Khóa luận: Phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên KHXHNV ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay

62 MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết Nghề nhà giáo là nghề cao quý, dưới bất kỳ một chế độ xã hội nào, nhà giáo cũng được xã hội trân trọng và luôn có vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội đó Trong công cuộc đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo hiện nay đội ngũ nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo, là người giữ vai trò quan trọng trong việc dạy người, dạy chữ, dạy nghề cho người học Trong đó, đạo đức của nhà giáo có ảnh hưởng to lớn đến việc hình thành.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết

Nghề nhà giáo là nghề cao quý, dưới bất kỳ một chế độ xã hội nào, nhàgiáo cũng được xã hội trân trọng và luôn có vai trò quan trọng trong sự pháttriển của xã hội đó Trong công cuộc đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo hiệnnay đội ngũ nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáodục, đào tạo, là người giữ vai trò quan trọng trong việc dạy người, dạy chữ, dạynghề cho người học Trong đó, đạo đức của nhà giáo có ảnh hưởng to lớn đếnviệc hình thành nhân cách, đạo đức của người học Chính từ vị trí, vai trò to lớncủa nhà giáo trong xã hội và người học, nhà giáo cần được phát triển toàn diện,đặc biệt là phẩm chất đạo đức nhà giáo Phẩm chất đạo đức của nhà giáo khôngchỉ được quan tâm phát triển trong quá trình công tác, mà cần được quan tâm,chăm lo từ khi ngồi trên ghế nhà trường để đào tạo thành giáo viên

Trường SQCT là một trung tâm đào tạo chính trị viên, giáo viênKHXH&NV quân sự cấp phân đội cho toàn quân Trong đó, học viên đào tạogiáo viên KHXH&NV là những người thầy tương lai trong các nhà Trườngquân đội sau này Phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV được đặc biệt quan tâm, nhà trường đã tập trung nâng cao chấtlượng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lốiquan điểm của Đảng Chú trọng nâng cao nhận thức, thái độ, động cơ, ý thứctrách nhiệm của học viên đối với nhiệm vụ học tập, rèn luyện, xây dựng chohọc viên niềm tin, lòng say mê, hứng thú vào nghề sư phạm từ đó khôngngừng học tập tu dưỡng về mọi mặt, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triểnnhân cách đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đã đạt được thì vẫn còn có nhữngđiểm hạn chế nhất định như: công tác bồi dưỡng, phát triển ĐĐNG của học

viên còn mang tính hình thức, nội dung chưa phong phú đa dạng, chưa phùhợp với từng đối tượng, chưa thực sự đi vào chiều sâu Trong quá trình đàotạo, do đặt trọng tâm vào trang bị kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo sư phạm cho nênmột số phẩm chất ĐĐNG chưa được quan tâm đúng mức dẫn tới một bộ phậnhọc viên sau khi được tuyển chọn vẫn chưa thực sự tâm huyết với ngành nghề

đã chọn, còn vi phạm tư cách, phẩm chất ĐĐNG, vi phạm điều lệnh, điều lệ,

kỷ luật quân đội Mặt khác, dưới tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, sựlan truyền của văn hóa phẩm độc hại đã và đang tác động tiêu cực đến xuhướng ĐĐNG của học viên

Xuất phát từ những lí do đó tác giả đã lựa chọn vấn đề: “Phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay” nhằm góp phần khắc phục những bất

cập trên, và vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan

Xung quanh vấn đề ĐĐNG đã được sự quan tâm nghiên cứu của nhiềunhà khoa học trong và ngoài quân đội Tiêu biểu đã có nhiều công trình khoahọc nghiên cứu như:

Nguyễn Văn Hoà (2007), “Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ giảng viên trong các trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay”[13] Tác giả đã làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tính tích cực

xã hội của đội ngũ giảng viên trong các trường sĩ quan Quân đội nhân dân ViệtNam Trên cơ sở đó đề xuất một số yêu cầu và giải pháp để thực hiện có hiệuquả hoạt động này

Ngô Văn Hà (2013), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy và việc xây dựng đội ngũ giảng viên đại học hiện nay” [12] Trong bài viết, tác giả đã đề cập

một cách có hệ thống những đặc điểm, biểu hiện đạo đức của người thầy theo tưtưởng Hồ Chí Minh Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả đã đề xuất các giảipháp xây dựng đạo đức sư phạm cho đội ngũ giảng viên đại học hiện nay.

Nguyễn Bá Hùng (2008), “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà giáo trong đào tạo giáo viên trong quân đội hiện nay” [14] Đây

là một công trình nghiên cứu rất công phu, tác giả phân tích một cáchkhá cụ thể về bản chất, vai trò, đặc trưng, thực trạng, nội dung rèn luyệnphẩm chất đạo đức nhà giáo, cũng như quá trình tiếp thu, vận dụng tưtưởng Hồ Chí Minh vào việc nâng cao đạo đức nhà giáo trong đào tạogiáo viên trong quân đội hiện nay

Nguyễn Bá Hùng (2009), “Bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức nhà giáo theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [15] Tác giả đã chỉ ra những đặc điểm của

đạo đức nhà giáo của đội ngũ giáo viên, đánh giá thực trạng, xác định yêu cầu

và đề xuất các giải pháp nhằm rèn luyện phẩm chất đạo đức nhà giáo trongđào tạo giáo viên trong quân đội hiện nay

Phạm Văn Nhuận (chủ biên), Nguyễn Ngọc Phú (2007), “Chuẩn mực đạo đức quân nhân của quân đội nhân dân Việt Nam hiện đại” [23] Đề tài

làm rõ những phẩm chất đạo đức cơ bản, tính quy luật và con đường hình thành, phát triển đạo đức đối với quân nhân Trên cơ sở thực trạng tác giả

đề xuất một số giải bồi dưỡng chuẩn mực đạo đức quân nhân của quân đội nhân dân Việt Nam

Những công trình khoa học nêu trên đề cập dưới các góc độ, cấp độtiếp cận khác nhau về ĐĐNG, đây là nguồn tư liệu quý giá có ý nghĩa lớn vềmặt lý luận và thực tiễn, để tác giả có thể kế thừa trong quá trình làm khóaluận Tuy nhiên cho đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề

“Phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường

SQCT hiện nay” Đây là hướng nghiên cứu hoàn toàn mới, mang ý nghĩa lý

luận và thực tiễn sâu sắc

3 Mục tiêu, nội dung nghiên cứu

* Mục tiêu

Nghiên cứu và làm rõ những vấn đề lý luận và thực trạng về phát triểnĐĐNG, đề xuất các giải pháp cơ bản phát triển ĐĐNG của học viên đào tạogiáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản về phát triển ĐĐNG của học viên

đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở TrườngSQCT hiện nay

giáo dục đào tạo về chất lượng GD, ĐT về chất lượng đội ngũ nhà giáo, vềphẩm chất đạo đức nhà giáo

* Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở phương pháp lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, khóaluận sử dụng tổng hợp các phương pháp của khoa học liên ngành và chuyênngành, trong đó chú trọng các phương pháp: kết hợp logic và lịch sử, phântích và tổng hợp, điều tra khảo sát và xin ý kiến chuyên gia

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu của khóa luận góp phần cung cấp cơ sở khoa họcgiúp chỉ huy các cấp phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV góp phần nâng cao chất lượng GD, ĐT của Nhà trường hiện nay

Đồng thời, khóa luận có thể làm tài liệu tham khảo trong quá trìnhnghiên cứu, học tập ở Nhà trường

7 Kết cấu

Khóa luận gồm: mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐẠO ĐỨC NHÀ GIÁO CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÀ NHÂN VĂN Ở TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY

1.1 Một số vấn đề lý luận phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay

1.1.1 Đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn

* Đặc điểm học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Trường Sĩ quan Chính trị.

