Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, em xin chọn đề tài “Tác Động Của Mạng Xã Hội Đối Với Sức Khỏe Tinh Thần Của Sinh Viên” làm đề tài báo cáo môn tự duy phảnbiện nhằm có được những phân
Trang 2TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
BẢNG PHÂN CÔNG CÁC THÀNH VIÊN THỰC HIỆN BÁO CÁO
công hoạt động nhómTỷ lệ tham gia Ghi chú
2
3
4
5
Trang 3NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 4MỤC LỤC
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ 2
BẢNG PHÂN CÔNG CÁC THÀNH VIÊN THỰC HIỆN BÁO CÁO 2
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN 3
MỤC LỤC 4
PHẦN MỞ ĐẦU 6
* LÝ DO CHỌN CHỦ ĐỀ 6
CHỦ ĐỀ TRANH LUẬN: “ TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG XÃ HỘI ĐẾN VỚI ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA SINH VIÊN” 7
PHẦN 1 : 7
1.TÌM HIỂU VỀ CÁC KHÁI NIỆM: 7
1.1 KHÁI NIỆM “MÔ HÌNH ARES”: 7
1.2 KHÁI NIỆM “TÁC ĐỘNG”: 7
1.3 KHÁI NIỆM “MẠNG XÃ HỘI”: 8
1.4 KHÁI NIỆM “SỨC KHỎE TINH THẦN”: 8
1.5 KHÁI NIỆM “SINH VIÊN” : 8
2 PHÂN TÍCH “TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG XÃ HỘI ĐẾN SỨC KHỎE TINH THẦN CỦA SINH VIÊN” DỰA TRÊN MÔ HÌNH ARES: 9
2.1 SƠ ĐỒ MIÊU TẢ TỔNG QUAN: 9
2.2 LẬP LUẬN 1: BẮT NẠT TRỰC TUYẾN 9
2.3 LẬP LUẬN 2: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI 10
2.4 LẬP LUẬN 3: SỰ KẾT NỐI VỚI BẢN THÂN: 11
PHẦN 2 : 12
8 THÀNH TỐ THÀNH PHẦN TƯ DUY 13
1 MỤC TIÊU: 13
2 CÂU HỎI CHÍNH: 13
3 THÔNG TIN: 14
4 KHÁI NIỆM: 14
5 NHỮNG GIẢ ĐỊNH BÊN TRONG: 14
6 GÓC NHÌN: 15
7 HÀM Ý: 15
8 KẾT LUẬN ĐẠT ĐƯỢC: 16
9 TIÊU CHUẨN CỦA TƯ DUY 17
TIÊU CHUẨN SỐ 1 : PHẢI RÕ RÀNG (CLARITY): 17
TIÊU CHUẨN SỐ 2: SỰ CHÍNH XÁC (ACCURACY) 17
TIÊU CHUẨN SỐ 3 : ĐỘ CHUYÊN BIỆT (PRECISION) 18
Trang 5TIÊU CHUẨN SỐ 4 : SỰ LIÊN QUAN (RELEVANCE) 18
TIÊU CHUẨN SỐ 5 : SỰ QUAN TRỌNG (SIGNIFICANCE) 19
TIÊU CHUẨN SỐ 6 : SUY NGHĨ SÂU (DEPTH) 19
TIÊU CHUẨN SỐ 7 : SỰ LOGIC (LOGICALNESS) 20
TIÊU CHUẨN SỐ 8 : SUY NGHĨ RỘNG (BREADTH) 21
TIÊU CHUẨN SỐ 9 :SUY NGHĨ CÔNG BẰNG (FAIRNESS) 22
KẾT LUẬN 23
LỜI CẢM ƠN 24
TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 6Hiện nay, Internet là một phần quan trọng và không thể thiếu trong cuộc sống của con người, sự có mặt của internet giống như một bước đột phá trong sự phát triển của con người Nhờ có Internet mà các trang mạng xã hội như Facebook, Instragram hay Twitter… đều không ngừng phát triển, và chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt” Việc sử dụng mạng xã hội diễn ra mọi lúc, mọi nơi Thậm chí bất cứ lúc nào, khi có thời gian rảnh làchúng ta lại dùng điện thoại để lướt mạng như một thói quen mà phớt lờ sự thật Nhà tiểu thuyết gia Paulo Coelho cũng đã từng bày tỏ quan điểm: “Người ta rất miễn cưỡngkhi nói về đời tư của mình, nhưng khi bạn lên trên mạng, họ cởi mở hơn nhiều” [2] Chúng ta không thể phủ nhận những vai trò, lợi ích rất thiết thực và tuyệt vời của mạng xã hội, sự tác động của mạng xã hội vào mọi mặt đời sống xã hội là rất lớn và tác động của mạng xã hội luôn tồn tại hai mặt tích cực và tiêu cực, chúng ta phải nắm
rõ và kiểm soát mới thực sự khai thác được những giá trị của mạng xã hội
Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, em xin chọn đề tài “Tác Động Của Mạng Xã Hội Đối Với Sức Khỏe Tinh Thần Của Sinh Viên” làm đề tài báo cáo môn tự duy phảnbiện nhằm có được những phân tích cụ thể dựa trên mô hình ARES kết hợp thêm 8 thành tố của Tư duy và 9 tiêu chuẩn của Tư duy
