BÀI TIỂU LUẬN NHÓM CHỦ đề VẤN đề HẠT NHÂN TRÊN BÁN đảo TRIỀU TIÊN

NÊU VẤN ĐỀ Ngay t nhừ ững năm 50 của thế kỷ XX, vấn đề vũ khí hạt nhân và căng thẳng an ninh trên bán đảo Triều Tiên đã nổi lên như là một điểm nóng tại khu v c châu ự Á Thái Bình Dương

Gi ảng viên: GS.Tiến sĩ Nguyễn Thái Yên Hương

Nhóm sinh viên th c hiự ện: Nhóm 17 - Lớp KT47A1

Nguyễn Huy Hoàng Đinh Thùy Linh

Dư Minh Nguyên Hoàng T Thi n ừ ệTrần Sỹ Trường Sơn

Hà N ội – 05/2021

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 17

LỜI CẢM ƠN

Dưới đây là toàn bộ nội dung bài tiểu luận của nhóm 17 về chủ đề

“Vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên” Chúng em xin cảm ơn cô đã giành thời gian giải đáp thắc mắc cho chúng em về nội dung của bài học trong học kỳ vừa qua

Do thời gian và trình độ còn hạn chế nên bài tiểu luận không thể tránh khỏi những sai sót Kính mong cô chỉ bảo và đóng góp ý kiến để bài tiểu luận của chúng em hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

I NÊU VẤN ĐỀ 1

II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN C U Ứ 1

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1

B N I DUNG Ộ 2

I THỰC TR NG S N XUẠ Ả ẤT VŨ KHÍ Ạ H T NHÂN C A TRI U TIÊN Ủ Ề 2

II ĐỘNG THÁI CỦA CÁC QU C GIA VÀ TỐ Ổ CHỨC TRÊN THẾ GIỚI 4

1 Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc 4

2 Liên minh Châu Âu 5

3 H p ch ng qu c Hoa K ợ ủ ố ỳ 5

4 Nga 6

5 Trung Qu c ố 7

III PHI HẠT NHÂN HÓA TRÊN BÁN ĐẢO TRIỀU TIÊN 8

1 Mối đe doạ hạt nhân của Triêu Tiên 8

2 S c mứ ạnh quân s c a triự ủ ều tiên 9

2.1 Tên l a l n nh t c a Tri u Tiên ử ớ ấ ủ ề 9

2.2 Năng lực vũ khí được tăng cường 9

3 Phan ứng của quốc tế 10

4 Lý do Triều Tiên tiếp tục sản xuất vũ khí hạt nhân 10

4.1 Nguyên nhân dẫn đến kh ng ho ng vủ ả ấn đề ạ h t nhân t i Tri u Tiên10 ạ ề 4.2 Rút ra k t lu n ế ậ 11

IV BÀI H C C A Ọ Ủ VIỆT NAM XOAY QUANH VẤN ĐỀ Ạ H T NHÂN TRÊN BÁN ĐẢO TRI U TIÊN Ề 12

1 Quan điểm c a ủ Việt Nam 12

2 N i dung chính c a nh ng bài hộ ủ ữ ọc cho Việt Nam 13

C KẾT LU N Ậ 15

DANH M C TÀI LI U THAM KH O Ụ Ệ Ả 16

A MỞ ĐẦU

I NÊU VẤN ĐỀ

Ngay t nhừ ững năm 50 của thế kỷ XX, vấn đề vũ khí hạt nhân và căng thẳng

an ninh trên bán đảo Triều Tiên đã nổi lên như là một điểm nóng tại khu v c châu ự

Á Thái Bình Dương cũng như trên thế giới Tháng 10/2002, vấn đề ạt nhân Bắc hTiều Tiên đã làm gián đoạn quá trình hòa d u c a quan h M - Tri u, Nh - Triị ủ ệ ỹ ề ật ều cũng như làm xấu đi tình hình Đông Bắc Á vẫn luôn căng thẳng