Học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường Sĩ quan Chính trị làsản phẩm của quá trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện của Đảng,Nhà nước, Quân đội và quá trình tự tu dưỡng rèn luyện của chính học viên

Học viên được tuyển chọn đào tạo giáo viên ở Tiểu đoàn 7, với khảnăng và nguyện vọng của chính bản thân, sau khi kết thúc năm học thứnhất Nhà trường đã tổ chức thi tuyển và chọn lựa những học viên đạt yêucầu đưa sang Tiểu đoàn 7 đào tạo giáo viên với các chuyên ngành như:Triết học Mác – Lênin, Kinh tế chính trị Mác – Lênin, Lịch sử Đảng Cộngsản Việt Nam, Giáo dục học quân sự, Tâm lý học quân sự

Đối tượng học viên phần đông ở trong độ tuổi thanh niên từ 18 đến 27tuổi, đến từ nhiều vùng miền khác nhau, có điều kiện hoành cảnh khác nhau,nhưng có điểm chung là tinh thần tuổi trẻ, say mê, nhiệt huyết cống hiến tàinăng và sức trẻ cho sự nghiệp xây dựng Quân đội nói chung và sự nghiệp đàotạo giáo viên KHXH&NV nói riêng

Đội ngũ học viên phát huy khá tốt vai trò chủ thể tích cực trong họctập, lĩnh hội kiến thức và rèn luyện kỹ năng theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo.Học viên đã có sự nỗ lực phấn đấu và quyết tâm cao trong học tập, rèn luyện,

để trở thành người giáo viên KHXH&NV trong các nhà trường quân đội Họ

đã tích lũy được lượng kiến thức chuyên ngành, kỹ năng sư phạm, phẩm chấtđạo đức của một nhà giáo, là nền tảng quan trọng cho hoạt động dạy họctrong tương lai Trong ý thức của mỗi học viên đã xác định được động cơ, thái

độ, trách nhiệm đúng đắn với nhiệm vụ học tập, rèn luyện tại trường và tương laicủa bản thân sau này Quá trình học tập, rèn luyện của mình, học viên đang hìnhthành được hệ thống phẩm chất chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức cách mạng,năng lực chuyên môn nghiệp vụ quân sự, cũng như những tố chất người học viênđào tạo giáo viên KHXH&NV đang từng bước được phát triển, ngày càng hoànthiện, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội về chính trị hiện nay

Tuy nhiên học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT cònhạn chế về kỹ năng và kinh nghiệm Do còn ít tuổi đời và tuổi nghề, lại chủ yếuđược nuôi dưỡng và rèn luyện trong điều kiện thời bình, chưa được thử thách, rènluyện nhiều trong các điều kiện khó khăn, phức tạp nên kỹ năng và kinh nghiệmgiải quyết các vấn đề còn hạn chế Bên cạnh đó, thời gian hoạt động thực tiễnquân sự ít, chưa được thử thách nhiều trong môi trường sư phạm quân sự nên kinhnghiệm còn mỏng, giải quyết công việc dễ nóng vội, chủ quan Trên thực tế, dotâm lý chủ quan, nóng vội thường có ở tuổi trẻ, nên sau những thất bại, vấp ngã đãdẫn đến một số học viên có tâm lý chán nản, tự ti, xuất hiện tâm lý không làm chủđược bản thân dễ sa đà vào các tệ nạn xã hội xa rời đạo đức nhà giáo

Đặc điểm trên đây vừa tác động thuận lợi vừa đặt ra yêu cầu cao chohoạt động phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV ởTrường SQCT hiện nay

* Quan niệm đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Trường Sĩ quan Chính trị.

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, ‘‘Đạo đức là phép tắc về quan hệ giữa người với người, giữa cá nhân với tập thể, với xã hội” [10, tr.595]

Như vậy đạo đức là một phạm trù thuộc hình thái ý thức xã hội, phảnánh tồn tại xã hội, mà trực tiếp là phản ánh đời sống hiện thực đạo đức xã hội

Đó là những quan điểm, quan niệm, những chuẩn mực, nguyên tắc sống cóchức năng điều chỉnh hành vi của con người để mọi người tự nguyện tuân theonhằm ổn định trật tự xã hội, duy trì sự tồn tại và phát triển của xã hội và củamỗi cá nhân Đạo đức không chỉ là lương tâm, danh dự, trách nhiệm chung, mà

nó luôn tồn tại gắn liền với các hoạt động xã hội, gắn với nhà giáo của mỗingười, phản ánh tính đặc thù và do yêu cầu của đào tạo giáo viênKHXH&NV

Quan niệm về đạo đức nhà giáo là hệ thống quy tắc, nguyên tắc, giá trị, chuẩn mực đạo đức định hướng, điều chỉnh, đánh giá các quan hệ đạo đức trong hoạt động nghề nghiệp dạy học (với người học, đồng nghiệp, xã hội và bản thân nhà giáo) dựa trên sức mạnh của dư luận xã hội và lương tâm mỗi người, nhằm đáp ứng những yêu cầu của nghề dạy học, làm cho mỗi nhà giáo thực sự là một tấm gương đạo đức, mô phạm để người học tự tu dưỡng, rèn luyện, noi theo.

Đạo đức nhà giáo biểu hiện thông qua các yếu tố cụ thể như: Tâm huyếtvới nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo, có tinh thầnđoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác,

có lòng nhân ái, bao dung, độ lượng, đối xử hoà nhã với người học, đồngnghiệp, sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng củangười học, đồng nghiệp và cộng đồng

Đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT là toàn bộ quan điểm tư tưởng, tình cảm và hành vi ứng xử của người

học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV đang học tập, rèn luyện ở Trường SQCT theo những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức nhà giáo.

Đạo đức nhà giáo góp phần hoàn thiện phẩm chất nhân cách học viên đào tạogiáo viên KHXH&NV thông qua giáo dục, rèn luyện phẩm chất nhân cách,đạo đức, cách mạng trong sáng, mẫu mực Xuất phát từ vai trò nền tảng tinhthần của văn hóa, đạo đức trong đời sống, vừa là mục tiêu, vừa là động lựcphát triển xã hội, ĐĐNG có vai trò rất to lớn đối với các học viên đào tạo giáoviên KHXH&NV Học viên tốt nghiệp trở thành lực lượng nòng cốt trong hệthống tổ chức quân đội có đủ cả phẩm chất và năng lực vươn lên hoàn thànhxuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng quân đội ngày càng hùngmạnh ĐĐNG là phẩm chất nền tảng trong nhân cách học viên đào tạo giáoviên KHXH&NV có vai trò lớn, được cụ thể hóa thành vai trò chung của đạođức trong môi trường hoạt động quân sự

1.1.2 Phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay

Theo quan điểm của triết học Mác - Lênin: “Phát triển dùng để chỉ quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật.” [11, tr.50]

Phát triển là khuynh hướng chung, tất yếu của thế giới, đó là quá trìnhvận động từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện Đối với toàn bộthế giới vật chất thì sự vật này mất đi, sự vật khác ra đời thay thế, nó kế thừađặc điểm của sự vật cũ và bổ sung thêm những thuộc tính mới để thích ứngvới sự tồn tại của sự vật trong điều kiện mới

Trên cơ sở quán triệt quan điểm của triết học Mác – Lênin, có thể quan

niệm: Phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức,

có hệ thống của chủ thể nhằm hình thành những phẩm chất phù hợp với các giá trị, chuẩn mực đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV, góp phần đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường.

