Quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học dạy học 2 buổi ngày tại thành phố quy nhơn, tỉnh bình định

Có thể kể ra một số đề tài, công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau: Tác giả Đặng Quốc Bảo, với cuốn “Một số khái niệm về quản lý GD” [1] đã nghiên cứu về khái niệm quản lý GD; tác giả T

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

ĐẶNG NGUYỄN THU VÂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC 2 BUỔI/ NGÀY TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8140114

Người hướng dẫn: PGS.TS LÊ QUANG SƠN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “ Quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học dạy học 02 buổi/ ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định” là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS TS Lê Quang Sơn

Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng có ai công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác

Quy Nhơn, ngày 20 tháng 4 năm 2022

Tác giả luận văn

Đặng Nguyễn Thu Vân

LỜI CẢM ƠN

Đề tài “Quản lí hoạt động dạy học ở các trường tiểu học dạy học 2

buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định” là một nội dung của Khoa

học quản lí giáo dục, cũng là kết quả quá trình nghiên cứu của tác giả sau thời gian được học tập tại Trường Đại học Quy Nhơn

Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn khoa học nghiêm túc, sự giúp

đỡ tận tình, trách nhiệm cao của PGS.TS Lê Quang Sơn trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lê Quang Sơn

Xin trân trọng cảm ơn ban lãnh đạo khoa Khoa học Giáo dục, các thầy cô giáo

đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Xin trân trọng cảm ơn Hội đồng khoa học Trường Đại học Quy Nhơn, Phòng sau Đại học đã tạo mọi điều kiện và góp nhiều ý kiến quý báu cho luận văn này Xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, giáo viên các trường tiểu học tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định và toàn thể đồng nghiệp đã nhiệt tình cung cấp thông tin, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất với gia đình, bạn bè đã giúp đỡ trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu để thực hiện luận văn này

Tuy đã có rất nhiều cố gắng nhưng chắc chắn trong luận văn không tránh khỏi thiếu sót Rất mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp

Trân trọng cảm ơn!

Tác giả luận văn

Đặng Nguyễn Thu Vân

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Cấu trúc luận văN 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC 2 BUỔI/ NGÀY 6

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 7

1.2 Các khái niệm chính của đề tài 9

1.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục 9

1.2.2 Khái niệm hoạt động dạy học 13

1.2.3 Trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày 15

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày 18

1.3 Hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ ngày 20

1.3.1 Xu thế tổ chức dạy học 2 buổi/ngày 20

1.3.2 Mục tiêu, yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày 22

1.3.3 Chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày 24

1.3.4 Các điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày 26

1.4 Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày 28

1.4.1 Quản lý mục tiêu dạy học 2 buổi/ngày ở trường tiểu học 28

1.4.2 Quản lý thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày của giáo viên 29

1.4.3 Quản lý việc phân công phụ trách dạy học 30

1.4.4 Quản lý hoạt động dạy và hoạt động học 2 buổi/ngày 31

1.4.5 Quản lý các điều kiện phục vụ dạy học 2 buổi/ngày 35

1.4.6 Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học 36

1.5 Các yếu tố chi phối quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày 37

1.5.1 Những yếu tố khách quan: 37

1.5.2 Những yếu tố chủ quan: 38

Tiểu kết chương 1 39

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TỔ CHỨC DẠY HỌC 2 BUỔI/ NGÀY TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH 41

2.1 Khái quát quá trình khảo sát thực trạng 41

2.1.1.Mục tiêu khảo sát 41

2.1.2 Nội dung khảo sát 41

2.1.3 Phương pháp khảo sát 41

2.1.4 Tổ chức khảo sát 44

2.2 Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và GD&ĐT thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 45

2.2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội của thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 45

2.2.2 Tình hình phát triển GD&ĐT thành phố Quy Nhơn 46

2.2.3 Quy mô trường lớp, điều kiện, phương tiện phục vụ dạy học của hệ thống tiểu học 47

2.3 Thực trạng hoạt động học dạy ở các trường tiểu học dạy học 2 buổi/ ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 49

2.3.1 Thực trạng xác định mục tiêu, yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày 49

2.3.2 Thực trạng chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học 2 buổi/ ngày 51

2.3.3 Thực trạng các điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày 53

2.4 Thực trạng QL HĐDH ở các trường TH dạy học 2buổi/ ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 55

2.4.1 Thực trạng QL mục tiêu dạy học 2 buổi/ ngày 55

2.4.2 Thực trạng QL việc thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học 2 buổi/ ngày 57

2.4.3 Thực trạng quản lý việc phân công phụ trách dạy và giáo dục 2

buổi/ngày 58

2.4.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy và hoạt động học 59

2.4.5 Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ dạy học 2 buổi/ngày 66

2.4.6 Thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học 67

2.4.7 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến QL HĐDH ở trường TH dạy học 2 buổi/ngày 70

2.5 Đánh giá chung 72

2.5.1 Điểm mạnh 72

2.5.2 Điểm yếu và nguyên nhân 72

Nguyên nhân khách quan: 74

2.5.3 Cơ hội 74

2.5.4 Thách thức 75

Tiểu kết chương 2 75

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC 2 BUỔI/ NGÀY TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH 77

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 77

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 77

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 77

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và toàn diện 77

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 78

3.2 Đề xuất các biện pháp QL HĐDH ở các trường tiểu học dạy học 2buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định trong giai đoạn hiện nay 78

3.2.1 Biện pháp 1: Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức về ý nghĩa, sự cần thiết và định hướng tổ chức dạy học 02 buổi/ngày 78

3.2.2 Biện pháp 2: Quản lý xây dựng kế hoạch dạy học ở trường tiểu học dạy 02 buổi/ ngày phù hợp thực tiễn địa phương 82

3.2.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp và hình thức dạy học theo hướng tăng cường tự học, tự tổ chức của học sinh 88

3.2.4 Biện pháp 4: Đổi mới công tác phân công giáo viên giảng dạy theo hướng chuyên môn hóa ( giáo viên dạy các môn chính, giáo viên dạy môn năng khiếu) 93

3.2.5 Biện pháp 5: Tăng cường QL hoạt động học của học sinh theo hướng tự

học 95

3.2.6 Biện pháp 6: Trang bị CSVC, thiết bị dạy học theo hướng đồng bộ đáp ứng nhu cầu giáo dục toàn diện cho học sinh 98

3.2.7 Biện pháp 7: Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá thực hiện dạy học 02 buổi/ ngày theo hướng thúc đẩy tự kiểm tra, tự đánh giá và rút kinh nghiệm để hoàn thiện 100

3.2.8 Biện pháp 8: Tăng cường xã hội hóa các nguồn lực phục vụ tổ chức dạy học 2 buổi/ngày 103

3.2.9 Mối quan hệ giữa các biện pháp 104

3.3 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 105

3.3.1 Mô tả quá trình khảo nghiệm 105

3.3.2 Kết quả khảo nghiệm 107

Tiểu kết chương 3 110

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 112

1 Kết luận 112

1.1 Về lý luận 112

1.2 Về thực tiễn 112

1.3 Biện pháp 115

2 Khuyến nghị 116

2.1 Đối với Sở GD&ĐT tỉnh Bình Định 116

2.2 Đối với Phòng GD&ĐT thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 116

2.3 Đối với các trường tiểu học 117

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 119

PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (bản sao)

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

2.1 Thống kê số lượng CBQL, GV, nhân viên của 3 cấp học tại TP

2.3 Mức độ nhận thức về mục tiêu cần đạt của dạy học 2 buổi/ngày 50 2.4 Mức độ phù hợp của nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học 02

2.5 Quy mô trường, lớp tiểu học giai đoạn 2018-2021 53 2.6 Thống kê mạng lưới trường, lớp, HS và HS học 2buổi/ngày trên

2.7 Thống kê CSVC, phương tiện DH các trường TH

2.8 Thống kê số lượng CBQL, GV, nhân viên của 3 cấp học tại TP

2.9 Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên các trường Tiểu

2.11 Thực trạng quản lí thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch dạy

2.12 Thực trạng QL phân công giảng dạy đối với đội ngũ GV 58 2.13 Kết quả đánh giá việc QL soạn bài lên lớp của GV 60

2.15 Thực trạng quản lí đổi mới phương pháp dạy học của GV) 62 2.16 Thực trạng quản lí hoạt động học trên lớp của HS 64 2.17 Kết quả đánh giá công tác QL hoạt động tự học của HS 65 2.18 Thực trạng quản lý phương tiện, điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy

2.19 Thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học 68

Số hiệu Danh mục bảng Trang

2.20 Điểm trung bình chung các nội dung quản lí hoạt động dạy học tại

2.21 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học

3.1 Phân phối chương trình cấp TH (theo Quyết định

3.2 Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học (theo mẫu minh họa) 85 3.3 Kết quả trưng cầu ý kiến về tính cấp thiết của các biện pháp đề

3.4 Khảo sát mức độ tính khả thi của các biện pháp đề xuất 109

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

QL nhà trường bao gồm QL xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển giáo dục, QL HĐDH, QL CSVC, phương tiện dạy học, QL tài chính,… Trong đó, chức năng QL HĐDH trong nhà trường là chức năng không thể thiếu được, là khâu đặc biệt quan trọng trong quá trình QL nhằm giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế tự điều chỉnh trong quá trình QL nhà trường Công tác QL HĐDH là điều kiện quan trọng nhất góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo Lãnh đạo mà không có định hướng trong QL thì coi như không lãnh đạo Do đó, việc nghiên cứu hoàn thiện công tác QL trong HĐDH là yêu cầu có tính cấp thiết và liên tục nhằm nâng cao chất lượng dạy học

Bước sang thế kỉ XXI, tốc độ phát triển xã hội hết sức nhanh chóng, biến đổi liên tục, đem lại nhiều cơ hội phát triển và đặt ra những thách thức không nhỏ đối với mỗi quốc gia Đảng và Nhà nước ta xác định nguồn lực quan trọng nhất để công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là con người Giáo dục ngày càng được các quốc gia quan tâm, đầu tư Đổi mới giáo dục trở thành nhu cầu cấp thiết và mang tính toàn cầu

Những quan điểm, tư tưởng, phương hướng phát triển giáo dục được Đảng xác định từ Đại hội IX đến Đại hội XII luôn khẳng định và nhất quán: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng và toàn dân” Xác định coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội Phát triển giáo dục là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và của toàn

xã hội, trong đó đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục

Ngày 27 tháng 3 năm 2015, Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông Ngày 5 tháng 8 năm 2015, Bộ GD&ĐT

