ cây, trên các thanh tre, vải lụa… Kĩ thuật ra đời từ rất sớm ở Trung Quốc thế kỉ II trước công nguyên Mãi đến thế kỉ XV các nước phương Tây đã

hiện đại hóa kĩ thuật in Điều đó làm cho sách trở thành một phương tiện tuyên truyền quan trọng nhất trong xã hội.

Chủ nghĩa tư bản càng đặc biệt coi trọng việc tuyên truyền trong quần chúng nhằm lôi kéo quần chúng trong cuộc đấu tranh chống phong kiến Báo chí ra đời từ

đó Đây là những sản phẩm định kì chuyển tải những thông tin thời sự được nhân bản bằng máy tin phổ biện rộng rãi trong xã hội Báo chí là hình thức tuyên truyền hiện đại và hiểu quả nhất hiện nay Báo chí ngày càng được đổi mới và phát triển phong phú về thể lọa Ban đầu là báo viết, sau đó là báo phát thanh Đặc biệt là sự

ra đời của báo truyền hình năm 1927 ở Mỹ Ngày nay việc phát minh ra máy tính và Internet đã làm cho tốc độ truyền tin rất nhanh chóng, mang cả thế giới đến trong ngôi nhà của chúng ta

Sự phát triển của tuyên truyền gắn với sự phát triển của xã hội, các phương tiện tuyên truyền ngày càng phong phú hơn Theo Đại bách khoa toàn thư Liên Xô, thuật ngữ tuyên truyền có hai nghĩa: nghĩa rộng và nghĩa hẹp Nghĩa rộng đó là sự truyền bá những quan điểm, tư tưởng về chính trị, triết học, khoa học, nghệ thuật…nhằm biến những quan điểm, tư tưởng thành ý thức xã hội, thành hành động xã hội Theo nghĩa hẹp tuyên truyền là sự truyền bá những quan điểm lí luận của của hệ tư tưởng nhắm hình thành thế giới quan trong quần chúng phù hợp với lợi ích chủ thể tuyên truyền

Khi xã hội phân chia giai cấp, đặc biệt là trong cuộc đấu tranh giữa giai cấp vô sản và tư sản hiện nay đã hình thành nên hai kiểu tuyên truyền có sự đối lập nhau về bản chất, mang tính Đảng và tính giai cấp rõ rệt Đối với các nhà tuyên truyền

tư sản thì “Cái có ý nghĩa chủ yếu không phải là tài liệu tuyên truyền có phù hợp với hiện thực hay không, mà là nhằm đạt được mục tiêu làm cho những người cần tác động đến tin vào những chứng cứ tuyên truyền và hành động theo mục tiêu đó” (R.S.Lambert) Các nhà tuyên truyền vô sản thì chú ý đến nguyên tắc tính Đảng, tính khoa học, Hồ Chí Minh cho rằng: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân tin, dân làm”

Nói tóm lại tuyên truyền là một trong ba bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng của Đảng “Công tác tuyền truyền là một hình thái, một bộ phận cấu thành

của công tác tư tưởng nhằm truyền bá hệ tư tuởng và đường lối chiến lược, sách lược trong quần chúng, xây dựng cho quần chúng thế giới quan phù hợp với lợi íchcủa chủ thể hệ tư tưởng, hình thành và củng cố niềm tin, tập hợp và cổ vũ quần chúng hành động theo thế giới quan và niềm tin ấy”.

1.1.3 Tuyên truyền kinh tế

Có rất nhiều cách phân chia loại hình tuyên truyền Theo phạm vi tác động đến đối tượng có tuyên truyền cá biệt, tuyên truyền nhóm, tuyên truyền đại chúng Theo phương thức tác động có tuyên truyền miệng, tuyên truyền trực quan, tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, tuyên truyền trực tiếp, gián tiếp… Nếu xét theo nội dung tuyên truyền thì có tuyên truyền kinh tế, tuyên truyền chính trị, tuyên truyền văn hóa – lối sống, tuyên truyền pháp luật… tóm lại là toàn diện các lĩnh vực của đời sống xã hội Trong đó đáng chú ý là hoạt động tuyên truyền kinh tế

