TỘI CƯỠNG ĐOẠT TÀI SẢN TRONG BLHS 2015 THỰC TIỄN áp DỤNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN đối VỚI NHỮNG VẤN đề CÒN TỒN TẠI

Để đi sâu hơn về một tệ nạn cụ thể và làm rõ vấn đề em đã lựa chọn đề tài “ Tội cưỡng đoạt tài sản trong bộ luật Hình sự 2015.. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN

KHOA LUẬT

TIỂU LUẬN MÔN: LUẬT HÌNH SỰ (HP2)

ĐỀ TÀI

TỘI CƯỠNG ĐOẠT TÀI SẢN TRONG BLHS 2015 THỰC TIỄN ÁP DỤNG

VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN ĐỐI VỚI NHỮNG VẤN ĐỀ CÒN TỒN TẠI

HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN THỊ MINH THƯ MSSV: 3119430143

LỚP: DLU1191 PHÒNG THI:2004

MỤC LỤC

M ĐẦẦU Ở 1

CH ƯƠ NG 1: PHẦN TÍCH T I C Ộ ƯỠ NG ĐO T TÀI S N Ạ Ả 2

1.Các yếếu tốế cấếu thành t i c ộ ưỡ ng đo t tài s n ạ ả 2

a) M t khách quan c a t i ph m ặ ủ ộ ạ 2

b) M t ch quan c a t i ph m ặ ủ ủ ộ ạ 3

c) Ch th c a t i ph m ủ ể ủ ộ ạ 3

CH ƯƠ NG 2: TH C TIỄỄN ÁP D NG Ự Ụ 4

1 Tình hình th c tếế ự 4

2.Nguyến nhấn nh ng tốồn t i ữ ạ 5

3 Kiếến ngh thay đ i nh ng tốồn t i còn l i ị ổ ữ ạ ạ 6

KỄẾT LU N Ậ 7

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 8

MỞ ĐẦU

Những năm qua Đảng và nhân dân ta đã và đang ra sức thực hiện tốt công cuộc đổi mới đất nước, tình hình kinh tế văn hóa ngày càng được nâng cao, phát triển rực rỡ Lãnh đạo của từng địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đảm bảo nhu cầu cho nhân dân, đề cao giáo dục, nâng cao trình độ dân trí, giữ vững

an ninh trật tự, công tác phòng chống tội phạm ngày càng được

đề cao Để thực hiện được tốt công tác an ninh được giao một phần nhờ vào quy định, chế tài nghiêm minh được quy định trong

Bộ luật hình sự Dựa vào đó làm tiền đề giáo dục và có chế tài phù hợp với tội phạm

Mặc dù vậy xã hội phát triển cũng kéo theo ra đời nhiều tệ nạn xã hội, dù nhà nước đề ra nhiều giải pháp tuy nhiên tệ nạn xã hội ngày càng có những diễn biến phức tạp hơn, thủ đoạn của tội phạm tinh vi hơn Trong số đó vẫn nhức nhối nhất vấn đề về trộm cắp cưỡng đoạt tài sản Đối tượng thực hiện ngày càng có xu hướng tinh vi, thành lập thành nhiều băng nhóm gây tổn thất tài sản của nạn nhân lớn hơn Ảnh hưởng đến tâm lí gây hoang mang

lo sợ cho nhân dân Trước thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan Khách quan để thấy một phần do yếu tố tác động từ xã hội, hội nhập kinh tế, xuống cấp đạo đức nhưng cũng từ đó thấy được những sơ suất yếu kém trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, phòng ngừa xã hội

Để đi sâu hơn về một tệ nạn cụ thể và làm rõ vấn đề em đã lựa chọn đề tài “ Tội cưỡng đoạt tài sản trong bộ luật Hình sự

2015 Thực tiễn áp dụng và kiến nghị hoàn thiện đối với những vấn đề còn tồn tại.”

CHƯƠNG 1: PHÂN TÍCH TỘI CƯỠNG ĐOẠT TÀI SẢN

Tội cưỡng đoạt tài sản được quy định tại Điều 170 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, có hiệu lực thi hành ngày 01/01/2018 (sau đây gọi là “Bộ luật Hình sự năm 2015”) như sau:

“Người nào đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù

từ 01 năm đến 05 năm

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ

03 năm đến 10 năm: (a) Có tổ chức; (b) Có tính chất chuyên nghiệp; (c) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là

có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ; (d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng; (đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; (e) Tái phạm nguy hiểm

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ

07 năm đến 15 năm: (a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; (b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ

12 năm đến 20 năm: (a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên; (b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp

Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

1.Các yếu tố cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản

a) Mặt khách quan của tội phạm: Thể hiện ở hành vi đe dọa sẽ dùng

vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản

Về hành vi đe dọa sẽ dùng vũ lực là hành vi thể hiện thái độ, cử chỉ, lời nói tạo cho người bị đe dọa cảm giác sợ và tin rằng người phạm tội sẽ dùng bạo lực nếu không để cho lấy tài sản Người bị đe dọa có điều kiện suy nghĩ, cân nhắc để quyết định hành động

Về hành vi dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản là hành vi đe dọa sẽ làm một việc gây thiện hại về tài sản, danh dự, uy tín nếu người bị uy hiếp không thỏa mãn yêu cầu chiếm đoạt tài sản của người phạm tội

Lưu ý, tội cưỡng đoạt tài sản là tội có cấu thành hình thức và được coi là hoàn thành từ thời điểm người phạm tội thực hiện một trong các hành vi phân tích ở trên chứ không phụ thuộc vào việc có chiếm đoạt được tài sản hay không

b) Mặt chủ quan của tội phạm: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp là dấu hiệu bắt buộc Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước được hậu quả nguy hiểm xảy ra nhưng mong muốn hậu quả xảy ra nhằm chiếm đoạt được tài sản Mục đích của người phạm tội cưỡng đoạt tài sản là mong muốn chiếm đoạt được tài sản đây yếu tố bắt buộc của cấu thành tội phạm này

c) Chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm là người từ đủ 16 tuổi trở lên (phạm tội thuộc khoản 1) hoặc từ đủ 14 tuổi trở lên (phạm tội thuộc các khoản 2,3,4) và có năng lực trách nhiệm hình sự

d) Khách thể của tội phạm: Khách thể của tội cưỡng đoạt tài sản cùng lúc xâm hại đến hai khách thể (quan hệ sở hữu và quan hệ nhân thân) nhưng ở đây chủ yếu là quan hệ sở hữu Đối với những hành vi cưỡng đoạt tài sản thuộc sở hữu hợp pháp của chủ tài sản thì

khách thể của tội cưỡng đoạt tài sản là quan hệ sở hữu ngược lại những tài sản không thuộc sở hữu hợp pháp chủ tài sản ( tài sản chiếm hữu bất hợp pháp, trộm cắp mà có ) thì tài sản người bị chiếm đoạt có được không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ Hành vi cưỡng đoạt tài sản là được hiểu là hành vi dịch chuyển tài sản trái pháp luật thành tài sản của mình làm biến đổi trạng thái bình thường của tài sản Vì vậy đối tượng của tội cưỡng đoạt tài sản

là tài sản khi có những đặc điểm là tài sản của người khác, đang có

sự quản lý hợp pháp từ chủ tài sản Ngoài ra, việc xâm hại đến quan

hệ nhân thân không phải mục đích của tội phạm mà chỉ đe dọa tinh thần làm cho người bị cưỡng đoạt phải giao tài sản

Điểm lưu ý tội cưỡng đoạt tài sản có thể chuyển hóa thành tội cướp tài sản trong trường hợp: Người phạm tội không chỉ dừng lại ở hành vi thể hiện thái độ, cử chỉ, lời nói tạo cho người bị đe dọa cảm giác sợ và tin rằng người phạm tội sẽ dùng bạo lực nếu không để cho lấy tài sản mà dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được Điều đó được thể hiện qua những diễn biến sau đây:

“Người phạm tội thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản khi chưa lấy được tài sản đã có hành vi dùng vũ lực đối với nạn nhân nhằm mục đích lấy tài sản và tẩu thoát

Người phạm tội đang thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản thì bị phát hiện, sau đó dùng vũ lực đối với nạn nhân để lấy cho bằng được tài sản và tẩu thoát

Người phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản thì bị phát hiện, sau đó dùng vũ lực để giữ cho bằng được tài sản đã chiếm đoạt

Người phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản thì bị phát hiện, sau đó dùng vũ lực để tẩu thoát nhưng vẫn cố giữ cho bằng được tài sản.”²