đã công bố dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (gọi tắt là Chương

trình tổng thể) Chương trình GDPT mới phân định hai hệ thống môn học bắt buộc

và tự chọn So với Chương trình hiện hành thì Chương trình GDPT mới xác định mục tiêu của từng cấp học một cách cụ thể; chuyển từ coi trọng trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực; coi trọng trải nghiệm sáng tạo; hình thức, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá phong phú hơn, theo hướng phát huy tính

chủ động, sáng tạo; rèn luyện phương pháp tự học và được phân hóa dần ở cấp trên; tăng cường các hoạt động thực hành, vui chơi, trải nghiệm và tham gia hoạt động cộng đồng, rèn luyện thân thể, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Do đó, chương trình mới sẽ giúp khắc phục sự chồng lấn giữa các môn, bảo đảm sự hài hòa, thống nhất trong từng môn học, giữa các môn học, trong từng lớp, từng cấp học Các nước

có nền giáo dục tiên tiến đều tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày đối với học sinh TH Nước ta không nằm ngoài xu thế đó

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, cấp học TH là cấp học đầu tiên của CTGDPT, là gốc, rễ để hình thành nhân cách con người Vì thế công tác QL HĐDH phải đặt lên hàng đầu, mỗi CBQL giáo dục cần phải định hướng và phải đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

Chương trình giáo dục TH hiện nay là chương trình mở, cho phép người dạy linh hoạt sáng tạo trong việc lựa chọn nội dung, PP hình thức dạy học và cách tổ chức các hoạt động để cung cấp, củng cố kiến thức, rèn kĩ năng phù hợp với trình

độ, khả năng, sở trường của học sinh và giúp các em phát triển toàn diện Để thực hiện mục tiêu trên, trường TH phải được tổ chức dạy học với nội dung, PP và thời gian hợp lý, đảm bảo phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh và phải phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới hiện nay

Thực tiễn cho thấy ưu thế và chất lượng giáo dục của các trường dạy học 02 buổi/ ngày cao hơn hẳn so với các trường dạy học 1 buổi/ngày Vì vậy, tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, phát triển trường dạy học 2buổi/ngày cho cấp TH là chiến lược lâu dài mà Nghị quyết 29/NQ-TW xác định, thay đổi căn bản, toàn diện GD&ĐT chính

là từ dạy học nửa ngày sang dạy học cả ngày Việc phát triển trường TH dạy học 2buổi/ ngày là xu hướng phát triển tất yếu, là yêu cầu cấp thiết, phù hợp nhu cầu phát triển xã hội trong giai đoạn hiện nay

Vậy, làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy, hoạt động giáo dục 2 buổi/ngày đảm bảo đúng tinh thần chung, giúp học sinh đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn văn hóa cơ bản và các môn năng khiếu, rèn kĩ năng sống cho học sinh Quan trọng nhất là tạo được hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập cả ngày tại trường, tích cực tham gia hoạt động ngoài giờ lên lớp tránh nhàm chán, quá tải, làm cho học sinh ngại đến trường, đến lớp

Thời gian qua, Sở GD&ĐT tỉnh Bình Định, Phòng GD&ĐT Quy Nhơn đã tổ chức và tiến hành nhiều đợt kiểm tra chuyên môn các trường tiểu học trên địa bàn nhằm

thúc đẩy sự tiến bộ của các nhà trường góp phần đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo Tuy nhiên, kết quả kiểm tra cũng cho thấy việc tổ chức hoạt động dạy học 02 buổi/ ngày so với mục đích đề ra vẫn còn một số hạn chế, bất cập nhất định: CSVC, tỉ lệ GV/lớp, chất lượng đội ngũ, nội dung chương trình dạy học, tổ chức hoạt động dạy học 02 buổi/ ngày, dạy phân hóa đối tượng học sinh vẫn còn nhiều lúng túng đối với CBQL, trở ngại về kinh phí, về xã hội hóa giáo dục

Để HĐDH trong nhà trường đạt hiệu quả nhất là HĐDH 2 buổi/ngày, nhiệm

vụ cần đặt ra cho CBQL giáo dục phải đổi mới công tác QL HĐDH sao cho phù hợp thực tiễn nhà trường, địa phương nhất là trong giai đoạn hiện nay đang thực hiện cùng lúc hai chương trình GDPT Do đó, các biện pháp QL HĐDH tại trường

TH dạy học 2 buổi/ngày là nhiệm vụ trọng tâm, vô cùng cần thiết với vị trí công việc của tôi Đã có nhiều công trình nghiên cứu về QL HĐDH ở TH nhưng đề tài nghiên cứu về QL HĐDH ở trường TH dạy học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn trong giai đoạn hiện nay chưa nhiều

Từ những lý do trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học

ở trường tiểu học dạy học hai buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.” với mong muốn khảo sát thực trạng QL HĐDH ở các trường TH dạy 2

buổi/ngày (các trường công lập, 100% lớp học 2 buổi/ngày) tại thành phố Quy Nhơn và đề xuất một số biện pháp QL nhằm khắc phục tồn tại của thực trạng Từ

đó, tôi mong phần nào góp sức cho việc nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở các trường tiểu học tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu lý luận về HĐDH, QL HĐDH và khảo sát thực trạng QL HĐDH ở các trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày (các trường công lập, 100% lớp học 2 buổi/ngày) tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng, đề tài đề xuất các biện pháp QL HĐDH tại các trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ngày nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu:

HĐDH ở trường TH dạy học 2 buổi/ngày

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

QL HĐDH ở các trường TH dạy học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Hiện nay, tổ chức HĐDH 2 buổi/ngày tại các trường TH tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định còn nhiều bất cập, kết quả dạy học chưa cao Nguyên nhân chính là do các cấp QL triển khai các chỉ đạo về hoạt động dạy học không dựa trên tiếp cận QL phù hợp Dựa trên lý thuyết QL giáo dục, lý thuyết khoa học về QL HĐDH và thực tiễn QL HĐDH tại các trường TH để có thể đề xuất các BP QL hợp

lý, khả thi nhằm QL tốt HĐDH tại các trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, góp phần vào việc nâng cao chất lượng HĐDH của nhà trường

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của QL HĐDH tại các trường TH tổ chức dạy học

2 buổi/ngày Xây dựng khung lý thuyết định hướng nghiên cứu

5.2 Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng QL HĐDH ở các trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

5.3 Đề xuất các BP QL HĐDH ở các trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Đề tài sử dụng các PP phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá lý thuyết Các PP này được sử dụng để xây dựng cơ sở lý luận về QL HĐDH ở các trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Đề tài sử dụng các PP: điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn, quan sát, nghiên cứu

hồ sơ lưu trữ, phương pháp chuyên gia nhằm thu thập thông tin, khảo sát làm rõ thực trạng QL HĐDH ở trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày

- Bảng hỏi dùng trưng cầu ý kiến đối với các đối tượng là CBQL cấp trường,

GV để thu thập thông tin về thực trạng HĐDH và QL HĐDH tại các trường TH dạy

học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

- Phỏng vấn dùng điều tra đối với các đối tượng là chuyên viên chuyên môn cấp Phòng, CBQL cấp trường, GV-HS-PHHS ở một số trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; ghi nhận những ý kiến, khuyến nghị, đề xuất nhằm làm rõ kết quả thu nhận từ bảng hỏi

- Nghiên cứu hồ sơ lưu trữ: được thực hiện với các loại hồ sơ, văn bản, biên bản, báo cáo tổng kết, thống kê chất lượng giáo dục liên quan nhằm tìm hiểu về thực trạng HĐDH và thực hiện nội dung QL HĐDH, hiệu quả BP QL của Hiệu trưởng các trường TH tổ chức dạy học 2 buổi/ngày được khảo sát để làm rõ hơn thực trạng

- Quan sát: được thực hiện với các đối tượng là tiết dạy của giáo viên dạy 2 buổi/ngày, sinh hoạt tổ chuyên môn, thư viện, hoạt động QL của CBQL ở trường nhằm thu thập thêm căn cứ tìm hiểu thực trạng và hiệu quả các BP đang vận dụng tại một số trường được khảo sát

- Phương pháp chuyên gia: được sử dụng trong xây dựng các BP QL và khảo nghiệm các BP QL đề xuất

6.3 Nhóm các phương pháp xử lý thông tin:

Sử dụng PP thống kê toán để xử lý kết quả điều tra khảo sát

7 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

 Phần mở đầu: bao gồm các mục: tính cấp thiết của đề tài, mục đích nghiên

cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, giả thuyết khoa học, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu

 Phần nội dung: gồm có 3 chương

- Chương 1: Cơ sở lý luận về QL HĐDH tại các trường TH dạy học 2 buổi/ngày

- Chương 2: Thực trạng QL HĐDH tại các trường TH dạy học 2 buổi/ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

- Chương 3: Các BP QL HĐDH tại trường TH dạy học 2 buổi/ ngày tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

 Kết luận và kiến nghị

 Tài liệu tham khảo

 Phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở

TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC 2 BUỔI/ NGÀY

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Ngay từ thời cổ đại, vấn đề DH đã được nhiều nhà triết học đồng thời là nhà

GD ở cả phương Tây và phương Đông đề cập đến Có thể kể đến các tư tưởng và các công trình nghiên cứu chủ yếu sau:

Platon (427 - 347 trước công nguyên) đã khẳng định được vai trò tất yếu của

GD trong xã hội Khổng Tử (551 - 479 trước công nguyên) với quan điểm hoạt động

DH là: “dùng cách gợi mở, đi từ gần tới xa, từ đơn giản đến phức tạp, nhưng vẫn đòi

hỏi người học phải tích cực suy nghĩ…, đòi hỏi học trò phải tập luyện, phải hình thành

nề nếp, thói quen học tập” và “học không biết chán, dạy không biết mỏi”

Trong những công trình nghiên cứu, các nhà nghiên cứu giáo dục Nga khẳng định rằng: Kết quả toàn bộ hoạt động QL của QL nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV Tác giả P.V Zinmin, M I Kônđakốp, N I Saxerđôtôp đi sâu nghiên cứu lãnh đạo công tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, các ông cho đây là khâu then chốt trong hoạt động QL của lãnh đạo nhà trường

Hình thức HĐDH 2 buổi/ngày đã có cách đây khá lâu ở nhiều nước trên thế giới như châu Âu, châu Mỹ và ngay cả các nước trong khu vực châu Á như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc,… cũng áp dụng đại trà và có hiệu quả Phân tích kinh nghiệm giáo dục tiểu học ở nước ngoài cho thấy:

- Thời gian học sinh học ở bậc tiểu học được kéo dài từ 5 đến 6 năm thậm chí còn kéo dài đến 8 năm như hệ thống giáo dục Mỹ