Sự phức tạp c a vủ ấn đề ạt nhân trên bán đả h o Triều Tiên đã phản ánh tàn dư của cục di n Chi n tranh l nh ệ ế ạ ở Đông Bắc Á và những khó khăn trong việc phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên Các nước có liên quan đều tích c c tham gia hòa ựgiải, lần lượ ốt h i thúc tổ chức đàm phán ba bên giữa Mỹ - Triều Tiên - Trung Quốc

và các cuộc đàm phán sáu bên sau đó

Sự chuy n bi n ph c t p, nhanh chónể ế ứ ạ g, khó lường của vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên tác động tới an ninh quốc tế, khu v c và quự ốc gia, trong đó có Việt Nam Do tính quan trọng của vấn đề và sự quan tâm c a nhóm nghiên c u, ủ ứnhóm quyết định chọn đề tài: “Vấn đề ạt nhân trên bán đảo Triều Tiên” h

II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Qua tìm hiểu, phân tích và đánh giá để nghiên cứu về hực trạng, nguyên tnhân của việc sản xuất vũ khí hạt nhân tại Bắc Triều Tiên; động thái của các quốc gia và tổ chức trên thế giới về vấn đề này; quá trình phi hạt nhân hóa hiện nay cũng như động thái của Việt Nam trước vấn đề căng thẳng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Dựa trên thông tin cơ bản về vấn đề vũ khí hạt nhân tại Bắc Triều Tiên

- Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh tài liệu

B NỘI DUNG

I THỰC TRẠNG SẢN XU ẤT VŨ KHÍ ẠT NHÂN CỦA TRIỀU TIÊN H

Năm 1956, dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Kim Nhật Thành, các nhà khoa học Triều Tiên bắt đầu tiến hành việc nghiên cứu với sự giúp đỡ của Liên Xô

Năm 1958, trước việc Mỹ triển khai tên lửa Honest mang đầu đạn hạt nhân

và lực lượng pháo hạt nhân 280mm đến Hàn Quốc, Triều Tiên và Liên Xô lập tức

ký một thỏa thuận hợp tác Theo đó phía Liên Xô sẽ giúp Triều Tiên xây dựng Trung tâm hạt nhân Yongbyon Sau khi nắm được những công nghệ cơ bản

về chế tạo vũ khí hạt nhân, song song với việc triển khai các lò phản ứng, từ năm

1980 đến 1985, Triều Tiên tiến hành xây dựng thêm một nhà máy ở Trung tâm hạt nhân Yongbyon để tích lũy Urani

Năm 1985, tuy Triều Tiên ký "Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân" (NPT) nhưng vẫn lặng lẽ nghiên cứu và hoàn thiện cách chế tạo loại công cụ hủy diệt hàng loạt này, mặc cho nhiều biện pháp ngăn cản, trừng phạt, bao vây cấm vận của Liên Hiệp Quốc cùng một số quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp …

Năm 1987 CHDCND Triều Tiên cho ra đời lò phản ứng h t nhân 5000kw ạ 1Nhận thức được mối đe dọa nghiêm trọng Washington và Seoul bắt đầu , thuyết phục Triều Tiên ký thoả thuận của IAEA vào đầu năm 1990 như là bước đầu tiên hướng tới kết thúc chương trình hạt nhân của Triều Tiên bằng cách Bình Nhưỡng ngừng ngay chương trình hạt nhân vào tháng 09/1991 Đổi lại, Mỹ sẽ thu hồi toàn bộ vũ khí hạt nhân chiến thuật tại Hàn Quốc, kết thúc cuộc tập trận hằng năm giữ Mỹ và Hàn Quốc được Triều Tiên xem là “bài tập hạt nhân để xâm chiếm Triều Tiên” Bình Nhưỡng đã phản ứng tích cực với sáng kiến này và đạt được hai thỏa thuận lịch sử với Hàn Quốc vào tháng 12/1991 và với IAEA vào tháng