CHƯƠNG 2 : THỰC TIỄN ÁP DỤNG

1 Tình hình thực tế

Trong những năm vừa qua, nhà nước ta đang từng bước hoàn thiện hệ thống an ninh góp phần giữ vững trật tự an toàn xã hội, đem lại cuộc sống bình yên cho người dân Bộ luật Hình sự 2015

ra đời dựa trên những đóng góp, bổ sung, cụ thể hơn các quy định tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc nhận thức áp dụng thống nhất các quy định của BLHS trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử tội cưỡng đoạt tài sản trong những năm qua Tuy nhiên thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật về tội cưỡng đoạt tài sản những năm qua và cơ quan tố tụng vẫn còn một số bất cập, vướng mắc trong quá trình xét xử tội phạm Làm cho tình hình tội phạm tại vẫn diễn biến khá phức tạp một phần do đời sống người nhân ngày càng phát triển, thông tin truyền thông phát triển dẫn đến tội phạm ngày một tinh vi Cụ thể

về vấn đề tội cưỡng đoạt tài sản mà thể hiện qua một số những thiếu sót như xác định sai tội danh, sai xót trong quá trình xét xử Tuyên mức hình phạt tù không tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo Xác định không đúng không hình phạt, áp dụng sai quy định tại điều 47 BLHS 2015

Khoảng 18h ngày 25/01/2019 chị L đang mang thang điều khiển xe moto nhãn hiệu SINUDA ( tên chủ xe Võ Thị Huỳnh G) đến nhà anh Nguyễn Văn T3 để bàn chuyện chơi hụi Trong lúc tại nhà anh T3, chị L và Trần Văn T xảy ra cự cãi vì vấn đề chị L chưa trả tiền hụi cho mình Trong lúc cự cãi T đã dùng khúc gỗ đập mạnh vào yên xe chị L đang dựng trước nhà anh T và quyết định dắt xe chị về nhà mặc cho chị L bảo trong xe đang có 10

triệu 19h cùng ngày Nguyễn Thị Yến V về nhà thấy xe lạ thì hỏi T, lúc đầu V không đồng tình việc T giữ xe của người lạ nhưng lát sau thì không nêu ý kiến gì Qua ngày hôm sau, chồng chị L đến nhà gặp V hỏi lí do sao giữ xem chị L đồng thời bảo trong xe có 10 triệu đồng trong xe và chị V bảo không biết 9h20 cùng cùng ngày chị L gửi đơn tố cáo đến công an hành vi " cưỡng đoạt tài sản" chiếc moto và 10.082.000d của mình

Tại tòa án nhân dân huyện L tuyên phạt( 19/11/2019) tuyên bị cáo T tội " cưỡng đoạt tài sản"

Căn cứ theo khoảng 1 điều 170, điểm i,s khoảng 1, khoảng 2 điều

51 Điểm 1 khoảng 1 điều 52, điều 56 của bộ luật hình sự 2015

Xử phạt bị cáo T 1 năm 6 tháng án cho hưởng án treo Thời gian thử thách 3 năm kể từ ngày tuyên án tòa án phúc thẩm

(19/11/2019

2.Nguyên nhân những tồn tại

Thứ nhất có thể do hệ thống quy pháp luật Việt Nam có những quy định về tội cưỡng đoạt tài sản chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ Hạn chế trong quá trình ban hành văn bản hướng dẫn nghiệp vụ

Thứ hai trình độ năng lực của đội ngũ Thẩm phán, hội Thẩm nhân dân còn nhiều hạn chế Kỹ năng nghề nghiệp, kinh nghiệm giữa các bộ phận chưa đồng đều Trong thực thi nhiệm vụ có Thẩm phán chưa làm tốt công tác được giao, tư duy phiến diện khi đánh giá chứng cứ, nghiên cứu hồ sơ vụ án chưa đầu tư nghiên cứu các văn bản pháp luật đặc biệt là các văn bản mới ban hành Vận dụng thiếu linh động các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ trong

vụ án dẫn đến tuyên sai các vụ án Việc xét xử còn bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài dẫn đến tuyên án thiếu khách quan, tiêu cực

Thứ ba, do công tác tuyên truyền về tội cưỡng đoạt tài sản chưa đến nhân dân do đó nhân dân còn thiếu cảnh giác trong bảo

vệ tài sản, thụ động trong đấu tranh chống tội phạm Chưa có chính sách hợp lí cho những người mãn hạn tù trở về nên việc tái phạm còn xảy ra nhiều Các doanh nghiệp còn e ngại lao động là người có tiền án nên hầu như họ đều thất nghiệp dẫn đến quay lại con đường tù tội Tỉ lệ hộ nghèo còn tiềm ẩn ở nhiều địa phương nguyên nhân do ủy ban vẫn chưa có chính chủ trương hợp lí giải quyết tình trạng đói khổ

