Tiếng anh chuyên ngành công nghệ sinh học ( song ngữ anh việt)

N H À X U Ấ T B Ả N K H O A H Ọ C V À K Ỹ T H U Ậ T

H À N Ộ I

M u• c l u• c

L Ờ I N Ó I Đ Ầ U 7

L Ờ I C Ả M Ơ N 9

P H À N 1: C Á C B À I K H Ó A T I Ế N G A N H 10

U N IT 1 C H E M IS T R Y A N D IT S B R A N C H E S 12

U N IT 2 W A T E R 16

U N IT 3 C L A S S IF IC A T IO N O F M A T T E R IN P R O C E S S IN G 20

U N IT 4 S O L U T IO N S 25

U N IT 5 IS O L A T IO N A N D P U R IF IC A T IO N O F S U B S T A N C E S 30

U N IT 6 C H E M IC A L L A B O R A T O R Y E Q U IP M E N T S 35

U N IT 7 C H E M IC A L N O M E N C L A T U R E 42

U N IT 8 S T U D Y O U T L IN E O F C H E M IS T R Y 46

U N IT 9 M A IN B IO L O G IC A L M O L E C U L E S 52

U N IT 10 S T U D Y O U T L IN E O F M IC R O O G A N IS M S 56

U N IT 11 W A T E R T R E A T M E N T 61

U N IT 12 A N IN T R O D U C T IO N T O B IO T E C H N O L O G Y 67

U N IT 13 S U B S T R A T E S F O R B IO T E C H N O L O G Y 71

U N IT 14 T H E D E V E L O P M E N T S T R A T E G Y O F A M IC R O B IA L P R O C E S S 75

U N IT 15 M IC R O B IA L P U R E C U L T U R E P R E S E R V A T IO N 81

U N IT 16 B IO R E A C T O R 86

U N IT 17 B IO -C H E M IC A L E N G IN E E R IN G 90

U N IT 18 T H E IM P O R T A N C E O F B IO T E C H N O L O G Y 93

U N IT 19 S O M E F E R M E N T E D M IL K P R O D U C T S 97

U N IT 20 S O M E M A IN O P E R A T IO N S O F M O N O S O D IU M G L U T A M A T E (M S G ) P R O D U C T IO N 103

U N IT 21 V E G E T A B L E P R O C E S S IN G 107

U N IT 22 S O M E M A IN O P E R A T IO N S O F W IN E M A K IN G 112

U N IT 23 E T H Y L A L C O H O L P R O D U C T IO N 116

U N IT 24 D IS T IL L A T IO N 122

U N IT 25 B E E R A N D A L E P R O D U C T IO N 125

3

U N IT 26 V IN E G A R A N D A C E T IC A C ID P R O D U C T IO N 128

U N IT 27 L A C T IC A C ID P R O D U C T IO N A N D I T ’S U S E S 132

U N IT 28 C IT R IC A C ID P R O D U C T IO N ( C 6 H 8 0 7 ) 137

U N IT 29 G E N E R A L P R IN C IP L E S F O R IN D U S T R IA L P R O D U C T IO N O F M IC R O B IA L E X T R A C E L L U L A R E N Z Y M E S 141

U N IT 30 IM M O B IL IZ A T IO N O F E N Z Y M E S A N D M IC R O B IA L C E L L S 146

U N IT 31 G E N E T IC M A N IP U L A T IO N - IS O L A T IO N A N D T R A N S F E R O F C L O N E D G E N E S 150

U N IT 32 A N T IB IO T IC S F R O M M IC R O O R G A N IS M S 155

U N IT 33 P R O D U C T IO N O F M IC R O B IA L B IO M A S S 159

U N IT 34 P IN E A P P L E P L A N T 163

U N IT 35 P L A N T A N D A N IM A L C E L L C U L T U R E S 168

U N IT 36 B IO L O G IC A L R E G U L A T IO N A N D P R O C E S S C O N T R O L 173

U N IT 3 7 P R O D U C T R E C O V E R Y IN B IO T E C H N O L O G Y 177

U N IT 38 D N A V A C C IN E S A N D M O N O C L O N A L A N T IB O D IE S 181

U N IT 39 S E W A G E T R E A T M E N T 185

U N IT 40 C O M P O S T IN G P R O C E S S IN G 190

T A B L E O F E L E M E N T S 195

P H Ầ N 2 : C Á C B À I K H Ó A D Ị C H T I Ế N G V I Ệ T T H A M K H Ả O 197

B À I 1 H Ó A H Ọ C V À C Á C N G À N H H Ọ C L IÊ N Q U A N 199

B À I 2 N Ư Ớ C 200

B À I 3 P H Â N L O Ạ I V Ậ T C H Ấ T 201

B À I 4 D Ư N G D Ị C H 202

B À I 5 Q U Á T R ÌN H P H Â N T Á C H V À T IN H C H Ế C Á C C H Ấ T 203

B À I 6 C Á C T H IẾ T B Ị T R O N G P H Ò N G T H Í N G H IỆ M H Ó A H Ọ C 204

B À I 7 C Á C H Đ Ọ C T Ê N C Á C H Ợ P C H Ấ T H Ó A H Ọ C 206

B À I 8 K H Ả I N IỆ M T Ồ N G Q U Á T V Ề H Ó A H Ọ C 208

B À I 9 C Á C P H Â N T Ử S IN H H Ọ C C H Ủ Y Ế U 211

B À I 10 C Á C K H Á I N IỆ M T Ổ N G Q U Á T V Ề V I S IN H V Ậ T 214

B À I 11 Q U Á T R ÌN H X Ử L Ý N Ư Ớ C 217

B À I 12 G IỚ I T H IỆ U V Ề C Ô N G N G H Ệ S IN H H Ọ C 219

B À I 13 C Á C C O C H Ấ T D Ù N G T R O N G C Ô N G N G H Ệ S IN H H Ọ C 221

B À I 14 C H IẾ N L Ư Ợ C P H Á T T R IỂ N C Ủ A Q U Á T R ÌN H V I S IN H V Ậ T H Ọ C 223 B À I 15 B Ả O Q U Ả N G IỐ N G V I S IN H V Ậ T T H U Ầ N K H IẾ T 227

4

BÀ I 16 T H IẾ T B Ị P H Ả N Ứ N G S IN H H Ọ C 230

B À I 17 K Ỹ T H U Ậ T H Ó A S I N H 232

B À I 18 T Ầ M Q U A N T R Ọ N G C Ủ A C Ô N G N G H Ệ S IN H H Ọ C 233

B À I 19 M Ộ T SỐ S Ả N P H Ẩ M C Ủ A S Ữ A L Ê N M E N 235

B À I 20 M Ộ T SỐ C Ô N G Đ O Ạ N C H ÍN H T R O N G Q U Á T R ÌN H S Ả N X U Ấ T M Ỳ C H Í N H 238

B À I 21 C Á C Q U Á T R ÌN H C H Ế B IẾ N R A U 239

B À I 22 M Ộ T SỐ C Ô N G Đ O Ạ N C H ÍN H T R O N G SẢ N X U Ẩ T R U Ợ U v a n g 243

B À I 23 Q U Á T R ÌN H S Ả N X U Ấ T R U Ợ U E T Y L IC 245

B À I 24 Q U Á T R ÌN H C H U N G c ấ t 248

B À I 25 S Ả N X U Ấ T B IA V À A L E 249

B À I 26 Q U Á T R ÌN H S Ả N X U Ấ T D Ấ M V À A X IT A C E T I C 250

B À I 27 Q U Á T R ÌN H S Ả N X U Ấ T A X IT L A C T IC V À Ú N G D Ụ N G 252

B À I 28 Q U Y T R ÌN H S Ả N X U Ấ T A X IT C IT R IC 254

B À I 29 n h ũ n g n g u y ê n t ắ c c h u n g đ ể s ả n x u ấ t E N Z Y M N G O Ạ I B À O T Ừ V I S IN H V Ậ T Ở Q U Y M Ô C Ô N G N G H I Ệ P 256