Trang 7CHỦ ĐỀ TRANH LUẬN: “ Tác động của mạng xã hội đến với đời sống tinh thần của sinh viên”
PHẦN 1 :
1.Tìm hiểu về các khái niệm:
1.1 Khái niệm “Mô Hình ARES”:
- Trong các cuộc tranh luận thường sẽ có hai phe, một phe chống đối (Negative) và một phe bảo vệ luận điểm tranh luận (Affirmative) Nếu bạn có thuộc phe nào thì phải bảo vệ nó đến cùng và sử dụng những logic, lý luận của bản thân để thuyết phục phe đối phương Nếu bạn bị phe đối phương thuyết phục và đồng ý với quan điểm đó hoặc
cả trường hợp nước đôi thì sẽ thua Vậy tranh luận thế nào nếu bạn thuộc một trong haiphe
- Mô hình ARES có hai yếu tố chính bao gồm tính “Chính xác (Precision)” và “tính Đúng đắn (Accuracy)” Sự liên kết giữa hai yếu tố này tạo ra cơ sở lập luận vững chắc,
và cũng là lợi thế giúp cho người tranh luận có nhiều lý luận để bảo vệ quan điểm của bản thân Những lý luận xuất phát từ quá khứ, kinh nghiệm hay dữ liệu thực tế sẽ giúp cho cuộc tranh luận trở nên gần gũi và có tính xác thực cao
- Mô hình ARES được sử dụng trình bày: Argument - Luận điểm (Opinion)/
Reasoning - Lập luận (Logic)/ Evidences - Bằng chứng (Data)/ Sources - Nguồn của
các bằng chứng (Citations)
=> Sau khi biết đến mô hình ARES thì tư duy của chúng ta sẽ tạo ra được lập luận rõ ràng, logic và thuyết phục Cũng như có khả năng vận dụng mô hình ARES trong trìnhbày để tư duy và giao tiếp hiệu quả
1.2 Khái niệm “Tác động”:
- Tác động có nghĩa là gây ra sự biến đổi nào đó cho sự vật, sự việc được hành động hướng tới
Trang 81.3 Khái niệm “Mạng xã hội”:
- Theo Ollivier & Puren (2011), mạng xã hội là mặt quan trọng nhất, phổ thông nhất của web 2.0 Khái niệm này đề cập đến khả năng người dùng Internet có thể đưa ra xã hội các sản phẩm của bản thân, cũng như duy trì và tạo dựng các mối quan hệ xã hội thông qua những trang web như Facebook, LinkedIn Như vậy “thế giới ảo”, nơi bạn chỉ cần tạo một tài khoản và có thể kết nối với tất cả mọi người từ khắp nơi trên thế giới Đây cũng là nơi người sử dụng giữ vai trò chủ đạo và chủ động, là các trang mạng tồn tại và phát triển nhờ sức mạnh xã hội của cộng đồng hay bạn cũng có thể tự tạo sức hút độc đáo cho bản thân [5]
1.4 Khái niệm “Sức khỏe tinh thần”:
- Sức khỏe tinh thần là trạng thái ảnh hưởng đến cách chúng ta nghĩ, cảm nhận và hànhđộng, cũng như đối phó với những căng thẳng hằng ngày, và làm việc hiệu quả hay đóng góp cho cộng đồng Sức khỏe tinh thần cũng giúp xác định cách chúng ta xử lý căng thẳng, liên quan đến người khác và đưa ra lựa chọn Sức khỏe tinh thần là quan trọng ở mọi giai đoạn của cuộc sống, từ thời thơ ấu và tuổi thiếu niên qua tuổi trưởng thành
1.5 Khái niệm “Sinh viên” :
- Sinh viên là những người đăng ký vào một trường đại học, cao đẳng hoặc cơ sở giáo dục khác tham gia các lớp học, khóa học trong chương trình giảng dạy Kết quả có thể đạt được là kiến thức do giáo viên hướng dẫn truyền Ngoài ra sinh viên còn tham gia vào các hoạt động câu lạc bộ để xây dựng thêm các kỹ năng mềm
Trang 92 Phân tích “Tác Động Của Mạng Xã Hội Đến Sức Khỏe Tinh Thần Của Sinh Viên” dựa trên mô hình ARES:
2.1 Sơ đồ miêu tả tổng quan:
2.2 Lập luận 1: Bắt nạt trực tuyến
- Bắt nạt trực tuyến là vấn đề toan cầu được quan tâm nhất hiện nay