1 V ấn đề ạ h t nhân CHDCND Tri u Tiên ở ề – Thự c tr ng và nguyên nhân ạ , Nguyễn Văn Tuấn, Viện nghiên cứu Đông Bắc Á, http://www.inas.gov.vn/620-van-de-hat-nhan-o-cong-hoa-dan-chu-nhan-dan-trieu-tien-thuc-trang- - va nguyen-nhan.html , truy c p ngày 19/2/2014 ậ

05/1992.2 Nhưng những diễn biến tích cực về việc phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên không kéo dài lâu khi Hàn Quốc và Triều Tiên vấp phải những khúc mắc trong khi đàm phán

Trong tháng 10/2002, Triều Tiên đã tuyên bố rằng họ có quyền phát triển vũ khí hạt nhân và thậm chí cả vũ khí hạng nặng

Tháng 08/2003, vòng đàm phán sáu bên gồm CHDCDND Triều Tiên, Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nga và Nhật Bản về vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên đầu tiên được diễn ra tại Bắc Kinh Đạt được những thỏa thuận về việc các quốc gia cung cấp dầu cho Bắc Triều Tiên heo đó, tháng 7/2007, CHDCND Triều , tTiên đã đóng cửa và niêm phong các cơ sở hạt nhân tại Yongbyon Tháng 06/2008, CHDCND Triều Tiên phá hủy tháp làm lạnh tại tổ hợp hạt nhân Yongbyon, đánh dấu bước đi biểu tượng hướng tới phi hạt nhân hóa

Tuy nhiên, ngày 05/04/2009, CHDCND Triều Tiên tiến hành phóng tên lửa, làm dấy lên quan ngại sâu sắc của tất cả các bên Ngay sau đó, Bình Nhưỡng tuyên

bố rút khỏi đàm phán sáu bên về vấn đề giải giáp vũ khí hạt nhân và khởi động lại các cơ sở hạt nhân

Ngày 23/05/2009, CHDCND Triều Tiên tuyên bố tiến hành thành công vụ thử dưới lòng đất lần thứ hai kể từ năm 2006

Ngày 12/02/2013, Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân lần 3 có sức công phá lớn hơn 2 lần trước

Ngày 06/01/2016, CHDCND Triều Tiên đã tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ tư Đây được cho là lần đầu nước này thử thành công bom nhiệt hạch (bom H) Ngày 09/09/2016, Triều Tiên thử tên lửa lần thứ năm

Ngày 03/09/2017, CHDCND Triều Tiên tuyên bố chế tạo thành công bom nhiệt hạch có khả năng gắn vào tên lửa hạt nhân xuyên lục địa (ICBM)

2 Niên Biểu chương trình hạt nhân c a Tri ủ ểu Tiên, Huỳnh T n Bấ ửu, trinh-hat-nhan-cua-trieu-tien/ truy c p ngày 05/05/2021 ậ

Năm 2021, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) cho biết nước này đã hoàn thiện các kế hoạch chế tạo tàu ngầm hạt nhân và cho biết Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục cải thiện các vũ khí hạt nhân như một lực lượng răn đe các thế lực thù địch.3

II ĐỘNG THÁI C A CÁC QU C GIA VÀ TỦ Ố Ổ CHỨ C TRÊN TH Ế GIỚI

Trước vấn đề sản xuất vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, nhiều tổ chức quốc gia trên th giế ới đã đưa ra lời ch trích và lỉ ệnh trừng phạt áp đặt lên Triều Tiên để kêu g i n n hòa bình cho khu v c và th giọ ề ự ế ới

1 Hội đồng Bảo an Liên Hi p Quệ ốc.4

1.1 Ngh quy t 1718 , thông qua vào 14/10/2006 ị ế 5

Nghị quy t chế ỉ trích cu c th nghi m hộ ử ệ ạt nhân vào 9/10/2006, yêu c u Triầ ều Tiên ch m d t th nghi m hấ ứ ử ệ ạt nhân cũng yêu cầu nước này tham gia tr l i vào ở ạHiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (Nuclear Non-Proliferation Treaty-NPT) Đồng th i, Hờ ội đồng th ng nh t rố ấ ằng các nước thành viên không xu t kh u ấ ẩmột số vật tư quân sự và hàng xa x cho Tri u Tiên ỉ ề

