BÁO cáo THỰC tập đơn vị thực tập cục hải QUAN TỈNH điện BIÊN

Do đặc thù trong công tác quản lý nhà nước về Hải quan cũng như về mô hình tổ chức của Hải quan Việt Nam theo Luật Hải quan quy định, Cục Hải quan tỉnh Điện Biên được giao nhiệm vụ quản

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA KINH TẾ & KINH DOANH QUỐC TẾ

BÁO CÁO THỰC TẬP

Đơn vị thực tập CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện

THS LÊ QUỐC CƯỜNG LÒ NHƯ NGỌC

Lớp: K54EK1

Mã sinh viên: 18D260033

HÀ NỘI – 2022

LỜI CẢM ƠN

Em xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế đã luôn giúp đỡ, chỉ bảo em để hoàn thành bài báo cáo này Em xin gửi lời cảm ơn đặc biệt nhất đến thầy Lê Quốc Cường đã đồng hành cùng em trong quá trình hoàn thành bài báo cáo này Đồng thời em xin gửi lời cảm ơn đến chị Mai – CBCC phòng Nghiệp vụ của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên đã cung cấp tài liệu và thông tin trong quá trình làm bài của em

Trong quá trình tìm hiểu cũng như làm bài báo cáo thực tập không thể tránh khỏi những sai sót, em rất mong được nhận được lời góp ý của thầy cô để em có thể biết được những thiếu sót của mình, rút kinh nghiệm để sau này làm bài khóa luận tốt nghiệp sắp tới

Em xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Kết quả một số mặt chủ yếu của công tác giám sát quản lý về Hải quan

giai đoạn 2017 – 2021

Bảng 2.2 Số liệu về công tác thu thuế XNK giai đoạn 2017-2021

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Danh mục từ viết tắt tiếng Việt

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN

1.1 Khái quát quá trình hình thành phát triển và chức năng nhiệm vụ

1.1.1 Tên, địa chỉ của đơn vị

Tên đầy đủ: CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Địa chỉ: Số 882 đường Võ Nguyên Giáp, phường Mường Thanh, thành phố Điện

Biên Phủ, tỉnh Điện Biên

Điện thoại: (0215) 3 824 019 Fax: (0215) 3 825 632

Mail: tonghop.hqdb@gmail.com Website: dienbien.customs.gov.vn

1.1.2 Khái quát quá trình hình thành phát triển

Cục Hải quan tỉnh Điện biên được hình thành và phát triển trên tuyến biên giới

Tây Bắc của Tổ Quốc, nhằm giữ vững an ninh thương mại trên cửa ngõ các tỉnh Lai

Châu, Điện Biên Sơn La Trải qua các thời kỳ,với sự nỗ lực không ngừng Hải quan

Điện Biên luôn khẳng định vai trò “là người gác cổng biên giới trên mặt trận kinh

tế”

Ngày 19/5/1989, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan ban hành Quyết định số

130/TCHQ-TCCB V/v thành lập Cục Hải quan Lai Châu trực thuộc Tổng cục Hải

quan

Năm 2001 ngành Hải quan bước sang giai đoạn phát triển mới với dấu mốc

quan trọng là sự ra đời của Luật Hải quan, đã tạo ra hành lang pháp lý làm cơ sở để

các đơn vị Hải quan thực hiện các chủ trương đường lối, chính sách của Nhà nước

về lĩnh vực Hải quan, tạo thuận lợi cho lực lượng Hải quan kịp thời đổi mới hoạt

động phù hợp hơn với cơ chế thị trường đặc biệt là thúc đẩy quá trình quản lý hành

chính tạo thuận lợi cho hội nhập quốc tế đồng thời bảo vệ an ninh và lợi ích kinh tế

quốc gia Một lần nữa, bộ máy tổ chức của Cục Hải quan tỉnh được sắp xếp lại để

thực hiện Luật có hiệu quả Theo đó, giải thể Hải quan cửa khẩu Pa Thơm; các đơn

vị Hải quan cửa khẩu được đổi tên thành Chi cục Hải quan cửa khẩu; Phòng Điều

tra phòng chống buôn lậu đổi tên thành Đội kiểm soát Hải quan có con dấu riêng để

thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình

Năm 2004, tỉnh Lai Châu được chia tách thành 2 tỉnh Lai Châu và Điện Biên,

Cục Hải quan tỉnh Lai Châu được đổi tên thành Cục Hải quan tỉnh Điện Biên theo

Quyết định số 790/QĐ - BTC ngày 15/3/2004 của Bộ trưởng Bộ Tài chính Do đặc

thù trong công tác quản lý nhà nước về Hải quan cũng như về mô hình tổ chức của

Hải quan Việt Nam theo Luật Hải quan quy định, Cục Hải quan tỉnh Điện Biên được

giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về Hải quan trên địa bàn 03 tỉnh Điện Biên, Lai