Nguyên lý giáo dục “Tiên học lễ, hậu học văn” mang đậm nét văn hoáphương Đông, coi trọng vấn đề đạo đức, đặt ra yêu cầu cao đối với cả ngườithầy và người trò Theo nguyên lý trên, việc dạy học trước tiên phải dạy lễnghĩa, rồi sau đó mới học văn hoá, cụ thể là, phải học tập, rèn luyện về tưcách đạo đức, lối sống, cách đối nhân xử thế là điều quan trọng được ưu tiênhàng đầu Với những người theo học nghề “trồng người”, điều này càng trởnên quan trọng, người đi giáo dục trước hết cần phải được giáo dục, trong quátrình đào tạo giáo viên cần dạy làm người trước khi dạy làm nghề, gắn với lýluận đó yêu cầu phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NVcần được các cấp quan tâm, đầu tư phát triển theo hướng đi phù hợp nhất

Mục đích, phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên

KHXH&NV ở Trường SQCT là quá trình tác động có hệ thống đến người họcnhằm hình thành, phát triển những chuẩn mực đạo đức của nhà giáo quân đội

Đó là quá trình làm chuyển hoá các giá trị, chuẩn mực, đạo đức nhà giáo trởthành nhu cầu bên trong của học viên Điều quan trọng nhất đối với quá trìnhphát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV là phải tăngcường năng lực sáng tạo, tích cực hoá khả năng tự điều chỉnh, điều khiểnhành vi của bản thân mỗi học viên theo những giá trị đạo đức truyền thống vàcác giá trị đạo đức mới, tiến bộ cho phù hợp với hoạt động sư phạm trong nhàtrường Quân đội

Nội dung, mục tiêu của quá trình giáo dục, đào tạo là làm chuyển hoá

toàn bộ những nội dung của chủ thể giáo dục, trong đó có những chuẩn mực,giá trị, phẩm chất ĐĐNG, thành những giá trị đạo đức riêng ở mỗi người học,

từ đó tạo động lực và điều kiện để mỗi học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình Quá trình chuyển hoá

đó, là quá trình giải quyết những mâu thuẫn bên trong, tạo động lực phát triểngiúp người học thực hiện một cách có hiệu quả, mục tiêu yêu cầu đào tạotrong thời gian học tập Tạo động lực cho sự phát triển ĐĐNG, sẽ giúp ngườihọc nhận thức đúng vị trí, vai trò, nội dung cần thiết của giáo dục, phát triểnĐĐNG Thông qua đó giúp học viên từng bước hình thành, phát triển ĐĐNG,trang bị cho người học viên những phẩm chất, chuẩn mực đạo đức xã hội nóichung, ĐĐNG nói riêng, từ đó giúp học viên rèn luyện trưởng thành hơn vềmặt đạo đức, đáp ứng trên cương vị công tác sau này

Chủ thể, tiến hành các tác động, phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo

giáo viênKHXH&NV:

Chủ thể lãnh đạo, Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Nhà trường, đề ra các chủchương, nghị quyết, chỉ thị để lãnh đạo, chỉ đạo toàn bộ các lực lượng trong Nhàtrường thực hiện thống nhất trên những kế hoạch do Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà

đề ra, thông qua nghị quyết, chỉ thị là căn cứ để toàn thể các phòng ban, các khoagiáo viên, các hệ chỉ huy tiểu đoàn, đại đội, học viên xác định rõ nhiệm vụ để thựchiện đúng yêu cầu, chức trách Đồng thời Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trườngcũng là chủ thể tiến hành kiểm tra, đánh giá, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của toàn

bộ lực lượng trog Nhà trường

Đối với cán bộ quản lý trực tiếp: phẩm chất nhân cách cùng năng lực lãnh

đạo chỉ huy chính là tấm gương giáo dục hàng ngày, hàng giờ ảnh hưởng đối vớimỗi học viên Rõ ràng vai trò và trọng trách to lớn của họ là không thể phủ địnhbởi họ đang thay mặt Đảng, Nhà nước, Quân đội chỉ huy dìu dắt những ngườigiáo viên tương lai Vì vậy người cán bộ quản lý trực tiếp có tác động rất lớn đếnđời sống, hoạt động của học viên đối với nhiệm vụ học tập, phát triển ĐĐNGcủa học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT

Đối với người giảng viên:

Người giảng viên là người thuyết phục bằng phẩm chất đạo đức, trình độkiến thức, nhân cách, đó là con đường giúp học viên tin và yêu, quyết tâm họctập noi gương thầy phấn đấu theo mẫu hình lý tưởng, đưa đến cho họ một biểutượng cao đẹp về người thầy cần vươn tới Mỗi nhà giáo trở thành tấm gương

có sức cảm hóa học viên học tập và noi theo

Đối với học viên:

Bản thân học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV đóng vai trò rất quantrọng vừa là đối tượng lĩnh hội các nguyên tắc, chuẩn mực ĐĐNG, từ các chủthể đi giáo dục, đồng thời mỗi học viên cũng là một tấm gương mẫu mực đểtuyên truyền các phẩm chất, giá trị, đạo đức truyền thống của quân đội,ĐĐNG tới toàn thể mọi người xung quanh, mức độ phát triển ĐĐNG của họcviên đào tạo giáo viên KHXH&NV, là con số trực quan nhất, trong đánh giákết quả công tác phát triển ĐĐNG của toàn thể lực lượng trong Nhà trường,thấy được ưu, khuyết điểm để từ đó có những định hướng, giải pháp phù hợp

Từ sự phân tích trên cho thấy, để phát triển ĐĐNG của học viên đàotạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT, cùng với việc phát huy vai tròcủa các chủ thể trong công tác giáo dục, bồi dưỡng giá trị đạo đức, lối sống,cần phát huy cao nhất tính tích cực tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sốngcủa mỗi học viên, có những hình thức, biện pháp tích cực để ngăn ngừa sựtha hoá đạo đức, lối sống ở đội ngũ học viên

Cách thức, để phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên

KHXH&NV đang trong giai đoạn đào tạo tại nhà trường được thực hiệnthông qua các hoạt động dạy học, phát triển, tổ chức cuộc sống và giao lưu

Bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh nội dung, chương trình, mục tiêu yêucầu GD, ĐT, cần có những cách thức phù hợp để đổi mới nội dung, phương

pháp, giáo dục, phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên Sau khi xácđịnh rõ nội dung, giáo dục, rèn luyện, phát triển ĐĐNG, cần phải kiên trì tìm

ra những cách thức, biện pháp phát triển ĐĐNG đúng đắn, phong phú, đadạng, sinh động, sát với từng đối tượng

Phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong phát triểnĐĐNG, đặc biệt là phải phát huy được vai trò tích cực, tự giáo dục, rèn luyện,phát triển ĐĐNG của mỗi học viên, đó là yếu tố chủ quan nội lực quyết địnhđến sự thành công của quá trình phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáoviên KHXH&NV hiện nay Hoạt động tự giáo dục, tự rèn luyện của mỗi họcviên đào tạo KHXH&NV mang tính chủ thể rất cao Trong quá trình pháttriển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT,phải hướng nhận thức của mỗi người vào việc nâng cao tính tự giác, tính tíchcực tự hoàn thiện những phẩm chất của đạo đức, lối sống phù hợp với địnhhướng giá trị và chuẩn mực của ĐĐNG