- Về thời lựợng và kế hoạch giáo dục: Ở Malayxia, Singapore giáo dục tiểu học được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn cơ bản mỗi tuần có tới 47 đến 49 tiết,

ở giai đoạn định hướng mỗi tuần có 49 tiết Tại Philippine thực nghiệm bốn chương trình cho giáo dục tiểu học Ở Anh, các trường thường theo 3 mô hình sau: Mô hình 1: buổi sáng Toán, Tiếng Anh; Buổi chiều: các môn khác; Mô hình 2: Toán + Tiếng Anh + môn khác để đa dạng hóa việc sử dụng buổi sáng; Chiều: các môn khác; Mô hình 3: Toán + Tiếng Anh dạy vào các thời điểm khác nhau những lúc HS cảm thấy

khỏe khoắn Công tác bán trú, nhiều nước cung cấp bữa ăn trưa miễn phí cho HS Ở Nhật Bản và Thái Lan, Singapore,… học sinh đi học ăn, ở tập trung tại trường vào buổi trưa, không về trong ngày, có xe đưa đón học sinh đến trường Đây chính là

mô hình học cả ngày ở trường, có bán trú ở Việt Nam hiện nay

Có thể khẳng định xu thế dạy học hai buổi/ngày ở trường tiểu học đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng và mang tính ưu việt: vừa đảm bảo kiến thức, kỹ năng cho học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phù hợp tâm sinh lí tr

từ 6 đến 11 tuổi vừa đáp ứng được nhu cầu của nhân dân trong điều kiện phát triển như hiện nay

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Ở Việt Nam nhiều nhà sư phạm đã đi sâu nghiên cứu một cách toàn diện về vai trò, vị trí, nhiệm vụ, tổ chức quá trình dạy học, thấy được việc nâng cao chất lượng dạy học trên lớp sẽ quyết định chất lượng dạy học Có thể kể ra một số đề tài, công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:

Tác giả Đặng Quốc Bảo, với cuốn “Một số khái niệm về quản lý GD” [1] đã nghiên cứu về khái niệm quản lý GD; tác giả Trần Kiểm (2008) trong cuốn “Những

vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục” đã đề cập đến chức năng, nguyên tắc,

PP và công cụ QL GD, QL HĐDH và xem QL HĐDH là nguyên nhân cơ bản tác động đến chất lượng GD, các BP chỉ đạo hoạt động giảng dạy, giáo dục của GV và các BP QL hoạt động học tập của HS [17]

Tác giả Thái Duy Tuyên (1998), trong cuốn “GD học hiện đại”[29] đã đề cập

đến nội dung, PP, phương tiện DH và tổ chức quá trình DH

Tác giả Hoàng Thị Kim Huệ (2010), với cuốn “Tập bài giảng Quản lý hoạt

động dạy học trong trường phổ thông” đã chỉ ra các BP QL HĐDH trong trường

phổ thông, các PP xây dựng kế hoạch, kiểm tra đánh giá HĐDH trong trường phổ thông ”[14]

Tác giả Phạm Khắc Chương (2007), với cuốn “Đại cương quản lý giáo dục”

đã đề cập một số vấn đề về QL giáo dục trên cơ sở QL nhà trường; vị trí, trọng trách

và việc tổ chức lao động QL của người Hiệu trưởng trong nhà trường ”[7]

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh (2004), với cuốn “Đánh giá trong giáo dục”

nghiên cứu những vấn đề chung về đánh giá trong giáo dục, đồng thời trình bày các

PP và kỹ thuật đánh giá cũng như xây dựng công cụ đánh giá trong lĩnh vực dạy

học- lĩnh vực hoạt động cơ bản trong nhà trường ”[23,tr3]

Về lĩnh vực giáo dục tiểu học, từ trước đến nay, có rất nhiều đề tài nghiên cứu

ở nhiều khía cạnh khác nhau Đặc biệt là sau hội nghị bàn về kế hoạch chuyển dần trường TH dạy học nửa ngày sang 02 buổi/ngày do Bộ GD& ĐT và viện NCKHGD

tổ chức tại Đà Nẵng vào tháng 4 năm 1996, nhiều nhà QL giáo dục đã tập trung nghiên cứu về vấn đề QL nhà trường và HĐDH trong nhà trường TH dạy học 02 buổi/ ngày Có thể kể đến một số tác giả như sau:

- Tác giả Đặng Vũ Hoạt, Phó Đức Hòa (2008), với cuốn “Giáo dục học tiểu

học“ đã nghiên cứu cơ sở chung của giáo dục TH, lý luận dạy học TH, quá trình dạy

học ở TH”[13]

- Tác giả Lê Đình Sơn (2010), đã nghiên cứu thực trạng giảng dạy và thực hiện

đủ các môn trong nhà trường tiểu học dạy 02 buổi/ ngày hiện nay; đã chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến giáo viên chủ nhiệm chưa coi trọng việc dạy học các môn học ngoài môn Toán và Tiếng Việt như: Đạo đức, Âm nhạc, thể dục, thủ công, Mỹ thuật, đồng thời tác giả đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên là chuyên biệt hóa

giáo viên tiểu học [27,tr8]

- Tác giả Lê Văn Chín (2011), đã xây dựng các bước thực hiện quy hoạch đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu dạy học 02 buổi/ ngày ở cấp tiểu học ”[4]

- Tác giả Lê Văn Ôn (2009), cũng đưa ra các BP giúp Hiệu trưởng trường TH

QL dạy 02 buổi/ ngày chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên xây dựng lớp học thân thiện, tạo cho học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo, tinh thần đoàn kết, kỹ năng làm việc tập thể, hứng thú trong học tập [24]

- Trong tài liệu bồi dưỡng QL HĐDH ở trường TH dạy học cả ngày của Bộ GD&ĐT (2012), đã tập trung nghiên cứu các vấn đề về đổi mới lãnh đạo QL ở trường tiểu học với mục tiêu trang bị cho Hiệu trưởng về đổi mới tư duy lãnh đạo và

QL các lĩnh vực hoạt động chủ yếu của nhà trường dạy học cả ngày như hoạt động ngoài giờ lên lớp; đánh giá kết quả học tập của học sinh; hoạt động sư phạm của tổ/khối chuyên môn; đánh giá năng lực dạy học của giáo viên; các kỹ năng dạy học

ở trường tiểu học; phát triển một số năng lực học tập của học sinh,…

Chúng tôi nhận thấy, các tác giả và tài liệu nêu trên dù đã chỉ rõ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn, đề ra những giải pháp để QL các loại hình trường học nói chung và trường TH dạy 02 buổi/ ngày nói riêng Mỗi công trình đề cập đến những khía cạnh khác nhau nhưng điểm chung nhất là khẳng định vai trò của QL trong công tác dạy học ở các trường TH dạy học 2 buổi/ngày Việc QL HĐDH ở trường

TH dạy học 02 buổi/ ngày đã thực hiện rất nhiều và có hiệu quả ở các địa phương

trên cả nước

Quy Nhơn là thành phố trung tâm của tỉnh Bình Định, điều kiện kinh tế - xã hội phát triển mạnh Tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở 28/28 trường với 425 lớp (62,8%) và 14.955 học sinh (60,4%), 7.922 học sinh học bán trú ở 23 trường

(82,1%) (số liệu cuối năm học 2020-2021từ nguồn PGD Quy Nhơn) nhưng quy mô,

chất lượng dạy học 2 buổi/ngày còn nhiều bất cập Cần phải có giải pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày trên địa bàn thành phố phù hợp điều kiện địa phương, kịp thời thực hiện CTGDPT 2018

Trên cơ sở tiếp thu, hệ thống hóa lý luận, trên cơ sở thực tiễn của địa phương

và kế thừa kết quả nghiên cứu của những người đi trước, chúng tôi tiến hành nghiên

cứu đề tài “ Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 02 buổi/ ngày

tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định” Ở luận văn này, chúng tôi tập trung

khảo sát thực trạng công tác QL HĐDH ở trường TH dạy học 2 buổi/ngày (trường công lập, 100% lớp học 2 buổi/ngày) tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định Từ

đó, đề xuất BP QL phù hợp với điều kiện địa phương và đặc thù của trường TH dạy học 2 buổi/ngày

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục

1.2.1.1 Khái niệm quản lý

Khái niệm QL có rất nhiều tác giả định nghĩa khác nhau Với nhiều cách tiếp cận ở các góc độ kinh tế, xã hội, GD , các nhà nghiên cứu, thực hành về QL đã đưa

ra nhiều quan niệm khác nhau về QL:

Theo K.Omarov (Liên Xô): QL là tính toán sử dụng hợp lý các nguồn lực nhằm thực hiện các nhiệm vụ sản xuất và dịch vụ với hiệu quả kinh tế tối ưu [30]

Theo H.Koontz (người Mỹ) quan niệm rằng QL là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân để đạt được mục đích của nhóm (tổ chức) Mục tiêu của QL là hình thành một môi trường trong đó con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.[30]

Theo Henry Fayol là người đầu tiên chỉ ra chức năng và những yếu tố của QL, quan niệm QL hành chính là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức điều khiển, phối hợp và kiểm tra.[30]

Theo từ điển Tiếng Việt: QL là trông coi và gìn giữ theo những yêu cầu nhất định; là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định

Theo Trần Kiểm: QL là những tác động của chủ thể QL trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất [15 ]

Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Nguyễn Quốc Chí: QL là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể QL (người QL) đến khách thể QL (người bị QL) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [20]

Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ cho rằng: QL là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, QL một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định [21] [22]

Theo Lê Quang Sơn: “QL là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể QL đến đối tượng QL nhằm đạt được mục tiêu đề ra”

Theo Phạm Minh Hạc: QL là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể người QL đến tập thể người lao động nói chung (khách thể QL) nhằm thực hiện mục tiêu dự kiến [10]

Các quan niệm trên đây được các nhà nghiên cứu đưa ra gắn với từng lĩnh vực QL và từng lĩnh vực HĐ, nghiên cứu cụ thể Tuy khác nhau nhưng có sự thống nhất về bản chất HĐ QL là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và

có hệ thống thông tin của chủ thể QL đến khách thể QL

Như vậy, có thể hiểu: QL là sự tác động có ý thức, có tổ chức, có hướng đích

của chủ thể QL đến khách thể quản lý để lãnh đạo, hướng dẫn, điều khiển đối tượng

QL thực hiện nhằm đạt mục tiêu đã đề ra

1.2.1.2 Khái niệm quản lý giáo dục

Các nhà nghiên cứu về QLGD đã đưa ra quan niệm khác nhau về QLGD

Theo M.I Kôndakốp: QLGD là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của các chủ thể QL ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của

hệ thống… nhằm đảm bảo việc GD cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ tr , đảm bảo sự phát triển toàn diện và hài hòa của họ trên cơ sở nhận thức và sử dụng các quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật khách quan của quá trình DH và GD, của

sự phát triển thể chất và tâm trí của tr em … [18]

