Tiểu Luận Quy luật cạnh tranh với vấn đề hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH KHOA CHÍNH TRỊ LUẬT NHÓM 18 TÊN ĐỀ TÀI QUY LUẬT CẠNH TRANH VỚI VẤN ĐỀ HÀNG NHÁI, HÀNG GIẢ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY TP HỒ CHÍ MINH, THÁNG 4 NĂM 2022 TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH KHOA CHÍNH TRỊ LUẬT TÊN ĐỀ TÀI QUY LUẬT CẠNH TRANH VỚI VẤN ĐỀ HÀNG NHÁI, HÀNG GIẢ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Nhóm 18 Giảng viên hướng dẫn Nguyễn Thị Thu Trang Trưởng nhóm Nguyễn Thanh Trúc 2040212265 Thành viên 1 Lê Hoài Trung 2040210385 2 Lý Quốc Trung 204021.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ LUẬT _

NHÓM 18

TÊN ĐỀ TÀI: QUY LUẬT CẠNH TRANH VỚI VẤN ĐỀ HÀNG

NHÁI, HÀNG GIẢ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

TP.HỒ CHÍ MINH, THÁNG 4 NĂM 2022

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ LUẬT

TÊN ĐỀ TÀI: QUY LUẬT CẠNH TRANH VỚI VẤN ĐỀ HÀNG

NHÁI, HÀNG GIẢ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Nhóm: 18 Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Trang

Trưởng nhóm: Nguyễn Thanh Trúc_2040212265

Thành viên:

1 Lê Hoài Trung_2040210385

2 Lý Quốc Trung_2040210409

3 Nguyễn Thị Cẩm Tú_2037215343

4 Mai Ngọc Xuân Vui_2023214551

5 Lê Thị Tường Vy_2037215371

6 Nguyễn Ngọc Trúc Vy_2040210237

TP.HỒ CHÍ MINH, THÁNG 4 NĂM 2022

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC

dung

100%

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu bài tiểu luận 2

NỘI DUNG 3

Chương 1 QUY LUẬT CẠNH TRẠNH 3

1.1 Khái niệm cạnh tranh 3

1.2 Phân loại cạnh tranh 3

1.3 Biện pháp cạnh tranh 3

1.4 Vai trò cạnh tranh 5

Chương 2 VẤN ĐỀ HÀNG NHÁI, HÀNG GIẢ Ở VIỆT NAM 6

2.1 Khái niệm hàng nhái, hàng giả 6

2.2 Thực trạng và nguyên nhân của hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay 7

2.2.1 Thực trạng của hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay 7

2.2.2 Nguyên nhân hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay 10

2.3 Tác động của hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay 11

2.3.1 Đối với người tiêu dùng 11

2.3.2 Đối với doanh nghiệp 12

2.3.3 Đối với nhà nước 12

2.4 Những quy định và kiến nghị giải quyết vấn đề hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam

hiện nay 13

2.4.1 Quy định của Pháp luật về vấn đề hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay 13

2.4.2 Kiến nghị giải quyết vấn đề hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay 14

KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

MỤC LỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1 Hàng nhái, hàng giả trên Facebook 8

Hình 2.2 Hàng nhái, hàng giả khó phân biệt 9

Hình 2.3 Hàng nhái, hàng giả trên Shopee 9

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, hoạt động thương mại Việt Nam đang ngày càng phát triển cùng với đó là sự tăng trưởng kinh tế trong nước Hoạt động buôn bán, kinh doanh vô cùng sôi động diễn ra ở các đô thị, mang lại những mặt hàng tốt, đáp ứng được nhu cầu của người dân Tuy nhiên, một trong những nổi lo ngại khiến thị trường thương mại Việt Nam

vô cùng e ngại, đem đến một thách thức lớn đó là hàng nhái, hàng giả xuất hiện tràn lan

Đó là một mối hiểm họa cho toàn xã hội Nó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, tiền bạc,

uy tín của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến uy tín của quốc gia, ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Trước nhu cầu tăng cường hiệu quả cuộc đấu tranh chống hàng giả và bảo vệ quyền

sở hữu trí tuệ, việc làm rõ bản thân khái niệm hàng giả nhằm tạo dựng cơ sở pháp lý đầy