B À I 30 Q U Á T R ÌN H C Ố Đ ỊN H C Á C E N Z Y M V À C Á C T Ế B À O V I S IN H V Ậ T 259

B À I 31 C Á C T H A O T Á C G E N - Q U Á T R ÌN H T Á C H V À C H U Y Ể N C Á C G E N Đ U Ợ C n h â n d ò n g 261

B À I 32 C Á C L O Ạ I T H U Ố C K H Á N G S IN H T Ừ V I S IN H V Ậ T 263

B À I 33 S Ả N X U Ấ T S IN H K H Ố I T Ừ V I S IN H V Ậ T 266

B À I 34 C Â Y D Ứ A 269

B À I 35 N U Ô I C Ấ Y T Ế B À O T H Ự C V Ậ T V À Đ Ộ N G V Ậ T 272

B À I 36 Q U Y L U Ậ T V À K IÊ M S O Á T Q U Á T R ÌN H S IN H H Ọ C 276

B À I37 T H U H Ồ I S Ả N P H Ẩ M T R O N G C Ô N G N G H Ệ S IN H H Ọ C 278

B À I 38 C Á C V Ắ C X IN A D N V À C Á C K H Á N G T H Ể Đ Ô N D Ò N G 280

B À I 39 Q U Á T R ÌN H x ử L Ý N U Ớ C t h ả i 282

B À I 40 Q U Á T R ÌN H ủ P H Â N B Ó N T Ừ R Á C T H Ả I H Ữ U C Ö 285

R E F E R E N C E S - T À I L I Ệ U T H A M K H Ả O 287

5

L ờ i n ó i đ ẳ u

C u ố n sách “Tiếng A nh chuyên ng àn h C ông n ghệ Sinh học - The L a n g u a g e o f

B io te c h n o lo g y in E n g lis h ” (S o n g n g ữ A n h - V iệ t) đ ư ợ c b iê n s o ạ n đ ể c u n g

c ấ p n h ữ n g k iế n th ứ c c ơ b ả n th u ộ c c h u y ê n n g à n h C ô n g n g h ệ S in h h ọ c

C u ố n sá c h n à y có th ể d ù n g là m tà i liệ u ch o s in h v iê n v à c á c b ạ n đ ọ c q u a n tâ m

đ ế n c h u y ê n n g à n h trê n C u ố n s á c h đ ư ợ c b iê n so ạ n d ự a trê n c u ố n “ The L a n g u a g e

o f C h e m istry - F o o d a n d B io lo g y in E n g lis h ” đ ã d ù n g đ ể g iả n g d ạ y c h o s in h v iê n

c á c trư ờ n g Đ ạ i h ọ c K ỹ th u ậ t H ó a - T h ự c p h ẩ m P ra h a T iệ p K h ắ c (cũ ), B a L a n ,

N g a , Ú c, A n h V ớ i th ờ i g ia n n g h iê n c ứ u g ầ n 30 n ă m v à đ ư ợ c đ ư a v à o g iả n g d ạ y

c h o sin h v iê n h ơ n 2 0 n ă m q u a ở T rư ờ n g Đ ạ i h ọ c B á c h k h o a H à N ộ i v à các trư ờ n g

k h á c có đ à o tạ o h ệ cao đ ẳ n g v à đ ạ i h ọ c k h á h iệ u q u ả T ro n g c u ố n sá c h n à y c á c tác

g iả đ ã d ịc h c á c b à i k h ó a r a tiế n g V iệ t v à c h u y ể n th à n h so n g n g ữ in lại lầ n th ứ 2

d ể hồ trợ c h o s in h v iê n v à đ ồ n g n g h iệ p tự h ọ c , tự đ ọ c h iệ u q u ả n h ấ t C u ố n sá ch

2 Phần từ v ự n g c ủ a b ài k h ó a có c ả p h ầ n p h iê n âm qu ố c tế k è m th eo đ ể dễ d à n g cho

n gư ờ i h ọ c cần d ịch, đọc v à h iể u b à i khóa

c D ịch từ tiế n g V iệ t sang tiế n g A nh

d B ài tập n g ữ p h á p tư ơ n g ứ n g n ế u cần th iế t cho v ậ n dụng

7

P h ầ n 2 C á c b à i k h ó a đ ư ợ c d ịc h r a tiế n g Việt

P h ầ n n à y giúp sinh v iê n v à n g ư ờ i h ọ c tự h ọ c tập d ịch ch u y ên n g à n h c h ín h x ác h ơ n về

n g ô n từ củ a n g à n h C ô n g n g h ệ S inh h ọ c tư ơ n g ứ ng

V iệc b iê n soạn cu ố n sá ch sẽ k h ô n g tránh k h ỏ i k h iếm khuyết C ác tác g iả rấ t m o n g

n h ậ n đ ư ợ c n h ữ n g ý k iế n đ ó n g g óp củ a b ạ n đ ọ c đ ể cu ố n sách đ ư ợ c h o à n th iệ n tro n g lần tái b ả n sau

L ờ i c ả m ơ n

C u ố n sá ch “ T iếng A nh chuyền n g à n h C ô n g n g h ệ Sinh học - The L a n g u a g e o f

B iotechnology in E n g lish ” (S o n g n g ữ A n h - V iệ t) đ ư ợ c b iê n so ạn d à n h cho sinh v iê n n g à n h C ô n g n g h ệ S in h h ọ c v à các đ ộ c g iả ở V iệ t N a m q u a n tâ m đến ngành h ọ c n à y v à các n g à n h k h ác có liê n quan

T ập th ể tá c g iả c h ân th à n h c ả m ơ n sự giúp đ ỡ c ủ a các th ầ y cô d ạ y m ô n tiế n g

A nh ch u y ên n g à n h C ô n g n g h ệ S inh h ọ c v à C ô n g ng h ệ T h ự c p h ẩ m h ơ n 20 n ă m

n ay c ủ a T rư ờ n g Đ ạ i h ọ c B á c h k h o a H à N ộ i đ ã có n h iề u ý k iế n đ ó n g góp q uý báu đ ể h o à n ch ỉn h cu ố n sách

C hủng tôi c ũ n g đ ặ c b iệ t cám ơ n:

G S TS L ư u D uẩn; đ ặc b iệ t G S TS N g u y ễ n T rọ n g Đ àn , n g u y ê n T rư ở n g k h o a

K hoa A n h v ăn , T rư ờ n g Đ ạ i h ọ c N g o ạ i th ư ơ n g đ ã giúp đ ỡ v à đ ó n g góp n h iề u ý kiến trư ớ c đ â y cho c u ố n sách T iếng A nh chuyên n g à n h C ô n g n g h ệ H ó a , Thực

p h ẩ m và C ô n g n g h ệ Sinh h ọ c v à b â y g iờ là cu ố n sách T iế n g A n h ch u y ên n g àn h cho C ô n g n g h ệ S inh h ọ c này

T ập th ể tác g iả cảm ơ n các th ầ y cô, các b ạ n đ ồ n g n g h iệp tro n g v à n g o à i T rư ờ n g

Đ ại h ọ c B á c h k h o a H à N ộ i, các th àn h v iê n H ộ i đ ồ n g th ẩm đ ịn h cu ố n sá ch n à y của Đ ại h ọ c P h ư ơ n g Đ ô n g v à các em sinh v iê n khi h ọ c đ ã đ ó n g góp n h iề u ý

k iến v à k h íc h lệ ch ú n g tô i tro n g việc h o à n th iệ n cuốn sách dạn g song n g ữ này

C húng tô i cảm ơ n T hS L ê V iế t T h ắn g , G iá m đ ố c C ô n g ty A L P H A ,C O R P v à

C hủ tịc h H ộ i đ ồ n g q u ả n trị C ô n g ty V IN A B E C O p h ụ trá c h cô n g tác đ ào tạo đ ã

hỗ trợ , giú p đ ỡ c h ú n g tôi b iê n soạn v à in ấn cu ố n sách n à y đ ế p h ụ c v ụ cho cô n g tác đ ào tạo tiế n g A n h ch u y ên n g à n h C ô n g n g h ệ T hự c p h ẩ m đ ư ợ c tố t nhất

C h ú n g tô i c ảm ơ n N h à x u ấ t b ả n k h o a h ọ c v à K ỹ th u ậ t đ ã tạo đ iều k iệ n in ấn

cu ố n sách k ịp thờ i n h â n dịp k ỷ n iệm 60 n ă m th àn h lập T rư ờ n g Đ ại h ọ c B ách

k h o a H à N ội

9

T ập th ể tác g iả rấ t m o n g n h ậ n đ ư ợ c sự góp ý x â y d ự n g cho c u ố n sá ch đ ư ợ c

h o à n c h ỉn h h ơ n tro n g lầ n tá i b ả n sau M o n g rằ n g cu ố n sách sẽ trở th àn h cô n g

cụ h ữ u ích cho sinh v iê n v à các h ọ c giả ở các trư ờ n g , v iệ n n g h iê n c ứ u k h o a học

v à các đ ố i tư ợ n g liên q u an đ ế n n g à n h C ô n g n g h ệ S inh h ọ c k h ác n h a u sử dụng học có h iệ u q u ả cao n h ấ t v à rú t n g ắ n th ò i g ian sử d ụ n g tài liệ u n g à n h C ô n g

