Phân tích môi trường vĩ mô của ngân hàng Vietinbank

Phân tích môi trường Vĩ mô của ngân hàng VietinBank 1 Môi trường kinh tế Thực trạng nền kinh tế và xu hướng trong tương lai có ảnh hưởng đến thành công và chiến lược của một ngân hàng, các nhân tố chủ yếu mà nhiều ngân hàng thường phân tích là tốc độ tăng trưởng nền kinh tế, lãi suất, tỷ giá hối đoái, lạm phát và huy động vốn a Lãi suất b Đầu cơ và biến động giá Bối cảnh kinh tế thế giới với nhiều biến động diễn ra phức tạp như giá dầu mỏ, giá Đô la Mỹ, giá vàng lên xuống thất thường, cơn sốt gi.

Phân tích môi trường Vĩ mô của ngân hàng VietinBank

1 Môi trường kinh tế

Thực trạng nền kinh tế và xu hướng trong tương lai có ảnh hưởng đến thành công và chiến lược của một ngân hàng, các nhân tố chủ yếu mà nhiều ngân hàng thường phân tích là tốc độ tăng trưởng nền kinh tế, lãi suất, tỷ giá hối đoái, lạm phát và huy động vốn

a Lãi suất

b Đầu cơ và biến động giá

Bối cảnh kinh tế thế giới với nhiều biến động diễn ra phức tạp như giá dầu

mỏ, giá Đô la Mỹ, giá vàng lên xuống thất thường, cơn sốt giá lương thực tăng cao như sự kiện thay đổi lãi suất của Fed – Cục dự trữ liên bang Mỹ, với sự kiện này nhiều chuyên gia Ngân hàng cho rằng Fed sẽ tăng lãi suất nhưng thật bất ngờ khi Fed vẫn công bố mức lại suất mới bằng với mức lại suất hiện tại, điều này khẳng định cơ hội cho ngành ngân hàng đó chính là

sự ổn định về mặt bằng lãi suất và đầu cơ trên toàn thế giới nói chung và trong đó có Việt Nam nói riêng Sự kiện này tạo cơ hội cho Việt Nam duy trì hiệu quả các cân thương mại ngân hàng, ổn định lãi suất cho vay đồng thời góp phần điều chỉnh lãi suất hợp lý hơn trong nội địa, đầu tư chứng khoán nước ngoài và giấy tờ có giá khác

Hơn nữa việc Fed giữ nguyên lãi suất góp phần ổn định tỷ giá hối đoái tạo

cơ hội hơn cho nghiệp vụ xuất nhập khẩu ngân hàng trong việc thanh toán

hộ và bảo lãnh chứng từ hay các nghiệp vụ liên quan tới ngân hàng trung gian khác

c Sự sụt giảm của thị trường chứng khoán

Sự vận động lên xuống của các chỉ số chứng khoán có rất nhiều nguyên nhân nhưng sự sụt giảm thị trường chứng khoán này cũng ảnh hưởng đến các hoạt động ngân hàng Chứng khoán ở đây là các loại chứng từ có giá khác từ việc các ngân hàng nắm giữ cổ phần của mình thông qua cổ đông và người mua chứng khoán ngân hàng qua tổ chức công ty chứng khoán quốc gia

Fed tăng lãi suất, thị trường chứng khoán sẽ đứng trước những dự báo bất định, lợi suất trái phiếu tăng lên và nền kinh tế dễ rơi vào suy thoái

Cổ phiếu

Lãi suất tăng có thể làm cho tài sản trên thị trường dễ "bốc hơi", tuy nhiên, tác động là không quá nghiêm trọng Các thị trường trong vòng 35 năm qua thường tăng khoảng 14% ngay khi tăng lãi suất, sau đó đi ngang trong 250 ngày (tăng trung bình 2,6%) và trở lại bình thường sau 500 ngày, với lợi nhuận trung bình

trong 6 chu kỳ là 14,4%, theo một phân tích gần đây Bob Doll - Giám đốc chiến lược tại Nuveen Asset Management