1.1.3 Tiêu chí đánh giá phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay

* Trung thành vô hạn, tận tâm, tận lực phục vụ Đảng, Tổ quốc, nhân dân và sự nghiệp phát triển trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đội ngũ học viên đào tạo giáo viên KHXK&NV phải đạt tiêu chí lànhững chiến sĩ cách mạng trong Quân đội nhân dân Việt Nam, có lập trườngchính trị vững vàng, có lối sống lạc quan, kiên trung, tận lực vì sự nghiệp bảo

vệ nền dân chủ, độc lập, hòa bình của Tổ quốc, luôn đặt lợi ích của toàn dântộc lên trên lợi ích cá nhân, sẵn sang hi sinh, vượt khó khăn, vươn lên bảo vệvững chắc mục tiêu lý tưởng của Đảng, tô hồng truyền thống Quân dân, trong

sự nghiệp phát triển của Quân đội Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đườnglối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thi hành nhiệm vụ theo đúngquy định của pháp luật

* Tinh thần dân chủ, ý thức tổ chức kỷ luật trong hoạt động sư phạm quân sự.

Tinh thần dân chủ, ý thức tổ chức kỷ luật được thể hiện ở chỗ, luônthực hành đoàn kết thống nhất, xây dựng ý thức kỷ luật cao, đồng lòng dốcsức tạo nên sức mạnh để thực hiện mọi chức năng được giao Mở rộng dânchủ phát huy trí tuệ tập thể, khả năng đóng góp của mỗi thành viên cho nhau,thực hành mở rộng dân chủ trở thành phong cách làm việc của mỗi học viênđào tạo giáo viênKHXK&NV, là đồng chí đồng đội của nhau, luôn có thái độtôn trọng sự đánh giá góp ý kiến cho nhau cùng tiến bộ, trưởng thành

* Lối sống, tác phong, trong đời sống, ham hiểu biết, tích cực học tập nâng cao trình độ.

Lối sống đức độ giản dị, mẫu mực, trong sinh hoạt, ứng xử, tác phonglàm việc nhanh nhẹn, khẩn trương, có kế hoạch và khoa học, giải quyết côngviệc khách quan, tận tình, chu đáo, có ý thức tập thể, đoàn kết, giúp đỡ nhaucùng hoàn thành tốt nhiệm vụ.Mẫu mực về đạo đức, nhân cách, có lối sốngtrong sạch, lành mạnh, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, yêumến con nguời, yêu mến sự nghiệp “trồng người” và thiết tha với nguyện vọng phục

vụ lâu dài trong nhà trường Quân đội Khiêm tốn, giản dị, sống chan hoà cởi mở,

tế nhị trong giao tiếp sư phạm

* Giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo

Có thế giới quan khoa học, niềm tin cộng sản chủ nghĩa, có tính Đảng,tính nguyên tắc và tính chiến đấu cao, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tuởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, có ý thức bảo

vệ giá trị truyền thống đạo đức của dân tộc, chuẩn mực đạo đức của ngườithầy, người quân nhân cách mạng, trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học.Luôn phát huy ý thức trách nhiệm cao với công việc chuyên môn Thườngxuyên thể hiện xu hướng nghề nghiệp sư phạm rõ ràng Rèn luyện ĐĐNG

trong sáng, mô phạm, mực thước, ham học hỏi, tích cực đổi mới, sáng tạotrong hoạt động sư phạm.

* Kết quả rèn luyện của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV: trong thời

gian vừa qua luôn đạt tốt, học viên đã thể hiện tinh thần mẫu mực của một ngườithầy, là những đảng viên trung thành với Đảng, trách nhiệm thực hiện đầy đủ mọinhiệm vụ của Nhà trường đề ra, chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội, phát huy tìnhđồng chí đồng đội, tích cực giúp đỡ nhau trong học tập và thực hiện nhiệm vụ

1.2 Thực trạng phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Trường Sĩ quan Chính trị

1.2.1 Những ưu điểm và khuyết điểm

* Ưu điểm:

Thứ nhất, các lực lượng đã nhận thức đúng, quan tâm, tạo mọi điều kiện và phát huy vai trò trong phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT

Các cấp uỷ, tổ chức đảng ở các đơn vị quản lý học viên có vị trí, vai trò

rất quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo các phương thức phát triển ĐĐNG của

học viên Thực tiễn quá trình lãnh đạo xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện,các cấp uỷ và tổ chức đảng ở các đơn vị luôn xác định đây là một hoạt độngcủa nội dung giáo dục đào tạo, cùng với các hoạt động khác nhằm thông qua

đó để không ngừng phát triển ĐĐNG của đội ngũ học viên

Cơ quan chức năng (đặc biệt là cơ quan chính trị) đã phát huy tốt vaitrò trách nhiệm trong chỉ đạo tổ chức hoạt động phát triển ĐĐNG ở từng đơn

vị Đồng thời thực hiện tốt chức năng tham mưu đề xuất với cấp uỷ đảng vàchỉ huy đơn vị về phương thức tổ chức các hoạt động giáo dục, rèn luyệnĐĐNG, gắn với xây dựng môi trường văn hoá đạo đức ở các đơn vị quản lý

học viên Qua khảo sát điều tra, có 73.3% ý kiến được điều tra đều thống nhấtnhận định: trách nhiệm và năng lực tổ chức, chỉ đạo của cơ quan chính trị đốivới hoạt động phát triển ĐĐNG ở đơn vị đạt chất lượng tốt, số đánh giá bìnhthường là 26.7% không có mức yếu [Phụ lục 1 - C2] Chính vì vậy, song songvới việc bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của học viênđào tạo giáo viên KHXH&NV, lãnh đạo, chỉ huy các cấp rất coi trọng pháttriển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV.

Đặc biệt coi trọng chất lượng đội ngũ học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV hiện nay, lãnh đạo, chỉ huy các khoa giáo viên và các tổ bộ mônluôn coi đó là một nhiệm vụ chính trị quan trọng cần phải thường xuyên lãnhđạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Qua trao đổi, phần lớn các đồng chí lãnhđạo, chỉ huy tại các khoa giáo viên đều nhất trí cho rằng, phát triển ĐĐNGcủa học viên vừa là một biện pháp để xây dựng đội ngũ cán bộ, song nó cũngđồng thời là hoạt động đấu tranh chống lại những âm mưu, thủ đoạn của cácthế lực thù địch đang nhằm vào đất nước, quân đội ta nói chung và Nhàtrường nói riêng

Trên cơ sở xác định các tiêu chí phát triển ĐĐNG, lãnh đạo, chỉ huycác đơn vị đã thường xuyên xây dựng được tinh thần trách nhiệm cao, thái độchính trị đúng đắn cho cán bộ, học viên đối với nhiệm vụ này Cấp uỷ các cấp

đã cụ thể hoá các tiêu chí phát triển ĐĐNG sát với đặc thù của đơn vị và đưa

vào Nghị quyết lãnh đạo nhiệm kỳ và nghị quyết lãnh đạo hàng năm Giúpcho đại bộ phận học viên có nhận thức, thái độ đúng và có trách nhiệm caotrong tự rèn luyện phẩm chất ĐĐNG, có ý thức phát triển ĐĐNG một cáchtích cực tự giác

Thứ hai, đổi mới tổ chức và phương pháp dạy học nhằm phát triển

ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên giáo viên KHXH&NV.