C Á C B Â I K H Ó A T I Ê N G A N H

11

U n i t 1 C H E M I S T R Y A N D I T S B R A N C H E S

C h e m istry is th e scien ce o f su b stan ces - o f th e ir structure, th e ir p ro p erties, an d the rea c tio n s th at c h an g e th e m in to o th er substances

T h e stu d y o f c h e m istry m a y b e d iv id e d in to th e fo llo w in g bran ch es:

- G eneral ch em istry , w h ic h is an in tro d u c tio n to th e en tire science

- Q u alitativ e an aly sis, g iv in g th e m eth o d s o f testin g fo r th e p rese n c e o f ch em ical substances

- Q u an titativ e an aly sis, g iv in g th e m eth o d s o f accu ra te d e te rm in a tio n o f th e am ounts

o f d iffe re n t sub stan ces p re se n t in a sam p le o f m aterial

- In o rg an ic ch em istry, w h ic h is th e ch e m istry o f elem en ts o th er th a n carbon, a n d th eir com pounds

- O rganic ch em istry , w h ic h is th e ch e m istry o f th e c o m p o u n d s o f carbon

- P h y sical ch em istry , w h ic h studies th e q u an titativ e relatio n s a m o n g th e p ro p ertie s o f sub stan ces an d th e ữ reactio n s

- B io ch em istry , w h ic h is th e c h e m istry o f the su b stan ces c o m p risin g liv in g organism s

- S tru ctu ral c h e m istry , w h ic h d eals w ith th e m o le c u la r stru ctu re a n d its re la tio n to th e

p ro p ertie s o f substances

- R ad io ch em istry , w h ic h is th e ch e m istry o f ra d io a ctiv e elem en ts and o f reactio n s

in v o lv in g th e n u c le i o f atom s

- Ind u strial ch em istry , w h ic h is c o n c ern e d w ith in d u sữ ia l p rocesses

A lthough ch em istry is a v e ry large a n d co m plex subject, w h ic h still continues to grow

as n ew elem ents are d iscovered o r m ade, n e w com pounds are synthesized, and n e w principles are form ulated T he chem ists o r chem ical engineers n eed to h av e som e know ledge

o f all its branches, even i f h e m a y b e specialized in a p articu lar line

C h e m istry scien ce c a n n o t do w ith o u t p h y sics a n d m ath e m a tic s, a n d is also c lo sely lin k e d to som e o th er sciences, e.g in o rg an ic ch e m istry is lin k e d c lo se ly to geology,

m in eralo g y , and m etallu rg y , w h ile o rg an ic c h e m istry is lin k ed to b io lo g y in general

n g à n h đ ịa c h ấ t h ọ c(th u ộ c) cô n g n g h iệ p(th u ộ c ) h ó a h ọ c v ô c ơ

k iế n th ứ c , sự h iể u b iế t

(sin h v ậ t h ọ c ) n h â n (tế b à o ); (v ậ t lý ) h ạ t nh ân ; (th ự c v ậ t h ọ c ) h ạ c h (c ủ a q u ả h ạ c h )

h ữ u c ơsin h v ậ t, c ơ th ể, b ộ p h ậ n c ơ thể

đ ặ c b iệ t, riê n g b iệ t

sp e cia liz ed /'s p e jo la lz d / ch u y ên dụng; (th u ộ c) ch u y ên gia, ch u y ên sâu

syn th esize /'sln B o s a lz / tạ o ra (cái gì) b ằ n g p h ư ơ n g p h á p tổ n g hợ p;

tổ n g h ợ p

B G r a m m a r s N h ắ c lạ i c á c th ì, t h ể c á c h c ủ a đ ộ n g t ừ

1 T h ì h iệ n t ạ i đ ơ n g iả n

H e , sh e , i t + verb + s, es You, we, th e y + v erb in fin itiv e

a H e studies v e ry hard

She speaks E n g lish w ell

-> T hể h iệ n các h à n h đ ộ n g th ô n g th ư ờ n g lặp đi lặp lại, tín h c h ất đ ặc trư n g h a y dẫn

x u ấ t củ a m ộ t đối tượng

b C o m p o u n d s are sub stan ces w h ic h c o n sist o f a to m s o f tw o o r m o re d iffe re n t kinds.-> V í d ụ trê n b iể u th ị th ì h iệ n tạ i đ ơ n g iản n h ư n g n ó có g iá trị cả thì q u á k h ứ v à

tư ơ n g lai

c S u b scrip tio n exp ires n e x t m onth

-> V í d ụ n à y th ể h iệ n h à n h đ ộ n g tro n g tư ơ n g lai n h ư n g đ ã đ ư ợ c q u y ế t đ ịn h th eo k ế

h o ạch , có th ể d ịch san g h iệ n tại h o ặc tư ơ n g lai

1 4

2 T h ì h iệ n t ạ i tiế p d iễ n

to b e + verb + in g

a H e is m a k in g an e x p e rim e n t now

B iểu th ị h à n h đ ộ n g đ a n g x ả y ra D ịc h ra th i h iệ n tại, th ư ờ n g thêm : b â y giờ, h iệ n

■ y

-b I am stu d y in g chem istry

-> B iểu th ị h à n h đ ộ n g đ ã b ắ t đầu, đ a n g x ả y ra, c h ư a k ế t thúc D ịc h ra thì h iệ n tại, ffcabag diêm : đ a n g tiế p tụ c h ọ c, làm

C- W hat e x p e rim e n t are y o u m ak in g to m o rro w ?

WTien are y o u m ak in g y o u r ex p erim en t?

-> B iểu th ị h à n h đ ộ n g ở tưomg lai gần, sự x ác đ ịn h n h ấ t đ ịn h củ a n g ữ cảnh D ịch

■ ■ • d ù h iện tại h a y tư ơ n g lai

C L B s e rc ic e s

1 T r ả lò i c á c c â u h ỏ i s a u

a G ive th e d efin itio n o f chem istry

b W hich are th e m a in b ran c h e s o f chem istry?

c W hat is the differen ce b e tw e en q u a lita tiv e a n d q u an titativ e analysis?

e W hat is th e d ifferen ce b e tw e en in o rg an ic a n d o rg an ic ch em istry ?

'®*: f W hat does p h y sic a l c h e m istry study?

^ g W hat d o es stru ctu ral c h e m istry deal w ith ?

h W hat is radio ch em istry ?

ÍT i W h ic h bran c h e s o f c h e m istry are y o u in te rested in?

U n i t 2 W A T E R

W a te r is one o f th e m o st im p o rta n t o f all ch e m ica l su bstances It is th e c h ie f

c o n stitu e n t o f liv in g m atter Its p h y sic a l p ro p e rtie s are strik in g ly d iffe re n t fro m th o se o f

o th er substances

O rd in ary w a te r is im pure, it u su a lly co n tain s d isso lv e d salts a n d d isso lv e d gases, and

so m etim es organic m atter F o r ch e m ica l w o rk w a te r is p u rifie d b y d istillation P u re tin

v essels an d p ip es are o fte n u se d fo r sto rin g and tran sp o rtin g d istilled w ater G lass v essels are n o t satisfacto ry , b e c au se th e alk alin e c o n stitu en ts o f glass slo w ly d isso lv e in w ater

D istillin g ap p aratus an d v essels m ad e o f fu sed silica are u se d in m ak in g v e ry p u re w ater

T he im purity, w h ich is h ard est to k eep o u t o f w ater, is ca rb o n d io x id e, w h ic h disso lv es

re a d ily fro m the air

T h e p h y s ic a l p r o p e r tie s o f w a te r

W a te r is a clear, tra n sp a re n t liquid, co lo rless in th in layers T h ic k layers o f w a te r

h av e a b lu ish -g reen color P ure w a te r freezes at 0°C, and boils at 100°C T hese tem peratures are m ean s o f identifying w ater, for no o th er substance has th ese freezin g a n d bo ilin g points

T h e p h y sic a l p ro p ertie s o f w a te r are u s e d to defin e m a n y p h y sic a l c o n sta n ts an d

u nits T he u n it o f m ass in th e m etric sy ste m is c h o se n so th at 1 c m 3 o f w a te r a t 4°C (the tem p e ra tu re o f its m ax im u m d ensity) w eig h s 1 gram A sim ilar rela tio n h o ld s in the

E n g lish system : 1 cu Ft o f w a te r w eig h s ap p ro x im ate ly 1,000 ounces