Deutsche Bank cho biết tác động vào các cổ phiếu sẽ rõ rệt hơn sau chu kỳ lãi suất tăng và lợi nhuận bắt đầu giảm sút

Điều này cho thấy đối với ngành ngân hàng việc cổ phiếu ảnh hưởng do sự kiện của Fed vừa làm tăng trưởng thị trường chứng khoán nhưng bên cạnh đó vẫn suất hiện hiện tượng bốc hơi tài sản Lãi suất tăng của cổ phiếu ảnh hưởng đến việc gửi tiết kiệm của các khách hàng đặc biệt là khách hàng cá nhân khi họ thấy đầu tư cho chứng khoán sẽ sinh lợi hơn cho việc gửi ngân hàng

Điều này còn thấy rõ hơn khi Vietin Bank là người đang nắm giữ nhiều cổ phiếu này nhất vì lãi suất cổ phiếu tăng thì ngân hàng cũng sẽ thu về được nhiều lợi tức Tuy nhiên việc nắm giữ nhiều cổ phiếu thị trường chứng khoán cũng mang lại mức

độ rủi ro vì các mức lãi suất chênh lệch biến động khó lường đòi hỏi các ngân hàng phải hết sức thận trọng và cân nhắc cho vay tín dụng cũng như dự trữ tiền trong ngân hàng cho thanh khoản

Trái phiếu

Thị trường trái phiếu cũng đã biến động khi lãi suất dự kiến tăng lên, tương tự như chứng khoán Sự khác biệt chính là tác động sẽ xảy ra nhanh hơn vào trái phiếu so với cổ phiếu khi FED thay đổi chính sách

"Đối với trái phiếu, dường như lợi suất thay đổi ngay lập tức khi lãi suất tăng hoặc giảm Và cuối cùng của chu kỳ, lợi suất trái phiếu sẽ rơi ngay lập tức”, Deutsche Charles Schwab tin rằng tăng lãi suất sẽ khiến lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài và ngắn di chuyển gần nhau hơn, làm đường cong lợi suất bằng phẳng Trái phiếu lợi suất cao thường diễn biến tốt hơn trong môi trường Ngoài sức mạnh của đồng USD và sự sụt giảm kỳ vọng lạm phát, có một số dấu hiệu cho thấy thị trường ngân hàng đã điều chỉnh trước triển vọng thắt chặt chính sách tiền tệ”, Lãi suất ngắn hạn tăng, đường cong lãi suất phẳng hơn, chênh lệch tín dụng đã được mở rộng và tăng Đây là tất cả các đặc điểm của thị trường khi FED thắt chặt chính sách"

Sự kiện này ảnh hưởng tới tính thanh khoản và dự trữ của các ngân hàng trong đó

có VietinBank

Bên cạnh đó sư kiện này còn có tác động tích cực và tiêu cực khác sau đây:

 Tin xấu với người đi vay

Nếu FED tăng lãi suất, những người đi vay vốn dù ở nhiều mức lãi suất khác nhau, đều sẽ phải chịu tác động tiêu cực Các khoản vay mua nhà trở nên đắt đỏ, số lãi phải trả trên thẻ tín dụng cũng sẽ tăng mạnh

Những người muốn vay vốn học đại học cũng sẽ nhận thấy tác động tiêu cực của việc FED nâng lãi suất Tuy nhiên, những ai đã vay rồi sẽ không bị ảnh hưởng do lãi suất trên các khoản này là cố định Những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào vay

nợ cũng sẽ chịu áp lực

 Tin tốt với người tiêu dùng, công dân có địa vị cao và người gửi tiết kiệm

Từ năm 2007, những người gửi tiền tiết kiệm không thể kiếm được nhiều từ các khoản tiền gửi tại ngân hàng Tuy nhiên, nếu FED nâng lãi suất, các ngân hàng sẽ phải trả lãi cao hơn cho khách Đây thực sự là tin tốt với những người nghỉ hưu, bởi họ có thể kiếm được một khoản đáng kể từ số tiền gửi trong tài khoản tiết kiệm Lãi suất tăng cũng giúp người dân Mỹ dễ dàng mua hàng hóa nước ngoài hơn

