12 CHƯƠNG 2 : CHỦ TRƯƠNG, ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG TRONG VIỆC XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ VIỆT NAM TIÊN TIẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC .... Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu làm sáng tỏ những quan điểm
Trang 1HÞC VIÞN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYÀN
ĐÁ tài : ĐÁng lãnh đ¿o xây dāng nÁn vn hóa Vißt Nam tiên ti¿n, đ¿m đà bÁn sÁc dân tßc Trách nhißm căa sinh viên trong giÿ gìn và phát huy bÁn sÁc sinh viên tr°áng ĐÁng t¿i
Hßc vißn Báo chí và Tuyên truyÁn
Sinh viên : Nguyên Thị Ngọc Hà
Mã sinh viên : 2057080018
Lớp : Quan hệ công chúng k40
Trang 22
M ĀC LĀC
MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đß tài 3
2 Mÿc đích và nhiệm vÿ nghiên cÿu 4
2.1 Mÿc đích nghiên cÿu 4
2.2 Nhiệm vÿ nghiên cÿu 4
3 Đối t±ÿng và ph¿m vi nghiên cÿu 4
3.1 Đối t±ÿng nghiên cÿu 4
3.2 Phạm vi nghiên cÿu 4
4 C¡ sở lý lu¿n và ph±¡ng pháp nghiên cÿu 5
4.1 Cơ sở lý luận 5
4.2 Ph±ơng pháp nghiên cÿu 5
5 K¿t c¿u cÿa tißu lu¿n 5
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ NỀN VĂN HOÁ VIỆT NAM 6
1 Khái nißm vn hóa và nÁn vn hóa 6
1.1 Văn hóa 6
1.2 Nền văn hóa 7
2 Khái nißm nÁn vn hóa xã hßi chă nghĩa 7
3 Các y¿u tố liên quan đ¿n nßn Văn hóa xã hßi chÿ nghĩa 8
3.1 Lịch sử ra đời 8
3.2 Cấu trúc 8
3.3 Đặc tr±ng 8
4 Chức nng 10
4 1 Chức năng nhận thức 10
4.2 Chức năng giáo dục 10
4 3 Chức năng điều chỉnh hành vi đạo đức 11
4 4 Chức năng dự báo, nối tiếp lịch sử 11
4 5 Chức năng giải trí 12
CHƯƠNG 2 : CHỦ TRƯƠNG, ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG TRONG VIỆC XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ VIỆT NAM TIÊN TIẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC 13
1 Thực tr¿ng 13
2 Nhÿng quan điÃm c¢ bÁn ĐÁng chỉ đ¿o quá trình xây dāng nÁn vn hóa xã hßi chă nghĩa ã n°ßc ta14 3 Ph±¡ng h±ßng và gi¿i pháp c¡ b¿n cÿa Đ¿ng trong chi¿n l±ÿc xây dựng nßn văn hóa Việt Nam tiên ti¿n, đ¿m đà b¿n s¿c dân tßc 17
4 Đánh giá 19
4.1 Nhÿng thành tÿu 19
4.2 Nhÿng hạn chế 22
CHƯƠNG 3 : LIÊN HỆ NHIỆM VỤ CỦA SINH VIÊN HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TRONG VIỆC PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HOÁ TRƯỜNG ĐẢNG 24
KẾT LUẬN 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 29
Trang 3M â ĐÀU
1 Lý do chßn đÁ tài
Cùng với sự phát triển của kinh tế, chính trị, nền văn hóa cũng có sự thay đổi lớn trong thßi kỳ hội nhập D°ới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, không một quốc gia nào có thể phát triển mà không giao l°u với thế giới bên ngoài Chúng
ta vừa đ°ợc sống trong bản sắc văn hóa của mình, vừa đ°ợc tiếp xúc với các nền văn hóa bên ngoài Vì thế, vấn đề văn hóa trá nên quan trọng và cấp thiết
Nền văn hoá Việt Nam là một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc Trải qua khoảng thßi gian dài bị đô hộ, chịu ảnh h°áng và có xu thế bị đồng hoá, bộc lộ rõ qua các thßi kỳ lịch sử nh°ng văn hoá Việt Nam vẫn tồn tại bền vững và có bản sắc riêng cho đến ngày nay Trong giai đoạn hội nhập và phát triển của nền kinh tế, các nền văn hóa khác sẽ theo chân tràn vào n°ớc Nền văn hóa Việt đang đứng tr°ớc những c¡ hội lớn đổi mới nền văn hóa để theo kịp với thßi đại và tiến bộ xã hội Nh°ng đó cũng là những thách thức lớn đối v¡i nền văn hóa: Làm thế nào để phát triển đồng thßi phải giữ đ°ợc những giá trị tinh hoa của dân tộc?