S te a m a n d ic e

S team is w a te r in th e g aseous state A cubic in ch o f w a te r g ives ab o u t a cu b ic fo o t o f steam W h e n gaseo u s w a te r is m ix e d w ith o th er g ases, as in the air, w e sp e ak o f it as w a te r

v ap o r; w h e n u n m ix e d , w e call it steam W a te r m a y ex ist as steam at tem p e ra tu re lo w e r

th a n 100°C, p ro v id e d th e p ressu re is less th a n the u su a l atm o sp h eric p ressu re o f 15 p o u n d s

m áy, th iế t bị

/eo/

/'æ lk o la in //æ p o 'reito s/

/o - p n k s im o tli/ x ấP x ỉ’ ẽ ần đ ú n ẽ/aetm osT enk/ (thu(?c ) m ftu y ển

1 6

b lu ish /'b lu :if / xanh n h ạt, x a n h d a trờ i

/'k ju ib lk / (thuộc m 3) th ể tích, h ìn h k h ố i, h ìn h lập p h ư ơ n gdefin e

/a l'd e n tif a l/ x ác đ ịnh, n h ậ n ra, p h á t h iện

t e p n e /im 'p ju a / k h ô n g tin h k h iết, có tạp c h ất

p u r i t y /im 'p ju r a tl/ đ ộ k h ô n g th u ầ n k h iết, độ tạp chất

M B S /mass/ k h ố i lư ợ ng, k h ố i, đ ố n g , số n h iều , đ a số

tem p eratu re /'te m p a rtja :/ n h iệ t độ

tra n sp a re n t /traens'pasrant/ tro n g su ố t

D ịc h sa n g th ê m các trạ n g từ: cho đ ế n n a y , từ trư ớ c đ ế n nay

c W e h av e fin ish ed o u r p ractice

P ro fe sso r B ro w n has ju s t com e

1 8

H e has b e e n learn in g E n g lish fo r th re e y e a rs/ since 1969.

D ù n g b iể u th ị h à n h đ ộ n g đ ã v à đ a n g x ả y ra, v à c ò n k éo d ài tro n g tư ơ n g lai D ịc h

f c l f i r T rong câu k è m giớ i từ chỉ th ờ i g ian “ for, sin c e ”

{ L K x e re ic e s

~ 1 T r ả lò i n h ữ n g c â u h ỏ i s a u

* a W h y is w a te r im p o rta n t to h u m an b e in g s?

b W hat are th e ch a ra c te ristic p ro p ertie s o f w ater?

m c A re glass v e sse ls sa tisfa c to ry fo r sto rin g an d tra n sp o rtin g d istilled w ater?

m d W here do es ca rb o n d io x id e re a d ily d isso lv e from ?

U n i t 3 C L A S S I F I C A T I O N

O F M A T T E R I N P R O C E S S I N G

D iffe ren t m ate ria ls m a y b e d istin g u ish e d b y th e ir p ro p erties, th e m o st ob v io u s o f

w h ic h is th e p h y sic a l state, o r state o f ag g reg atio n , o n th e b a sis o f w h ic h all m ate ria ls are

c la ssified as solids, liq u id s, an d gases

T h e ch aracteristic featu re o f gas is th at its m o le c u le s are n o t h e ld to g eth er, b u t m o v e

ab o u t freely B ecau se o f th is freed o m o f m o le c u la r m o tio n a gas does n o t p o ssess eith er

d efin ite shape o r d efin ite size, i t ’s shapes its e lf to its container A liq u id , o n the o th e r h and, has a d efin ite v o lu m e, b u t does n o t h av e a d efin ite shape O n ly a so lid is ch ara c te riz e d b o th

b y a d efin ite sh ap e a n d d efin ite size

B y th e w o rd su b stan ce a c h e m ist m ean s an e sse n tia lly p u re su bstance A ctu ally , all

su b stan ces are m o re o r less im pure W h e n refe rrin g to v e ry im p u re su b stan ces, solutions,

a n d m ix tu res, th e w o rd m aterial sh o u ld b e u se d instead

A ll su b stances can b e d iv id e d into tw o classes: e le m en ta ry su b stan ces and com pounds A n e le m e n ta ry su b stan ce is a su bstance, w h ic h co n sists o f a to m s o f o n ly one

k ind, a c o m p o u n d is a su b stan ce w h ic h co n sists o f atom s o f tw o o r m o re d iffe re n t k inds

T h e se atom s o f tw o o r m o re d iffe re n t k in d s m u st b e p re se n t in a d e fin ite n u m erica l ratio since su b stances are d e fin e d as h a v in g a d efin ite in v arian t co m p o sitio n T h u s an

e le m en ta ry su b stan ce is c o m p o se d o f tw o o r m o re elem ents T o av o id co n fusion, it is

n e c essa ry fo r US to state ex a ctly w h a t a p a rtic u la r k in d o r ato m in th e a b o v e d e fin itio n o f an ele m en t m eans B y th is e x p re ssio n w e m ea n an a to m w h o se n u c le u s h a s a giv en electrical charge A ll n u c le i h a v e p o sitiv e electrical charg es w h ic h are equal to o r in tegral m u ltip les

o f th e charges o f th e electro n w ith an op p o site sign T he in te g e r w h ic h e x p resses this

re la tio n is called th e ato m ic num ber

T h e w o rd m ix tu re is u s e d to refe r to a h o m o g en e o u s m ate ria l e x h ib itin g a u n ifo rm structure, w h ic h is n o t a pu re su bstance, or to a h e te ro g en e o u s ag g re g a te o f tw o o r m o re substances T h e in g red ien ts o f a m ix tu re are c a lled its com ponent S o m etim es a m ix tu re

c o n sistin g m a in ly o f o n e co m p o n en t, w ith m u ch sm a lle r am o u n ts o f o th ers, is ca lled an

im p u re substance T h e co m p o n en ts p re se n t in th e sm a lle r am o u n ts are c a lled im purities

A R e a d a n d t r a n s l a t e in to V ie tn a m e s e a ll n e w w o r d s

a g g reg atio n /s e g r i'g e ijn / sự tập hợ p , sự k ết h ợ p

2 0

m o tio n /'m s u jh / sự v ậ n đ ộng, sự c h u y ể n đ ộ n g ; ra h iệu , ra ý

Y e sterd a y h e g o t u p at six H e w e n t to school H e o p e n e d th e d o o r o f th e laboratory

a n d c am e in A fte r a fe w m in u tes h e w as p rep a re d fo r his ex p erim entation P ro fesso r

B ro w n fin ish ed his lec tu re an h o u r ago W h e n did h e c o m e? H e c am e ju s t now

B iể u th ị m ộ t h à n h đ ộ n g h a y m ộ t trạ n g th ái ừ o n g quá k h ứ k h ô n g cò n ở h iệ n tại

T h ư ờ n g k è m th e o trạ n g từ chỉ th ờ i g ia n c ụ thể: a t five, o n S unday, in M ay, y esterd ay , in

th e m o rn in g , la s t y ear, in 1970, fro m 7 to 10, ago, ju s t n o w , w hen ?

1.2 T h ì q u á k h ứ tiế p d iễn

to b e (in th e p a s t) + verb + in g

a P eter broke a few flasks and test-tubes w hen he w as carrying out his last experim ent

2 2

W h en h e en tered th e ro o m , his fello w w o rk e rs w ere d isc u ssin g his la te st pap er.

T hì n à y th ư ờ n g ở c âu p h ụ , tạo h à n h đ ộ n g tiếp th eo c ủ a c â u ch ín h ở th ì q u á k h ứ

đ o n giản, d ịch th ư ờ n g th ê m “n g a y khi v ừ a làm thì đã n g a y k h i ”

b W h ile I w as m ak in g som e ex p erim en ts, Jo h n w a s d o in g h is h o m ew o rk a n d M ary

w a s learning som e n e w E n g lish w ords

T hể h iệ n h à n h đ ộ n g tiế n h àn h tro n g q u á k h ứ (x ảy ra đ ồ n g thời)

1.3 T h ì q u á k h ứ h o à n th à n h đ ơ n g iả n

h a d + p a s t p a r tic ip le

a H e h a d fin ish ed his studies b y June

B iểu th ị h à n h đ ộ n g đ ã x ả y ra trư ớ c m ộ t h à n h đ ộ n g k h á c tro n g q u á khứ

b H e cam e to E n g la n d w h e n h e h ad lea rn ed en o u g h E nglish

H e p o ste d the letter h e h a d w ritte n him self

S ử dụ n g đ ể d iễn đ ạ t m ộ t h à n h đ ộ n g h a y m ộ t trạ n g th ái đ ư ợ c k ế t th ú c trư ớ c m ột

a W h ic h are th e th re e p h y sic a l states?