Châu và Sơn La

Năm 2005, bộ máy tổ chức của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên gồm Ban lãnh đạo

cục, 2 Phòng tham mưu, 2 Đội nghiệp vụ, 1 Chi cục kiểm tra sau thông quan và 5 Chi

cục Hải quan cửa khẩu Vượt qua những thách thức, CBCC Cục Hải quan tỉnh đã nỗ

lực hết mình làm tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh và lợi ích kinh tế quốc gia trên tuyến biên giới góp phần không nhỏ làm lên sự ổn định và phát triển kinh tế vùng Tây Bắc Trải quan các thời kỳ phát triển cùng Ngành Hải quan Việt Nam, Hải quan Điện Biên đã và đang cống hiến hết mình với dòng chảy đó, liên tục đổi mới, nỗ lực không ngừng, góp phần không nhỏ cho công cuộc phát triển kinh tế xã hội trên tuyến biên giới Tây Bắc của Tổ quốc

1.1.3 Vị trí và chức năng

Cục Hải quan tỉnh Điện Biên được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về lĩnh vực Hải quan trên địa bàn 3 tỉnh: Điện Biên – Lai Châu – Sơn La Bám sát chức năng nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan giao hàng năm, Cục Hải quan tỉnh Điện Biên đã chú trọng tổ chức triển khai kịp thời các quy định: Luật Hải quan, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hải quan; tích cực thực hiện các nội dung chỉ đạo về đẩy mạnh cải cách hành chính, hiện đại hoá Hải quan, xây dựng lực lượng Hải quan trong sạch, vững mạnh; tổ chức thực hiện đúng quy định Luật Quản lý thuế, đẩy mạnh công tác thu NSNN; triển khai thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát hàng hoá XNK, phương tiện XNC theo quy định của pháp luật; tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại

1.1.4 Nhiệm vụ và quyền hạn

Theo Quyết định 1919/QĐ-BTC năm 2016 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành

Theo Điều 2 Nhiệm vụ và quyền hạn trong Quyết định:

1 Tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn và triển khai thực hiện các quy định của nhà nước về hải quan trên địa bàn hoạt động của Cục Hải quan, gồm:

a) Thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chuyển cửa khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh tại các địa bàn hoạt động hải quan và các địa điểm khác theo quy định của pháp luật;

b) Tổ chức thực hiện các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan;

c) Áp dụng biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan để phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; phòng, chống ma túy và bảo

vệ quyền sở hữu trí tuệ trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và địa bàn hoạt động được giao theo quy định của pháp luật;

d) Tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;

đ) Kiểm tra sau thông quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật;

e) Tổ chức thực hiện chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về hải quan;

g) Áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuộc thẩm quyền theo quy định của pháp luật;

h) Thống kê nhà nước về hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thuộc phạm vi quản lý của Cục Hải quan theo quy định của pháp luật

2 Hướng dẫn, chỉ đạo và kiểm tra các Chi cục Hải quan, Đội Kiểm soát hải quan và tương đương thuộc đơn vị trong việc tổ chức, triển khai nhiệm vụ được giao

3 Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về hải quan theo quy định của pháp luật

4 Xử lý vi phạm hành chính hoặc khởi tố đối với các vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới theo quy định của pháp luật; giải quyết khiếu nại đối với các quyết định hành chính của các đơn vị trực thuộc và giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền theo quy định của pháp luật

5 Kiến nghị những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung các quy định của Nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; các quy định của Tổng cục Hải quan về chuyên môn nghiệp vụ và quản lý nội bộ; báo cáo Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan những vướng mắc phát sinh, các vấn đề vượt quá thẩm quyền giải quyết của Cục Hải quan

6 Tổ chức triển khai ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ và phương pháp quản lý hải quan hiện đại vào hoạt động của Cục Hải quan

7 Phối hợp với các đơn vị trên địa bàn, cơ quan nhà nước và các tổ chức có liên quan để thực hiện nhiệm vụ được giao

8 Tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện chính sách, pháp luật về hải quan trên địa bàn

9 Hướng dẫn, giải thích các vấn đề thuộc phạm vi quản lý của Cục Hải quan theo quy định của pháp luật

10 Hợp tác quốc tế về hải quan theo quy định của pháp luật và theo phân công hoặc ủy quyền của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan

11 Tổng kết, đánh giá tình hình và kết quả hoạt động của Cục Hải quan; thực hiện chế độ báo cáo theo chế độ quy định

12 Quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng công chức, người lao động của Cục Hải quan theo quy định của pháp luật và phân cấp quản lý cán bộ của Bộ Tài chính

13 Quản lý, lưu giữ hồ sơ, tài liệu, ấn chỉ thuế; quản lý, sử dụng phương tiện, trang bị kỹ thuật và kinh phí hoạt động của Cục Hải quan theo quy định của pháp luật

14 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan giao

và theo quy định của pháp luật

1.2 Cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

1.2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý

Hiện tại, tổ chức bộ máy của Cục hải quan tỉnh Điện Biên gồm:

 01 Cục trưởng

 02 Phó Cục trưởng

 02 phòng tham mưu (Văn phòng, Nghiệp vụ)

 02 đội (Đội kiểm soát HQ, Đội kiểm soát Phòng chống ma túy)

 4 Chi cục HQCK: với 3 địa bàn thuộc quản lý của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

+ Địa bàn tỉnh Điện Biên có 01: Chi cục HQCK (Chi cục HQCKQT Tây trang)

và 01 đội làm thủ tục HQCK Huổi Puốc – thuộc Chi cục HQCKQT Tây Trang + Địa bàn tỉnh Lai Châu có: 01 Chi cục HQCK Ma Lù Thàng

+ Địa bàn tỉnh Sơn La có: HQCK Lóng Sập, Chi cục HQ ngoài cửa khẩu TP Sơn La và Đội Nghiệp vụ Hải quan Chiềng Khương (thuộc Chi cục Hải quan Sơn La)

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan quy định chức năng, nhiệm vụ của các Phòng

thuộc Cục Hải quan

Cục trưởng Cục Hải quan chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của Cục Phó Cục trưởng chịu trách nhiệm trước Cục trưởng và trước pháp luật về nhiệm vụ được phân công phụ trách Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Cục trưởng, Phó Cục trưởng và các chức danh lãnh đạo khác của Cục Hải quan thực hiện theo quy định của pháp luật và phân cấp quản lý cán bộ của Bộ Tài chính

1.2.2 Cơ cấu nhân sự

Hiện nay nhân sự tại Cục Hải quan tỉnh Điện Biên gồm có: 55 cán bộ công chức và hợp đồng, trong đó:

Lãnh đạo cấp Cục: 4 người - 01 Cục trưởng, 02 Phó Cục trưởng

Nhân sự các phòng ban: 52 người

- Hiện trạng chất lượng nhân sự theo cơ cấu giới tính:

+ Nam: 34 người – chiếm 61,8 %

+ Nữ: 21 người – chiếm 38,2%

Tỷ lệ lao động nam nhiều hơn lao động nữ 23,6% do tính chất công việc tại địa phương thì hoàn toàn phù hợp với cơ cấu nhân sự

- Tình trạng chất lượng của nhân sự theo cơ cấu khoảng tuổi:

+ Trẻ tuổi (<40 tuổi): 12 người – chiếm 21,8%

+ Trung bình (40 – 50 tuổi): 33 người – chiếm 60%

+ Cao tuổi (>50 tuổi): 10 người – chiếm 18,1%

Qua phân tích số liệu có thể thấy nhân sự ở khoảng tuổi trung niên chiếm hơn

½ nhân sự, những nhân sự ở khoảng tuổi này có kinh nghiệm thực tế, có thể kết hợp kinh nghiệm và tiếp nhận các thông tin, ngoại ngữ mới

- Tình trạng chất lượng nhân sự theo cơ cấu trình độ, chuyên môn

+ Trên đại học: 16 người – chiếm 29,1%

+ Đại học: 36 người – chiếm 65,5%

+ Trình độ khác: 3 người – chiếm 5,5% (lái xe, bảo vệ)

Trình độ học vấn của cán bộ, công chức, viên chức trong Cục Hải quan tỉnh Điện Biên cao, đáp ứng công việc mang đặc điểm lao động trí óc và những công việc cần sự tư duy, nhạy bén, linh hoạt, chính xác trong xử lý công việc