Trong suốt quá trình lãnh đạo, Đảng ta luôn quan tâm đến xây dựng, phát triển, phát huy vai trò của văn hoá để giành độc lập tự do và bảo vệ nền độc lập tự do của đất n°ớc, ngày nay là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đặc biệt là thßi kỳ đổi mới 1986 -
2010, thông qua các hội nghị, Đảng và nhà n°ớc ta đã xác định: Văn hóa <là nền tảng tinh thần của xã hội=, <vừa là mục tiêu vừa là động lực của phát triển= Đảng
và nhà n°ớc ta đã có những chủ tr°¡ng chính sách gì để xây dựng , bảo tồn và phát triển nền văn hóa thßi kỳ đổi mới? Để làm sáng tỏ vấn đề này, em xin tìm hiểu về
đề tài <аßng lối của Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên
Trang 44
tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và liên hệ tới nhiệm vụ của sinh viên Học viện Báo chí
và Tuyên truyền trong việc phát huy bản sắc sinh viên tr°ßng Đảng
2 Māc đích và nhißm vā nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm sáng tỏ những quan điểm lý luận của Đảng về văn hoá dân tộc Việt Nam; sự lãnh đạo của Đảng trong việc việc phát triển hệ giá trị văn hoá của đất n°ớc, con ng°ßi Việt Nam hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu làm rõ một số khái niệm c¡ bản về: văn hoá Việt Nam, nền văn hoá
Xã hội Chủ nghĩa,, chính sách và đ°ßng lối của Đảng trong việc phát triển hệ giá trị của văn hoá Việt Nam
- Nghiên cứu quan điểm lý luận của Đảng về hệ giá trị tiêu biểu, cốt lõi và ph°¡ng pháp phát triển văn hoá dân tộc, xây dựung 1 nền văn hoá tiên tiến
- Đề xuất một số quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm phát triển bản sắc sinh viên tr°ßng Đảng khi là 1 sinh viên tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
3 Đßi t°ÿng và ph¿m vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Vấn đề phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc d°ới sự lãnh đạo của Đảng
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Trang 5- Về thßi gian: Về lý luận nghiên cứu : không giới hạn Về thực tế phát triển văn hoá dân tộc : Từ năm 1998 đến năm 2021, là giai đoạn n°ớc ta b°ớc vào thßi kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất n°ớc và hội nhập quốc tế; là giai đoạn Đảng, Nhà n°ớc ta đặc biệt coi trọng xây dựng, phát triển văn hóa, đánh dấu bằng sự ra đßi của Nghị quyết Trung °¡ng 5 khóa VIII và Nghị quyết trung °¡ng IX
- Về không gian: Trong quốc gia Việt Nam
4 C¢ sã lý lu¿n và ph°¢ng pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
Tiểu luận đ°ợc thực hiện trên c¡ sá lý luận, ph°¡ng pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, t° t°áng Hồ Chí Minh; đ°ßng lối, chủ tr°¡ng của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà n°ớc về xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng tổng hợp các ph°¡ng pháp nghiên cứu nh°: phân tích và tổng hợp, lôgíc và lịch sử, tổng hợp và khái quát hóa, đối chiếu và so sánh…
5 K¿t c¿u căa tiÃu lu¿n
Ngoài phần má đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, tiểu luận đ°ợc kết cấu thành 3 ch°¡ng :
Ch°¡ng 1: Tổng quan về nền văn hoá Việt Nam
Ch°¡ng 2: Chủ tr°¡ng, đ°ßng lối của Đảng trong việc xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