b G iv e th e ch a ra c te ristic featu res o f a gas, a liquid, an d a solid

c W h a t is a su b stance in chem istry?

d W h a t is th e differen ce b e tw e en an ele m en t a n d a c o m p o u n d ?

e W h a t is th e m ix tu re? S ay a few sen tences ab o u t th e c la ssifica tio n o f m a tte r

tiế p d iễ n tro n g h iệ n tại m à đ ồ n g thờ i sang th ì q u á k h ứ th ê m “đ ã làm đư ợ c

h a d + b e e n + v erb + in g

2 3

c C h ú n g ta h iể u c ấu tạo v ậ t c h ấ t từ n g u y ê n tử n h ư thế n ào?

d C ác th àn h p h ầ n riê n g b iệ t c ủ a h ỗ n h ọ p có th ể đư ợ c tá c h ra b ằ n g các p h ư ơ n g ph áp

k h ác nhau

3 Đ iề n th ì th íc h h ọ p c ủ a đ ộ n g t ừ v à d ịc h r a tiế n g V iệ t

a I/fin ish / m y e x p erim en ts b e fo re m y n e x t ex am ination

b She /c ro ss/ th e street w h e n I /m e e t/ h e r y esterday

c A few days ago h e /b u y / a n e w te x t-b o o k as his old one /b e lost/

d W e /g o fo r a w a lk / to m o rro w a fte r h e /fin ish / his w ork

e She /stu d y / E n g lish fo r fiv e y ears a n d c h e m istry since 1970

f H e u su a lly /p a ss/ his ex a m in atio n s w ith honors

g Jo h n /lo se / h is tex t-b o o k a n d can n o t re m e m b e r w h e re h e last /se e / it

h T h is tim e n e x t w e e k th e y /sit/ fo r an e x a m in atio n ino rg an ic chem istry

i H e /stu d y / c h e m istry fo r tw o y ears an d th e n /g iv e / it up

2 4

U n i t 4 S O L U T I O N S

I f su g a r a n d w ater, tw o p u re su b stan ces, are m ix e d to g eth er, a so lu tio n result,

u n ifo rm th ro u g h o u t in its p ro p ertie s, in w h ic h th e su g ar can n e ith e r be seen w ith a

m ic ro sc o p e n o r filte red out It is n o t d istin g u ish a b le fro m a p u re su b stan ce in appearance

T he e x p e rim e n tal d istin c tio n b e tw e en a p u re su b stan ce an d so lu tio n is qu ite sim ple

w h en th e solute, th e d isso lv e d su bstance, is n o t v o latile so th a t it is left b e h in d w h e n th e

so lv e n t is ev ap o rated H o w ev er, w h e n b o th are v o latile th e m a tte r is n o t q u ite so sim ple

an d it is n e c essa ry to fin d o u t w h e th e r an y c h a n g e in c o m p o sitio n an d h en ce in p ro p erties occu rs d u rin g a c h an g e in state

S u ppose w e w ish to d e te rm in e w h e th e r air is a p u re su b stan ce o r a solution O ne

m eth o d w o u ld b e to liq u efy a c e rtain a m o u n t a n d th e n o b serv e w h a t h a p p en s to it as it slo w ly evaporates A s th e e v a p o ra tio n p ro ce e d s o n e m a y o b serv e that:

a T h e lig h t b lu e c o lo u r g rad u a lly b e c o m e s d e e p er

b T h e tem p e ra tu re o f th e liq u id slo w ly rises

c T h e d en sities o f b o th liq u id a n d gas change

A n y one o f th ese as w e ll as o th er p o ssib le o b serv atio n s sh o w th a t a ir m u st contain

tw o o r m o re c o m p o n e n ts w h o se rela tiv e am o u n ts ch an g e d u rin g th e ev ap o ratio n , cau sin g the o b se rv e d ch a n g es in p ro p ertie s due to d iffe re n c es b e tw e en th e co m p o n en ts in color,

v olatility, d en sity, ch e m ica l b eh av io r Still o th e r p ro p ertie s m ig h t h a v e b e e n used

T he term o f so lu tio n is n o t restric te d to liq u id solutions A ll gases are co m p le te ly

m iscib le w ith each other, fo rm in g b u t o n e p h a se, so th a t e v e ry m ix tu re o f gases is a solution A llo y s o f silv e r an d g old, n o m a tte r w h a t th e rela tiv e am o u n ts o f th e tw o m etals,

co n ta in b u t o n e k in d o f cry stal, th e p ro p ertie s o f w h ic h ch an g e c o n tin u o u sly w ith th e com p o sitio n , th u s b e in g a so lid solution

I f liq u id a ir is d istilled in a sc ie n tific a lly c o n stru c te d still, it is p o ssib le to sep arate it

in to tw o n e a rly p u re co n stitu en ts O ne o f th ese co n stitu en ts, n itro g en , is fo u n d to be slig h tly lig h te r th a n air; it can b e co n d e n se d to a co lo u rless liq u id b o ilin g at -194°C ; it is

v e ry in ert c h em ically , re a c tin g w ith b u t few o th e r su bstances T h e o th e r co n stituent, oxygen, is slig h tly h e a v ie r th a n air; it giv es, w h e n c o n d e n se d at lo w tem p e ra tu re s, a b lu e liq u id b o ilin g at -182.5°C an d it reacts re a d ily w ith m a n y su bstances

A s a n o th e r illu stra tio n , su p p o se w e h a v e a s o lid m eta l, w h ic h a p p e ars to b e

p e rfe c tly h o m o g e n e o u s u n d e r th e m ic ro sc o p e W e c o u ld d e te rm in e w h e th e r it is a

so lu tio n o r a p u re su b sta n c e b y m e ltin g it, d ip p in g in to th e m e lt a su itab le th e rm o m e te r

a n d le ttin g it co o l slo w ly , ta k in g te m p e ra tu re re a d in g s a t re g u la r in te rv als, a n d p lo ttin g

te m p e ra tu re a g a in st tim e

2 5

b e h a v io r /b i'h e iv ja / th âi dô, tin h each, tin h chât

ch an g e /tje in d 3 / s u th a y dôi, th a y dôi

colo u rless / ’k A b rlis / k h ô n g m à u sac, v ô v i, n h a t nh ëo

co m p le te ly /k a m 'p lk tli/ h o à n toàn, d â y du, tro n v e n

con d en se /k o n 'd en s/ làm n g u n g tu, làm d âc lai, tu lai

co n stru ct /kon'strA kt/ x â y d u n g , c âu tao n ê n

co n tin u o u sly /k o n 'tln ju o sli/ lien tue, lien tiêp

determ in e / ’d ita m a in ,/ x âc d in h , q u y ét tâm

dip /d ip / s u nh u n g , s u n g â m v ào , n h u n g v ào , n g â m vào

d isso lv e /di'zD lv/ h ô a tan , p h â n hüy, ta n râ

distill / d i's t il / c h à y nh ô giot, c h u n g cât

d istin ctio n /d l's t iq k j n / s u k h â c b iêt, s u tu o n g p h â n

d istin g u ish ab le /d i's tiq g w ijo b l/ cô th ê n h â n ra, cô th ê p h â n b iê t d u o c

evap o rate /i'v æ p o re it/ làm b a y h o i, làm k h ô , làm b ié n dôi

e v a p o ratio n /i,v æ p 9 'r e ijn / s u làm b a y hod, s u b a y hod

ex p erim en tal /e k ,s p e ri'm e n tl/ d u a v à o thi n g h iêm

filte r /'fllta (r)/ m â y loc, b ô loc, loc, n g â m qua, th â m qua

fo rm in g /fD :m iq/ s\r tao h inh, s u d in h h in h

illu stratio n /ita 's tr e if n / s u m in h hoa, tra n h m in h h o a

in tervals /'ln ta (r)v l/ k h o â n g thôd g ian, k h o â n g k h ô n g g ian

2 6

let /le t/ s u n g ân càn, s u cân trô , ch o p h ép , dé cho

lig h t /la it/ ân h sang, th âp sang, châm , d ô t, n hat, n h e n h à n glig h tly /la ltli/ m o t e ach n h e n h àn g , tù tir, n h a t