Nội dung hình thức, phương pháp tổ chức học tập cho học viên đã đượcvận dụng linh hoạt sáng tạo, và không ngừng đổi mới Kế hoạch, nội dung,chương trình đào tạo của nhà trường khi đưa vào thực hiện đạt kết quả cao.Nhà trường đã duy trì nghiêm các chế độ, nguyên tắc, quy chế giảng dạy, tổchức các ngày truyền thống của nhà giáo để giúp cho các học viên hiểu rõđược về những tấm gương đạo đức nhà giáo cũng như ĐĐNG của Nhàtrường, đồng thời, có nhiều hình thức để phát triển ĐĐNG thông qua trao đổitọa đàm, thông qua các thông tin truyền thanh nội bộ và nhà trường về nghịđịnh thông tư của Bộ giáo dục, để từ đó giáo dục phát triển ĐĐNG của họcviên trở nên thiết thực hơn.

Thông qua đổi mới tổ chức và phương pháp dạy học giúp cho học viênnhận thức được sự cao quý, tầm quan trọng và sự cần thiết phát triển ĐĐNG củahọc viên đào tạo giáo viên KHXH&NV - nghề “trồng người”, đồng thời, gópphần rèn luyện phương pháp, tác phong công tác, tính tổ chức, tính kỷ luật tronghoạt động sư phạm và các chuẩn mực đạo đức khác của người học viên Đổi mới

tổ chức và phương pháp dạy học được thực hiện thường xuyên, thông qua đổimới từng bài học, môn học, trong mỗi buổi học Theo điều tra, khảo sát, kếhoạch, nội dung, chương trình đào tạo của nhà trường khi đưa vào thực hiện cótới 65.3% [Phụ lục 1 - C3], ý kiến đánh giá đạt mức độ tốt

Đổi mới tổ chức dạy học cơ bản đã tập trung vào phần nội dung,chương trình thống nhất cho từng đối tượng đào tạo giáo viên Trong giảngdạy các môn khoa học xã hội và nhân văn đã chú trọng đến việc hình thànhthế giới quan, phương pháp luận khoa học làm cơ sở cho tư duy lý luận vàhành động, cơ bản đã lồng ghép được các nội dung văn bản, nghị quyết, quyđịnh chức trách, nhiệm vụ, tiêu chuẩn, đạo đức nhà giáo, vào các môn họctrên cơ sở đó xây dựng lập trường tư tưởng vững vàng, niềm tin nhà giáo sưphạm vững chắc

Phương pháp dạy học hướng vào bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả, gắnchặt với thực tiễn hoạt động sư phạm trong nhà trường nhằm vun đắp cho tìnhyêu, khát vọng cống hiến, vươn lên rèn luyện đạo đức, học tập của học viên.Tăng cường tính mô phạm trong quá trình dạy học giúp giáo dục về thái độ, tìnhcảm, hành vi, phát triển phẩm chất trí tuệ, tính tổ chức, kỷ luật sư phạm, tư duy

sư phạm, lòng quyết tâm vượt qua khó khăn Giảng viên đã định hướng giáodục cho học viên các giá trị ĐĐNG: niềm tin, tình yêu nhà giáo sư phạm, đồngthời, giúp học viên củng cố các giá trị đạo đức cao quý của nghề “trồng người”

và phát triển chí hướng nhà giáo Kết quả điều tra các cán bộ lớp, đại đội ở cácđơn vị về hiệu quả định hướng, trong giáo dục, phát triển ĐĐNG cho học viên,

có tới 66% số đồng chí được điều tra đánh giá ở mức tốt, chỉ có 20.7% đánh giá

ở mức khá [Phụ lục 1 - C4]

Thứ ba, đánh giá về sự phát triển về sự trung thành, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong, lối sống, giữ gìn bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo.

Về đạo đức lối sống nhìn chung học viên đào tạo giáo viên

KHXH&NV có ý thức coi trọng, giữ gìn và phát huy những giá trị truyềnthống đạo đức tốt đẹp của nhà giáo Phẩm chất hàng đầu quan trọng đó làniềm tin cộng sản chủ nghĩa, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc vànhân dân, sự yên tâm phục vụ lâu dài trong Quân đội, tinh thần khắc phục khókhăn vươn lên trong học tập, lòng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cáchmạng, yêu lao động, yêu nghề nghiệp dạy học, có tinh thần dân chủ cao

Ý thức chấp hành pháp luật của học viên luôn luôn tốt, có lối sống kỷluật tự giác, nghiêm minh, tính nguyên tắc sư phạm cao, có lối sống giản dịlành mạnh, mô phạm mẫu mực, tích cực đấu tranh với những hành động tiêucực trong giáo dục Giữ vững tính nguyên tắc trong sinh hoạt đảng, hoạt độngchuyên môn; nói, viết và làm theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng Quá

trình học tập học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV luôn chấp hành đúng tácphong mẫu mực của nhà giáo Theo kết quả điều tra, có 74% số người điều trađánh giá học viên thường xuyên chấp hành nghiêm kỷ luật quân sự, về mức

độ biểu hiện thói quen chấp hành các chế độ quy định của học viên trong đơn

vị, 76.7% số người được điều tra trả lời thường xuyên thực hiện tốt chế độ nội

vụ vệ sinh; 86.7% trả lời thường xuyên mang mặc quân phục đúng quy định;70.7% trả lời thường xuyên chào hỏi đúng điều lệnh; 92% trả lời thườngxuyên thực hiện tốt chế độ báo cáo, xin phép [Phụ lục 1 - C5]

Thứ tư, kết quả phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT hiện nay.

Học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV đã có thái độ trách nhiệm tronghọc tập tốt, nhận thức đúng đắn, xác định rõ vị trí, vai trò trách nhiệm củanghề nghiệp dạy học của bản thân Đa số học viên đã tích cực tham gianghiên cứu đề tài chuyên đề khoa học, cấp nhà trường góp phần phát triểnĐĐNG trở thành một hành động diễn ra thường xuyên, có chuyên sâu hơn

Trong rèn luyện, học viên đã có tinh thần, ý chí khắc phục khó khăn,tích cực học tập, tu dưỡng, hướng tới sự hoàn thiện bản thân của người họcviên đào tạo giáo viên KHXH&NV Đa số học viên đều có lối sống giản dị,khiêm tốn cởi mở, tự giáo dục và tự rèn luyện tốt Ý thức chấp hành phápluật, kỷ luật, chấp hành quy chế giáo dục đào tạo của đội ngũ học viên luôn đượcbiểu hiện ở mức độ tốt Thông qua tổng hợp kết quả rèn luyện cho thấy, rènluyện kỷ luật qua các khóa học ở mức tốt đạt 92,2% năm học (2013 - 2014),96,15% năm học (2014 - 2015), 95.31% năm học ( 2015 - 2016), 99,18% nămhọc (2016 - 2017) [Phụ lục 2]

Về đạo đức, lối sống, nhìn chung các học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV, luôn xác định tư tưởng an tâm công tác, có trách nhiệm cao

trong tìm hiểu đạo đức truyền thống của quân đội, của Nhà trường, thườngxuyên nghiên cứu các môn học lý luận có tác động rất lớn đến phát triểnĐĐNG Theo kết quả điều tra, có 73.3% rất quan tâm và 21.4% quan tâm đếngiá trị chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; 76.7% rất quan tâm và13.3% quan tâm đến truyền thống của quân đội [Phụ lục 1 - C6].