 Tin xấu với các hãng xuất khẩu

Nhưng ngược lại, nâng lãi suất đồng nghĩa USD sẽ tăng giá mạnh, dẫn tới hàng hóa của Mỹ trở nên đắt đỏ với thị trường thế giới Kết quả là, lĩnh vực thương mại của Mỹ có thể sẽ bị thiệt hại lớn

 Tin xấu với các thị trường mới nổi

Trong khi thị trường mới nổi còn đang chật vật với cơn hoảng loạn xuất phát từ Trung Quốc, FED nâng lãi suất có thể sẽ gây tổn hại thêm đến những nước này, do dòng vốn sẽ ào ạt quay về Mỹ Trong đó, lĩnh vực thương mại, tiền tệ và thị trường việc làm có thể sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất

Tuần trước, kinh tế trưởng Kaushik Basu tại Ngân hàng Thế giới (WB) từng cảnh báo việc FED nâng lãi suất có thể châm ngòi cho những hoảng loạn và biến động mạnh trên các thị trường mới nổi Cơ quan này nên đợi đến khi kinh tế toàn cầu ổn định hơn

Daniel Tenegauzer – Giám đốc chiến lược khối thị trường mới nổi và ngoại hối toàn cầu RBC Capital Markets giải thích một khi FED nâng lãi suất, USD sẽ tăng giá mạnh Đây sẽ là động lực khuyến khích giới đầu tư toàn cầu đổ vốn mạnh hơn

vào Mỹ thay vì các thị trường mới nổi Nói cách khác, FED nâng lãi suất sẽ kích hoạt dòng vốn khổng lồ tháo chạy khỏi các thị trường mới nổi

Nếu USD liên tục tăng giá trong thời gian dài, các khoản nợ USD của khối thị trường mới nổi có thể sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng Trong đó, Brazil, Thổ Nhĩ

Kỳ, Indonesia, Nga và Nam Phi có thể sẽ rơi vào thời kỳ kinh tế khó khăn trong nửa sau của năm 2015, do chi phí vay vốn tăng cao

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng từng cảnh báo hồi tháng 6/2015 rằng việc vay vốn ồ ạt trong vài năm gần đây sẽ khiến các thị trường mới nổi càng dễ bị tổn thương khi FED thắt chặt chính sách USD càng tăng giá mạnh, họ càng khó xoay sở để trả nợ, và dần tăng trưởng chậm lại

Financial Times trích lời của Giám đốc Bank of America Merrill Lynch - ông

David Hauner cho biết, những nền kinh tế mới nổi, như Brazil, Nga và Nam Phi có thể sẽ chịu tác động mạnh nhất do cả 3 đều là nước xuất khẩu hàng hóa lớn trên thế giới Thậm chí, các thị trường mới nổi sẽ bị mắt kẹt giữa đà tăng giá của USD và

sự suy yếu của kinh tế Trung Quốc

 Tin xấu với lãi suất cho vay thế chấp

Lãi suất cơ bản của Mỹ gián tiếp tác động tới lãi suất cho vay thế chấp, bởi lãi suất

cơ bản được áp dụng trong thời gian dài và được điều chỉnh tuỳ theo cung - cầu trên thị trường vay thế chấp

Thị trường bất động sản của Mỹ hiện phụ thuộc rất lớn vào hoạt động cho vay thế chấp Chính vì vậy, khi chi phí vay vốn tăng cao, người dân Mỹ càng khó xoay sở

để mua được nhà Một khi nhu cầu mua nhà giảm, những lĩnh vực có liên quan, như sản xuất đồ gia dụng, sàn nhà, ống nước, cũng sẽ chịu thiệt hại