liq u efy / 'li k w i f a i / h ô a lo n g

m e lt /m e lt/ s u ta n chày, s u n â u chây, làm ta n ra,

làm c h à y ra

m icro sco p e /'m a lk ra s k a u p / k in h h iê n vi

m iscib le /'m is a b l/ cô th ê trô n lân, cô th ê h ô n h o p v ô i

n e a rly / 'm a i l/ gàn n h u , k h ô n g h o à n to à n

o b serv atio n /b z s r 'v e i/n / s u qu an sât, s u th eo dôi

o c c u r /s 'k s :/ x â y ra, x u â t h iên , tim th ây

p e rfe c tly /'p s r f lk tll/ m o t e ach h o à n hâo

p h ase /f e lz / p h a, th u c h iê n tù n g g iai d o an

p lo t / p b t / m à n h d ât, c ô t tru y ê n , v ë s o d ô , v ë d o thi, d u n g d o ân

p ro ceed /p ra ’s iid / tié n lên, b â t n g u ô n tù , q u â trin h

rea c t /ri'æ k t/ p h à n ù n g , tac d ô n g tro lai

restrict /r i's tr ik t/ h a n ché, g io i h a n

resu lt /rl'zA lt/ k é t q u â, th à n h quà, d a n d é n , k ê t q u â là

ris e /r a lz / s u tân g lên, c à n ngu y ên , trô dây, d ù n g dây, làm nôi

lên, trô n g th â yscien tifically /s a la n 'tlf lk li/ cô tin h k h o a hoc

sep arate /'s e p s r e it/ tâc h ro i n hau, riê n g b iêt, b â n in rô i

slig h tly /'s l a it li / nhô, ô m ù c d ô k h ô n g d à n g kê

so lu tio n / s s 'l j u j n / du n g dich, s u h ô a tan

su itab le /'su jtab l/ p h ù h o p , th ic h h o p

2 7

su ppose /so'pouz/ g iả đ ịnh, tin rằn g , n g h ĩ rằn g

th erm o m e te r /03:'m D m ito:/ n h iệ t kế

th ro u g h o u t /0 ru :'a u t/ k h ắ p n ơ i, suốt, liên tục, k h ô n g n g ắ t qu ãn g

v o la tility A o lo 'tlta tl/ tính ch ất dễ b a y hơ i

M r B ro w n w ill b e fifty n e x t year

B iểu thị m ộ t h à n h đ ộ n g h a y m ộ t trạ n g th á i ừ o n g tư ơ n g lai

2 T h ì tư ơ n g la i tiế p d iễ n

s h a ll, w ill + b e + verb + in g

T h is tim e to m o rro w I sh all b e p a ssin g th e fin al ex am ination

Jo h n w ill b e stu dying c h e m istry fo r tw o m o re years

-ỳ B iể u th ị m ộ t h à n h đ ộ n g tro n g tư ơ n g lai sẽ x ả y ra tro n g m ộ t k h o ả n g th ờ i g ian x á

đ ịn h h a y sau m ộ t th ờ i đ iểm n h ấ t đ ịn h ở tư ơ n g lai

3 T h ì tư ơ n g la i h o à n t h à n h

s h a ll, w ill + h a v e + p a s t p a rtic ip le

H e w ill h av e fin ish ed h is stu d ies b y Ju n e / b y th e tim e w h e n y o u com e back

-> B iể u th ị m ộ t h àn h đ ộ n g sẽ k ế t thúc ữ o n g tư ơ n g lai trư ớ c m ộ t th ờ i g ian x ác đ ịn

“b y ” h o ặc trư ớ c m ộ t h à n h đ ộ n g khác

4 T h ì tư ơ n g la i h o à n t h à n h tiế p d iễ n

will, s h a ll + h a v e + b e e n + verb + in g

2 8

W hen he com es to the university, P rofessor B row n w ill have been teaching there for three years.

B iểu th ị h à n h đ ộ n g tư ơ n g lai v à c ò n tiế p d iễn k h i có m ộ t h à n h đ ộ n g k h á c x ảy ra tro n g tư ơ n g lai

c E x e rc ic e s

1 T r ả lò i n h ữ n g c â u h ỏ i s a u

a W h at is a solution?

b Is it d istin g u ish ab le fro m a p u re su b stan ce in app earan ce?

c W hat is the experim ental distinction betw een a pure substance and a solution sim ple?

d W h at is th e differen ce b e tw e e n a solute a n d a solvent?

e H o w can y o u d eterm in e w h e th e r air is a p u re su b stance o r a solution?

f W h at does it m ea n w h e n a su b stance is vo latile?

g G ive som e liq u id s th a t are m iscible

h G ive som e ex am p les o f solids soluble in liquids

c C h ất dễ b a y h ơ i là c h ấ t dễ d àn g b iến th à n h h ơ i ở n h iệt đ ộ thườ ng

3 H ã y c h u y ể n s a n g c â u đ iề u k iệ n h iệ n t ạ i v à q u á k h ứ , d ịc h s a n g tiế n g V iệ t

a T he co m p o u n d w ill d ecom pose

b Chư laboratory w ill b e equipped w ith a large variety o f n ew apparatus and devices

c W e shall c a rry o ut o u r experim ents

d I sh all stu d y b iology

e T h e liq u id w ill b e p u rifie d b y d istillatio n in a still

2 9

U n i t 5 I S O L A T I O N A N D P U R I F I C A T I O N

O F S U B S T A N C E S

P ra ctica l c h e m istry in clu d e s m a n y sp e cia l tec h n iq u es fo r th e iso la tio n and

p u rific a tio n o f substances S om e sub stan ces o c c u r v e ry n e a rly p u re in natu re, b u t m o st

m ate ria ls are m ix tu re s, w h ic h m u st b e se p arated o r p u rifie d i f p u re su b stan ces are desired,

a n d m o st m an u fa ctu red m ate ria ls also req u ire p u rificatio n

T h e se p ara tio n o f tw o d iffe re n t p h a ses is o fte n ra th e r easy P a rtic le s o f a so lid ph ase

m ix e d w ith a liq u id p h a se m a y b e se p arated fro m th e liq u id b y filtration O ften th e so lid is

p re se n t b e c au se it has b e e n p ro d u c e d fro m so lu tio n in th e liq u id b y a ch e m ica l rea c tio n or

b y c h an g e in co n d itio n s, su ch as b y co o lin g , th e so lid is th e n c a lled th e precip itate T he

p rec ip ita te is re m o v e d b y p o u rin g th e m ix tu re o n a fo ld e d filte r p a p e r in a funnel T he liquid, called th e filtrate, ru n s th ro u g h , an d th e grain s o f p rec ip ita te , th e resid u e, are retain ed , u n less th e y are too sm all O rd in ary filte r p a p e r co n tain s p o res ab o u t 0.001 cm in diam eter, and sm a lle r p articles p a ss through

A p rec ip ita te m a y also b e re m o v e d b y lettin g th e su sp en sio n stan d q u ietly u n til the

p rec ip ita te h a s se ttle d to th e b o tto m o f the co n ta in er u n d e r th e in flu e n ce o f gravity T he

su p e rn a tan t liq u id c an th e n b e p o u re d off T his p ro ce ss o f p o u rin g o f f is ca lled d ecan tatio n

T h e p ro ce ss o f settlin g can b e a c ce lera te d b y th e u se o f cen trifu g al force, in a centrifuge O rd in ary ce n trifu g e s p ro d u c e forces o f th e o rd e r o f 100 o r 1,000 tim es th a t o f gravity S u p er ce n trifu g e s h a v e b e e n b u ilt w h ic h g ive forces o v e r 100,000 tim es as g rea t as

th a t o f gravity

T w o liq u id p h a ses m a y b e c o n v e n ie n tly se p ara te d b y u se o f a sp ecial d evice, th e

se p ara to ry funnel A d ro p p e r m a y a lso b e u se d fo r th is pu rp o se

A n im p u re su b stan ce m a y o fte n b e p u rifie d b y fractio n al freezing T h e im p u re liq u id

su b sta n c e is c o o le d u n til p a rt o f it h a s c ry stallized , an d th e re m a in in g liq u id , w h ic h u su a lly

co n tain s m o st o f th e im p u rities, is th e n p o u re d off, lea v in g th e p u rifie d crystals

A liq u id can b e p u rifie d b y d istillatio n in a still T he liq u id is b o ile d in a flask o r som e o th e r co n tain er, a n d th e v a p o u r is co n d en sed , fo rm in g a liq u id d istillate, w h ic h is

c o lle cte d in a receiver T he first p o rtio n s / fra c tio n s/ o f th e d istillate te n d to co n ta in the

m o re v o latile im p u rities, a n d th e resid u e in th e fla sk ten d s to reta in th e less v o latile ones