“Tuyên truyền kinh tế là một nội dung cơ bản của công tác tuyên truyền nhằm phổ biến đường lối, chủ trương chính sách kinh tế, trang bị cho quần chúng nhân dân những tri thức kinh tế, phổ biến rộng rãi những kinh nghiệm sản xuất kinh doanh, hình thành văn hóa kinh tế cho người lao động”

Văn hóa kinh tế cho người lao động là một nhân tố rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững, nhất là trong giai đoạn hiện nay Văn hóa kinh tế của người lao động thể hiện kết hợp nhuần nhuyễn trên ba phương diện cơ bản: Tri thức về kinh tế, thái độ niềm tin đối với kinh tế và khả năng vận dụng vào thực tiễn sản xuất Do đó về mặt này ta thấy công tác tuyên truyền kinh tế cũng như giáo dục kinh tế tức là thông qua các con đường trực tiếp hoặc gián tiếp để trang bị cho người lao động kiến thức, tri thức kinh tế hình thành niềm tin, thái độ tích cực đúng đắn trong hoạt động kinh tế, khả năng hoạt động thực tiễn sáng tạo phục vụ nhu cầu cá nhân và xã hội qua đó hình thành văn hóa kinh tế cho người lao động

Tuyên truyền kinh tế cũng như tuyên truyền nói chung mang tính giai cấp bị chiphối bởi hệ tưởng và bản chất chế độ xã hội mà giai cấp thống trị Bởi xét đến cùngtuyên truyền kinh tế cũng như hoạt động kinh tế nhằm mục đích cuối cùng là xác

lập cơ sở kinh tế xã hội, quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó Nó còn mang tính lịch sử - cụ thể nghĩa là mỗi giai đoạn lịch sử với sự thay đổi thì nội dung và hình thức tuyên truyền cũng thay đổi.

Đặc trưng của tuyên truyền kinh tế khác các loại hình tuyên truyền chính trị, pháp luật… là ở chỗ tính cụ thể, tính thiết thực, tính hiệu quả vì nó ảnh hưởng đến lợi ích nhân dân Do đó yêu cầu ở người cán bộ tuyên truyền kinh tế những năng lực, phẩm chất vừa phải nắm vững lập trường chủ trương đường lối của Đảng vừa phải năng động, sáng tạo và có kinh nghiệm trong thực tiễn

Nội dung và hình thức tuyên truyền kinh tế rất phong phú Nội dung thì bao gồm cả những vấn đề lí luận định hướng và cả những vấn đề thực tiễn như tình hình hoạt động kinh tế trong nước và thế giới, những kinh nghiệm sản xuất tiên tiến, đấu tranh chống những thuyết kinh tế phản động… Tuyên truyền kinh tế đượcthực hiện qua các hình thức trực tiếp và gián tiếp trong đó chú trọng các hình thức gián tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức các phong trào, hội nghịkinh tế phổ biến đến từng cơ sở địa bàn…

1.2 Vai trò của tuyên truyền kinh tế đối với sự phát triển kinh tế - xã hội mỗi quốc gia

Xuất phát từ vai trò quan trọng của kinh tế trong sự phát triển kinh tế - xã hội mỗi quốc gia, công tác tuyên truyền ngày càng được đề cao Vì nó gián tiếp tác động vào tri thức, thái độ, niềm tin cũng như hoạt động kinh tế của cá nhân, tổ chức từ đó phát triển kinh tế đúng hướng

Vai trò của tuyên truyền kinh tế thể hiện cụ thể trên những điểm sau:

Thứ nhất là tuyên truyền kinh tế trực tiếp phổ biến những chủ trương chính sáchcủa Đảng, Nhà nước để phát triển kinh tế Tuyên truyền kinh tế hướng dẫn, giải thích và cổ vũ nhân dân thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ kinh tế trước mắt cũng như lâu dài của đất nước

Thứ hai tuyên truyền kinh tế góp phần nâng cao tri thức kinh tế cho quân chúngnhân dân, phổ biến những tri thức kinh tế, các học thuyết kinh tế, kiến thức về hoạtđộng kinh tế… đồng thời là phổ biến các thành tựu khoa học công nghệ, kinh nghiệm sản xuất tiên tiến… nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

Thứ ba tuyên truyền kinh tế tạo ra môi trường lành mạnh phát triển kinh tế, giáodục đạo đức kinh doanh, gây dựng các phong trào sản xuất sôi nổi Từ đó phát hiệnnhững mô hình, điển hình tiên nhân rộng tạo khí thế và động lực phát triển trong xãhội Bên cạnh đó là việc rút ra những kinh nghiệm, bài học trong phát triển kinh tế.Thứ tư tuyên truyền kinh tế có vai trò quan trọng trong việc đấu tranh ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực trong phát triển kinh tế, các học thuyết kinh tế phản động, “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực kinh tế.