Dựa trên khái niệm khoa học và tổng kết thực tiễn GD Việt Nam, nhiều tác giả trong nước đã khẳng định:

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Nguyễn Quốc Chí: QLGD là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan QLGD các cấp tới các thành tố của quá trình DH - GD nhằm làm cho hệ GD vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu GD nhà nước đề ra [ 20]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: QLGD là QL hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu GD đã xác định [10]

Theo Nguyễn Ngọc Quang: QLGD là hệ thống những tác động có mục đích,

có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể QL nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối

và nguyên lý GD của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình DH - GD thế hệ tr , đưa hệ GD tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất [26]

Theo Trần Kiểm: QLGD thực chất là những tác động của chủ thể QL vào quá trình GD (được tiến hành bởi GV và HS, với sự hỗ trợ của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách HS theo mục tiêu đào tạo của nhà trường [17] Cũng theo Trần Kiểm (1990) “Quản lý giáo dục có nhiều cấp

độ Ít nhất có hai cấp độ chủ yếu là cấp độ vĩ mô và vi mô.”[15]

Các quan điểm trên tuy có những cách hiểu khác nhau, nhưng đã có sự thống nhất ở những nội dung cơ bản về QLGD là: sự tác động của chủ thể QLGD tới đối tượng QLGD nhằm thực hiện mục tiêu của GD mà xã hội yêu cầu; là một hệ thống những tác động có mục đích, kế hoạch, hợp quy luật để vận hành cả một hệ thống hoạt động theo đúng yêu cầu đặt ra cho GD; được thể hiện rõ nhất ở hoạt động GD trong nhà trường

Như vậy có thể hiểu: QLGD là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống,

có kế hoạch của chủ thể QL đến khách thể QL, sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực nhằm đưa HĐ sư phạm của tổ chức đơn vị QL đi đến mục tiêu GD của Đảng, Nhà nước đặt ra Mà GD là một hiện tượng xã hội đặc biệt, có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển xã hội, thể hiện thông qua các chức năng GD QLGD là một bộ phận của QL xã hội, là nhân tố tổ chức, chỉ đạo việc thực thi phát triển nền GD ngày càng tiến bộ hơn

1.2.1.3 Khái niệm quản lý nhà trường

Theo P.V.Zimin cho rằng: “QL nhà trường là hệ thống xã hội sư phạm riêng

biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch, có hướng đích của chủ thể QL lên các mặt của đời sống nhà trường để đảm bảo sự vận hành tối ưu xã hội-kinh tế và tổ chức sư phạm của quá trình DH và GD thế hệ đang lớn lên” [32]

Dựa trên khái niệm khoa học và tổng kết thực tiễn GD Việt Nam, khi nói về

QL nhà trường cũng có nhiều tác giả khẳng định:

Theo tác giả Trần Kiểm: “QL nhà trường là thực hiện đường lối GD của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý GD, để tiến tới mục tiêu GD, mục tiêu ĐT đối với ngành GD, đối với thế

hệ tr và từng HS" [15]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “QL nhà trường là QL hoạt động dạy và học tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để tiến tới mục tiêu GD “[26]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: "QL nhà trường là tổ chức hoạt động DH Có tổ chức được hoạt động DH, thực hiện được các tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam XHCN mới QL được GD, tức là cụ thể hóa đường lối GD của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân, của đất nước" [10]

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “QL trường học là lao động của các cơ quan

QL nhằm tập hợp và tổ chức lao động của GV, HS và các lực lượng GD khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực GD để nâng cao chất lượng GD&ĐT nhà trường”[31]

Từ những cách tiếp cận trên, QL nhà trường thực chất là QL lao động sư phạm của thầy, hoạt động học tập tự giáo dục của trò, diễn ra chủ yếu trong quá trình DH Đồng thời, QL nhà trường bao gồm: QL các công việc khác có tính chất điều kiện như: Đội ngũ, tổ chức hoạt động của các đoàn thể trong trường, CSVC, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho CB, GV và HS nhằm thực hiện có chất

* Quản lý trường tiểu học

Từ các khái niệm về quản lý nhà trường, có thể hiểu: QL trường tiểu học là

quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội tham gia vào các hoạt động của nhà trường, việc sự dụng các nguồn lực phù hợp (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin…) hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả các mục tiêu giáo dục đã đề ra

1.2.2 Khái niệm hoạt động dạy học

GD được thực hiện bằng nhiều con đường khác nhau, HĐDH là con đường cơ bản nhất để đạt tới mục đích GD tổng thể

Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt quan niệm: “Quá trình DH là một quá trình sư phạm bộ phận, một phương tiện trao đổi học vấn, phát triển GD và phẩm chất GD, nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành” [21, tr 25]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “HĐDH là HĐ đặc trưng cho bất cứ loại hình nhà trường và xét theo quan điểm tổng thể DH chính là con đường GD tiêu biểu nhất” [2] Theo tác giả Lê Quang Sơn: “Hoạt động dạy học gắn liền với các quá trình nhận thức của tr , và được hiện thực hóa thông qua những dạng hoạt động lý luận

và thực tiễn khác nhau Bản chất của quá trình dạy học là sự tổ chức cho học sinh hoạt động nhận thức nhằm làm cho học sinh tích cực, tự giác lĩnh hội hệ thống tri

thức, kỹ năng, kỹ xảo, hoạt động trí tuệ và hoạt động thực tiễn Là tổ hợp phức tạp

và năng động những hành động của giáo viên (hoạt động dạy) và của học sinh ( hoạt động học), được thực hiện có mục đích, có tổ chức, có PP, có nguyên tắc trong những điều kiện nhất định, với những phương tiện nhất định” [28, tr 98]

Theo quan niệm hiện đại, HĐDH cần xem xét trên ba phương diện chính sau:

về phương diện xã hội - lịch sử; về phương diện tâm sinh lí; về mặt sư phạm

Chính vì thế, sẽ hợp lý hơn nếu quan niệm rằng: HĐDH là quá trình tương

tác giữa người dạy và người học, trên cơ sở người dạy tổ chức, điều khiển, thiết kế các HĐ của người học có tổ chức, có định hướng để người học bằng hoạt động của bản thân tự giác, tích cực, chủ động tìm tòi, khám phá chiếm lĩnh tri thức, giúp người học lĩnh hội một cách sáng tạo tri thức của nhân loại, tự hình thành các phẩm chất, năng lực và hoàn thiện nhân cách của mình Trên cơ sở đó có khả năng giải quyết được các yêu cầu thực tế đặt ra trong toàn bộ cuộc sống của mỗi HS

HĐDH gồm hai HĐ không thể tách rời, chúng luôn tác động lẫn nhau, quy định lẫn nhau trong một quá trình thống nhất: HĐ dạy của GV và HĐ học của HS nhằm hướng tới các mục tiêu DH

* HĐ dạy của GV

Theo tác giả Lê Văn Hồng: “HĐ dạy của GV là sự tổ chức, điều khiển tối ưu

quá trình HS lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển nhân cách của mình” [11]

Theo tác giả Lê Quang Sơn: “ Hoạt động của người lớn tổ chức và điều khiển hoạt động của tr nhằm giúp chúng lĩnh hội nền văn hóa xã hội, tạo ra sự phát triển tâm lý, hình thành nhân cách của chúng gọi là hoạt động dạy [28,tr 99]

Nội dung của hoạt động dạy được quy định trong chương trình và sách giáo

khoa phổ thông, bằng quy định của nhà trường Để thực hiện hoạt động dạy, GV

phải có những hiểu biết cơ bản về chương trình, sách giáo khoa, kế hoạch DH môn học và có kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ sư phạm để chuẩn bị bài lên lớp, tổ chức giờ lên lớp, sử dụng linh hoạt, sáng tạo hệ thống PPDH, hình thức DH, phương tiện DH phù hợp tình hình thực tế dạy học nhằm đạt mục tiêu cụ thể của từng tiết học, mục tiêu chung của quá trình DH Đồng thời, có kế hoạch thực hiện công tác phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Như vậy, hoạt động dạy của GV là hoạt động nhằm gây ảnh hưởng đến trò

và hoạt động của trò; trong và bằng cách đó hình thành và phát triển hoạt động học tập cho trò

và lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mới, những hình thức hành vi và những

dạng hoạt động nhất định, những giá trị được gọi là hoạt động học [28,tr 101]

HS là chủ thể HĐ học, là nhân vật trung tâm của quá trình dạy học HS tham gia vào các HĐ học tập một cách tích cực, tự giác và chủ động dưới sự điều khiển

của thầy nhằm vận dụng những kiến thức, kỹ năng đang có để giải quyết những nhiệm vụ học tập, giải quyết những vấn đề thực tiễn Qua đó, thực hiện chức năng lĩnh hội và tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực, hình thành nhân cách theo mục tiêu GD

Nội dung của hoạt động học là cái mà học sinh tác động vào, tiếp nhận và làm việc trong quá trình học tập Nội dung, PP, hình thức học của HS được quy định bởi đặc trưng riêng của môn học Nội dung học bao gồm toàn bộ hệ thống tri thức, kỹ năng hay những kinh nghiệm xã hội mà học sinh phải nắm vững (chuẩn kiến thức, kỹ năng) trong quá trình học tập

Muốn thực hiện hoạt động học, học sinh phải tiến hành học ở trường với sự hướng dẫn của thầy cô và tự học ở nhà, ở xã hội

HĐ dạy và HĐ học có mối quan hệ chặt chẽ biến chứng, thể hiện ở mối quan hệ tương tác, đồng thời diễn ra giữa các thành tố: mục tiêu, nội dung, chương trình, PP, phương tiện (CSVC&TBDH) của HĐ dạy và HĐ học Hai hoạt động dạy và học do hai chủ thể khác nhau tiến hành (thầy và trò) nhưng chúng cùng hướng tới đích chung là hình thành ở người học một hệ thống xác định những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo Hoạt động dạy diễn ra để tổ chức và điều khiển hoạt động học và hoạt động học hợp thành HĐDH, trong đó, người dạy thực hiện chức năng tổ chức và điều khiển hoạt động học

và người học có chức năng hành động tích cực để lĩnh hội kinh nghiệm mà xã hội tích lũy được, biến kinh nghiệm xã hội thành kinh nghiệm cá nhân, tạo ra sự phát triển tâm

lý của chính mình

Như vậy, HĐDH diễn ra một cách khoa học, các thành tố cấu trúc của dạy học được thực hiện nghiêm túc và phối hợp chặt chẽ thì sẽ đạt được mục tiêu của GD&ĐT

1.2.3 Trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày

1.2.3.1 Vị trí, mục tiêu, nhiệm vụ của trường TH trong hệ thống giáo dục quốc dân

Tại Điều 2 chương I - Điều lệ trường TH đã quy định vị trí trường TH:

“Trường TH là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.”