S tills so special d esig n s h av e b e e n in v en ted , w h ic h are v e ry e ffectiv e in se p ara tin g liq u id

m ix tu re s into th e ir com ponents

3 0

cen trifu g e /se n 'trifju :d 3 / ly tâm , m á y ly tâm

co n ta in er /k o n 'te in o / b ìn h chứ a, th ù n g đ ự n g h àn g

c o n v e n ie n tly /k o n 'v im jan tli/ th u ận lợi

cry sta lliz e /'k r is ts la iz / k ế t tinh, rắc đ ư ờ n g k ín h

d ec an ta tio n /d i:k a e 'te i/n / s ự gạn, sự chắt, lắ n g gạn

filtrate /T iltr e iư p h ầ n lọ c, p h ầ n n ư ớ c lọ c ra, lọc

g rain /g re ln / h ạ t; đ o n v ị đo trọ n g lư ợ n g (1 G re n = 0,0648

in flu en ce /'In flu a n s /

iso la tio n / a i s a 'le ij n /

/su :p 9 //'se n trifju :d 3 /

su p ern atan t /su :p 9 'n e it(a )n t/

ch ất k ế t tủa, sư ơ ng, vội vàng, làm k ế t tủ a

có m ặt, h iệ n tại, b à y tỏ, b iể u lộ, giới th iệ u

sự tin h chế, sự làm sạch

m ụ c đ ích, ý định, có m ụ c đ ích

b ìn h chứa, th ù n g ch ứ aloại b ỏ , di ch u yển, trá n h ra x a, d ọ n n h à

th iế t b ị siêu ly tâm

p h ầ n n ư ớ c n ổ i trê n b ề m ặtchất lỏ n g có h ạ t rắ n li ti lơ lử n g (h u y ền p h ù )chăm sóc, x u h ư ớ ng, ỷ đ ịn h

3 2

I h a d th a t d e v ic e rep aired (T ôi đ ã đ ư a th iế t b ị đ ó đ i sửa)

* L iên k ế t "have + so m e th in g + p a s t p a r tic ip le " có ý n g h ĩa " đ ư a cái gì đi đ ể làm gì"

H e h a d his stu d en ts stu d y sy stem atically

- She d o es stu d y v e ry hard (Q u ả th ậ t cô ta h ọ c rấ t ch ăm chỉ)

- D o tu rn th e tap on (H ã y n h ớ m ở vòi n ư ớ c đã)

* T ro n g câu k h ẳ n g đ ịn h th ê m 'do' trư ớ c đ ộ n g từ đ ể th ể h iệ n sự n h ấ n m ạ n h h a y m o n g

f S a y a few sen ten ces ab o u t th e iso la tio n a n d p u rific a tio n o f su bstances.

2 D ịc h s a n g tiế n g A n h

a T ro n g tự n h iên th ư ờ n g ch ỉ tồ n tại rấ t ít các c h ấ t tin h k h iết, p h ầ n lớ n các c h ất tự

n h iê n p h ả i đ ư ợ c tin h c h ế đ ể có ch ất tin h khiết

b C ó rất nh iều phư ơ ng pháp khác nh au đ ể tin h chế v ật chất v à tách n ó ra khỏi h ỗ n họp

c Đ ể tác h ch ất rắ n k h ỏ i ch ất lỏng, n g ư ờ i ta sử d ụ n g p h ư ơ n g p h á p lọc h a y lắn g gạn

d C h ú n g ta h iể u q u á trìn h lắn g g ạ n là q u á trìn h c h ất lỏng tự lắn g ch ất k ế t lắn g x u ố n g

đ á y b ìn h chứa

3 4

U n i t 6 C H E M I C A L L A B O R A T O R Y E Q U I P M E N T S

L ab o rato ries h a v e n o w b e c o m e in d isp en sab le in schools, facto ries an d rese a rc h institu tes to test, co n firm , o r d em o n strate o n a sm all scale, p h e n o m e n a a n d p ro cesses w h ic h

o c c u r in n a tu re o r w h ic h m a y fin d ap p lic atio n in in d u stry o r b e o f im p o rta n c e to science

T h e eq u ip m e n t o f a ch em ical lab o ra to ry v a rie s a c co rd in g to th e n a tu re o f th e w o rk ,

w h ic h is to b e c a rrie d out It m a y b e in te n d e d fo r th e stu d en t to p u t to th e te s t his

th eo retical k n o w le d g e / sch o o l lab o rato ry /, fo r th e tech n ician , te c h n o lo g ist to v e rify and

ch eck p ro ce sse s to b e e m p lo y ed in th e facto ry /w o rk s lab o ra to ry /o r to h e lp th e sc ie n tist and rese a rc h w o rk e r to d isc o v e r o r co n firm scien tific fac ts/rese a rc h lab o rato ry /

E v e ry ch em ical lab o ra to ry sh o u ld b e p ro v id e d w ith ru n n in g w ater, gas and electricity T h e w a te r su p p ly is c o n d u c te d fro m th e m ain s b y m ea n s o f p ip es, th e p ip in g term in a tin g in tap s u n d e r w h ic h th ere are sinks to tak e a w ay w a ste w a te r a n d o th er

o b jec tio n a b le liquids W h e n one n e e d s w ater, o n e tu rn s th e tap o n an d sto p s it flo w in g b y

tu rn in g th e tap off

S im ila rly a sy ste m o f p ip es is a tta ch e d to th e gas m ain fro m w h e re gas rea c h e s th e

v a rio u s k in d s o f bu rn ers T h e y serv e fo r p ro d u cin g flam es o f d iffe re n t in tensity, the

B u n se n b u rn e r b e in g th e m o st c o m m o n ty p e used

A p a rt fro m a gas su p p ly th ere is e le c tricity w h ic h serves fo r lig h tin g an d as a driv in g pow er F o r o p e ra tin g e lectricity , sw itches o r sw itch b u tto n s are em p loyed T h at is w h y w e

ta lk ab o u t sw itc h in g o n th e lig h t o r sw itc h in g it off

T h e lab o ra to ry is also eq u ip p e d w ith a large v a rie ty o f ap p aratu s an d devices O ne o f them , a desiccato r, is u s e d fo r d ry in g m aterials O vens, fu rn aces o r k ilns serve fo r

g e n eratin g h ig h tem p eratu res W h e re h a rm fu l v a p o u rs a n d u n d e sira b le o d o ro u s d evelop

d u rin g th e op eratio n , a h o o d w ith su itab le v e n tila tio n h a s to b e p ro v id e d fo r th e ir escape

O f p rim a ry im p o rta n c e are glass a n d p o rce lain v essels G lass v e sse ls fo r ch em ical

p ro cesses are m ad e o f special m aterials T h e y h a v e to re sist su d d en c h an g es in tem p eratu re, to w ith sta n d v e ry h ig h tem p eratu re: re fra c to ry glass, an d b e a ffe c te d b y a few

su b stances as p o ssib le T h e n e c e ssa ry a sso rtm e n t o f lab o ra to ry g lassw are in clu d es test tubes, beak ers, v a rio u s flask s, w a tc h g lasses, funnels, b o ttles, and cylinders

P o rc ela in a rticles c o n sist o f v a rio u s k in d s o f dishes, b a sin s a n d cru cibles o f v a rio u s diam eters A g rin d in g m o rta r w ith a p estle, d e sic c atin g dish es a n d stirrers are also

g e n e ra lly m ad e o f po rcelain

A t presen t, also p la stic m ate ria ls are fin d in g in cre asin g u se in lab o rato ries, m an y o f

th em b e in g c h e m ica lly resistan t, u n a tta c k e d b y alk alis o r acid s/ a c id -o r alk ali-p ro o f/, and unb reak ab le C o n tain ers m ad e o f th e m a re esp ec ially su itab le fo r sto rin g sto c k solutions