- Bằng chứng: Bạo lực mạng dẫn đến hiện tượng tự tử
o Nguồn: Anxiety Disorders: The New Achievements
o Trong một nghiên cứu [6], có khoảng 33,8% sinh viên cáo rằng họ đã bị “bạo lực mạng” trong cuộc sống của bản thân , trong khi 11,5% những sinh viên đã thừa nhận từng “bắt nạt mạng” người khác Qua nghiên cứu này, tình trạng “bạo lực mạng” chưa bao giờ ngừng lại, nổi bật trong đó phải kể đến “body shaming” hay
“chế nhạo ngoại hình” đã xuất hiện rất nhiều trên trang mạng xã hội Facebook Không ít những bạn trẻ ngày nay bị ám ảnh với “ngoại hình hoàn hảo” và muốn trải nghiệm cảm giác “nổi tiếng ảo” Dù rằng điều này ảnh hưởng rất nhiều đến thời gian học tập và làm việc
Trang 10o Nếu dùng “Hiệu ứng canh bướm”1 để giải thích vấn đề “Bạo lực mạng” thì "Chỉcần một con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra một cơn lốc xoáy ở Texas" [7] Như vậy, chỉ cần bất kỳ ai để lại một bình luận chê bài viết trên các trang mạng xã hội thì bình luận tưởng chửng vô hại đó, lại có thể dẫn đến hàng loạt bình luận đồng tình Điều này cũng dẫn đến “hiện tượng tự tử” thời đại bốn chấm không.
2.3 Lập luận 2: Mối quan hệ xã hội
- Việc sử dụng quá nhiều mạng xã hội dẫn đến hiện tượng “tự cô lập bản thân”, và conngười cảm thấy “kiệt sức” trong mối quan hệ xã hội
- Bằng chứng: Đừng để “Mạng xã hội đưa thế giới lại gần – Đẩy gia đinh ra xa”
o Nguồn: kiengiang.gov.vn, thanhhoa.gov.vn
o Theo số liệu thống kê của Digital, tính tới tháng 6-2021, số lượng người dùng Internet ở Việt Nam là gần 70 triệu, tăng 0,8% trong giai đoạn 2020-2021; số người sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam là gần 76 triệu người, tăng gần 10 triệu người trong vòng 1 năm Mỗi ngày, người dùng Việt Nam dành tới gần 7 giờ để tham gia các hoạt động liên quan tới Internet [8] Nhiều gia đình Việt đang đứng trước thách thức internet và mạng xã hội Trong điều kiện một số gia đình và thành viên đang thực hiện giãn cách xã hội hoặc sống trong khu dân cư bị phong tỏa do dịch bệnh COVID-19 thì việc tiếp cận internet và mạng xã hội càng khôngthể thiếu để phục vụ nhu cầu cuộc sống Nếu không sử dụng internet và mạng xã hội hợp lý thì gia đình rất dễ tan vỡ hạnh phúc [9] Việc sử dụng mạng xã hội mỗi ngày đôi lúc còn thường xuyên hơn cả việc ăn cơm trong gia đình Theo truyền thống của người Việt Nam thì “bữa cơm gia đình” nêu cao những giá trị của gia đình, đó là tình cảm của ông bà, cha mẹ, con cháu, vợ chồng, anh em, tônkính bậc sinh thành, yêu thương chăm sóc con trẻ, sự quan tâm, chia sẻ và gắn kết tình cảm giữa các thành viên để cùng nhau xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc [10] Chính mạng xã hội đã tạo “khoảng cách vô hình” đến mối quan hệ trong gia đình và con người cảm thấy cô đơn ngay cả trong gia đình của mình
1 Hiệu ứng bươm bướm là một cụm từ dùng để mô tả khái niệm trong lý thuyết hỗn loạn về độ nhạy cảm của hệ đối với điều kiện gốc Hiệu ứng này được nhà toán học Edward Norton Lorenz khám phá ra (Nguồn: Wikipedia)
Trang 112.4 Lập luận 3: Sự kết nối với bản thân:
- Sự kết nối về bản thân là “sự hiểu” về chính bản thân chúng ta Con người thường chỉquan tâm đến “sức khỏe thể chất” mà quên mất “sức khỏe tinh thần” cũng quan trọng không kém Đặc biệt là trong thời đại phát triển của mạng xã hội như hiện nay, thì việcchỉ ngồi sử dụng mạng xã hội để “đốt thời gian” là chuyện bình thường đối với không