Ủy ban trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc v Triều Tiên được ềthành l p ậ và được hỗ trợ bởi Hội đồng chuyên gia

1.2. Từ 2009 đến 2017, Hội đồng thông qua nhiều nghị quyết tăng cường sự răn 6

đe của hình phạt sau mỗi lần Triều Tiên thử nghiệm hạt nhân hay phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa Theo đó, những hàng hóa được phép nhập khẩu và xuất khẩu với Triều Tiên cũng bị giới hạn hơn, và các nước thành viên cũng được cấp quyền

5 Security Council Resolution 1718 - UNSCR, http://unscr.com/en/resolutions/1718 truy c p ngày 6/5/2021 ậ

6 Security Council Resolution 1718, 1874, 2087, 2094, 2270, 2321, 2371 2375 2397 - UNSCR , ,

2 Liên minh Châu Âu

Liên minh Châu Âu đã áp đặt hàng lo t nh ng hình ph t lên Tri u Tiên trong ạ ữ ạ ềthập k vỉ ừa qua, trong đó bao gồm:

- C m vấ ận vũ khí và nguyên liệu liên quan

- C m xu t kh u m t s hàng hóa và công ngh và các kim lo i hiấ ấ ẩ ộ ố ệ ạ ếm

- Kiểm soát chặt hơn với yêu cầu thông tin cụ thể hơn với những lô hàng đến

từ và đi tới Triều Tiên

- H n chạ ế khả năng hạ cánh đối với m t sộ ố sân bay c a Châu Âu ủ

7 Security Council Resolution 2407, 2464, 2515, 2569 - UNSCR

8 Special series: North Korea's Nuclear Push, NPR News,

https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=91934883 , truy c p ngày 6/5/2021 ậ

Vào tháng 02/2016, Mỹ đã thông qua Đạo Lu t Tr ng ph t Tri u Tiên và ậ ừ ạ ềNâng cao Chính sách (the North Korea Sanctions and Policy Enhancement Act of 2016).9

Vào ngày 12/06/2018, Hội nghị thượng đỉnh Mỹ Triều lần đầu tiên đã - được diễn ra tại Singapore Sau hội nghị, hai bên đã ký kết một thỏa thuận chung gồm 4 điểm liên quan đến cơ chế hòa bình lâu dài giữa hai quốc gia và phi hạt nhân hóa toàn diện trên bán đảo Triều Tiên.10

Vào ngày 27/2/2019, Hội nghị thượng đỉnh Mỹ Tiểu lần thứ hai đã được - diễn ra tại Hà Nội – Việt Nam nhưng đã không có thỏa thuận chung nào giữa hai bên được ký kết

Vào ngày 30/4/2021, Nhà Trắng thông báo ông Biden sẽ chọn cách tiếp cận mới để gây áp lực với Triều Tiên Điều này đã làm cho căng thẳng Mỹ Triều đẩy - lên cao Bình Nhưỡng cho rằng Hoa Kỳ đang sự xâm phạm quyền tự vệ của Triều Tiên

4 Nga

Vào ngày 30/3/2010, t ng thổ ống Nga đương nhiệm Dimitry Medvedev ký kết s c lắ ệnh áp dụng những hình th c trứ ừng ph t c a Hạ ủ ội đồng Bảo an Liên hiệp quốc lên chương trình hạt nhân Bình Nhưỡng.11

Bên c nh ạ đó, trong vòng 90 ngày k t 2/3/2016, s c lể ừ ắ ệnh của t ng th ng ổ ốPutin c m v n kinh t v i Tri u Tiên có hi u l c Moscow tuyên b c m giao d ch ấ ậ ế ớ ề ệ ự ố ấ ị