Lãi suất cơ bản chỉ là một trong nhiều yếu tố của thị trường có thể điều tiết lãi suất

cho vay thế chấp dài hạn, nhà phân tích Lawrence Yun cho biết trên Forbes Một

số yếu tố khác là lạm phát, dự trữ ngoại tệ toàn cầu và nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp

Tuy nhiên theo thực tế, lãi suất cho vay thế chấp hiện vẫn biến động ngay cả khi lãi suất cơ bản của Mỹ đang ở mức thấp kỷ lục Do đó, tác động của việc FED nâng lãi suất cơ bản lên lãi suất cho vay thế chấp dài hạn có thể sẽ rất nhỏ

Một minh chứng điển hình cho kết luận này là thời điểm FED liên tục nâng lãi suất trong khoảng thời gian năm 2004 - 2006 Khi ấy, cơ quan này đã nâng lãi suất lên 5,24% (tháng 7/2006) từ 1% (tháng 1/2004) Trong 2 năm này, lãi suất cho vay thế chấp cố định kỳ hạn 30 năm (loại lãi suất được nhiều người tiêu dùng chọn lựa)

dao động trong khoảng 6,34% - 6,8% Điều này có nghĩa nếu FED tăng lãi suất cơ bản thêm hơn 4 điểm % thì lãi suất cho vay thế chấp sẽ chỉ tăng khoảng 0,5 điểm

%

Ngược lại, khi FED hạ lãi suất cơ bản xuống 0,16% hồi tháng 12/2008 từ mức 5,26% tháng 7/2007, lãi suất cho vay thế chấp cũng giảm xuống, dao động trong phạm vi 6,73% - 5,53% Nói cách khác, nếu FED hạ lãi suất thêm 5%, lãi suất cho vay thế chấp sẽ chỉ giảm 1%

 Bất lợi cho thị trường chứng khoán

Nâng lãi suất chắc chắn sẽ làm tăng mức độ biến động trên các thị trường chứng

khoán và có thể kéo giảm sức hấp dẫn của chứng khoán với giới đầu tư, CNN Money nhận xét Tuy nhiên, phản ứng của thị trường chứng khoán với lãi suất

thường khá đa dạng và phụ thuộc vào từng lĩnh vực

Năm 2008, chuyên gia Kunaey Garg thực hiện một nghiên cứu về thị trường chứng khoán và kết luận giá cổ phiếu của những lĩnh vực có khối nợ lớn sẽ phản ứng mạnh mẽ hơn so với các lĩnh vực khác trước mỗi đợt FED thay đổi lãi suất

Lần cuối cùng FED nâng lãi suất cơ bản là vào ngày 26/6/2006 Thị trường chứng

khoán Mỹ đã phản ứng rất tích cực, với Dow Jones tăng 2%, theo USA Today Tất

nhiên vào thời điểm đó, thị trường chứng khoán Mỹ thấp hơn 4.900 điểm so với hiện tại

So với năm 2006, bức tranh hiện tại của thị trường chứng khoán đã khác rất nhiều,

do FED hạ lãi suất xuống cận 0% từ tháng 12/2008 Và từ tháng 6/2006 đến nay, Ngân hàng Trung ương Mỹ cũng chưa một lần nâng lãi suất

Tuy nhiên, với rất nhiều đồn đoán xung quanh lãi suất cơ bản của Mỹ, thị trường chứng khoán lần này có thể sẽ phản ứng mạnh trong cả 2 trường hợp FED nâng lãi suất và không thay đổi chính sách Phản ứng này được cho là chỉ diễn ra trong thời gian ngắn Dù vậy, nếu hứng thú đầu tư của thị trường phụ thuộc nhiều vào cảm xúc hơn là yếu tố kỹ thuật, thị trường có thể sẽ phản ứng thái quá, dẫn tới biến động mạnh