Ch°¡ng 3: Liên hệ nhiệm vụ của sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong việc phát huy bản sắc văn hoá tr°ßng Đảng
Trang 66
CH¯¡NG 1 : TỔNG QUAN VÀ NÀN VN HOÁ VIÞT NAM
1 Khái nißm vn hóa và nÁn vn hóa
1.1 Văn hóa
- Văn hóa là thuật ngữ đa nghĩa có ngoại diên rất rộng đ°ợc xem xét từ nhiều khía cạnh khác nhau Thuật ngữ văn hóa theo tiếng Latinh (cultura) từ chỉ hoạt động, nói lên sự quan tâm của con ng°ßi đến một cái gì đó lâu dài Văn hóa liên quan mật thiết đến lao động, là sản phẩm của hoạt động sáng tạo của con ng°ßi nhằm thỏa mãn nhu cầu của con ng°ßi Văn hóa đ°ợc coi là th°ớc đo trình độ phát triển của con ng°ßi Văn hóa đ°ợc hiểu theo hai nghĩa
- Theo nghĩa rộng, <văn hóa là tổng thể nói chung những giá trị về vật chất và tinh thần do con ng°ßi sáng tạo ra trong quá trình lịch sử= Nguyên Tổng th° ký UNESCO Phederio Mayor thì cho rằng <Văn hóa là tổng thể sống động, các hoạt động sáng tạo của cá nhân và cộng đồng, trong quá khứ và trong hiện tại Qua các
thế kỷ hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống
và thị hiếu – những yếu tố xác định nên đặc tính riêng của mỗi dân tộc= - Theo nghĩa hẹp, văn hóa là sản phẩm tinh thần của con ng°ßi, văn hóa tinh thần bao gồm các lĩnh vực: văn hóa nghệ thuật, khoa học giáo dục, triết học, đạo đức, quan điểm thẩm
mỹ
- Điểm t°¡ng đồng của các định nghĩa trên đây là coi văn hóa là hệ thống các giá trị vật chất, tinh thần đ°ợc sáng tạo, tích lũy trong lịch sử nhß quá trình hoạt động thực tiễn của con ng°ßi Các giá trị này đ°ợc cộng đồng chấp nhận vận hành trong đßi sống xã hội và đ°ợc trao quyền cho thế hệ sau Văn hóa thể hiện trình độ phát triển và những đặc tính riêng của mỗi dân tộc
- Dựa trên lĩnh vực sản xuất vật chất và lĩnh vực sản xuất tinh thần, theo đó văn hóa cũng đ°ợc chia thành hai bộ phận t°¡ng ứng là văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần Tuy nhiên, sự phân chia này cũng chỉ là t°¡ng đối, bái lẽ xu h°ớng nhất thể hóa văn hóa đang diễn ra trong tiến trình cách mạng khoa học và công nghệ hiện nay
Trang 7khiến cho ý nghĩa của khía cạnh vật chất trong văn hóa tinh thần và khía cạnh tinh thần trong văn hóa vật chất đang tăng lên không ngừng
1.2 Nền văn hóa
- Nếu văn hóa là một tập hợp những giá trị vật chất và tinh thần do con ng°ßi sáng tạo ra nhằm thỏa mãn nhu cầu h°áng thụ và tiêu dùng của con ng°ßi thì nền văn hóa
là những lĩnh vực văn hóa đ°ợc xâ
y dựng qua hoạt động của con ng°ßi tạo thành c¡ sá của đßi sống xã hội - Tính chất nổi bật của nền văn hóa:
+ Tính nhân loại
+ Tính giai cấp
+ Tính dân tộc
+ Tính quốc tế
2 Khái nißm nÁn vn hóa xã hßi chă nghĩa
Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là một tập hợp các ph°¡ng thức c¡ chế, tổ chức và thiết chế xã hội trong hoạt động sáng tạo nhằm đáp ứng ngày càng tốt h¡n nhu cầu tinh thần của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn xã hội trên c¡ sá hệ t° t°áng Mác-Leenin chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế xã hội chủ nghĩa Theo nghĩa đó, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa ra đßi, tồn tại và phát triển là sự phủ định biện chứng đối với các nền văn hóa đã xuất hiện trong lịch sử, đối với các giá trị văn hóa và nền văn hóa của từng quốc gia dân tộc, mà á đó diễn ra cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Sự ra đßi, phát triển của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, theo