Tại điều 3 chương I - Điều lệ trường TH quy định nhiệm vụ và quyền hạn

của trường TH [9]

Tại Điều 2 chương 1 Luật giáo dục năm 2019 quy định Mục tiêu của trường TH: “Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức,

tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế ”

Trường TH nhận và giáo dục tr em từ lớp 1 đến lớp 5, bắt đầu từ 6 tuổi vào lớp 1 Với tư cách là cấp học nền tảng, giáo dục TH có vững chắc thì mới hình thành được nhiệm vụ xây dựng nền móng không chỉ cho giáo dục trung học cơ sở, giáo dục trung học phổ thông mà còn góp phần cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người

Với tầm quan trọng của cấp học TH, việc giáo dục HS từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc cấp học là nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với công tác quản lý giáo dục; nếu không giải quyết tốt mục tiêu của giáo dục TH, giúp HS đủ chuẩn kiến thức, kỹ năng, hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng về đức, trí, thể, mỹ và các kỹ năng cơ bản khác thì rất khó để HS tiếp tục học trung học cơ sở

1.2.3.2 Hoạt động dạy học 2 buổi/ngày

HĐDH 2 buổi/ngày được hiểu là hình thức tổ chức dạy học, trong đó chuyển

từ dạy học 1 buổi/ngày sang hoạt động dạy học cả ngày mà vẫn đảm bảo nội dung, kiến thức, chương trình HS được đến trường để rèn luyện và học tập 2 buổi trong ngày (buổi sáng và buổi chiều) Tùy theo điều kiện mà có thể tổ chức học 2 buổi/ngày ở một số ngày hoặc tất cả các ngày học trong tuần Hiệu trưởng không chỉ quan tâm giám sát và đánh giá việc dạy học của GV mà Hiệu trưởng cần quan tâm nhiều hơn tới điều phối chương trình DH nhằm đảm bảo cho HS được học chương trình phù hợp ở trường; theo dõi tiến bộ của học sinh, từ đó có những điều chỉnh về cách dạy của GV và cách học của HS Toàn bộ hoạt động của nhà trường phải được thiết kế hướng tới hoạt động học tập của học sinh sao cho kết quả học tập cũng như sự tiến bộ của học sinh đạt mức cao nhất

Mục tiêu của dạy học 2buổi/ngày nhằm giảm bớt căng thẳng, mỏi mệt, giãn thời gian học tập cho HS từ 1 buổi (sáng hoặc chiều) thành 2 buổi học trong ngày Đồng thời, có thêm thời gian GV tổ chức cho HS hoàn thành các nhiệm vụ học tập ngay tại lớp, dạy học thêm một số nội dung môn học tự chọn, tổ chức các HĐ ngoài giờ lên lớp, tạo cơ hội thuận lợi để HS rèn kỹ năng , năng khiếu, phát triển một số năng lực, phẩm chất cho HS và góp phần nâng cao chất lượng GD toàn diện

Các thành tố cơ bản của chương trình dạy học 02 buổi/ ngày cũng giống như chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, đó là: mục tiêu dạy học; phạm vi, cấu trúc chương trình, yêu cầu đối với nội dung giáo dục tiểu học; chuẩn kiến thức

kỹ năng, yêu cầu về thái độ; phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục; đánh giá kết quả học tập của học sinh

Các thành tố có mối quan hệ chặt chẽ, hữu cơ với nhau Nội dung giáo dục cần được xác định phù hợp với mục tiêu giáo dục Các yêu cầu cần đạt về năng lực, phẩm chất cụ thể hóa mục tiêu, gắn với nội dung giáo dục PP và hình thức tổ chức các hoạt động phải phù hợp với mục tiêu, nội dung giáo dục Đánh giá kết quả học tập của HS phải gắn với mục tiêu, các yêu cầu cần đạt về năng lực, phẩm chất của chương trình, phải cung cấp thông tin phản hồi về việc học tập của HS, giúp cho việc đưa ra các tác động thích hợp hay xác nhận, thúc đẩy có hiệu quả việc đạt được các mục tiêu giáo dục

HĐDH 02 buổi/ngày ở trường TH hiện nay được thực hiện theo nội dung, kiến thức, chương trình như hiện hành nhưng đây là chương trình mở, điều đó cho phép người dạy linh hoạt sáng tạo trong việc lựa chọn nội dung, PP, hình thức dạy học và cách tổ chức các hoạt động để cung cấp, củng cố kiến thức, rèn kĩ năng phù hợp với trình độ, khả năng, sở trường của học sinh và giúp các em phát triển toàn diện Đồng thời tổ chức dạy học cho HS hiểu và củng cố cho học sinh tiếp thu kiến thức ngay tại trường, không cho bài tập về nhà và không tổ chức dạy thêm, học thêm Thời gian dạy học tại trường là cả ngày và không quá 35 tiết /tuần, không quá

7 tiết/ ngày

Như vậy, HĐDH 2 buổi/ngày ngoài việc tạo điều kiện nền tảng thuận lợi

chuyển phát triển GD&ĐT từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và

hiệu quả HS còn có điều kiện tiếp xúc, trao đổi, giao tiếp, học tập với bạn học, đáp

ứng nhu cầu, nguyện vọng học tập chính đáng của HS Dạy học 2 buổi/ngày cũng là một trong các tiêu chí của trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1, mức độ 2;

là một trong các tiêu chí của Phổ cập giáo dục TH, Phổ cập giáo dục TH đúng độ tuổi mức độ 1 và 2

Vấn đề đặt ra cho CBQL, GV nhà trường là làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh học 2 buổi/ngày đảm bảo đúng tinh thần chung, giúp học sinh đạt các yêu cầu cần đạt về năng lực, phẩm chất và rèn được kĩ năng; tạo được hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập cả ngày tại trường,

tham gia hoạt động ngoài giờ lên lớp, cần có kế hoạch tổ chức cho các em vui chơi

“Học mà chơi - Chơi mà học”

Từ những yêu cầu nêu trên có thể nói: Hoạt động dạy học 02 buổi/ ngày là

hoạt động dạy và học theo yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng, nội dung, chương trình dạy học hiện hành mà chủ thể QL tác động đến đối tượng QL để họ tham gia, chủ động trong quá trình hoạt động dạy học tại trường, nhằm hướng tới hoạt động học tập của học sinh sao cho kết quả học tập cũng như sự tiến bộ của học sinh đạt mức cao nhất, đạt được mục tiêu dạy học

1.2.3.3 Trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày

Trường TH dạy học hai buổi/ngày được đề tài sử dụng để nghiên cứu đó là trường TH tổ chức cho HS một số khối lớp hoặc cho cả trường được giáo dục ở nhà trường cả buổi sáng và buổi chiều Trong trường có thể có một bộ phận/toàn bộ HS

bán trú

Nhà trường xây dựng và thực hiện HĐDH 2 buổi/ngày với Chương trình học được thực hiện theo nội dung, kiến thức, chương trình như chương trình hiện hành nhưng đây là chương trình mở Chương trình này chỉ thực hiện ở những nơi có điều kiện và thực hiện cho nhiều lớp, cho một số khối lớp hoặc cho cả trường Thời gian dạy học tại trường là cả ngày và không quá 35 tiết /tuần, không quá 7 tiết/ ngày

Để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày yêu cầu cần phải có đủ số lượng GV theo quy định (1,5 giáo viên/lớp); cần phải có đủ các loại hình như GV dạy nhiều môn,

GV dạy các môn đặc thù, GV dạy tin học, ngoại ngữ và các môn năng khiếu khác trong nhà trường Vấn đề lớp học, phòng học đạt chuẩn, 1phòng/lớp, sĩ số học sinh/lớp, thiết bị dạy học tối thiểu theo quy định cũng là những yếu tố không thể thiếu ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày

1.2.4.1 Quản lý hoạt động dạy học:

QL HĐDH là tác động có hướng đích, có mục tiêu của Hiệu trưởng, của tổ chuyên môn đến giáo viên, người học và các lực lượng giáo dục QL là tác động chủ quan, nhưng để đạt hiệu quả phải phù hợp với quy luật khách quan, thực tế từng vùng, từng địa phương của đối tượng QL; nó thể hiện mối quan hệ giữa chủ thể QL ( Hiệu trưởng, tổ trưởng) và đối tượng QL tương ứng

QL HĐDH là một nội dung cơ bản, cốt lõi của quá trình lãnh đạo Chủ thể

QL HĐDH là Hiệu trưởng, tổ chuyên môn Đối tượng HĐDH là GV, người học và các lực lượng ngoài nhà trường

Có thể khái quát về QL HĐDH: QL HĐDH đó là những tác động có mục

đích, có kế hoạch của chủ thể QL đến đối tượng QL nhằm huy động họ tích cực tham gia, phối hợp, cộng tác trong các hoạt động của nhà trường nhằm đạt được mục tiêu QL

Mục đích QL HĐDH: là nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy của GV thông qua đó tác động đến hoạt động học của học sinh, qua đó thực hiện có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ dạy học

Nhiệm vụ của QL quá trình dạy học: QL việc thực hiện mục tiêu, chương trình, kế hoạch dạy học; QL việc xây dựng và thực hiện nội dung dạy học; QL hoạt động dạy của GV; QL hoạt động học của học sinh; QL CSVC, thiết bị phục vụ dạy – học; Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học Gắn hoạt động dạy học với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; Tạo động lực, môi trường, điều kiện thuận lợi, kích thích tinh thần lao động sáng tạo của đội ngũ cán bộ, giáo viên; Kết hợp phát huy cao độ tính chủ động sáng tạo của mỗi thành viên với sự quản lý, thống nhất của đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường; Đảm bảo chất lượng dạy học một cách bền vững; Xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp phát huy tối đa nội lực đi đôi với

sự tranh thủ tiềm lực các lực lượng giáo dục;

Yêu cầu QL HĐDH: Xác định mô hình QL rõ ràng: QL tập trung chủ yếu vào hoạt động dạy của GV, trực tiếp với GV, gián tiếp với HS; thông qua QL hoạt động dạy để quản lý hoạt động học; phải đảm bảo tính pháp lý, đảm bảo tính khoa học, đảm bảo tính thực tiễn trong QL HĐDH, góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả DH trong nhà trường