ít bạn trẻ
- Bằng chứng: Sự thấu hiểu về bản thân trong thời đại công nghệ thông tin
- Nguồn: HelpGuide, Penn Today
o Nếu bạn đang dành quá nhiều thời gian cho phương tiện truyền thông xã hội và cảm giác buồn bã, không hài lòng, thất vọng hoặc sự cô đơn đang ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn, có thể là lúc kiểm tra lại thói quen trực tuyến của bạn và tìm một sự cân bằng lành mạnh hơn [11] Khi bạn vô tinh luốt xuống bài viết có hình ảnh cuộc sống của người thượng lưu, bản thân ta sẽ cảm thấy đôi chút buồn và ngưỡng mộ nhưng cũng có một cảm xúc tiêu cực lớn hơn là “ganh tị” Việc này có
lẽ là quá bình thường đối với Thế Hệ Z2 - Thế hệ tiếp xúc với công nghệ thông tin
từ rất sớm Điều này cũng đồng thời tạo ra cảm giác buồn bã ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày
o Ngoài ra “Sự tự cách ly” khi sử dụng mạng xã hội cũng đang là một hiện tượng mới ngày nay Một nghiên cứu tại Đại học Pennsylvania [12] cho thấy rằng việc
sử dụng cao Facebook, Snapchat và Instagram tăng thay vì giảm cảm giác cô đơn Ngược lại, nghiên cứu cho thấy rằng việc giảm việc sử dụng phương tiện truyền thông xã hội thực sự có thể khiến bạn cảm thấy bớt cô đơn và cách ly và cải thiện sức khỏe tổng thể của cơ thể
PHẦN 2 :
Hiện nay, mạng xã hội ngày càng phát triển, hàng loạt các trang mạng với hàng
2 Theo định nghĩa của Pew Research, Gen Z (Generation Z - thế hệ Z) là cụm từ để nói đến nhóm người được sinh trong khoảng thời gian từ năm 1997 đến 2012/2015 (một số ý kiến cho rằng Gen Z bắt đầu
từ năm 1995) Ngoài Gen Z thì thế hệ trưởng thành trong thập kỷ thứ 2 của thế kỷ 21 này còn được gọi bằng nhiều các tên khác như iGen, Centennials, Gen Tech, iGeneration, Gen Y-F, Zoomers, Post Millennials… (Theo VTCNEWS)
Trang 12trăm triệu người dùng như Facebook, wechat, weibo, Instagram, đã cho thấy sự thu hút cực kì mạnh của loại công cụ này Mạng xã hội giúp chúng ta cập nhật được những tin tức hàng ngày, lưu giữ những kỉ niệm đẹp mà được ghi lại bằng những bức ảnh hay video thú vị Nó cũng là nơi giao lưu kết bạn, trò chuyện học hỏi vô cùng hiệuquả, kết nối những con người chưa từng quen biết nhưng vì cùng chung sở thích, cùng nhau một đam mê nào đó mà rút khoảng cách, mang con người lại gần nhau hơn Bên cạnh đó, ta cũng không thể phủ nhận rằng sinh viên hiện nay đang nghiện mạng xã hộitrầm trọng Nếu ngày xưa chỉ có “nghiện ma túy”, “nghiện rượu” thì ngày nay “nghiệnmạng xã hội” đang là căn bệnh nghiện mới Nhiều người xem các trang mạng xã hội lànguồn sống, dành quá nhiều thời gian vào các trang mạng chỉ để lướt dạo như một thóiquen Đến giảng đường sinh viên không học bài, không chú tâm nghe giảng mà chỉ đến để chụp tấm hình trong lớp, rồi sống ảo trên Facebook Đi ăn, đi làm, ngủ, nghỉ thậm chí là đi vệ sinh cũng mang theo chiếc điện thoại của mình mà không biết chán Mạng xã hội như loại “ký sinh trùng” bám lấy và làm xói mòn đi sức khoẻ, tiền bạc, tình cảm của những bạn sinh viên Đặc biệt là về mặt sức khỏe tinh thần khi sử dụng mạng xã hội trong thời gian dài dễ gây cảm giác mệt mỏi, lo lắng hay các cảm xúc tiêucực khác Sau một ngày làm việc mệt mỏi thay vì nằm xuống nghỉ ngơi thì họ lại tiếp tục lướt mạng xã hội và điều đó đã khiến tinh thần trở nên kiệt huệ Không ai có thể phủ nhận những lợi ích mà mạng xã hội mang lại tuy nhiên việc trải qua hàng giờ chỉ