đó, còn là sản phẩm của quá trình tiếp biến sáng tạo đối với các giá trị văn hóa chung, phổ biến của nhân loại h°ớng vào mục đích xây dựng, phát triển nền văn hóa xã hội chủ nghĩa và của chế độ xã hội chủ nghĩa nói chung… trong mỗi quốc gia dân tộc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của quốc gia dân tộc đó
Trang 8Sự ra đßi, phát triển của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, theo đó, còn là sản phẩm của quá trình tiếp biến sáng tạo đối với các giá trị văn hóa chung, phổ biến của nhân loại h°ớng vào mục đích xây dựng, phát triển nền văn hóa xã hội chủ nghĩa và của chế
độ xã hội chủ nghĩa nói chung… trong mỗi quốc gia dân tộc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của quốc gia đó
3.2 Cấu trúc
Thứ nhất, tổng thể các giá trị văn hóa tinh thần có thể và cần phải duy trì, bảo tồn
và sáng tạo nhằm thỏa mãn các nhu cầu tiêu dùng của xã hội
Thứ hai, tập hợp các thiết chế nhà n°ớc, thiết chế văn hóa xã hội cùng một hệ thống ph°¡ng tiện, công cụ, chuẩn mực… đ°ợc xác lập, vận hành nhằm điều chỉnh các hoạt động sáng tạo, tiêu dùng các giá trị văn hóa
Thứ ba, toàn bộ các cộng đồng ng°ßi, các giai cấp và tầng lớp xã hội c¡ bản là chủ thể của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa
3.3 Đặc trưng
Một là, c¡ sá vật chất – kỹ thuật của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền sản xuất công nghiệp hiện đại Cả mặt thực tế, cả logic – lý luận khoa học đều chứng minh rằng, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là sự kế tiếp sau xã hội t° bản chủ nghĩa, có nhiệm vụ giải quyết những mâu thuẫn mà xã hội chủ nghĩa t° bản không thể giải quyết triệt để Đặc biệt là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu xã hội hóa ngày càng
Trang 9tăng của lực l°ợng sản xuất ngày càng hiện đại h¡n so với chế độ chiếm hữu t° nhân t° bản chủ nghĩa về t° liệu sản xuất Do đó, lực l°ợng sản xuất của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, khi nó hoàn thiện, phải cao h¡n so với chủ nghĩa t° bản à những n°ớc xã hội chủ nghĩa <bỏ qua chế độ t° bản chủ nghĩa= (nh° Việt Nam và các n°ớc khác) thì đ°¡ng nhiên phải có quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng từng b°ớc c¡ sá vật chất – kỹ thuật hiện đại của chủ nghĩa xã hội Hiện nay, Trung Quốc, Việt Nam, Cu Ba… đang đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa với tốc độ khá cao, đạt đ°ợc nhiều thành tựu to lớn và ngày càng vững chắc
Hai là, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng t° t°áng V.I.Lênin từng cho rằng, thế giới quan mác là biểu hiện duy nhất đúng đắn các lợi ích, các quan điểm của nền văn hóa giai cấp vô sản cách mạng Nền văn hóa này đặt d°ới sự lãnh đạo của đảng cộng sản, sự quản lý của nhà n°ớc xã hội chủ nghĩa Xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là một bộ phận hữu c¡ của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội là nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa
Ba là, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa mang tính chất giai cấp công nhân, phục vụ lợi ích giai cấp công nhân và nhân dân lao động, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp cải tạo
xã hội cũ xây dựng xã hội mới, góp phần xây dựng dân tộc xã hội chủ nghĩa, tình đoàn kết hữu nghị giai cấp công nhân và nhân dân lao động các n°ớc và tình đoàn kết giữa các dân tộc xã hội chủ nghĩa
Bốn là, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa của nhân dân, do nhân dân sáng tạo ra và phục vụ lợi ích của nhân dân D°ới chủ nghĩa xã hội, nhân dân lao động không chỉ là ng°ßi làm chủ tập thể mọi giá trị văn hóa mà còn là ng°ßi sáng tạo ra các giá trị văn hóa nhằm phục vụ con ng°ßi, h°ớng con ng°ßi tới chân – thiện – mỹ
Năm là, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa giàu bản sắc dân tộc Bản sắc dân tộc của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa thể hiện tr°ớc hết á chỗ, nó bảo tồn, phát
Trang 104 Chức nng
4 1 Chức năng nhận thức
Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa trang bị cho nhân dân lao động và toàn xã hội những tri thức về lý luận Mác – Lênin, tri thức về khoa học và thực tiễn nói chung, đáp ứng các yêu cầu của cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân và nhân dân lao động
để nhận thức hiện thực, phản ánh hiện thực từ những nhận thức mà văn hóa đem lại, con ng°ßi tiến hành cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội và cải tạo chính mình Chức năng nhận thức của văn hóa còn định h°ớng cho con ng°ßi nhận thức đ°ợc điều hay lẽ phải, biết hành động vì sự nghiệp xây dựng đất n°ớc, vì hạnh phúc của nhân dân
4 2 Chức năng giáo dục
Chức năng giáo dục của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành con ng°ßi xã hội chủ nghĩa Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa có nhiệm
vụ giáo dục đạo đức xã hội chủ nghĩa, t° t°áng tình cảm, định h°ớng giá trị, h°ớng
lý t°áng, đạo đức, thẩm mỹ trên lập tr°ßng của giai cấp công nhân Giáo dục giai cấp công nhân và nhân dân lao động những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức cộng sản, giáo dục công nhân biết cống hiến vì sự giàu mạnh của tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì hạnh phúc của nhân dân, biết gắn lợi ích của cá nhận với lợi ích của cộng
Trang 11đồng và xã hội, biết giữ gìn và phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc, của quê h°¡ng và của gia đình mình
4 3 Chức năng điều chỉnh hành vi đạo đức
Chức năng này có nhiệm vụ điều chỉnh hoạt động của con ng°ßi h°ớng về xã hội
và cộng đồng h°ớng về những điều tốt đẹp Thực tế cuộc sống rất đa dạng và phức tạp, trong xã hội có ng°ßi tốt kẻ xấu, ng°ßi đạo đức kẻ bất l°¡ng, ng°ßi cao cả kẻ thấp hèn… những tác phẩm văn học nghệ thuật văn hóa xã hội chủ nghĩa góp phần điều chỉnh ý chí, hành vi của con ng°ßi, h°ớng con ng°ßi tới những điều nhân ái tốt đẹp cao th°ợng, h°ớng về cộng đồng, hình thành lối sống <mình vì mọi ng°ßi, mọi ng°ßi vì mình=
4 4 Chức năng dự báo, nối tiếp lịch sử