9 PUBLIC LAW 114 –122— FEB,

https://www.govinfo.gov/content/pkg/PLAW-114publ122/pdf/PLAW-114publ122.pdf truy c p ngày 6/5/2021 ậ

10 Toàn văn Tuyên bố chung Mỹ - Tri u sau h i ngh ề ộ ị thượng đỉnh lịch sử, Thông t n xã Vi t Nam, ấ ệ

https://hcmcpv.org.vn/tin-tuc/toan-van-tuyen-bo-chung- my -trieu-sau-hoi-nghi-thuong-dinh-lich- -1491845645 su

truy c p ngày 06/05/2021 ậ

11 Russia and the North Korean Knot, The Asia-Pacific Journal,

https://apjjf.org/-Georgy-Toloraya/3345/article.html truy c p ngày 6/5/2021 ậ

5 Trung Quốc

Tuy Trung Quốc đã hỗ trợ Tri u Tiên trong chi n tranh Tri u Tiên (1950-ề ế ề1953) nhưng việc thử nghiệm vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng đã tạo ra căng thẳng trong quan hệ đối tác hai bên

Năm 2017, Trung Quố ủc ng hộ một số lệnh tr ng phừ ạt Triều Tiên mà Liên hợp quốc áp đặt nh m phằ ản ứng v i các vớ ụ thử hạt nhân năm 2016 và 2017.1415Điều này đã khiến quan hệ Trung - Triều rơi vào khủng hoảng tr m tr ng khi Hãng ầ ọthông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) liên tục đưa ra lời ch trích phía Trung ỉQuốc

Tuy nhiên, đến tháng 03/2018, không khí bớt căng thẳng khi Chủ tịch Tri u ềTiên Kim Jong-un lần đầu tiên g p Ch t ch T p C n Bình B c Kinh Và cho ặ ủ ị ậ ậ ở ắđến hiện nay, m i quan h Trung - Tri u nhố ệ ề ận được nhiều lời khẳng định h p tác ợhữu ngh tị ừ phía hai Đảng, hai nước

http://cand.com.vn/The-gioi-14China suspends North Korean coal imports, striking at regime’s financial lifeline, The Washington Post,

https://www.washingtonpost.com/world/china-suspends-north-koreas- coal -imports-striking- lifeline/2017/02/18/8390b0e6-f5df-11e6-a9b0-ecee7ce475fc_story.html truy c p ngày 6/5/2021 ậ

at-regimes-financial-15China to enforce UN sanctions against North Korea, The Guardian News, truy c p ngày 6/5/2021 ậ

https://www.theguardian.com/world/2017/sep/23/china-to-enforce-un-sanctions-against-north-korea

III PHI HẠT NHÂN HÓA TRÊN BÁN ĐẢO TRI U TIÊN Ề

Trong bai phat biêu đ u năm 2020, Chủ tịch Triâ êu Tiên Kim Jong Un tuyên

bố Triêu Tiên la cường quốc hạt nhân và sở hữu công nghệ co kha năng tấn công các vùng lãnh thổ của Mỹ khi cân Bai phat biêu nay đa đanh dấu sư thất bại trong

nỗ lực chung đối vơi vấn đ phi hạt nhân hoê a Tri u Tiên ê Nhằm đam bao sư cân bằng quyên lưc, Binh Nhưỡng sẽ không bao giờ tư bỏ vu khi hạt nhân, vi nhân tố  này sẽ cho phep một quốc gia lạc hậu va cô lập như Triêu Tiên co thê chống lại một siêu cường thiện chiến va nhiêu kinh nghiệm như Hoa Ky