Học viên luôn tích cực, nỗ lực trong quá trình học tập để phát triển toàndiện cả năng lực và phẩm chất của mình Kết quả học tập hàng năm tỉ lệ họcviên khá, giỏi từ 86% trở lên [Phụ lục 2] Những nỗ lực, cố gắng trong quátrình học tập đã góp phần phát triển ĐĐNG của bản thân Thông qua học hỏibạn bè trong quá trình cùng học tập công tác, thường xuyên đóng góp ý kiếncho nhau, học tập thông qua các thầy cô giáo trên giảng đường, đó chính cáctấm gương nhà giáo, là yếu tố tác động trực tiếp mạnh mẽ nhất trong quá trìnhhình thành và phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên

Do vậy, hiệu quả phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV chưa thực sự đáp ứng yêu cầu cao của mục tiêu đào tạo Cácchủ trương biện pháp lãnh đạo còn chung chung hiệu quả chưa cao, qua khảo

sát học viên cho thấy có 5.3% ý kiến cho rằng nhận thức và trách nhiệm của

một số cấp ủy, lãnh đạo chỉ huy về vị trí vai trò phát triển ĐĐNG cònthấp[Phụ lục 1 - C7]

Tính đồng bộ, toàn diện và chuyên sâu trong tổ chức triển khai cácphương thức phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NVcòn hạn chế, đôi khi còn phiến diện, giản đơn Thậm chí còn có tư tưởng chorằng chỉ cần biện pháp quản lý hành chính chặt chẽ và duy trì nghiêm cácchế độ trong tuần, trong ngày là đủ Ngược lại, có đơn vị lại tổ chức các hoạtđộng giáo dục triền miên, nhưng nội dung nghèo nàn, hình thức đơn điệu, ít có sựsáng tạo, nội dung chưa sát vấn đề phát triển ĐĐNG dẫn đến tạo nên tâm lý căngthẳng mệt mỏi đối với học viên

Thứ hai, trong kế hoạch giáo dục đào tạo, chưa chủ động trong nghiên

cứu, đề xuất chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV.

Khi đề ra chủ trương kế hoạch, còn ít quan tâm đến việc phát triểnĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV, phương pháp, hình thứcgiáo dục còn chưa sinh động, chưa gắn với việc nâng cao ý thức của học viênvới phát triển ĐĐNG Lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan còn có nhận thức chưathống nhất về tầm quan trọng và vai trò, vị trí của việc phát triển ĐĐNG củahọc viên, chính vì vậy dẫn tới tư tưởng xem nhẹ, sự chỉ đạo, xây dựng, pháttriển ĐĐNG còn chưa đồng đều và thống nhất Nội dung, kế hoạch giáo dụcĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV có thời điểm chưa phùhợp với đối tượng và thực tiễn, mức trung bình chiếm 14% và mức thấpchiếm 5.3% [ Phụ lục 1 - C7]

Do chương trình, nội dung thiếu tính xác định, nên chưa thể hiện đượcvai trò chủ động, của toàn bộ ban ngành, các cấp tổ chức trong việc đưa rabiện pháp phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV mộtcách hiệu quả nhất Trong thực tế ở nhà trường hiện nay vẫn thông qua cácphương pháp, hình thức giáo dục chính trị, rèn luyện kỷ luật, nếp sống chínhquy để pháp triển nâng cao ý thức cho học viên Chưa có những hình thức,

biện pháp cần thiết giúp phát triển ĐĐNG của học viên một cách cụ thể vàhiệu quả nhất.

Thứ ba, về hành vi đạo đức, lối sống, sinh hoạt còn có những hạn chế, khuyết điểm.

Một số học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV còn chưa thực sự yêunghề, chưa gắn với sự nghiệp giáo dục, một số học viên còn chưa thật sựgương mẫu trong học tập, rèn luyện, cá biệt còn có học viên vi phạm vào các

tệ nạn xã hội, vi phạm kỷ luật quân đội, có những trường hợp vi phạm nhữnglối rất nặng để nhà trường phải kỷ luật đuổi ra khỏi ngành Điều tra hiệntượng cắm quán vay nợ 3.3% uống rượu bia say 15.3%, gian lận trong thi cử2.7% còn xảy ra [Phụ lục 1 - C8]

Bên cạnh đó nhà trường còn chưa có sự động viên, cố vũ khen thưởngkịp thời đối với những, tập thể, cá nhân học viên có lối sống đạo đức tốt đẹp,gương mẫu, điều này kéo theo phong trào thi đua phát triển ĐĐNG cũng bịảnh hưởng rất nhiều

Thứ tư, kết quả phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường SQCT còn có những hạn chế nhất định.

Trong rèn luyện, cá biệt học viên vẫn còn có những biểu hiện sailệch, thiếu ý thức tự tu dưỡng đạo đức, lối sống và chấp hành kỷ luật, cómột số học viên vi phạm, phải thi hành kỷ luật với các hình thức khiểntrách, cảnh cáo, thậm chí phải buộc thôi học trả về địa phương, đơn vị.Thông qua tổng hợp kết quả rèn luyện cho thấy rèn luyện kỷ luật ở mức trungbình của các khóa học chiếm 0,97% năm học (2013 - 2014), chiếm 1,72% nămhọc (2014 - 2015), chiếm 2,13% năm học (2015 - 2016) [Phụ lục 2]

Tính tích cực tự rèn luyện đạo đức của một số học viên là còn hạn chế,một số học viên trong nhà trường còn có tư tưởng, trung bình chủ nghĩa, chưa

nêu cao tinh thần dân chủ đấu tranh phê bình và tự phê bình, chống lại nhữngbiểu hiện sai trái về mặt đạo đức là chưa được tích cực và thường xuyên Kếtquả điều tra cho thấy: 8% số số học viên được điều tra trả lời đôi khi có hành

vi chưa thật đúng chuẩn mực đạo đức, chấp hành kỷ luật chưa nghiêm túc; có6.6% trả lời không thường xuyên thực hiện tốt chế độ nội vụ vệ sinh; 3.3% trảlời không thường xuyên chào hỏi đúng điều lệnh; 3.3% trả lời không thườngxuyên mang mặc quân phục đúng quy định; 2% số người được hỏi trả lờikhông thường xuyên thực hiện tốt chế độ báo cáo, xin phép [Phụ lục 1 - C5]

Quá trình học tập của một số học viên còn thấp, tỉ lệ kết quả trung bìnhkhá của các khóa học chiếm 13,5% năm học (2013 - 2014), chiếm 8,13% nămhọc (2014 - 2015), chiếm 1,28% năm học (2015 - 2016) [Phụ lục 2] Điều đó chothấy một số học viên còn chưa phấn đấu phát triển toàn diện phẩm chất và nănglực của bản thân Một số học viên muốn trở thành người sĩ quan, người cán bộchính trị, người thầy trong quân đội, song có lúc có nơi lại thiếu sự nỗ lực, cốgắng vươn lên đối với bản thân, có trường hợp còn biểu hiện sống thiếu tráchnhiệm, bất cần, chỉ lo cho cuộc sống của riêng mình, ít hoặc không quan tâm tớinhiệm vụ của tập thể đơn vị và Nhà trường Những hạn chế, thiếu sót trên đã cảntrở sự phát triển ĐĐNG của học viên đà tạo giáo viên KHXH&NV, làm vẩn đụcmôi trường đạo đức, làm hoen ố phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ’’

1.2.2 Nguyên nhân ưu điểm, khuyết điểm

* Nguyên nhân ưu điểm

Thứ nhất, sự quan tâm chỉ đạo của các chủ thể, lực lượng, tổ chức

trong công tác phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV

ở Trường SQCT.