đủ cho việc áp dụng các biện pháp chế tài xử lý phù hợp là một yêu cầu hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Nắm bắt được thực trạng hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay Tìm ra được nguyên nhân của thực trạng hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay, sự tác động và đưa

ra được giải pháp nhằm khắc phục tình trạng trên giúp thị trường thương mại Việt Nam phát triển

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động buôn bán hàng nhái, hàng giả hiện nay, các quy định của pháp luật về phòng, chống hàng giả

Phạm vi nghiên cứu: Ở Việt Nam, đặc biệt là những nơi tập trung kinh doanh buôn bán lớn và trên các trang web thương mại điện tử, trang mạng xã hội

4 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở dựa vào quy luật cạnh tranh trong Kinh tế Chính trị Mac-Lenin, quy định của Pháp luật về hàng nhái, hàng giả Khái quát được thực trạng hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay trong những năm gần đây, đưa ra những số liệu cụ thể, tìm kiếm thông tin,

tư liệu các cơ sở ban ngành, sách giáo trình, Từ đó phân tích, tổng hợp thông tin hoàn thành bài tiểu luận

5 Kết cấu bài tiểu luận

Kết cấu bài tiểu luận gồm 2 phần:

Chương 1: Quy luật cạnh tranh

Chương 2: Vấn đề hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam

NỘI DUNG Chương 1 QUY LUẬT CẠNH TRẠNH

1.1 Khái niệm cạnh tranh

Cạnh tranh là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế với nhau nhằm có được những

ưu thế về sản xuất cũng như việc tiêu thụ sản phẩm và thông qua đó mà thu được lợi nhuận tối đa

1.2 Phân loại cạnh tranh

Cạnh trạnh được chia làm hai loại:

Cạnh tranh trong nội bộ ngành là cạnh tranh giữa các chủ thể kinh doanh trong cùng

một ngành, cùng sản xuât một loại hàng hóa

Cạnh tranh giữa các ngành là cạnh tranh giữa các chủ thề sản xuất kinh doanh giữa

các ngành khác nhau

1.3 Biện pháp cạnh tranh

Cạnh tranh giữa người bán và người bán:

Từ mối quan hệ giữa người bán và người mua, hình thành mối quan hệ giữa cung và cầu trên thị trường Trên thị trường người bán sẽ bán hàng hóa với mức giá sẵn sàng bán

và người mua sẽ mua hàng hóa với một mức giá chấp nhận mua Mức giá sẽ tăng lên khi nhu cầu của thị trường tăng với lượng cung không đủ, ở trường hợp này người bán sẽ có lợi Mức giá sẽ không đổi, khi lượng cung và cầu trên thị trường ngang bằng nhau Mức giá giảm khi lượng cung trên thị trường quá nhiều và thiếu hụt nhu cầu tiêu dùng sản phẩm

Cạnh tranh giữa những người bán với nhau:

Cạnh tranh về nguyên vật liệu, tài nguyên, nhân lực việc cạnh tranh này mang lại cho doanh nghiệp với nguyên vật liệu, nhân lực Từ đó, tạo ra sản phẩm tốt hơn, đem lại nhiều lợi nhuận hơn

Cạnh tranh về khách hàng, một trong những cách để tranh giành khách hàng hiệu quả, hay được sử dụng trong nền kinh tế là chiến lược giá thâm nhập, người bán sử dụng chiến lược thâm nhập sẽ hạ giá thấp để thâm nhập sâu vào thị trường tiếp cận với người dùng nhiều hơn, qua đó mở rộng thị phần

Cạnh tranh về marketing, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ như hiện nay, việc tối ưu, hoàn thiện các sản phẩm của các doanh nghiệp rất tốt, các sản phẩm trên thị trường không có quá nhiều khác biệt Vì thế, hầu hết hiện nay người bán đều sử dụng các chiến lược tiếp thị đưa sản phẩm tiếp cận đến khách hàng