3 Kiến nghị thay đổi những tồn tại còn lại

Từ thực tiễn cho thấy công tác hiệu quả công tác phòng ngừa đấu tranh tội cưỡng đoạt tài sản còn nhiều hạn chế Tội phạm không phải là dân tại vùng nên gây khó khăn trong việc điều tra ngăn chặn hành vi phạm tội

Để khắc phục những sai sót trên trước tiên cần ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng các điều luật Nhằm tạo hành lang pháp lý trong phòng chống tội phạm nói chung và tội cưỡng đoạn tài sản nói riêng cần phải triển khai gấp việc ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật Tiếp theo về vấn đề nghiệp vụ của Thẩm phán và Hồi thẩm đoàn Thực tế việc pháp luật phát huy được tính hiệu quả tốt nhất là dựa vào người áp dụng tốt Nếu nhà nước có hệ thống pháp luật tốt mà bộ phận thực thi hình sự yếu thì chung quy hiệu quả pháp luật vẫn không đạt được Vì vậy cần phải tiến hành cấp tốc đào tạo đội ngũ vững mạnh, nâng cao trình độ chuyên môn có kinh nghiệm và bản lĩnh, đạo đức chính trị vững vàng để áp dụng tốt pháp luật Tổ chức các Hội nghị chuyên

đề hướng dẫn xét xử các tội phạm sở hữu nói chùn và tội cưỡng đoạt tài sản nói riêng chú ý đặc biệt phần định tội, định danh, khung hình phạt, đảm bảo việc xét xử các vụ án đúng đắn

Về vấn đề truyền thông, giáo dục tuyên truyền cho nhân dân cũng nên được đẩy mạnh và phát huy Tiến hành xét xử lưu động nhằm để nhân dân tiếp xúc trực tiếp với việc xét xử các tội cưỡng đoạt tài sản đồng thời răn đe cho những kẻ có ý đồ phạm tội Thay đổi phương thức tuyên truyền chưa được hiểu do còn bị động thiếu lan tỏa, cảm hóa những đối tượng có hành vi chuẩn bị phạm tội Vận động nhân dân mạnh mẽ tố giác tội phạm đồng thời đưa

ra biện pháp bảo vệ nhằm giúp dân an tâm giúp đỡ nhà nước giải quyết tội phạm Tăng cường công tác kiểm tra, tuần tra giám sát

và xử lí kịp thời tội phạm cưỡng đoạt tài sản Tạo được lòng tin cho nhân dân để cùng phối hợp giữ vững an ninh xã hội

KẾT LUẬN

Cưỡng đoạt tài sản là một trong những tội phạm được nhà nước quan tâm hiện nay do còn diễn ra khá phức tạp với thủ đoạn tinh vi Để góp phần mang đến góc nhìn đúng đắn hơn về tội cưỡng đoạt tài sản thực tiễn của nó, đề tài nghiên cứu đã phân tích rõ nét tội cưỡng đoạt tài sản nêu ra thực tiễn áp dụng hiệu quả linh hoạt song song theo đó vẫn còn những thiếu sót về nghiệp vụ, tuyên truyền, chỉ ra được những lỗ hổng không đáng

có để từ đó dần khắc phục, chỉnh sửa kịp thời Từ thực tế khẳng định hệ thống văn bản pháp luật cụ thể bộ luật hình sự 2015 quy định về tội cưỡng đoạt tài sản đã cụ thể rõ ràng hơn, chế tài xử phạt răn đe hơn,góp phần đem lại an ninh trật tự cho xã hội, phát huy tốt vai trò nghĩa vụ bảo vệ đất nước

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tên tác giả Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam (Phần chung), NXB Công an nhân dân, Hà Nội

2 Bộ luật Hình sự (Hiện hành), (Bộ luật năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017), NXB Chính Trị Quốc Gia Sự Thật, Hà Nội

http://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta437693t1cvn/chi-tiet-ban-an

Bản án số 311 ngày 19/11/2019 TAND Tỉnh Đồng Tháp

https://thegioiluat.vn/bai-viet-hoc-thuat/Toi-cuong-doat-tai-san-trong-luat-hinh-su-Viet-Nam-2350/

7 Tội cưỡng đoạt tài sản,

https://www.google.com/url? sa=t&source=web&rct=j&url=https://repository.vnu.edu.vn/bit stream/VNU_123/5444/1/00050003678.pdf&ved=2ahUKEwiZ1e iQoe_yAhWHvpQKHSWOBUwQFnoECAoQAQ&usg=AOvVaw3Wv dGBF9MaeWP9sMcb_ota