Lãnh đạo chỉ huy các cấp đã quan tâm xây dựng đội ngũ học viên đàotạo giáo viên có phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng Phối hợp với các

cơ quan chức năng và các khoa giáo viên nghiên cứu, khảo sát xây dựng môhình, mục tiêu, yêu cầu đào tạo giáo viên KHXH&NV và hệ thống chuẩn mựcĐĐNG của người học viên Chỉ đạo chặt chẽ việc thiết kế xây dựng mô hìnhnhân cách người học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV và cụ thể hoá pháttriển ĐĐNG trong mô hình nhân cách nói riêng

Như vậy, công tác lãnh đạo, chỉ huy và sự phối hợp của cơ quan chứcnăng trong tổ chức các phương thức phát triển ĐĐNG của học viên đào tạogiáo viên KHXH&NV về cơ bản được duy trì chặt chẽ, thường xuyên, hiệuquả Các cơ quan thực hiện tốt chức năng tham mưu cho lãnh đạo, chỉ huy vềcông tác phát triển ĐĐNG cho học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV.Những nhận thức, quan niệm phiến diện và khuynh hướng lệch lạc vềĐĐNG của học viên, cũng như những biểu hiện lơi lỏng, cầm chừng, đượcchăng hay chớ, chủ nghĩa hình thức trong triển khai, tổ chức hoạt động xâydựng và phát triển ĐĐNG về cơ bản được khắc phục Điều đó góp phầnquan trọng nâng cao chất lượng hiệu quả phát triển ĐĐNG của học viên đàotạo giáo viên KHXH&NV trong thời gian qua

Thứ hai, sự chủ động tích cực của các lực lượng trong công tác đổi mới nội dung, chương trình giáo dục đào tạo của nhà trường.

Tích cực tiến hành đổi mới nội dung, chương trình GD, ĐT theo tinhthần: Xây dựng, rà soát, điều chỉnh nội dung, chương trình đào tạo theohướng chuẩn hóa, tương thích với hệ thống giáo dục đại học quốc gia, giữvững và không ngừng tăng cường tính đảng, tính khoa học, tính tư tưởng vàtính thực tiễn; tăng cường thời gian tự học, tự nghiên cứu và thực hành

Tăng cường chỉ đạo việc đổi mới chương trình, nội dung, hình thức, phươngpháp dạy học, giáo dục nhằm tạo ra sự chuyển biến về chất trong phát triển ĐĐNGcủa học viên đào tạo giáo viên KHXH& NV Xây dựng kế hoạch đào tạo hợp lý,

khoa học, theo dõi chặt chẽ và rút kinh nghiệm kịp thời việc thực hiện kế hoạch dạyhọc, giáo dục của các khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên

Thực hiện tốt việc tuyên truyền về hệ thống chuẩn mực đạo đức của nhàgiáo, đa dạng hoá các loại hình hoạt động phát triển ĐĐNG thông qua các hoạtđộng xã hội như: các phong trào thi đua, các cuộc thi tìm hiểu về truyền thống,đạo đức, các chiến công của Đảng, lãnh tụ, các anh hùng tiêu biểu Xây dựnggương người tốt, việc tốt và tuyên truyền nhân rộng cá nhân, tập thể điển hình tiêntiến, tới toàn thể các học viên thông qua các phương tiện truyền thanh, qua cácbuổi sinh hoạt đơn vị, giúp cho học viên ngày càng nâng cao đạo đức của mình

Thứ ba, chất lượng tuyển chọn học viên ngày càng được nâng lên.

Đây là nguyên nhân quan trọng góp phần tạo nên sự phát triển ĐĐNGcủa học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV Qua các đợt tuyển chọn thực tế,các thầy trong tổ bộ môn khoa giáo viên đã trực tiếp xuống hướng dẫn vàtuyển chọn các học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV, lựa chọn những họcviên có năng khiếu, có đủ phẩm chất đạo đức, sức khỏe và nguyện vọng muốntrở thành giáo viên KHXH&NV sau này Các vòng kiểm tra lựa chọn hết sứckhách quan, lựa chọn những đồng chí có khả năng viết bảng tốt, cách diễngiải vấn đề tốt, hoạt ngôn, nhanh nhạy trong nắm kiến thức bài học, có tácphong chững chạc, ngoại hình dễ nhìn, không có tật nói lắp… đa số học viênđược tuyển chọn đều có năng lực học tập khá cứng trở lên, học tốt rèn tốt,điều này chứng tỏ chất lượng học viên đào tạo giáo viên KHXH& NV ngàycàng được chú trọng cao

* Nguyên nhân hạn chế

Thứ nhất, tác động của bối cảnh cơ chế thị trường đến phát triển

ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH& NV.

Hiện nay, bối cảnh tình hình thế giới vẫn đang có những diễn biếnphức tạp và khó lường Các thế lực phản động đang tăng cường chống pháquyết liệt sự nghiệp cách mạng nước ta trong chiến lược “Diễn biến hoàbình”, sự chống phá trên nhiều lĩnh vực, văn hóa, chính trị, tư tưởng và giatăng về các tệ nạn xã hội làm tăng thêm những khó khăn, ảnh hưởng nhấtđịnh đến tâm tư, tình cảm, thậm chí tới quan niệm giá trị và phương thứctiếp nhận văn hoá của mỗi cá nhân học viên Quan hệ đồng chí, đồng đội cónơi, có lúc đã bị ảnh hưởng của sự toan tính thiệt hơn, làm xói mòn phẩmchất đạo đức, mặt khác cũng tạo ra những nhận thức lệch chuẩn giá trị,nguyên tắc đạo đức trong quá trình học tập, rèn luyện của người học viên.

Tệ nạn tham nhũng, thoái hoá về đạo đức, lối sống của một bộ phận khôngnhỏ cán bộ, đảng viên trong và ngoài quân đội, đã tác động tiêu cực đếnphẩm chất đạo đức, lý tưởng của học viên Có 62% số người được điều tra

đã khẳng định mặt trái của nền kinh tế thị trường tác động tiêu cực vào đờisống đạo đức và sự phát triển ĐĐNG của học viên [Phụ lục 1 - C7]

Thứ hai, hạn chế về nội dung phát triển ĐĐNG cho học viên.

Việc kết hợp chặt chẽ giữa nâng cao trình độ kiến thức với nâng caonhận thức về giá trị, chuẩn mực đạo đức, bồi dưỡng tình cảm, xây dựng niềmtin, tình yêu nghề nghiệp sư phạm và rèn luyện thói quen hành vi đạo đức nhàgiáo của học viên chưa được coi trọng đúng mức Chưa tích hợp được nhữngyêu cầu về chuẩn mực đạo đức nhà giáo vào nội dung các môn học Biểu hiện

cụ thể là: Trong giáo án của giảng viên chủ yếu nhằm thực hiện mục tiêutrang bị về tri thức và rèn luyện kỹ năng, rất ít đề cập đến mục tiêu giáo dục

về nhân cách, thái độ cho người học Chính vì vậy mà nội dung dạy học cònnặng về lý luận chung, các tình huống thực tế trong hoạt động dạy học ít đượcphản ánh trong nội dung các môn học để phát triển ĐĐNG của học viên

Các hình thức dạy học bổ trợ, tham quan, mối quan hệ gần gũi giữa thầyvới trò cò có khoảng cách, công tác phổ biến kinh nghiệm sư phạm còn ít vàkhông phong phú, hiệu quả chưa cao Trong khi đó, đây là những hình thức dạyhọc có tác dụng rất cao trong việc giáo dục tình yêu người, yêu mến nghề nghiệpcho học viên, phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viênKHXH&NV.