Ví dụ: Samsung và Apple là hai thương hiệu cung cấp điện thoại hàng đầu hiện nay

Họ cạnh tranh với nhau về khách hàng, linh kiện điện thoại, mức độ hiện đại tính năng của sản phẩm, các chiến lược marketing,…

Cạnh tranh giữa những người mua với nhau:

Là việc người mua tranh nhau sử dụng cùng một hàng hóa, dịch vụ trên thị trường, khi mà người mua đều có cùng nhu cầu cấp thiết sử dụng hàng hóa, dịch vụ mà khi đó

lượng cung hàng hóa, dịch vụ đó không cung cấp đủ cung cấp cho thị trường

Ví dụ: Sau dịch sinh viên quay trở lại trường để học tập, lúc này nhu cầu về thuê nhà trọ tăng lên rất cao, để có thể thuê được căn nhà mong muốn, các sinh viên phải cạnh tranh với nhau để có thể thuê được căn nhà phù hợp

Cạnh tranh trong nội bộ ngành:

Các doanh nghiệp ra sức cải tiến kĩ thuật, đổi mới công nghệ, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng suất lao động để hạ thấp giá trị cá biệt của hàng hóa, làm cho giá trị cá biệt của hàng hóa sản xuất ra thấp hơn giá trị xã hội của hàng hóa đó

Ví dụ: Một lần nữa nói về Apple và Samsung, sản phẩm cụ thể mà họ cung cấp trên thị trường là điện thoại, phục vụ cho nhu cầu của việc sử dụng điện thoại người tiêu dùng trên thị trường

Cạnh tranh giữa các ngành:

Các doanh nghiệp tự do di chuyển nguồn lực của mình từ ngành nay sang ngành khác, vào các ngành sản xuất kinh doanh khác nhau Mục đích của cạnh tranh giữa các ngành là nhằm tìm nơi đầu tư có lợi nhất

Ví dụ: Một trong những cuộc cạnh tranh gay gắt nhất hiện nay là, cạnh tranh giữa hai ngành ngân hàng và bảo hiểm, các doanh nghiệp cạnh tranh nhằm mục đích, đem lại trải nghiệm tốt nhất cho người tiêu dùng

bị làm nhái

1.4 Vai trò cạnh tranh

Cạnh tranh là cơ chế điều chỉnh linh hoạt sản xuất xã hội và do đó làm cho sự phân

bố các nguồn lực kinh tế của xã hội một cách tối ưu Mục đích hoạt động của các doanh

nghiệp là lợi nhuận tối đa, do đó họ sẽ đầu tư vào nơi có lợi nhuận cao, tức là các nguồn lực kinh tế xã hội sẽ được chuyển đến nơi mà chúng được sử dụng với hiệu cao nhất

Cạnh tranh kích thích tiến bộ kỹ thuật, áp dụng công nghệ mới vào sản xuất Người sản xuất nào có kỹ thuật và công nghệ sản xuất tiên tiến sẽ thu được lợi nhuận siêu ngạch

Do đó cạnh tranh là áp lực đối với người sản xuất, buộc họ phải cải tiến kỹ thuật, nhờ đó

kỹ thuật và công nghệ sản xuất của toàn xã hội được phát triển

Cạnh tranh góp phần tạo nên cơ sở cho sự phân phối thu nhập lần đầu Người sản xuất nào có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao sẽ có thu nhập cao Đồng thời thông qua cạnh tranh nhu cầu của người tiêu dùng được đáp ứng

Chương 2 VẤN ĐỀ HÀNG NHÁI, HÀNG GIẢ Ở VIỆT NAM

2.1 Khái niệm hàng nhái, hàng giả

Hàng giả là hàng thiết kế giống như sản phẩm chính hãng Bên ngoài tầm nhìn, hàng giả có thể trông gần giống với hàng thật nhưng thường được làm từ vật liệu chất lượng thấp Hàng giả là hàng hóa đã sử dụng trái phép tài sản, công sức, và trí tuệ của chủ sở hữu thương hiệu khi sử dụng nhãn hiệu sản phẩm của thương hiệu để đánh lừa thị giác của người dùng, cho họ tin rằng chính mình đã mua một sản phẩm chính hãng của thương hiệu mà mình muốn mua