3 5

T h e an aly tical b a la n c e , w h ic h is u se d fo r accu ra te w e ig h in g o f sam ples, is usuall;

k e p t in a sep arate room

/alk alA ip ru :f/

/æ n o 'lltlk l/

/o'p a :t / /aepllTcei/n/

/ 3'sD:tmanƯ/a 'tæ tj/

/b æ lan s/

/T ìeisn/

/b iik a /

ỉb o tv/'b sm a //bAtn/

/'kaeri/

/'k æ r i a u ư/'kDm on/

/ksn'dA kt/

/k sn 'fa im //k ru :s ib l/

/'s ilin d a //d e m a n s tre lt/

/'d e s lk e it3 (r)/

/d iV a is // d i f //d ra l/

b ề n v ữ n g tro n g m ô i trư ờ n g kiềm

th u ộ c p h â n tíc h

v ề m ộ t p h ía, n g o à i ra

ứ n g d ụ ng, áp dụ n g

x ế p loại, b ộ p h ận , p h ụ k iệ ngắn, th a m gia, ăn m ò ncái cân, là m cân b ằ n g , g iữ th ăn g b ằ n gcái chậu, b ồ n rử a

cốc có m ỏchai, lọ, đ ó n g chai, đ ó n g lọ,

đ è n cồn, đ è n đ ố tcái n ú m , cái cúc, n ú t b ậ t tắ t đ iện, cài k h u y

3 6

electricity /ile k 'tr is o tl/ đ iện , đ iệ n lự c, đ iệ n h ọ c

e m p lo y / i r r i p b l / d ịc h v ụ , làm th u ê, giao v iệc cho ai

e q u ip m e n t / I ’k w ip m n n t/ th iế t b ị, tra n g b ị

escape /I's k e ip / lối th o át, th o á t đ ư ợ c, trá n h đư ợ c

flam e /fle im / ra h iệ u b ằ n g lử a, h ơ lử a, b ù n g c h á y

lư u lư ợ n g , d ò n g c h ả y , ch ảy , p h u n ra , x u ấ t p h á t, b ắ t n g u ồ n

fu rnace /fs :n ls / lò n ư ớ n g , lò sưởi

g en erally /d Ịe n s ra ll/ n ó i chung, th ô n g th ư ờ n g

g en erate /d 3 e n s re it/ p h á t ra, sin h ra, tạ o ra

glassw are /glcus'w ea/ d ụ n g cụ b ằ n g th ủ y tin h

p h ò n g thỉ n g h iệmcối giã, trá t v ữ a v ào

1 j L p h e n o m e n a

/fi'n 3 m l3 n //fl'n D m in a /

h iệ n tư ợ n g , v ậ t p h i th ư ờ n g

in stitu te /’in s tltu :t/

p ip e /p a lp / đ ư ờ n g ống, đ ặ t ố n g dẫn

p ip in g /p a ip irj/ h ệ th ố n g ố n g d ẫn

p lastic /'p lasstik / c h ất dẻo, làm b ắ n g c h ất dẻo

refrac to ry /ri'fra e k to ri/ c h ịu lử a, k h ó ch ảy , v ậ t liệ u c h ịu lử a

rese a rc h /'r i:s o :t// cô n g tác n g h iên cứ u, n g h iê n cứu, tiế n h à n h n g h iên cứ uresist / r l 'z is t / k h ả n ă n g b ề n v ữ n g , c h ố n g đỡ, k h á n g cự, ch ố n g lại

scale /s k e il/ cái cân , tỷ lệ, q u y m ô , c â n đ ư ợ c, v ẽ th e o tỷ lệ

sim ila rly /'s im (i)lo ( r) li/ tư ơ n g tự, cũ n g n h ư th ế

tap /tasp/ v ò i n ư ớ c, k h ó a n ư ớ c, m ở vòi, rú t ch ẩt lỏ n g ra k h ỏ i th ù n g

te c h n icia n /te k 'n ijh / k ỹ th u ậ t viên, n h à ch u y ên m ô n

te c h n o lo g ist /te k 'n D b d 3 ist/ k ỹ sư cô n g n g h ệ, c h u y ê n g ia v ề cô n g n g h ệ h ó a h ọ c

term in ate /'ta im in e it/ đ ịn h g iớ i h ạn , k ết thúc, h o à n th àn h , tậ n cùng, k ế t cục,

g iớ i h ạ n

3 8

th eo retical /0 1 9 'retik l/ tín h lý th u y ết

tu rn /ts:n / v ò n g quay, chỗ ngoặt, ch iều hư ớ ng, q u a y tròn, xoay, rẽ, b ật

un attack ab le /An s'tæ k a b l/ k h ô n g th ể tấ n cô n g n ổ i, tác đ ộ n g n ổ i

u n b reak ab le /A n 'b relk ab l/ k h ô n g th ể v ỡ đư ợ c

u n d e sira b le /A n d i'zalarab l/ có th ể g ây p h iề n p h ứ c , k h ô n g m o n g m u ố n

Đ ộ n g từ n g u y ê n th ể có "to" th ư ờ n g d ù n g tro n g câu chỉ m ục đích N ó có th ể dù n g

n g a y b ả n th â n nó h a y đ i v ớ i liê n từ "in o r d e r to, so as" D ịc h là: để

a- C â u chỉ m ụ c đ íc h cù n g chủ ngữ

H y d ro g en b u m s in th e a ir to fo rm w a te r vapour

T o a v o id co n fusion, it is n e c e ssa ry fo r US to state

It is n e c e ssa ry to c o lle ct ab o u t 12L o f d istillate in o rd er to o b tain all the

M -b ro m o n itro b e n z e n e

Đ ại b ộ p h ậ n các đ ộ n g từ n g u y ê n th ể chỉ m ụ c đ íc h cho câu có cù n g ch ủ ngữ T u y

n h iê n v ẫ n d ù n g cho c â u k h á c ch ủ n g ữ n h ư n g p h ả i th ê m giớ i từ "for"

b - C â u chỉ m ụ c đ íc h k h ác chủ ngữ:

In o rd e r fo r th e re a c tio n to tak e p lac e , th e co llisio n s m u st b e frequent

3 9

T h e co llisio n s p e rm it the electro n tra n sfe r to occur.

L iê n k ế t n à y th ư ờ n g đ i v ớ i m ộ t số đ ộ n g từ sau: to ask, to fin d , to know , pro v e, req u ire, to allow , to perm it

L iên kết n à y cho ph ép dịch ra câu p h ụ h a y k è m theo m ộ t số từ như: để m à, cho phép

f o r + tâ n n g ữ + in fin itiv e

It is n e c e ssa ry fo r US to state exactly

* L iên k ết n à y thư ờ ng đượ c dùng sau tín h từ theo các liên kết: It is /im /possible, necessary, im portant K hi dịch sang tiếng việt thêm "để m à, là " ở câu phụ

6 Đ ộ n g t ừ n g u y ê n t h ể c h ỉ tá c d ụ n g

T h e rate m a y b e c o m e so g rea t as to d ec o lo riz e a stre a m o f p e rm a n g an a te solution.(T ốc đ ộ có th ể đ ư ợ c tă n g lên n h ư v ậ y để làm m ấ t m à u dò n g d u n g d ịc h p erm an g an at)

* Đ ộ n g từ n g u y ê n m ẫ u lo ại n à y th ư ờ n g đi sau cụ m từ " so a s to " (n h ư v ậy đ ể

m à); "too" (v ậy đ ể m à ); "enough" (đ ủ đ ể m à) T h ư ờ n g d ịch tro n g câu p h ụ có th ê m liên từ: đ ể m à, là để

7 Đ ộ n g t ừ “ to b e + in fin itiv e ”

T h e w o rk w h ic h is to b e c a rrie d o u t(c ô n g v iệc m à n ó đ ư ợ c tiế n hàn h )

* M ầ u câu n à y b iể u th ị m ộ t h à n h đ ộ n g b ắ t b u ộ c h a y đ ã có k ế h oạch D ịc h thêm : có

th ể, c h ẳn g h ạn , có là có thể

4 0

c D escrib e th e g eneral e q u ip m e n t o f ch e m ica l lab oratories.

d W hich properties should the glass be u sed for m aking chem ical vessel possess?

e W h a t d o es th e n e c e ssa ry a sso rtm e n t o f lab o ra to ry g lassw are in clude?

f W h a t do p o rce lain articles u su a lly c o n sist of?

2 T r a n s l a te in to E n g lis h

a H iệ n n a y các p h ò n g th í n g h iệm rấ t cần th iế t c h o các trư ờ n g h ọ c , các n h à m á y h ay

cô n g ty v à các v iệ n n g h iê n cứu

b C ác p h ò n g th í n g h iệ m p h ả i đ ư ợ c tra n g b ị k h á c n h a u đ ể p h ụ c v ụ đ ú n g m ụ c đ ích

cõ n g v iệc cần làm củ a từ n g c ơ sở

c P h ò n g th í n g h iệm c ầ n tra n g b ị tủ h ố t đ ể lo ại b ò k h í đ ộ c h ạ i ra k h ỏ i P T N , k h ô n g

É Ề hư ờ n g đ ế n sức k h ỏ e m ọ i n g ư ờ i làm tro n g P T N

d H iện n a y n h iề u d ụ n g c ụ tra n g b ị tro n g P T N đ ư ớ c chế tạo b ằ n g ch ất d ẻ o (n hự a) để

k á n h đ ổ v ỡ v à ch ố n g đ ư ợ c ăn m ò n c ủ a m ô i trư ờ n g a x it h o ặ c k iề m m ạnh

41