Đặc điểm của QL HĐDH: là điều khiển, điều chỉnh HĐ này vận hành một cách có kế hoạch, có tổ chức và được chỉ đạo, kiểm tra giám sát thường xuyên, nhằm từng bước hướng vào thực hiện các nhiệm vụ dạy học để đạt được mục đích dạy học QL HĐDH mang tính chất QL hành chính, sư phạm, khoa học và tính xã hội hoá cao

1.2.4.2 QL HĐDH ở trường TH dạy học 2 buổi ngày

QL HĐDH trong nhà trường TH nói chung và ở trường dạy học 2 buổi/ngày nói riêng có những điểm chung, song QL HĐDH ở trường dạy học 2 buổi/ngày có những điểm riêng, phức tạp hơn, khó khăn hơn so với trường dạy học 1buổi/ngày về mặt tổ chức, QL thời gian; QL mục tiêu, QL nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày; QL hình thức tổ chức dạy học; QL hoạt động dạy và hoạt động

học của học sinh; QL trang thiết bị, CSVC kĩ thuật đáp ứng yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày, QL bán trú, hoạt động ngoài giờ lên lớp, QL về phát triển thể chất, thể lực Đó là tổ chức hoạt động có kế hoạch để thực hiện mục tiêu giáo dục ở thời lượng trong ngày và suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học

Ở trường dạy học 2 buổi/ngày, QL HĐ của học sinh bao gồm các hoạt động học tập, sinh hoạt, các hoạt động tập thể, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí trong nhà trường quan trọng nhất là phải phát huy được tính tự quản, tự giác, năng động, sáng tạo, thân thiện và hiệu quả của học sinh

QL HĐDH ở trường TH dạy học 02 buổi/ ngày đòi hỏi người Hiệu trưởng phải QL chặt chẽ nhiều mặt: về mặt tổ chức, về nội dung, kế hoạch, các hoạt động giáo dục khác ngay tại trường, không phải tách rời mà phải giao nhiệm vụ cụ thể cho thành viên từ việc QL đến việc thực hiện nhiệm vụ

Vì vậy, Hiệu trưởng phải có tư duy sáng tạo, linh hoạt, năng động, phải định hướng lập kế hoạch dạy học, sắp xếp thời khóa biểu, lựa chọn nội dung các môn học tự chọn, lựa chọn các HĐ trải nghiệm cho HS, lựa chọn PP tổ chức cho phù hợp điều kiện nguồn lực nhà trường, phù hợp với đặc điểm địa phương, với nhu cầu của HS, phụ huynh vừa đạt mục tiêu GD toàn diện và phát triển nhà trường phù hợp với sự phát triển XH

Muốn vậy, các điều kiện cần quan tâm hàng đầu như: CSVC và thiết bị dạy học, đội ngũ nhà giáo để đảm bảo tăng thời gian học tập, tăng thời gian vui chơi, sinh hoạt, trải nghiệm, nguồn tài chính, chính sách của các cấp QL

Như vậy, có thể nói QL HĐDH ở trường TH dạy học 2 buổi/ngày thực chất

là những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể QL vào quá trình HĐDH, được tiến hành bởi tập thể GV và HS, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội thông qua nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học mang tính đặc thù của dạy học 02 buổi/ ngày nhằm giáo dục HS phát triển toàn diện theo mục tiêu đào tạo

1.3 Hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ ngày

Qua nghiên cứu giáo dục tiểu học ở các nước như Singapore, Malaisia, Nhật Bản, Mỹ,…chúng ta thấy phần lớn trường TH ở các nước trước hết dạy cho tr em

về môi trường xung quanh (gia đình, làng xóm, địa phương) PP giáo dục nhấn mạnh kiến thức thực tế, chú trọng mức độ tham gia của HS vào các kinh nghiệm học tập (có thể khác nhau giữa các nước) Nguyên tắc học tập của tr em phải đi từ quan sát trực tiếp, quen thuộc đến cái xa lạ, tư duy Thời gian HS học ở bậc TH được kéo dài từ 5 đến 6 năm thậm chí còn kéo dài đến 8 năm như hệ thống giáo dục

Mỹ HSTH được học cả ngày ở trường, hướng tới thực hiện tuần 5 ngày học với nội dung đan xen phù hợp giữa những môn học bắt buộc với các môn học tự chọn và hoạt động ngoại khóa

Yêu cầu đặt ra ở các nước là cần đạt các yêu cầu về phẩm chất và năng lực

* Yêu cầu về phẩm chất: Theo tài liệu của tổ chức hợp tác và phát triển kinh

tế (OECD) và CTGDPT mới thì yêu cầu về phẩm chất:

Ở Singapore tập trung vào 06 giá trị là tôn trọng, trách nhiệm, chính trực, chu đáo, kiên cường, hòa đồng Ở Thái Lan hướng đến 07 giá trị truyền thống và 07 giá trị hiện đại Ở Hàn Quốc tập trung vào 04 giá trị: Trung thực, quan tâm, chính nghĩa, trách nhiệm Ở Nhật Bản xác định 06 mục tiêu và 03 trọng điểm

* Yêu cầu về năng lực: Theo tài liệu của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế

(OECD) thì yêu cầu về năng lực có 03 nhóm năng lực cốt lõi Các nước trên thế giới xác định cho HS về yêu cầu cần hướng tới để phát triển phẩm chất và năng lực trong dạy học 02 buổi/ ngày

* Về nội dung, chương trình: thực hiện theo hình thức tự chọn của trường,

theo khung chương trình của Bộ ban hành nhưng được cụ thể hóa theo kế hoạch dạy học của từng trường, từng vùng, theo đối tượng HS Hiệu trưởng, GV chủ động trong kế hoạch dạy học, không rập khuôn theo bất cứ một môn dạy nào, số lượng học sinh ở đây chỉ có từ 20 đến 25 học sinh/lớp nên giáo viên rất dễ quan sát, hướng dẫn học sinh Một điều đáng chú ý ở mô hình này ở các nước: thứ nhất là phân công nhiệm vụ cụ thể trong khâu tổ chức và mỗi bộ phận đều xây dựng kế hoạch riêng và phải có trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình; thứ hai là quan tâm rất nhiều đến việc giáo dục thể chất cho HS, GV thể dục ở các nước thực hiện mô hình dạy 02 buổi/ ngày là theo từng nội dung riêng Cái đáng chú ý nữa là rất quan tâm việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu

* Về cơ sở vật chất, trang thiết bị: đảm bảo điều kiện dạy học như sân chơi,

bãi tập, đồ dùng dạy học, trang thiết bị học tập và các điều kiện thiết yếu khác

Chúng ta có thể khẳng định xu thế dạy học hai buổi/ngày ở trường tiểu học

đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng và mang tính ưu việt

1.3.1.2 Ở Việt Nam

Sau Hội nghị bàn về kế hoạch chuyển dần trường tiểu học dạy học nửa ngày sang 02 buổi/ngày do Bộ GD& ĐT và viện Nghiên cứu khoa học giáo dục tổ chức tại Đà Nẵng vào tháng 4 năm 1996, nhiều nhà QLGD đã tập trung nghiên cứu về

vấn đề QL nhà trường và HĐDH trong nhà trường TH dạy học 02 buổi/ ngày

Công văn 3316/ BGD ĐTGDTH ngày 7/7/2016 về việc hướng dẫn triển khai dạy học cả ngày ở trường tiểu học thực hiện chương trình các tiết dạy theo Quyết định 16/2006/BGD ĐT Ở buổi thứ hai tập trung vào nội dung chưa dạy xong ở buổi thứ nhất (đối với tiết học có nội dung dài và khó), thực hành kiến thức đã học giúp học sinh chưa hoàn thành vươn lên hoàn thành yêu cầu học tập; học sinh năng khiếu các môn học phát huy sở trường; lựa chọn nội dung thích hợp để học sinh nghiên cứu, trải nghiệm và hình thành các kỹ năng trong cuộc sống và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh;

Theo CTGDPT mới, để hình thành phát triển học sinh 5 phẩm chất chủ yếu

là “ yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm” và 10 năng lực cốt lõi (3 năng lực chung và 7 năng lực đặc thù) thì nhiệm vụ đặt ra đối với ngành giáo dục tiểu học là phải thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, thiết kế lại nội dung, chương trình, đổi mới PP, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học nhằm cung cấp cho người học kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Với nhu cầu học tập và phát triển ngày càng cao của xã hội và hội nhập quốc

tế, trường TH cần phải được tổ chức dạy học với nội dung, PP, kế hoạch và thời gian hợp lý, đảm bảo phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi và nhất là đổi mới CTGDPT

Do vậy, xu thế ở Việt Nam, tổ chức dạy học 02 buổi/ ngày ở các trường tiểu học là

điều kiện tất yếu, là một yêu cầu khách quan trong giai đoạn hiện nay

1.3.2 Mục tiêu, yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày

Mục tiêu giáo dục của trường tiểu học được quy định tại Điều 2 chương 1 Luật giáo dục năm 2019

Mục tiêu của HĐDH 2 buổi/ngày cũng giống như mục tiêu dạy học 1 buổi/ngày, nhưng vẫn có điểm khác: chú trọng giáo dục toàn diện, nâng cao chất lượng của cấp học, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội; góp phần giải quyết

quá tải nội dung; hạnchế tình trạng dạy thêm, học thêm; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học và không cho bài tập về làm ở nhà; đáp ứng yêu cầu QL và giáo dục HS của gia đình và xã hội; giúp học sinh phát triển toàn diện (Giảm sức ép, giãn nội dung, thời gian dạy học, tránh quá tải để HS bớt căng thẳng; thông qua các hoạt động giáo dục sức khỏe, các môn năng khiếu, các môn học tự chọn tăng cường các hoạt động thực hành, rèn luyện thân thể, sinh hoạt văn hoá - nghệ thuật, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh; đồng thời trang bị cho học sinh ý thức tự lập, tự giác, tự rèn luyện, giáo dục kỹ năng sống HS có điều kiện được tiếp xúc nhiều với

GV, bạn bè, góp phần tích cực hoá mối quan hệ trong lớp học, giúp HS tự tin hơn, hình thành thái độ và biết yêu thương, gần gũi với bạn bè, thầy, cô giáo và mọi người xung quanh.)