Hàng nhái là hàng hóa mà mẫu mã có thể giống với một sản phẩm có thương hiệu, chính hãng nhưng nhìn chung sẽ không giống với sản phẩm đó Hàng không có nhãn hiệu thương mại hoặc logo giống gốc sản phẩm Ví dụ như hàng có thể có mô tả lỗi trong tên thương hiệu trên sản phẩm và người dùng có thể biết rằng họ không mua sản phẩm chính hãng

2.2 Thực trạng và nguyên nhân của hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay

2.2.1 Thực trạng của hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay

Trong 9 tháng của năm 2021, thống kê của Ban chỉ đạo 389 quốc gia cho biết, lực lượng chức năng cả nước đã kịp thời phát hiện và xử lí hơn 100000 vụ vi phạm, thu nộp hơn 7500 tỷ đồng, khởi tố 1615 vụ việc với 2148 đối tượng Hàng loạt vụ việc được cơ quan chức năng ngăn chặn kịp thời: ngày 24/10/2021, lực lượng chức năng tỉnh Phú Yên

đã phát hiện và tạm giữ 2950 lọ mỹ phẩm, 633 sản phẩm quần áo, 140 linh kiện phụ tùng

xe ô tô không rõ nguồn gốc xuất xứ; ngày 23/10/2021 lực lượng chức năng tỉnh An Giang phát hiện và tạm 5.800 linh kiện quạt gió; ngày 20/10/2021, lực lượng chức năng tỉnh Bình Phước đã phát hiện và ngăn chặn vụ vận chuyển 415000 khẩu trang không rõ nguồn gốc xuất xứ ra thị trường; Qua những số liệu trên cũng cho thấy được thị trường thương mại Việt Nam đang diễn biến khá phức tạp Hầu như các hãng có thương hiệu, được người tiêu dùng tin tưởng đều có nguy cơ bị làm giả, làm nhái

Trong những năm gần đây, thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã và đang chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 khiến cho thói quen tiêu dùng của người dân có sự thay đổi rõ rệt Người tiêu dùng có thói quen mua các mặt hàng online trên các kênh thương mại điện tử như Lazada, Shopee, GrabFood, Từ các mặt hàng thiết yếu, giày dép, mỹ phẩm, thức ăn tươi sống chỉ cần qua các thao tác đơn giản là có thể được giao hàng đến tận nơi Một số đối tượng đã lợi dụng môi trường Internet để bán hàng giả, hàng lậu, hàng cấm, quảng bá bán tràn lan trên thị trường nội địa với quy mô ngày một lớn Điều này dấy lên nổi bức xúc của dư luận, người tiêu dùng khi mà nó tiềm ẩn nguy cơ khôn lường vì có những mặt hàng nhái khá tinh vi, khó phát hiện được Bên cạnh đó nhiều người còn công khai bán hàng giả, hàng nhái trên các trang mạng xã hội lớn như FaceBook

Hình 2.1 Hàng nhái, hàng giả trên Facebook

Trong báo cáo công bố về tình trạng vi phạm bản quyền và bán hàng giả của Văn phòng Đại diện thương mại Hoa Kỳ năm 2020 Trong đó có điểm tên hai khu chợ lớn tại Việt Nam là Bến Thành (TP.HCM) và chợ Đồng Xuân (Hà Nội) Thực tế cho thấy đây là nơi không khó để mua được những sản phẩm hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng và không rõ nguồn gốc xuất xứ Đặc biệt là các sản phẩm thời trang, mỹ phẩm Dạo quanh các con phố kinh doanh lớn, tình trạng các cửa hàng bày bán công khai các sản phẩm nhái thương hiệu nổi tiếng trên thế giới như Chanel, Gucci, cũng dễ dàng bắt gặp Bên cạnh