để lướt mạng xã hội lại là điều nên suy nghĩ lại, để hiểu rõ hơn thì bài luận sau đây sẽ giải thích rõ hơn về vấn đề này
Trang 138 THÀNH TỐ THÀNH PHẦN TƯ DUY
1 Mục tiêu:
Mục tiêu của mạng xã hội là tạo ra một hệ thống cho phép người dùng như kết nối, trao đổi và chia sẻ thông tin hữu ích trên Internet Ngoài ra, mạng xã hội còn nhằm tạo ra các cộng đồng có giá trị và tăng cường vai trò của mỗi người dùng trong việc xây dựng các mối quan hệ Mạng xã hội đã mang lại nhiều lợi ích cho con người, bao gồm cập nhật tin tức, xây dựng mối quan hệ, kinh doanh, quảng cáo trên mạng xã hội Tuy nhiên, với sự lan truyền của mạng xã hội, chắc chắn không ít người sẽ sử dụng sai cách gây ảnh hưởng xấu đến bản thân như mất ngủ, sức khỏe kém, suy nghĩ tiêu cực đều này có thể dẫn đến các hệ lụy khác lên sức khỏe tinh thần và sức khỏe thể chất
Mục tiêu của bài báo cáo này là đưa người đến sự so sánh một cách tổng quan về lợiích, tác hại của mạng xã hội đến với sinh viên nói riêng và con người nói chung
2 Câu hỏi chính:
Vậy mạng xã hội đã tác động thế nào đến tinh thần của chúng ta?
Nếu bạn dành quá nhiều thời gian trên mạng xã hội và cảm giác buồn bã, không hài lòng, thất vọng hoặc cô đơn đang ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn Không thích hợp về cuộc sống hoặc ngoại hình của bạn Ngay cả khi bạn biết rằng hình ảnh bạn đang xem trên mạng xã hội là giả, chúng vẫn có thể khiến bạn cảm thấy không hài lòng về diện mạo của mình hoặc những gì đang diễn ra trong cuộc sống của chính bạn.Tương tự, tất cả chúng ta đều biết rằng những người khác có xu hướng chỉ chia sẻ những điểm nổi bật trong cuộc sống của họ, hiếm khi những điểm thấp mà mọi người trải qua Nhưng điều đó không làm giảm bớt những cảm giác ghen tị và không hài lòng Khi bạn càng ưu tiên tương tác trên mạng xã hội hơn các mối quan hệ cá nhân, bạn càng có nhiều nguy cơ phát triển hoặc làm trầm trọng thêm các rối loạn tâm trạng như lo lắng và trầm cảm Chia sẻ những bức ảnh tự sướng và tất cả những suy nghĩ sâukín nhất của bạn trên mạng xã hội có thể tạo ra một tâm lý không lành mạnh cho bản thân và khiến bạn xa cách với những mối liên hệ ngoài đời thực
Trang 143 Thông tin:
Sau đây là một số thông tin về mạng xã hội tác động đến lối sống của chúng ta:
- Giảm tương tác xã hội
và bàn luận về tất cả các nội dung thông qua Internet Đây là “phương tiện truyền thông mang hơi thở của thế kỷ 21” khi toàn cầu đã sử dụng mạng xã hội để liên lạc thay cho việc gửi thư hay gọi điện thoại như những năm 90
5 Những giả định bên trong:
Ngoài các vấn đề liên quan đến sức khỏe thì mạng xã hội cũng đang có nhiều vấn đề được quan tâm như:
- Đạo nhái, sao chép, “ăn cắp chất xám” của người khác để biến thành của mình Vấn
đề bản quyền trở nên gắt gao hơn rất nhiều sau khi có nhiều bạn trẻ dùng những tác phẩm của người khác đăng lên mạng xã hội chỉ để “câu like”
- Bảo mật thông tin cũng là mối quan tâm đối với các trang mạng xã hội và người dùng Do ảnh hưởng của dịch bệnh nên mức độ sử dụng điện thoại và chia sẻ thông tincủa chúng ta nhiều hơn Lợi dụng tình hình đó có những đối tượng lấy cắp tài khoản của chúng ta với mục đích “mượn tiền”, ‘PR sản phẩm” hay các vấn đề khác