Thứ năm tuyên truyền kinh tế còn có sự ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, góp phần phát triển văn hóa – xã hội, mở rộng quan hệ đối ngoại, tăng cường quốc phòng an ninh…

1.3 Sự cấp thiết phải nâng cao hiệu quả của công tác tuyên truyền kinh tế

Tuyên truyền kinh tế có vai trò quan trọng đối với sự phát triển mỗi quốc gia Bởi thế mà mỗi quốc gia đếu rất chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục kinh tế, không ngừng đầu tư cơ sở vật chất và phương tiện truyền thông hiện đại, xây dựng đội ngũ lực lượng tuyên truyền hùng hậu phục vụ tốt hơn công tác tuyên truyền.Ngày nay việc nâng cao hiệu quả của tuyên truyền kinh tế ngày càng trở thành một yêu cầu cấp thiết trong công tác tư tưởng của Đảng Điều này xuất phát từ thờiđại cũng như yêu cầu của sự phát triển kinh tế

Thời đại ngày nay là thời đại phát triển kinh tế Do đó các quốc gia trên thế giới những năm gần đây xích lại gần nhau, chấm dứt các cuộc chiến tranh, chăm lophát triển kinh tế Sự phát triến của khoa học công nghệ và đi cùng với nó là nền kinh tế tri thức càng đặt mỗi quốc gia yêu cầu phát triển kinh tế Mặt khác xu thế của thời đại là sự đan xen giữa hợp tác và đấu tranh, hòa nhập và “hòa tan”… Những đặc điểm đó đòi hỏi mỗi quốc gia, nhất là các nước xã hội chủ nghĩa cần phải nâng cao nhận thức của mình về vai trò tuyên truyền kinh tế và có những đổi mới thích hợp

Mặt khác trong mỗi quốc gia hiện nay dưới tác động của thời đại diễn ra các quan hệ đan xen, các mối quan hệ phức tạp: phát triển kinh tế và giữ vũng và ổn định chính trị, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, hợp tác và hòa nhập với âm mưu bànhtrướng, “diễn biến hòa bình” đồng hóa… Do đó công tác tuyên truyền kinh tế càng

có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành nhận thức đúng đắn cho người lao động, cũng cố niềm tin và ngăn chặn sự chệch hướng xã hội chủ nghĩa thông qua các hoạt động định hướng phát triển kinh tế đúng đắn.

Điều đó đòi hỏi Đảng và Nhà nước các nước xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam cần phải có những chính sách đổi mới nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền kinh tế trong thời kì hội nhập hiện nay

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN KINH TÊ Ở VIỆT NAM THỜI KÌ HỘI NHẬP

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam hiện nay

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội thế giới và trong nước thời kì hội nhập

Bối cảnh thế giới với thời kì hội nhập

Từ những năm sau chấm dứt thời kì

“chiến tranh lạnh” trở lại nay thế giới đang

dần chuyển sang một giai đoạn mới với

những đặc điểm mới Xu thế phát triển nổi

bật của thế giới ngày nay là xu thế hội

nhập, toàn cầu hóa, đặc biệt là toàn cầu

hóa kinh tế

Thời kì hội nhập hiện nay có những đặc

điểm đáng chú ý sau:

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật là nguồn gốc của mọi đổi thay trong đời sống kinh tế – xã hội thế giới Cho đến nay thế giới đang bước vào cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật lần thứ ba Cuộc cách mạng khoa học lần này với những bước tiến vượt bậc về cả khoa học và công nghệ Những thành tựu của nó được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, đặc biệt trong sản xuất làm cho năng suất lao động và chất lượng sản phẩm tăng lên không ngừng Nền kinh tế thế giới hiện nay đang phát triển theo xu hướng nền kinh tế tri thức, nền văn minh điện tử, “thế giới số”… Các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam cần phải tiếp cận mạnh mẽ với những thành tựu của khoa học công nghệ để phát triển kinh tế – xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu về kinh tế

Dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật đã làm cho quá trình phân công và chuyên môn hóa trong sản xuất diễn ra trên quy mô xuyên quốc gia Việc hợp tác nhiều mặt để cùng phát triển trở thành một nhu cầu cấp thiết cho mỗi quốcgia Mặt khác sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ mà đi kèm theo nó lànền kinh tế thế giới đã làm nảy sinh những vấn đề mà không chỉ ảnh hưởng đến

riêng một đất nước nào: khủng bố, vũ khí hạt nhân, bệnh tật, đói nghèo, ô nhiểm môi trường Tất cả những nhân tố đó làm nảy sinh một xu thế mới của thời đại: xuthế hội nhập Xu thế này thể hiện sự hợp tác, sự tác động lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới trên tất cả mọi lĩnh vực của đời sống Đây là xu thế tất yếu đòi hỏimọi quốc gia tham gia, tạo ra nhiều cơ hội và cũng không ít những thách thức cho sự phát triển bền vững mỗi quốc gia.

Một đặc điểm nổi bật của thế giới hiện nay là sự đan xen giữa xu thế hợp tác – đấu tranh, giữa hợp tác để phát triển kinh tế và âm mưu, chủ nghĩa bành trướng củacác quốc gia muốn thông qua hội nhập để đồng hóa, chi phối về kinh tế Cuộc đấu tranh giai cấp vẫn diễn ra gay gắt trong xã hội hiện đại dưới những hình thức mới Các nước đế quốc đang thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình”, trọng tâm và lâu dài là trên lĩnh vực kinh tế Do đó đối với các nước đang phát triển nói chung, các nước xã hội chủ nghĩa nói riêng thì đây là một vấn đề rất đáng quan tâm và cần

có những chính sách để phát triển đúng hướng

Đối với Việt Nam chúng ta trước thềm hội nhập thì những tác động của nó đến nền kinh tế – xã hội quả không nhỏ Xu thế hội nhập tạo ra cơ hội cho nước ta tiếp thu, ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ để “đi tắt đón đầu”, công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Nó tạo cơ hội cho nước ta giao lưu, hợp tác nhiều mặt với bạn bè thế giới, hòa nhập với đời sống hiện đại của thế giới Bên cạnh đó là nguy cơ tụt hậu về kinh tế – xã hội, “Diễn biến hòa bình”, chệch hướng xã hội chủ nghĩa… cũng được đặt ra

Do đó công tác tuyên truyền kinh tế ở nước ta dưới thời kì hội nhập càng trở nên cấp thiết Đảng ta cần phải quan tâm hơn nữa đến việc phát triển hoạt động tuyên truyền kinh tế nhằm hướng tới phát triển kinh tế bền vững Công tác tuyên truyền kinh tế trong thời kì mới cũng có những thuận lợi mới đó là sự hỗ trợ đắc lực của những phương tiện kĩ thuật hiện đại, thông tin nhanh: truyền hình,

internet… Tuyên truyền kinh tế trong thời kì hội nhập cần phải thực hiện những nhiệm vụ mới, tiếp cận nhanh nhậy với những diễn biến của tình hình thế giới, thông tin về khoa học công nghệ mới, những kinh nghiệm sản xuất tiên tiến… Tuyên truyền kinh tế cần phải định hướng cho sự phát triển kinh tế, đấu tranh

chống những biểu hiện tiêu cực trong phát triển kinh tế Xu thế hội nhập cũng đặt

ra yêu cầu đổi mới tuyên truyền kinh tế theo hướng hiện đại hóa phù hợp với tình hình mới

Tình hình trong nước

Từ những năm 1986 trở lại nay, Đảng ta thực hiện đường lối đổi mới đất nước một cách toàn diện Sau hơn 20 năm đổi mới đất nước đã gặt hái được nhiều thành tựu đáng kể Quan trọng nhất là nước ta đã thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế những năm 80, nền kinh tế nước ta có sự khởi sắc thế hiện ở sự chuyển dịch cơ cấukinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa

Đặc biệt kinh tế đã có bước chuyển dịch theo chiều rộng và chiều sâu trong từng ngành, từng thành phần kinh tế và vùng lãnh thổ

Biểu đồ thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành của Việt Nam từ năm 2009 Đơn vị %

chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo thành thành phần kinh tế ở Việt Nam từ 1994 –

2005 Đơn vị %

Sự hình thành các vùng chuyên môn hóa về sản xuất nông nghiệp, việc hình thành các trung tâm kinh tế lớn của cả nước như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tam giác, tứ giác kinh tế đã thể hiện sự khởi sắc của đất nước Đời sống nhân dân theo đó được nâng cao, văn hóa xã hội cũng có sự phát triển về chất Vị trí của nước ta trên trường thế giới càng được nâng cao nhất là trong những năm gần đây Việt Nam đã là thành viên của WTO – tổ chức thương mại thế giới, thành viên không thường trực của hội đồng bảo an Liên Hợp quốc Nước ta mở của hợp tác với rất nhiều quốc gia trên thế giới, nhiều tổ chức đa dạng.

Bên cạnh những thành tựu đó nước ta vẫn còn nhiều bất cập đó là sự tác động hai mặt của cơ chế thị trường, vẫn còn tồn tại nhiều tư tưởng cũ lạc hậu kìm hãm sự phát triển kinh tế, sự chống phá của các thế lực bên ngoài…

Hiện trạng đó càng đặt ra vai trò cấp thiết của công tác tuyên truyền nói chung và tuyên truyền kinh tế nói riêng Đường lối đổi mới của Đảng ta là đường lối đúngđắn đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước Do đó việc đưa những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với nhân dân một cách nhanh nhất, đúng định hướng là một nhiệm vụ quan trọng của Đảng công tác tuyên truyền kinh tế cần phải có những đổi mới theo kịp sự đổi mới của đất nước để phục vụ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Đồng thời tuyên truyền kinh tế hiện nay trở thành mộtcông cụ đắc lực của Đảng trong việc đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực trong phát triển kinh tế, các học thuyết kinh tế phản động đảm bảo phát triển kinh tế ổn định theo định hướng xã hội chủ nghĩa

2.1.2 Đảng và hệ thống chính trị với công tác tuyên truyền kinh tế

Đây là những chủ thể của công tác tuyên truyền kinh tế Từ khi ra đời cho đến nay Đảng ta luôn nắm ngọn cờ lãnh đạo cách mạng Việt Nam Đảng ta luôn coi trọng công tác tưởng trong thời kì chiến tranh cũng như hòa bình Đại hội VII, Đảng ta xác định: “Lãnh đạo kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt” Do đó việc tuyên truyền phát triển kinh tế có thể nói là nhiệmvụ trọng tâm trong công tác tư tưởng thời kì đổi mới Với quan điểm toàn Đảng làm công tác tu tưởng Đảng ta huy động lực lượng đông đảo tham gia vào công tác tuyên truyền

Lực lượng tuyên truyền kinh tế được tổ chức từ trung ương đến địa phương dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý Nhà nước, sự tham gia của các tổ chức chính trị – xã hội Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền kinh tế là Ban tư tưởng – văn hóa Trung ương Các cấp địa phương, các cơ quan đoàn thể: Ban tuyên giáo, các cơ quan truyền thông… làm nhiệm vụ tuyên truyền Đặc biệt trong

đó phải kể đến những người các bộ trực tiếp tiếp xúc với quần chúng, đó là đội ngũtuyên truyền viên, báo cáo viên, nhà báo, phóng viên, các chi hội…

Đảng ta rất quan tâm đến phát triển kinh tế cũng như tuyên truyền kinh tế Những năm qua Đảng ta ra sức hiện đại hóa công tác tư tưởng theo sự phát triển của đất nước Đảng ta đổi mới công tác tuyên truyền để phục vụ đất nước Do đó công tác tuyên truyền kinh tế ở nước ta chịu sự lãnh đạo của Đảng, với sự tham giacủa cả hệ thống chính tri, phát triển rộng khắp Đặc biệt là việc quần chúng nhân dân cũng tham gia vào công tác tuyên truyền làm tăng hiệu quả tuyên truyền kinh tế