Chương 2 PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN

2.1 Thực trạng hoạt động của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên giai đoạn

2017-2021

2.1.1 Công tác quản lý nhà nước

2.1.1.1 Công tác giám sát quản lý Nhà nước về Hải quan

Bảng 2.1 Kết quả một số mặt chủ yếu của công tác giám sát quản lý về Hải

quan giai đoạn 2017 – 2021

2017

Năm

2018

Năm

2019

Năm

2020

Năm

2021

1 Tổng số tờ

2 Phương tiện

3 Kim ngạch

XNK

Triệu USD 47,1 88,4 160,38 155,74 97,852

Nguồn: Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

Phân tích số liệu tại bảng 2.1 cho thấy, trong 3 năm 2017 – 2019 các chỉ tiêu của công tác giám sát quản lý Nhà nước về Hải quan đối với hoạt động XNK hàng hóa, hành khách, phương tiện vận tải XNC đều tăng, trong đó có chỉ tiêu rất cao như về tờ khai hải quan và kim ngạch hàng hóa XNK Đạt được kết quả này là do: Cục Hải quan tỉnh Điện Biên đã quan tâm tổ chức phổ biến, tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, quy trình nghiệp vụ Hải quan tới toàn thể công chức, lao động, các tổ chức cộng đồng, doanh nghiệp, trong giai đoạn 2017-2019 Đó cũng là kết quả của việc triển khai, áp dụng hiệu quả Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Hải quan, đồng thời tiến hành

rà soát, sắp xếp lại các sây chuyền thủ tục theo hướng tinh gọn, “một cửa, một chiều”, thành lập lực lượng chuyên sâu nghiệp vụ quan trọng như: Đăng ký tờ khai, Kiểm hóa, Tính thuế, Kế toán thuế, Trị giá tính thuế; Tích cực khai thác hiệu quả các phần mềm tin học ứng dụng vào các khâu quản lý về nghiệp vụ Hải quan qua đó

đã rút ngắn thời gian làm thủ tục và thông quan cho hàng hóa XNK

Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sai sót về nghiệp vụ trong thực hiện quy trình thủ tục Hải quan; Tiến hành rà soát, kiến nghị các cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản có liên quan đến công tác quản lý của cơ quan Hải quan nhằm tạo thuận lợi tối đa cho các hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh

Tiếp tục thực hiện tốt Quy chế đối thoại với Doanh nghiệp, kịp thời giải đáp

và đề nghị cấp trên xử lý nhiều vấn đề vướng mắc phát sinh của doanh nghiệp trên tinh thần thẳng thắn, dân chủ, đúng pháp luật

Bên cạnh đó, trong năm 2020-2021, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đã làm ảnh hưởng lớn đến việc ra vào qua các cửa khẩu Những ảnh hưởng này đã phản ánh trực tiếp qua số liệu trên bảng 2.1 UBND tỉnh, Bộ Y tế và Cục Hải quan

đã phối hợp để ngăn chặn dịch bệnh không bùng phát quá nhiều tại địa bàn tỉnh Điện Biên Có khoảng thời gian trong tháng 7-10/2021, tỉnh Điện Biên đã đóng cửa thành phố, không cho người ngoại tỉnh vào thành phố Song song với đó là các cửa khẩu kiểm soát chặt chẽ việc ra vào của người dân tại địa bàn giáp với biên giới, hạn chế ra vào

Hiện nay đầu năm 2022 trên địa bàn tỉnh Điện Biên cũng như 2 tỉnh thuộc quản lý của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên đã cơ bản kiểm soát được dịch bệnh

2.1.1.2 Công tác thu thuế XNK

Bảng 2.2 Số liệu về công tác thu thuế XNK giai đoạn 2017-2021

TT Chỉ tiêu ĐVT Năm

2017

Năm

2018

Năm

2019

Năm

2020

Năm

2021

1 Số thuế được

giao

Tỷ

2 Số thuế thực

hiện VNĐ Tỷ 69,338 113,453 123,930 176,633 108,033

3

Tỷ lệ hoàn

thành dự

toán

Phần trăm (%)

Nguồn: Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

Số thu ngân sách nhà nước hàng năm đều vượt chỉ tiêu được giao Mặc dù năm 2020-2021 bị ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nhưng thuế XNK vẫn vượt mức chỉ tiêu được giao

Xác định công tác thu nộp NSNN có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao nên Cục Hải quan Điện Biên đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện tốt kế hoạch thu như: Nâng cao chất lượng kiểm tra hàng hóa, áp giá, áp mã tính thuế, công tác tham vấn xác định giá trị thuế, kịp thời ngăn ngừa các hiện tượng gian lận thương mại qua giá; Tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn, công tác kiểm tra của các cấp lãnh đạo để kịp thời khắc phục thiếu sót trong các khâu nghiệp vụ

2.1.1.3 Công tác kiểm soát chống buôn lậu