Thứ ba, tính tích cực chủ động của một số học viên chưa cao

Đây là nguyên nhân quyết định trực tiếp dẫn đến những hạn chế pháttriển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV Mặc dù đại đa sốhọc viên tích cực học tập, tự giác trong quá trình học nhưng một số ít chưatích cực, chịu khó, còn trông chờ ỷ lại, ý thức phấn đấu vươn lên chưa cao,chưa xác định đúng ý thức trách nhiệm, động cơ, thái độ học tập, nên có biểuhiện ngại học tập, rèn luyện, trau dồi phẩm chất ĐĐNG Kết quả điều tra xãhội học cho thấy 6.6% số học viên cho rằng vai trò của phát triển ĐĐNG ởmức bình thường, và 1.4% là không quan trọng [Phụ lục 1 - C1]

Đặc điểm học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV, tuổi đời còn trẻ dễthích nghi với cái mới, nhưng cũng dễ tiếp nhận những cái phản giá trị Hơnnữa, phần lớn học viên giáo viên đào tạo KHXH&NV mới rời ghế nhà trườngtrung học phổ thông, và chịu ảnh hưởng rất lớn lối sống, nếp sống gia đình,ảnh hưởng của phong tục, tập quán địa phương, có cái tốt, cái xấu, có cái phùhợp, có cái chưa phù hợp Những lề thói ấy không dễ gì thay đổi một sớm,một chiều Đây cũng là nguyên nhân khách quan dẫn tới những hạn chế,khuyết điểm trong thực trạng lối sống và phát triển ĐĐNG của học viên đàotạo giáo viên KHXH&NV ở nhà trường hiện nay

Do điều kiện môi trường học tập còn đan xen nhiều nhiệm vụ, dẫn tới

ý thức chủ động trong phát triển ĐĐNG của học viên là chưa mang tính chủđộng chưa cao, học viên chưa tự giác trong việc tìm hiểu các phẩm chấtĐĐNG để tự trang bị cho bản thân mình, tính thiếu tích cực chủ động không

phải chỉ có một cá nhân tạo ra, mà do mang âm hưởng của cả tập thể, chonên để tăng được tính tự giác phải phát động phong trào thi đua trong tậpthể, cần lấy sự hưởng ứng của tập thể để thúc đẩy tinh thần tự giác của mỗihọc viên, có như vậy mới hiệu quả được.

Kết luận chương 1

Phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ởTrường SQCT là quá trình tác động định hướng tích cực, hợp quy luật củacác lực lượng giáo dục, đào tạo, có sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, linhhoạt, sáng tạo trong mọi hoàn cảnh, mọi điều kiện của các cấp uỷ, tổ chứcđảng, người chỉ huy và đội ngũ nhà giáo ở các khoa, và bản thân học viên

là nhân tố quyết định sự hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ của đơn vị vàtrực tiếp tạo nên chất lượng hiệu quả phát triển ĐĐNG trong toàn đơn vị vàtrong đội ngũ học viên ở nhà trường hiện nay

ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV ở Trường TSQCTthời gian qua đã, đang có sự phát triển đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầuđào tạo Tuy vậy, phát triển ĐĐNG của học viên cũng còn bộc lộ không ít hạnchế, thiếu sót nhất định Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn là căn cứ quan trọng

để đề xuất các giải pháp cơ bản phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáoviên KHXH&NV ở Trường SQCT hiện nay

Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT TRIỂN ĐẠO ĐỨC NHÀ GIÁO CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÀ NHÂN VĂN Ở TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY 2.1 Yêu cầu cơ bản phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Trường Sĩ quan Chính trị

2.1.1 Phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn phải gắn với mục tiêu yêu cầu đào tạo của Nhà trường hiện nay

Công tác phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NVphải dựa trên cơ sở thực tiễn của nhà trường, gắn với mục tiêu yêu cầu đàotạo, cũng như xu hướng học tập của người học viên, dựa vào đó làm cơ sởthực tiễn chủ yếu trong thực hiện nhiệm vụ nội dung phát triển ĐĐNG củahọc viên Phẩm chất ĐĐNG được xác định trong mục tiêu đào tạo giữ vai tròđịnh hướng cho toàn bộ hoạt động giáo dục phát triển ĐĐNG của học viênđào tạo giáo viên KHXH&NV Nó là cơ sở để các cấp lãnh đạo, chỉ huy xâydựng chương trình, nội dung, vạch ra phương hướng, lựa chọn phương pháp,hình thức và phương tiện giáo dục phù hợp, quy định tiêu chuẩn kiểm trađánh giá kết quả phát triển ĐĐNG của học viên Đồng thời nó còn là cơ sở đểmỗi học viên nâng cao nhận thức, phân rõ đúng, sai, từ đó xác định thái độ,hành vi của mình trước mọi diễn biến của cuộc sống cũng như xây dựng kếhoạch, biện pháp tự tu dưỡng, rèn luyện phát triển ĐĐNG của mình một cáchtích cực, chủ động

Phát triển ĐĐNG của học viên đào tạo giáo viên KHXH&NV nếu xarời mục tiêu đào tạo thì chương trình, nội dung, biện pháp giáo dục, rèn luyện

và tự giáo dục, rèn luyện của học viên sẽ bị chệch hướng, cản trở sự phát triểnĐĐNG của họ Vì vậy, định hướng phát triển ĐĐNG của học viên đào tạoKHXH&NV ở Trường SQCT hiện nay phải gắn với mục tiêu đào tạo, lấy đólàm đích để nỗ lực phấn đấu vươn tới và đạt được Mục tiêu đào tạo càngđược cụ thể hoá trong từng khâu, từng bước của hoạt động giáo dục, càngđược quán triệt trong các hình thức tác động và tự giáo dục, tự tác động củahọc viên bao nhiêu càng góp phần củng cố, định hướng phát triển đạo đứccách mạng của họ bấy nhiêu Song, cũng sẽ là sai lầm nếu chúng ta tuyệt đốihoá mục tiêu giáo dục đào tạo, coi nó là yếu tố duy nhất quyết định, xem nhẹcác yếu tố khác của quá trình đào tạo

2.1.2 Phát triển đạo đức nhà giáo của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn, phải gắn chặt với việc phát triển toàn diện các phẩm chất và năng lực của người sĩ quan trong quân đội cách mạng

Đạo đức của mỗi người nói chung, của nhà giáo quân đội nói riêng,luôn hình thành và phát triển trong mối quan hệ biện chứng với phẩm chất vàchính năng lực của con người đó Đạo đức luôn bị chi phối, chịu sự ảnhhưởng của phẩm chất năng lực và có tác động trở lại đối với phẩm chất vànăng lực của mỗi người

Đạo đức luôn được xem là phẩm chất quan trọng bậc nhất trong hệthống phẩm chất nhân cách Và có mối quan hệ biện chứng với phẩm chất củanhân cách như: phẩm chất chính trị tư tưởng, phẩm chất pháp luật, kỷ luật vàphẩm chất thẩm mỹ, với mục đích điều chỉnh hành vi của mỗi người phù hơpvới các chuẩn mực của xã hội, hướng con người tới các giá trị chân thiện mỹ