Tuy nhiên trong những năm qua công tác tuyên truyền kinh tế vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, chưa phát huy vai trò của mình trước yêu cầu của thời đại Nhiều nơi, các cấp, các ngành vẫn còn buông lõng việc tuyên truyền kinh tế, coi nhẹ tuyên truyền kinh tế Chất lượng cán bộ tuyên truyền còn hạn chế, đặc biệt là về năng lực thực tiễn Tình trạng suy thoái về đạo đức lối sống, tham nhũng đã xảy ra trong một bộ phận Đảng viên, cán bộ làm suy giảm niềm tin trong nhân dân… Điều đó đã làm cho công tác tuyên truyền kinh tế ít nhiều gặp khó khăn

2.1.3 Quần chúng nhân dân với công tác tuyên truyền kinh tế.

Đây là những đối tượng trực tiếp của công tác tuyên truyền kinh tế Bác Hồ từng nói rằng tuyên truyền là làm cho dân hiểu, dân nhớ, dân tin Do đó công tác tuyên truyền kinh tế cần hướng tới quần chúng mà trực tiếp là các cá nhân, tổ chức làm kinh tế, người lao động Đặc biệt trong công tác tuyên truyền kinh tế hiện nay Đảng ta chú trọng cả những thành phần người Việt Nam ở nước ngoài Hiện nay theo nguồn Wikipedia tiếng Việt thống kê, Việt kiều có tổng số hơn 3 triệu phân bốở trên hơn 100 quốc gia cả năm châu lục trong đó hơn một nửa là ở Hoa Kỳ Đây

là một lực lượng có sự đóng góp, ủng hộ không nhỏ vào công cuộc phát triển kinh tế – xã hội nước nhà.

Xu thế hội nhập đã làm cho người lao động được tiếp thu nhiều thành tựu, tiến bộ của thế giới làm cho trình độ người lao động có sự nâng lên rõ rệt, sự tiếp cận với nhiều công nghệ hiện đại, những kinh nghiệm sản xuất tiên tiến đã làm người lao động Việt Nam dần tiếp cận với bạn bè thế giới Tuy nhiên dưới tác động của nền nông nghiệp là chủ yếu cộng với điểm xuất phát thấp đã làm cho tu duy kinh tếngười lao động vẫn còn hạn chế, sự tồn tại của tác phong nông nghiệp, vô kỉ luật,

tư duy bảo thủ, khép kín… vẫn là những tác nhân cản trở sự hội nhập

Do đó hơn lúc nào hết công tác tuyên truyền kinh tế cần phải được đẩy mạnh đểthay đổi nhận thức, thái độ, hành vi người lao động Tuyên truyền kinh tế góp phầnđưa người lao động Việt Nam tiếp cận với thời đại mới, năng động, sáng tạo, hòa nhập mà không hòa tan

Mặt khác dưới tác động của xu thế mới quần chúng nhân dân đã có sự nâng cao hơn về trình độ, với những thị hiếu đa dạng hơn và cũng phức tạp hơn Điều đó đặt

ra cho công tác tuyên truyền kinh tế phải có sự thay đổi phù hợp với đối tượng mới, tìm ra những hình thức, phương pháp mới Có như thế thì công tác tuyên truyền kinh tế mới đạt hiểu quả cao

2.2 Thực trạng công tác tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam thời kì hội nhập

2.2.1 Những thành tựu đạt được và nguyên nhân

Thành tựu

Về nội dung tuyên truyền

Nội dung tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam trong những năm qua đã thể hiện tập trung toàn diện trên tất cả các lĩnh vực của phát triển kinh tế, bao gồm cả những vấn đề lý luận và thực tiễn Nội dung tuyên truyền kinh tế ở Việt Nam hướng đến những nội dung sau:

Thứ nhất là tuyên truyền về lý luận Mác xít, tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế và các tri thức kinh tế cần thiết cho người lao động như khoa học công nghệ, quy trình sản xuất, tác phong sản xuất…