1 Mối đe doạ hạt nhân của Triêu Tiên

Binh Nhưỡng tưng hô trơ xây dưng vu khi hạt nhân cho Libya va Syria-hai cựu kẻ thù của Mỹ Đây là một trong những lo ngại lớn nhất về khả năng Bắc Triều Tiên có thể bán vũ khí, nguyên liệu kỹ thuật hạt nhân ra ngoài làm dấy lên nguy cơ khủng bố trên thế giới Sư chạy đua vu trang hạt nhân đang trở nên đang bao động va co nguy cơ leo thang trong khu vưc Đông B Aăc  khi mà công chúng Hàn Quốc đang ngay cang ủng hộ quá trình hạt nhân hoa của Nha Xanh Tuy nhiên, điêu này có thê thuc đẩy một cuộc tấn công quân sư bất ngờ tư Triêu Tiên bằng vu khi hạt nhân va tên lưa đạn đạo

Nhà lãnh đạo Triều Tiên khẳng định với sự răn đe, tự vệ từ vũ khí hạt nhân, Triều Tiên có khả năng tự bảo vệ mình trước bất kỳ áp lực hay mối đe dọa quân sự nào từ các thế lực thù địch Sự an toàn và tương lai của đất nước Triều Tiên sẽ được bảo đảm vững chắc mãi mãi.16 Tuy nhiên, Mỹ và các đồng minh tại châu

Á coi Triều Tiên là một "mối đe dọa an ninh nghiêm trọng”

16 Tri u Tiên l ề ại “nóng” vấn đề hạt nhân, Báo Công an nhân dân, nong-van-de-hat-nhan-605845/ truy c p ngày 6/5/2021 ậ

2 Sức mạnh quân sự của triều tiên

2.1 Tên lửa lớn nhất của Triều Tiên

Tháng 10/2020, Triều Tiên đã phô trương tên lửa lớn nhất của họ - Pukguksong-4 trong cuộc diễu binh qua các đường phố ở Bình Nhưỡng.17 Nghiên cứu đưa ra rằng vụ thử năm 2017 cho đến nay là vụ thử lớn nhất, ước tính có sức công phá 250 kiloton thuốc nổ TNT (trong khi quả bom ném xuống Hiroshima chỉ

có sức công phá tương đương 16 kiloton TNT)

Trong cuộc duyệt binh tối ngày 14/02/2021, Bình Nhưỡng đã công bố loại tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm được đặt tên là Pukgiksong-5 KCNA mô tả tên lửa mới này như là vũ khí mạnh nhất thế giớ chứng minh sức mạnh của lực lượng i

vũ trang cách mạng.18

2.2 Năng lực vũ khí được tăng cường 19

Triều Tiên được cho là đang chế tạo ngày càng nhiều tên lửa, cả tên lửa hạt nhân và thông thường Sách Trắng năm 2020 của Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết Bình Nhưỡng có 13 lữ đoàn tên lửa và có thể đe dọa bất kỳ căn cứ nào trong

số đó, cùng với cơ sở hạ tầng và công nghiệp của Hàn Quốc, với sự phối hợp của lực lượng biệt kích, máy bay nhỏ, trực thăng và tàu thuyền Mặc dù Triều Tiên vẫn chưa chứng minh được rằng họ có thể gắn bom hạt nhân lên tên lửa đạn đạo Nhưng các chuyên gia nhận định, với những tiến bộ mà Triều Tiên đã đạt được thì

18 Tri u Tiên hé l tên l ề ộ ửa đạn đạo phóng t tàu ng ừ ầm “mạnh nhất” trong lễ duy t binh m ệ ới, Báo VOV,

https://vov.vn/quan- -quoc-phong/trieu-tien- su he-lo-ten-lua-dan-dao-phong- -tau-ngam-manh-nhat-trong- tu binh-moi-830780.vov truy cập ngày 11/05/2021

le-duyet-19 Kho vũ khí quân sự của Triều Tiên hiện nay l n m ớ ạnh đến cỡ nào, Báo Tin tức, https://baotintuc.vn/ho- -quan- so su/kho- -khi-quan- -cua-trieu-tien-hien-nay-lon-manh-den- -nao-20210326174746020.htm vu su co truy c p ngày ậ 07/05/2021