Cũng nh° các nền văn hóa nói chung, văn hóa xã hội chủ nghĩa có chức năng phát hiện ra các vấn đề của xã hội, dự báo những vấn đề có thể xảy ra trong t°¡ng lai và nêu lên các giải pháp để giải quyết các vấn đề đó trong thực tiễn Chức năng dự báo, nối tiếp lịch sử của nền văn hóa thể hiện tập trung á sự kế thừa các giá trị văn hóa truyền thống, tiếp biến các giá trị văn hóa nhân dân các dân tộc, hình thành và phát triển các giá trị văn hóa hiện đại đáp ứng và phù hợp với những yêu cầu c¡ bản của cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội Nền văn hóa nào cũng
kế thừa nền văn hóa truyền thống, đó là một quy luật phát triển của văn hóa Văn hóa xã hội chủ nghĩa cũng kế thừa nền văn hóa truyền thống nh°ng kế thừa có chọn lọc có phê phán, kế thừa một cách triệt để V.I.Lênin từng cho rằng để xây dựng nền văn hóa của mình, giai cấp công nhân phải tiếp thu, kế thừa có chọn lọc văn hóa của các chế độ tr°ớc đó mà trực tiếp và tr°ớc hết là nền văn hóa t° sản trong quá trình xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Ng°ßi coi đó là c¡ sá, là nền tảng cho sự phát triển nền văn hóa của giai cấp công nhân V.I.Lênin viết: Nền văn hóa vô sản
Trang 1212
phải là sự phát triển hợp quy luật của tổng số những kiến thức mà loài ng°ßi đã sáng tạo ra d°ới ách thống trị của xã hội t° sản của xã hội địa chủ và quan liêu và: Cần phải dành lấy toàn bộ nền văn hóa mà chủ nghĩa t° bản để lại và xây dựng chủ nghĩa
xã hội bằng nền văn hóa ấy Cần phải dành lấy toàn bộ nền khoa học kỹ thuật, toàn
bộ tri thức nghệ thuật Không có những thứ đó chúng ta không thể nào xây dựng cuộc sống của xã hội cộng sản đ°ợc
4 5 Chức năng giải trí
Giống nh° các nền văn hóa nói chung, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa cũng có chức năng giải trí Văn hóa xã hội chủ nghĩa đem đến quần chúng niềm vui, sự động viên, chia sẻ, khích lệ khát vọng, say mê làm cho con ng°ßi yêu cuộc sống, ham thích hoạt động vui ch¡i sáng tạo Các chức năng trên đây của văn hóa xã hội chủ nghĩa
có mối quan hệ gắn bó khăng khít qua lại lẫn nhau, làm tiền đề cho nhau, tạo nên động lực cho sự phát triển xã hội Trên đây là các chức năng c¡ bản, nói chung của toàn bộ nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Các chức năng ấy tồn tại trong mối quan hệ hữu c¡ với nhau Trong từng hoạt động sáng tạo, tiêu dùng mỗi hình thái giá trị văn hóa cụ thể, sự thể hiện, thực hiện các chức năng ấy lại không nh° nhau Về c¡ bản, mỗi giá trị văn hóa đ°ợc sáng tạo ra đều là sự thể hiện, thực hiện một chức năng chủ đạo cụ thể nào đó (trong số các chức năng c¡ bản ấy) Nh°ng để có thể thực hiện tốt chức năng chủ đạo đ°ợc xác định, chủ thể sáng tạo văn hóa tuyệt đối không đ°ợc phép hy sinh các chức năng còn lại
Downloaded by quang tran (qt738189@gmail.com)
Trang 13CH¯¡NG 2 : CHĂ TR¯¡NG, Đ¯àNG LÞI CĂA ĐÀNG TRONG VIÞC XÂY
D ĀNG NÀN VN HOÁ VIÞT NAM TIÊN TI¾N, Đ¾M ĐÀ BÀN SÀC DÂN
T ÞC
1 Thāc tr¿ng
Qua hàng ngàn năm dựng n°ớc và giữ n°ớc, dân tộc Việt Nam đã xây dựng nên một nền văn hóa có <nội dung phong phú và sức sống mãnh liệt= <Văn hóa Việt Nam là thành quả hàng ngàn năm lao động sáng tạo, đấu tranh kiên c°ßng dựng n°ớc và giữ n°ớc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là kết quả giao l°u và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh thế giới để không ngừng hoàn thiện mình Văn hóa Việt Nam đã hun đúc lên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc= Bằng lao động sáng tạo và ý chí đấu tranh bền bỉ kiên c°ßng, nhân dân ta đã xây đắp lên một nền văn hóa kết tinh sức mạnh và in đậm dấu