đó, website tại Việt Nam là Shopee.vn cũng nằm trong danh sách cáo buộc này Cụ thể, báo cáo phản ánh tình trạng buôn bán tràn lan hàng nhái, hàng giả trên trang thương mại điện

tử chiếm thị phần lớn tại Việt Nam là Shopee Chỉ cần tìm kiếm với từ khóa “giày thể thao” thì kết quả tìm được là hàng loạt các đôi giày với tầm giá trung bình mang thương hiệu nổi tiếng có mẫu mã đa dạng Thậm chí các nhà bán hàng không ngừng ngại công khai đó là hàng fake, hàng rep 1:1 để giới thiệu sản phẩm Nhưng sự thật rằng lượng mua hàng của những mặt hàng này vô cùng lớn Một số mặt hàng có lượt mua lên đến hơn 5000 Nếu so với lượt mua hàng của hàng chính hãng có thể gấp tới 10 lần Hàng nhái, hàng giả hiện nay

thủ đoạn ngày càng trở nên tinh vi từ tem truy xuất nguồn gốc xuất xứ, mã số xác thực hàng chính hãng, phiếu bảo hàng

Hình 2.2 Hàng nhái, hàng giả khó phân biệt

Hình 2.3 Hàng nhái, hàng giả trên Shopee

Hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng lưu thông trên thị trường không chỉ gây ảnh hưởng đến lợi ích chính đáng, sức khoẻ, tài sản của người tiêu dùng, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, doanh thu của các nhà sản xuất, kinh doanh chân chính Điều đó dẫn đến việc làm mất đi uy tín của những doanh nghiệp bị làm giả sản phẩm, khách hàng không còn tin dùng sản phẩm nữa, và sau đó là quay lưng với sản phẩm Mặt khác, vì có nhiều lợi thế về giá cả nên hàng giả, hàng nhái làm cho những hàng chính hãng rơi vào trạng thái suy giảm lợi nhuận một cách trầm trọng Đồng thời, các đối tượng buôn bán hàng giả, hàng nhái có rất nhiều cách để lẩn tránh sự truy vết của cơ quan chức năng Hầu hết đều lợi dụng các giao dịch, thanh toán trên mạng chớp nhoáng và vô hình, không có địa điểm kinh doanh rõ ràng nên các cơ quan chức năng không thể kiểm tra được ngay

2.2.2 Nguyên nhân hàng nhái, hàng giả ở Việt Nam hiện nay

2.2.2.1 Nguyên nhân từ người tiêu dùng

Hiện nay, một số người tiêu dùng còn thiếu kiến thức về mặt hàng mình đang tìm hiểu và chuẩn bị mua Họ không thực sự hiểu rõ về sản phẩm mình mua mà chỉ được thông tin từ người bán hàng Vẻ bề ngoài là thứ họ hướng tới đầu tiên nên đa phần họ bị chủ quan không tìm hiểu kĩ trước khi mua Bên cạnh đó, một bộ phần người tiêu dùng nhận biết đó

là hàng nhái, hàng giả nhưng họ vẫn mua nó vì giá tiền hợp với túi tiền của họ và họ khá là

dễ dãi Thứ họ hướng tới là giá cả phải chăng vì hàng chính hãng đối với họ cho đó là phí tiền, không đáng để mua Đối với một đôi giày Adidas chính hãng giá 4 triệu nhưng họ sẽ mua hàng giả vì giá nó thậm chí thấp hơn 4 lần Và với số tiền như vậy họ có thể mua được nhiêu đôi để thay đổi hằng ngày Đó là hành vi gián tiếp tiếp tay cho hàng nhái, hàng giả của người tiêu dùng Văn hóa mua hàng của người Việt Nam ta có xu hướng sử dụng tiền mặt để giao dịch nên người tiêu dùng hầu như là không có bất kỳ giấy tờ, hóa đơn nào để

có thể chứng minh quá trình giao dịch Dù có thì họ cũng chỉ coi tờ hóa đơn đó là tờ giấy dùng để liệt kê hàng hóa và giá cả, thường bỏ đi trước khi sử dụng hàng hóa Sự thiếu hiểu biết về luật pháp của người tiêu dùng cho nên nếu họ có muốn kiện tụng cũng không biết phải bắt đầu từ đâu, cần các loại giấy tờ gì, thủ tục có phức tạp không… Cộng thêm với cái