Công văn số 3316/BGDĐT-GDTH ngày 7/7/2016 của Bộ GD&ĐT về hướng dẫn dạy học cả ngày ở trường TH từ năm học 2016-2017 Yêu cầu đặt ra cho các trường dạy học 02 buổi/ ngày là:

- Việc dạy học 02 buổi/ ngày được tổ chức ở những trường có điều kiện và theo nhu cầu phát triển của xã hội

- Đảm bảo dạy học đủ thời gian, có chất lượng các môn học bắt buộc ở Tiểu học (9 môn) góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở tiểu học

- Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng (tỉ lệ 1,5 ) và đồng bộ về cơ cấu Nơi nào không có giáo viên dạy Hát-Nhạc, Thể dục, Mĩ thuật và các môn tự chọn (Tin học, ngoại ngữ) có thể hợp đồng giáo viên ngoài biên chế, đảm bảo mỗi giáo viên không dạy quá 10 tiết /tuần (ngoài số tiết của 5 buổi/tuần)

- Đảm bảo đủ phòng học (1phòng/lớp), phòng phục vụ học tập, có sân chơi, bãi tập đảm bảo môi trường xanh, sạch, đẹp, hấp dẫn tr em học tập ở trường cả ngày Nơi nào tổ chức bán trú cần đảm bảo những điều kiện cần thiết như bếp ăn, nhà ăn, phòng nghỉ cho học sinh, vệ sinh an toàn thực phẩm

- Tất cả các hoạt động dạy và học, các hoạt động chăm sóc khác đối với học sinh phải được tổ chức tại trường tiểu học HS học 2 buổi/ngày dưới sự hướng dẫn của GV, các nhiệm vụ học tập sẽ hoàn thành ngay tại lớp, khi về nhà không phải học thêm

- Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện với HS ở trường và ở từng lớp học Có thể hạn chế tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan

- Kinh phí bồi dưỡng cho giáo viên dạy buổi thứ hai (23 tiết/tuần) được huy

động theo hình thức xã hội hóa và đúng theo quy định của cấp có thẩm quyền

- Căn cứ vào điều kiện cụ thể của nhà trường, có thể chọn các hình thức tổ chức sau: 100% số lớp hoặc một số lớp, một số học sinh học 2 buổi/ngày; Tổ chức bán trú hoặc không bán trú

Như vậy dạy học 2 buổi/ngày mang lại cơ hội cho HS được học cả ngày, ăn uống, nghỉ ngơi hợp lí, có thời gian sinh hoạt vui chơi với bạn cùng lứa tuổi, cùng đặc điểm tâm sinh lí để phát triển DH 2 buổi/ngày còn là điều kiện thuận lợi để nhà trường tổ chức bán trú, can thiệp được chế độ dinh dưỡng nâng cao thể trạng, thể lực cho HS Dạy học hai buổi /ngày là chủ trương đúng đắn, phù hợp với kinh tế xã hội, khi đất nước bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa

1.3.3 Chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày

Về nguyên tắc, chương trình dạy học là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Ở Việt Nam chỉ có một chương trình thống nhất trong cả nước Các trường tiểu học dạy 2 buổi /ngày thực hiện Chương trình dạy học theo chương trình giáo dục do Bộ GD&ĐT ban hành vào buổi chính khóa; buổi chiều, các trường chủ động xây dựng chương trình thực hiện phù hợp Chương trình học 2 buổi/ngày là cơ sở để thực hiện QL giáo dục trong các trường học đồng thời cũng là

cơ sở để GV thiết kế kế hoạch DH của bản thân Như vậy, ở trường tiểu học dạy học 02 buổi/ ngày có những mặt phải khác hơn:

Về mặt tổ chức: tổ chức ở những nơi có nhu cầu và có sự tự nguyện của phụ

huynh học sinh; Đội ngũ GV đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo chất lượng, phải đủ GV các môn đặc thù Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục và GV dạy các môn tự chọn Tin học, Ngoại ngữ; CSVC phải đáp ứng được nhu cầu 01 phòng học/ lớp, có sân chơi, bãi tập, đảm bảo môi trường để thu hút tr học tập cả ngày tại trường Học sinh chỉ học tại trường, về nhà không phải học thêm

Về hình thức tổ chức dạy học: Theo mô hình 4-3, buổi sáng 4 tiết thực hiện

chương trình chính khóa; buổi chiều 03 tiết chủ yếu dạy các tiết tăng cường, củng

cố kiến thức đã học hoặc phân nhóm đối tượng học sinh

Về nội dung và kế hoạch dạy học: Hiệu trưởng và GV chủ động xây dựng kế

hoạch về thời lượng tối đa 7 tiết/ ngày ( buổi sáng 4 tiết, buổi chiều 03 tiết) và mỗi tiết 35 phút, tối thiểu là 9 buổi/tuần với 32 tiết/tuần, tối đa không quá 35 tiết/ tuần, xây dựng các hoạt động giáo dục khác phù hợp các điều kiện của nhà trường

- Về nội dung: được xây dựng trên cơ sở điều chỉnh chương trình giáo dục

phổ thông hiện hành với 2 mảng nội dung GV chủ động xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với đối tượng HS nhưng đảm bảo theo yêu cầu chung như sau:

+ Buổi học thứ nhất: thời lượng dạy học 4 tiết Chỉ đạo dạy học theo kế hoạch giáo dục và thực hiện chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo và sách giáo khoa quy định cho mỗi lớp, mỗi buổi học không quá 4 tiết, 05 buổi/ tuần Chỉ đạo GV lựa chọn phương pháp dạy học linh hoạt, đảm bảo tính vừa sức, không gây áp lực, tạo điều kiện cho học sinh được thể hiện mình, với phương châm nhẹ nhàng, hiệu quả, đảm bảo yêu cầu cần đạt của các môn học

+ Buổi thứ hai: (5buổi /tuần - 3tiết/buổi) Tiếp tục hoàn thành phần kế hoạch dạy học của chương trình ở buổi thứ nhất Thực hiện kế hoạch dạy học buổi thứ hai

ở mảng nội dung khác với các tiết tăng cường Số tiết tăng cường được qui định chi tiết cho từng lớp đảm bảo nguyên tắc: dành 1/3 thời lượng bổ sung để tổ chức cho

HS tự học, củng cố kiến thức và hoàn thành kế hoạch dạy học chung; 2/3 thời gian còn lại để tổ chức các hoạt động giáo dục tập thể, rèn kỹ năng, năng khiếu và tăng cường Tiếng anh, Tin học

Nội dung dạy học buổi 2 chú trọng thực hành kiến thức đã học, tổ chức cho

HS tham gia các hoạt động, tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờ, dạy học phân hóa đối tượng HS nhằm bồi dưỡng học sinh năng khiếu, giúp HS chậm tiến bổ sung những thiếu hụt về kiến thức, dạy học các môn tự chọn, hoạt động ngoài giờ… GV phải tạo điều kiện cho HS thảo luận nhóm, sắm vai, sưu tầm, mạnh dạn tự tin phát biểu, tăng cường trò chơi học tập để HS không phải ngồi học thụ động dễ gây mệt mỏi GV phải sáng tạo, linh hoạt hơn về hình thức tổ chức dạy học Thầy cô cần phải biết cá thể hóa HS trong từng tiết dạy

GV hướng dẫn HS hoàn thành nội dung học tập trong giờ lên lớp, sử dụng có hiệu quả tài liệu bổ trợ, không giao bài tập về nhà cho HS HS để sách, vở, đồ dùng học tập tại lớp

Tùy theo nhu cầu của PHHS và điều kiện CSVC của nhà trường để tổ chức học buổi thứ hai theo hai hình thức: Dạy phân hóa đối tượng theo nhóm cho học sinh kém hoặc học sinh giỏi, học sinh năng khiếu về thể dục, nghệ thuật, các môn năng khiếu khác; Dạy theo lớp với thời khóa biểu học cả ngày, phân hóa đối tượng đối với môn Toán , Tiếng Việt Tổ chức Câu lạc bộ đối với các môn tự chọn, nghệ thuật, Thể dục, kỹ năng sống, …

Tổ chức bán trú: Tổ chức nấu ăn bán trú cho học sinh, tổ chức nghỉ trưa, ăn

trưa, tổ chức hoạt động ngoài giờ như nghỉ trưa xem phim, xem ti vi, đọc sách, tham gia trò chơi dân gian,…Thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục vận động, tuyên truyền cộng đồng, cha mẹ học sinh đóng góp về vật chất và tinh thần để thực hiện giáo dục toàn diện cho HS trong việc tổ chức dạy học 02 buổi/ ngày

1.3.4 Các điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày

1.3.4.1 Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học:

Để đảm bảo cho dạy học 2 buổi/ngày có chất lượng, nhà trường cần phải tổ chức và QL các điều kiện về CSVC phục vụ dạy học 2 buổi/ngày bao gồm các vấn

đề cụ thể sau:

- Mỗi lớp học có một phòng học

- Có phòng học bộ môn với đầy đủ các trang, thiết bị trong phòng học: phòng

âm nhạc, phòng mĩ thuật, phòng tin học, phòng ngoại ngữ, thiết bị dạy học tối thiểu theo quy định

- Có phòng đọc dành cho học sinh trong thư viện nhà trường, mở cửa cả ngày

- Có nhà giáo dục thể chất cho học sinh học môn thể dục, chơi thể thao và phát triển năng khiếu theo sở thích của các em

- Có bếp ăn và nhà ăn để tổ chức cho các em ăn trưa tại trường

- Có phòng ngủ trưa với đầy đủ giường, màn, chăn

- Có đội ngũ lao động phục vụ ăn uống, ngủ, nghỉ và những hoạt động khác

- Có đủ kinh phí trả lương cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và các dịch vụ, các điều kiện khác liên quan đến học 2 buổi/ngày và bán trú cho học sinh

Phương tiện dạy học là các đối tượng - vật chất do giáo viên hoặc học sinh

sử dụng dưới sự chỉ đạo của GV trong quá trình dạy học, tạo những điều kiện cần thiết nhằm đạt được mục đích, mục tiêu dạy học

Trong quá trình dạy học, phương tiện dạy học đã chứng tỏ vai trò to lớn của mình ở tất cả các khâu: tạo động cơ, hứng thú học tập của học sinh; cung cấp các cứ liệu thực nghiệm nhằm khái quát hoá hoặc kiểm chứng các kiến thức về các khái niệm, định luật vật lý, mô phỏng các hiện tượng, quá trình vật lý vi mô, đề cập các ứng dụng của các kiến thức vật lý trong đời sống và kỹ thuật; sử dụng trong việc ôn tập, đào sâu, mở rộng, hệ thống hoá kiến thức, kỹ năng của học sinh, sinh viên; hỗ trợ việc kiểm tra, đánh giá kiến thức, kỹ năng

Hiện nay, cơ sở vật chất và phương tiện kỹ thuật dạy học được xem như một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện nhiệm vụ GD&ĐT Sự phát triển

nhanh chóng của CSVC và thiết bị dạy học đã và đang tạo ra tiềm năng sư phạm to lớn cho việc dạy học có hiệu quả Các phương tiện dạy học hiện đại đã đem lại chất lượng mới cho đổi mới PP dạy học Các chủ thể QL cần nhận thức đúng đắn về ý nghĩa của các thiết bị dạy học và có sự đầu tư, QL tốt các trang thiết bị dạy học