ấn bản sắc dân tộc, chứng minh sức sống mãnh liệt và sự tr°ßng tồn của dân tộc Việt Nam Văn hóa Việt Nam đã tạo thành những giá trị bền vững, đ°ợc l°u truyền và phát triển qua nhiều thế hệ tạo nên những truyền thống quý báu của dân tộc, đó lòng yêu n°ớc, nhân nghĩa, cần cù, thông minh tài hoa trong lao động sản xuất, tính cộng đồng sâu sắc, tính khoan dung dễ thích ứng, gần gũi với thiên nhiên, tâm hồn bình
dị Trong thßi đại Hồ Chí Minh với đ°ßng lối văn hóa đúng đắn và sáng tạo của Đảng, văn hóa Việt Nam tiếp tục đ°ợc phát huy đã góp phần quyết định vào những thắng lợi to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Quá trình đổi mới đất n°ớc h¡n 25 năm qua, văn hóa Việt Nam đã đạt đ°ợc những thành tựu quan trọng, đồng thßi cũng bộc lộ những mặt yếu kém Căn cứ vào nội dung c¡ bản của Nghị quyết Trung °¡ng 6 và Nghị quyết Trung °¡ng 10 khóa IX cho thấy, sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc kể từ sau Đề c°¡ng văn hóa Việt Nam và Nghị quyết Trung °¡ng 5 khóa VIII đến nay đã đạt đ°ợc nhiều thành tựu to lớn, quan trọng, song cũng còn tồn tại một
số điểm thiếu sót
Trang 1414
2 Nhÿng quan điÃm c¢ bÁn ĐÁng chỉ đ¿o quá trình xây dāng nÁn vn hóa
xã hßi chă nghĩa ã n°ßc ta
Trên c¡ sá tổng kết quá trình thực hiện những nhiệm vụ của chuyên đề <Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc= đ°ợc đề ra tại Nghị quyết Trung °¡ng 5 khóa VIII, Hội nghị Ban Chấp hành Trung °¡ng khẳng định quan điểm chỉ đạo về xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa á Việt Nam hiện nay Đó là:
Một là, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội Xây dựng văn hóa là xây dựng, củng cố đßi sống tinh thần xã hội Thiếu nền tảng tinh thần tiến bộ lành mạnh không thể có
sự phát triển kinh tế xã hội bền vững Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hóa Văn hóa là kết quả của kinh tế đồng thßi là động lực của sự phát triển kinh tế Các nhân tố văn hóa phải biến thành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của phát triển
Hai là, nền văn hóa mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Nội dung tiên tiến của văn hóa là lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và t° t°áng Hồ Chí Minh làm nền tảng t° t°áng, là lý t°áng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, là giải phóng con ng°ßi, là sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con ng°ßi trong mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên Nội dung tiên tiến đó đ°ợc củng cố, từng b°ớc xác lập, phát triển trong quan hệ mật thiết với bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc là nội dung c¡ bản, thể hiện tính quy luật của sự kế thừa và phát triển của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập ngày càng sâu vào đßi sống thế giới
Ba là, nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam Đây là t° t°áng tiến bộ và nhân văn, phù hợp với thực tiễn của cộng đồng 54 dân tộc đang sinh sống á Việt Nam và xu thế chung
Downloaded by quang tran (qt738189@gmail.com)