1.3.4.2 Nhân lực và bộ máy quản lý

Số lượng và chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng chi phối kết quả QL hoạt động DH 2 buổi/ ngày trong nhà trường Trường TH dạy học 2 buổi/ngày yêu cầu cần phải có:

-Về số lượng giáo viên: đủ số lượng GV theo quy định 1,5 giáo viên/1 lớp (không kể giáo viên tin học và ngoại ngữ)

- Mặt khác cần phải có đủ các loại hình như GV dạy nhiều môn, GV dạy các môn đặc thù, GV dạy tin học, ngoại ngữ và các môn năng khiếu khác trong nhà trường Đây cũng là những yếu tố không thể thiếu để thực hiện hiệu quả mục tiêu dạy học 2 buổi/ngày

1.3.4.3 Kinh phí thực hiện

Bộ GD&ĐT quy định nhà trường phải có phương án, kế hoạch đảm bảo kinh phí cho các hoạt động của nhà trường nói chung và đảm bảo thực hiện kế hoạch giáo dục nói riêng, trong đó xác định cụ thể các hoạt động được đảm bảo kinh phí từ ngân sách, sự đóng góp của cha mẹ HS và các nguồn thu hợp pháp khác

Về kinh phí thực hiện dạy học 2 buổi /ngày: các trường huy động sự đóng góp tự nguyện của cha mẹ học sinh để tăng cường CSVC hoặc thanh toán tiền dạy thêm giờ của buổi dạy thứ hai Kinh phí chăm sóc, ăn bán trú do thỏa thuận với PHHS

Việc quản lý thu chi học phí buổi thứ hai của dạy học 2 buổi/ngày: Các trường áp dụng các văn bản hướng dẫn của Ủy ban Nhân dân Tỉnh, thành phố về việc quy định mức thu học phí 2 buổi/ ngày; Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 11 năm 2011 của Bộ Trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành Điều lệ ban Đại diện cha mẹ học sinh PH tự nguyện đóng góp hoặc sử dụng kinh phí theo Nghị định 116/ 2015/NĐ-CP về việc hỗ trợ kinh phí 40% mức lương tối thiểu cho học sinh ở xa điểm trường không có khả năng đi về trong ngày Tùy theo tình hình địa phương, nếu trường đủ số lượng 1,5 giáo viên/ lớp thì không thu kinh phí học buổi thứ hai.

Việc thu và sử dụng kinh phí phải đảm bảo các nguyên tắc thu bù chi và các

quy định về quản lý tài chính hiện hành Thực hiện công khai minh bạch trong thu chi tài chính

1.3.4.4 Chính sách của Sở, Phòng GD&ĐT và nhà trường

Việc chăm lo chính sách cho cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên rất quan trọng trong việc dạy học 2 buổi/ngày, có tác dụng động viên, làm cho giáo viên, nhân viên thấy gắn bó với công tác, gắn bó với ngành

Hầu hết các trường đều xây dựng Quy chế chi tiêu nội bộ, Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở, xây dựng bộ Quy tắc ứng xử, Quy chế đánh giá – xếp loại thi đua

Nhìn chung, các chủ trương về phát triển GD&ĐT, chính sách đãi ngộ của Sở, Phòng GD&ĐT và nhà trường… là cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng hoạt động DH và tác động trực tiếp, điều phối hoạt động DH ở các trường

1.4 Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học dạy học 2 buổi/ngày

1.4.1 Quản lý mục tiêu dạy học 2 buổi/ngày ở trường tiểu học

Mục tiêu dạy học 02 buổi/ ngày ở các trường TH nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học tốt ở bậc Trung học cơ sở; hạn chế tình trạng dạy thêm, học thêm; đáp ứng yêu cầu quản lí và giáo dục học sinh của gia đình và xã hội; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới: Yêu cầu cần đạt là phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực của học sinh

Vì vậy, mục tiêu của dạy học 02 buổi/ ngày không nằm ngoài mục tiêu chung của chương trình GDPT là xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh, tạo môi trường học tập và rèn luyện giúp HS phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, trở thành người học tích cực, tự tin, có ý thức, trách nhiệm trong học tập, có đầy đủ kỹ năng cần thiết trong các hoạt động giáo dục của nhà trường, có tính sáng tạo, đáp ứng nhu cầu phát triển của cá nhân để tiếp tục học lên lớp trên, dần hình thành những phẩm chất và năng lực cần thiết đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc

QL mục tiêu dạy học 2 buổi/ngày là chỉ đạo, tổ chức để GV nhận thức và thực hiện đúng và đầy đủ yêu cầu mục tiêu dạy học 2 buổi/ngày để định hướng xây dựng kế hoạch dạy học, nội dung, mục tiêu dạy học của từng môn học theo khối lớp, phân công dạy học, thực hiện hoạt động dạy và học, kiểm tra đánh giá đảm bảo phù hợp mục tiêu

Do vậy, việc QL để đạt mục tiêu trên là nhiệm vụ quan trọng của Hiệu trưởng, phải biết được mục tiêu của nhà trường đi đến đâu trong từng khối lớp để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp

1.4.2 Quản lý thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày của giáo viên

Chương trình dạy học tuân thủ theo văn bản ban hành của Bộ GD&ĐT theo vị trí, mục tiêu, mục đích môn học, phạm vi và hệ thống nội dung môn học, số tiết quy định dành cho từng phần, từng chương, từng bài dạy theo chương trình quy định

Chương trình dạy học là công cụ chủ yếu để các cấp quản lý từ Bộ GD&ĐT,

Sở GD&ĐT và Phòng GD&ĐT chỉ đạo và giám sát công tác dạy học của các trường TH Đây cũng là căn cứ để giáo viên dựa vào đó lập kế hoạch dạy học và thực hiện công tác dạy học của cá nhân

Nội dung chương trình để dạy học 02 buổi/ ngày cho học sinh tiểu học: Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ động xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với đối tượng học sinh nhưng đảm bảo theo yêu cầu chung:

- Thời lượng dạy học 2buổi/ ngày: 32 tiết/tuần, tiến tới 35 tiết/ tuần và không quá 07 tiết/ ngày

- Buổi học thứ nhất: Chỉ đạo dạy học theo kế hoạch giáo dục và thực hiện chương trình, sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cho mỗi lớp, mỗi buổi học không quá 4 tiết Chỉ đạo GV lựa chọn phương pháp dạy học linh hoạt, đảm bảo tính vừa sức, không gây áp lực, tạo điều kiện cho học sinh được thể hiện mình, với phương châm nhẹ nhàng, hiệu quả

- Buổi thứ hai: (tối đa 5 buổi /tuần – mỗi buổi 3 tiết); Nội dung dạy học buổi

2 chú trọng thực hành kiến thức đã học, tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động, tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờ, Dạy học phân hóa đối tượng học sinh nhằm bồi dưỡng học sinh năng khiếu, giúp các em chậm tiến bổ sung những thiếu hụt về kiến thức, dạy học các môn Tự chọn, hoạt động ngoài giờ…Giáo viên phải sáng tạo, linh hoạt hơn về hình thức tổ chức dạy học, tạo điều kiện cho học sinh tự tin thể hiện bản thân

- Việc xây dựng kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày giúp GV nắm vững chương trình theo quy định CBQL chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch, chỉ đạo

GV xây dựng kế hoạch giảng dạy của giáo viên và dự kiến kế hoạch học tập của học sinh Quy định số lượng, chất lượng hồ sơ chuyên môn Xây dựng và công bố kế

hoạch chung Duyệt và kiểm tra các kế hoạch

Khi thực hiện nhiệm vụ, giáo viên phải tìm hiểu, nghiên cứu kế hoạch dạy học, chương trình dạy học để lập kế hoạch dạy học cá nhân để Hiệu trưởng phê duyệt

Như vậy, QL thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch DH là Hiệu trưởng chỉ đạo, tổ chức để GV thực hiện đúng và đầy đủ thời lượng, yêu cầu nội dung, phạm vi kiến thức, PP dạy học phù hợp, đảm bảo tiến độ của chương trình dạy học từng môn học theo quy định của Bộ GD&ĐT, chương trình do giáo viên chủ động xây dựng Hiệu trưởng QL việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của giáo viên đã được duyệt

1.4.3 Quản lý việc phân công phụ trách dạy học

Trường tiểu học dạy 02 buổi/ ngày, mỗi cá nhân trong nhà trường phải thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau nên việc phân công giảng dạy của giáo viên là công việc hết sức quan trọng, là khâu đầu tiên trong việc QL khi bắt đầu mỗi năm học và xuyên suốt trong quá trình QL

Để việc phân công giảng dạy cho giáo viên đạt được mục tiêu kế hoạch thì Hiệu trưởng phải định ra chuẩn phân công phù hợp Đó là: Theo yêu cầu của hoạt động dạy; Căn cứ vào năng lực và sở trường; Căn cứ vào thâm niên nghề nghiệp; Căn cứ vào hoàn cảnh gia đình và nguyện vọng cá nhân; Căn cứ vào nguồn đào tạo

QL việc phân công giảng dạy cho GV được hiểu là sắp xếp, bố trí đội ngũ GV hợp lý, giúp GV làm việc thân thiện, gần gũi, hòa đồng, minh bạch, cởi mở, giúp đỡ nhau trong công việc một cách chân tình, cùng nhau vì sự thành công của mục tiêu

QL hoạt động DH nhằm phát triển phẩm chất, năng lực HS, đáp ứng mục tiêu đổi mới căn bản và toàn diện GD

Khi phân công phải chọn những giáo viên tiêu biểu để làm tổ trưởng chuyên môn cho từng khối lớp và thay mặt Hiệu trưởng QL từng khối lớp được giao Đây là khâu quan trọng vì nó quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường

Vì vậy Hiệu trưởng phải là người nhận thức đúng tầm quan trọng của công tác phân công giảng dạy Hiệu trưởng xác định rõ mục tiêu, kế hoạch dạy học của năm học kết hợp thăm dò dư luận với việc nắm vững năng lực, trình độ, kinh nghiệm, những mặt làm được của GV trong những năm học trước và hoàn cảnh của từng giáo viên để có sự phân công đảm bảo trung thực, khách quan, đội ngũ giáo viên mới tận tâm, tận lực trong công tác Trên cơ sở đó, bàn bạc, thống nhất rồi ra quyết định phân công một cách dân chủ và tập trung cao Thực hiện công khai trong